Hoofdstuk 6.2 Arbeidsomstandighedenwet
6.2
Arbeidsomstandighedenwet Hoofdstuk 6.2 Arbeidsomstandighedenwet 6.2
Arbeidsomstandighedenwet
Wet- en regelgeving Arbeidsomstandighedenwet (Arbowet)
Arbeidsomstandighedenbesluit (Arbobesluit) Arbeidsomstandighedenregeling (Arboregeling) Wet op de ondernemingsraden (WOR) Tabaks- en rookwarenwet en Tabaksbesluit Regelgeving in de cao voor zover die van toepassing is.
Samenvatting
De Arbeidsomstandighedenwet (in de praktijk vaak Arbowet genoemd) is in het leven geroepen om de veiligheid, gezondheid en het welzijn op het werk te bevorderen. De Arbeidsomstandighedenwet gaat ervan uit dat de werkgever en de werknemer samen de verantwoordelijkheid dragen voor de hiervoor genoemde aspecten op het werk. Omdat hierover samenwerking wordt verwacht, besteedt de Arbeidsomstandighedenwet veel aandacht aan het overleg tussen werkgever en werknemers, bijvoorbeeld in de ondernemingsraad, een commissie voor veiligheid, gezondheid, welzijn en milieu (VGWM-commissie), of de personeelsvertegenwoordiging. De Arbeidsomstandighedenwet legt zowel de werkgever als de werknemer een aantal verplichtingen op waardoor de veiligheid in het bedrijf, alsmede de gezondheid en het welzijn van de werknemer wordt bevorderd. De Nederlandse Arbeidsinspectie heeft de bevoegdheid om te controleren of de door de Arbeidsomstandighedenwet opgelegde verplichtingen op de juiste manier worden uitgevoerd. De huidige Arbeidsomstandighedenwet is voor een groot deel gebaseerd op de Europese kaderrichtlijn veiligheid en gezondheid voor werknemers op het werk (Richtlijn 89/391/ EEG). Deze richtlijn beschrijft de algemene maatregelen die werkgevers en werknemers moeten treffen om de veiligheid en gezondheid van de werknemers te bevorderen. Ter uitvoering van deze kaderrichtlijn zijn nu negentien bijzondere richtlijnen vastgesteld. Door de jaren heen heeft de Arbeidsomstandighedenwet verschillende wijzigingen ondergaan als gevolg van met name Europese regelgeving en rechtspraak. Met een herziening van de Arbeidsomstandighedenwet, het Arbobesluit en de Arboregeling in 2007 is een aantal voorschriften vervallen of ingekort. De nieuwe regelgeving concentreert zich op zogenoemde ‘doelvoorschriften’. Per 1 januari 2012 zijn vervolgens alle Beleidsregels Arbeidsomstandigheden komen te vervallen. De ‘doelvoorschriften’ waren namelijk gerealiseerd doordat in bijna alle sectoren zijn inmiddels zogenoemde Arbocatalogi zijn ontwikkeld. In de Arbocatalogi zijn sectorspecifieke afspraken opgenomen over de RI&E en andere afspraken waarmee aan de Arbeidsomstandighedenwet wordt voldaan. Door de totstandkoming van de Arbocatalogi is de toepassing van de wettelijke regels meer een kwestie van maatwerk geworden. In dit hoofdstuk komt ook het rookverbod op de werkplek aan de orde, zoals dit geldt vanaf 1 januari 2004 op grond van wijzigingen in de Tabakswet. Sinds 1 januari 2022 geldt er een rookverbod voor de gehele werkomgeving, dit betekent dat er geen rookruimtes meer mogen zijn en ook mag niet buiten worden gerookt waar wordt gewerkt. Veel en recente informatie over arbeidsomstandigheden is te verkrijgen via de internetsite van de Nederlandse Arbeidsinspectie (www.nlarbeidsinspectie.nl). Deze website bevat wetten, regels en andere informatie op het gebied van werktijden, cao-bepalingen en arbeidsverhoudingen. Op de website staan onder meer ook plichten van werkgevers op het gebied van het voorkomen van werkdruk en stress. Tevens bevat de website een lijst van boetes die de Nederlandse Arbeidsinspectie bij controles kan opleggen. Per 1 juli 2017 is de Arbeidsomstandighedenwet opnieuw gewijzigd door de Wet houdende wijziging van de Arbeidsomstandighedenwet in verband met de versterking van de betrokkenheid van de werkgevers en werknemers bij de arbodienstverlening, de preventie in het bedrijf of de inrichting van de werkgever en de randvoorwaarden voor het handelen van de 565