Deel 3 RECHTEN EN PLICHTEN
3.4
Gelijke behandeling Hoofdstuk 3.4 Gelijke behandeling 3.4
Gelijke behandeling
Wet- en regelgeving Algemene wet gelijke behandeling
Burgerlijk Wetboek, artikelen 7:646, 647, 648 en 649 Wet gelijke behandeling van mannen en vrouwen Wet gelijke behandeling op grond van handicap of chronische ziekte Wet onderscheid arbeidsduur Wet onderscheid bepaalde en onbepaalde tijd Wet gelijke behandeling op grond van leeftijd bij de arbeid Wet College voor de Rechten van de Mens Besluit werkwijze onderzoek gelijke behandeling Besluit gelijke behandeling Besluit beroepsactiviteiten waarvoor het geslacht bepalend kan zijn Wet gelijke behandeling tijdelijke werknemers Grondwet artikel 1 IVBPR artikel 26 EVRM artikel 14 EG-richtlijnen Arbeidsomstandighedenwet
Samenvatting
In het arbeidsrecht moet men rekening houden met antidiscriminatiebepalingen. Dit speelt met name bij de werving van personeel, bij de beloning en overige arbeidsvoorwaarden en bij de beëindiging van de dienstbetrekking. De regelgeving is deels opgenomen in afzonderlijke gelijke behandelingswetten, zoals: de Algemene wet gelijke behandeling (AWGB), de Wet gelijke behandeling van mannen en vrouwen (WGB), de Wet gelijke behandeling op grond van de leeftijd bij de arbeid (WGBL), en de Wet gelijke behandeling op grond van handicap of chronische ziekte (WGBH/CZ). Andere gelijkebehandelingswetgeving, zoals de Wet onderscheid arbeidsduur (WOA), Wet onderscheid bepaalde en onbepaalde tijd (WOBOT) zijn verwerkt in bepalingen in het Burgerlijk Wetboek (BW). Het is de bedoeling dat de discriminatiewetten met betrekking tot geslacht, leeftijd en gehandicapte/chronische ziekte op termijn geïntegreerd worden in de AWGB. Voorgenoemde Nederlandse wetten zijn voornamelijk gebaseerd op EG-richtlijnen. Van belang zijn voorts nog een aantal internationale verdragen, zoals het Europees Verdrag tot bescherming van de rechten van de mens en de fundamentele vrijheden (EVRM) en het Internationaal Verdrag inzake burgerrechten en politieke rechten (IVBPR). Geschillen over (vermeende) ongelijke behandeling kunnen worden voorgelegd aan het College voor de Rechten van de Mens (tot 2 oktober 2012 aan de Commissie Gelijke Behandeling) en/of aan de burgerlijke rechter. In dit hoofdstuk zullen eerst de diverse discriminatieverboden aan de orde komen, en daarna de mogelijke gevolgen en procedures bij overtreding van de verboden. Per 2009 bestaat een nieuwe bepaling in de Arbeidsomstandighedenwet, die de werkgever verplicht om een actief beleid te voeren om discriminatie te voorkomen.
Wetsvoorstel toezicht gelijke kansen bij werving en selectie
270
In 2019 is als onderdeel van het Actieplan Arbeidsmarktdiscriminatie 2018-2021 een wetsvoorstel ingediend waarmee wordt beoogd een ‘goede, eerlijke werving en selectie tot de norm te maken’. De nieuwe wet beoogt dat werving- en selectieprocedures gelijke kansen gaan bieden aan sollicitanten en verboden onderscheid gaan voorkomen. Grotere bedrijven moeten deze procedures op schrift stellen; bedrijven met minder dan tien werknemers moeten ze mondeling kunnen toelichten. Van beiden wordt verwacht dat zij aantoonbaar inzet hebben gepleegd om gelijke kansen voor sollicitanten te waarborgen. Bij kleine bedrijven kan de Nederlandse Arbeidsinspectie alsnog de verplichting opleggen tot het op schrift stellen van de werving- en selectieprocedures, indien er het vermoeden bestaat dat in de praktijk de mondeling toegelichte werkwijze niet afdoende is om gelijke kansen te realiseren. Het wetsvoorstel is in december 2020 ingediend. Sindsdien ligt de