Deel 4 LOON, VAKANTIE EN VERLOF
4.1
Recht op loonbetaling Hoofdstuk 4.1 Recht op loonbetaling 4.1
Recht op loonbetaling
Wet- en regelgeving Art. 7:610, 7:616 e.v. Burgerlijk Wetboek
Wet financiering sociale verzekeringen Wet structuur uitvoering werk en inkomen Wet minimumloon en minimumvakantiebijslag Zorgverzekeringswet Wet Uniformering Loonbegrip De regelgeving in de cao die eventueel van toepassing is.
Samenvatting
De werkgever is verplicht om als tegenprestatie voor het werk dat de werknemer verricht, loon te betalen. Allereerst wordt ingegaan op de vraag, wanneer de werkgever loon moet betalen. Loon wordt in beginsel gezien als tegenprestatie van het door de werknemer verrichte werk. Behandeld wordt in hoeverre de werkgever ook loon moet betalen wanneer de werknemer zijn werk niet verricht, bijvoorbeeld in geval van ziekte of staking. Vervolgens komt de manier van loonbetaling aan de orde. De werkgever is niet vrij in de wijze van betaling. Zo moet hij op geregelde tijden betalen. Bovendien moet hij een nettobedrag uitbetalen, dat wil zeggen dat bepaalde inhoudingen moeten plaatsvinden. De wijzen waarop het loon kan worden betaald, zijn in de wet geregeld. Hoewel betaling van loon in geld het meest gebruikelijk is, is het ook toegestaan in andere vormen te betalen, bijvoorbeeld in natura. Een woning ter beschikking stellen aan een werknemer kan ook een vorm van loonbetaling zijn. Echter, deze telt niet mee voor de wet op het minimumloon. Het verplichte minimumloon moet echt in geld (giraal) worden uitbetaald. De fiscus kan betaling in andere vormen dan geld waarderen op een bedrag in geld; een forfait. 4.1.1
4.1.1
Voorwaarden voor betaling van loon
Voorwaarden voor betaling van loon
Tot 1 januari 2020 was de hoofdregel uit artikel 7:627 BW dat de werkgever de werknemer moet betalen over de periode dat hij werkelijk gewerkt heeft. Uitgangspunt daarbij was: geen werk, geen loon, tenzij het niet werken in de risicosfeer van de werkgever ligt. Op deze regel was in de wet en in veel cao’s een aantal uitzonderingen gemaakt. Vanaf 1 januari 2020 is artikel 7:627 BW echter komen te vervallen. Door het vervallen van artikel 7:627 BW en de wijzigingen in artikel 7:628 BW is ook de hoofdregel ‘geen werk, geen loon’ veranderd. Vanaf 1 januari 2020 geldt namelijk als uitgangspunt geen arbeid, wel loon, tenzij het niet-verrichten van de arbeid voor rekening van de werknemer komt. Ligt het niet kunnen werken dus in de risicosfeer van de werknemer, dan hoeft het loon niet doorbetaald te worden. Ook op deze regel wordt in de wet en cao’s een aantal uitzonderingen gemaakt. Beoogd was dat dit nieuwe uitgangspunt geen grote veranderingen teweeg zou brengen in de risicoverdeling tussen werkgever en werknemer. Toch lijkt dit in sommige situaties wel het geval te kunnen zijn, bijvoorbeeld bij schorsing.
4.1.1.1
Ziekte
Als de werknemer niet kan werken wegens ziekte behoudt hij gedurende maximaal 104 weken recht op doorbetaling van ten minste 70% van het overeengekomen loon. Als wettelijke bovengrens geldt daarbij 70% van het maximumdagloon (per 1 juli 2017 bedraagt het maximumdagloon € 207,60). Gedurende de eerste 52 weken geldt als wettelijke ondergrens het voor de werknemer geldende minimumloon. In veel cao’s en arbeidsovereenkomsten zijn bepalingen opgenomen op grond waarvan de werknemer recht heeft op een hoger percentage over het gehele loon (dus ook boven het maximumdagloon). Een recht op loondoorbetaling van 100% gedurende de eerste 52 weken is daarbij niet ongewoon (zie voor de doorbetalingsverplichting tijdens ziekte verder hoofdstuk 5.1).
4.1.1.2
Betaalde verlofvormen
In een aantal omstandigheden heeft een werknemer het recht om zijn werk voor kortere of langere tijd te onderbreken met behoud van (een deel van) zijn loon. Aanspraak op doorbetaling kan in de wet zijn geregeld of bij cao of bij individuele arbeidsovereenkomst. Zie verder hoofdstuk 4.8.
Voorbeeld 356
Uitoefening van het kiesrecht, zwangerschaps- en bevallingsverlof, geboorteverlof (part-