Hoofdstuk 3.8 Medezeggenschap
3.8
Medezeggenschap Hoofdstuk 3.8 Medezeggenschap 3.8
Medezeggenschap
Wet- en regelgeving Wet op de ondernemingsraden
Arbeidsomstandighedenwet Arbeidstijdenwet Algemene wet gelijke behandeling Wet gelijke behandeling mannen en vrouwen Wet arbeid en zorg Wet flexibel werken Wet arbeidsmarkt in balans Wet Melding collectief ontslag Burgerlijk Wetboek artikelen 7:670 en 670a Wet op de collectieve arbeidsovereenkomst Wet algemeen verbindend verklaren en onverbindend verklaren van bepalingen van collectieve arbeidsovereenkomsten SER-Fusiegedragsregels 2015 Wet op de Europese ondernemingsraden Europese Richtlijn 2009/38/EG
Samenvatting
De ondernemingsraad krijgt met allerlei verschillende wetten te maken. Nu de ondernemingsraad naleving van wettelijke verplichtingen toetst en controleert, is het handig dat de ondernemingsraad van de belangrijkste wetten kennis kan nemen. De belangrijkste wet is de Wet op de ondernemingsraden (WOR). Deze verplicht de ondernemer de werknemers tot op zekere hoogte te betrekken bij belangrijke beslissingen binnen de onderneming. De taak van de ondernemingsraad is de werknemers binnen de onderneming te vertegenwoordigen en het overleg met de ondernemer te voeren. 3.8.1
3.8.1
Medezeggenschap in het algemeen
Medezeggenschap in het algemeen
Medezeggenschap is belangrijk voor zowel de werknemers als de werkgever. Het recht van werknemers om invloed uit te oefenen op het beleid van de onderneming waarin zij werkzaam zijn, motiveert de werknemers. Bovendien draagt medezeggenschap ertoe bij dat veranderingen in ondernemingen gedragen worden door de medewerkers. Invloed uitoefenen betekent meedenken met, adviseren over, al dan niet instemmen met en controleren van besluiten die de ondernemer van plan is te nemen. In dit hoofdstuk wordt de werkgever veelal aangeduid met de term ‘ondernemer’. Ook de term ‘onderneming’ komt herhaaldelijk terug. Dit houdt verband met de regelgeving over medezeggenschap. De meeste regels zijn te vinden in de Wet op de ondernemingsraden (WOR) die de ondernemer en zijn onderneming als uitgangspunt neemt, en op deze de verplichtingen uit de WOR legt. Onder onderneming wordt daarbij verstaan de in de maatschappij als zelfstandige eenheid optredend organisatorisch verband, waarin krachtens arbeidsovereenkomst of krachtens publiekrechtelijke aanstelling arbeid wordt verricht. De ondernemer is de natuurlijke persoon of rechtspersoon die de onderneming in stand houdt. Sinds 1995 is de WOR ook op vrijwel al het overheidspersoneel van toepassing. De medezeggenschap is op een aantal specifieke terreinen van belang.
Sociaal beleid
Medezeggenschap speelt een grote rol bij de vorming van arbeidsvoorwaarden en personeelsbeleid in het algemeen. Een groot deel van de arbeidsvoorwaarden worden weliswaar bepaald in de individuele arbeidsovereenkomst en/of een toepasselijke cao, zoals de hoogte van het loon. Echter, op onderwerpen als werktijdregelingen, arbeidsomstandigheden, functioneringsgesprekken, beoordelingssystemen etc. is de invloed van medezeggenschapsorganen wel degelijk van belang. Die invloed is de afgelopen jaren bovendien groter geworden door een aantal tendensen. Zo is er meer behoefte gekomen bij werknemers aan keuzemogelijkheden ten aanzien van het arbeidsvoorwaardenpakket (cafetariamodel). Ook gebruikt de werkgever een gedifferentieerd pakket van arbeidsvoorwaarden steeds vaker als instrument van zijn personeelsbeleid. Hiermee kan gewenst gedrag beloond worden, zoals het toekennen van extra vakantiedagen bij weinig ziekteverzuim. De Wet flexibel werken (zie paragraaf 1.6.3) en de Arbeidstijdenwet (zie hoofdstuk 6.1) 307