Deel 2 BIJZONDERE OVEREENKOMSTEN
2.7
Handelsvertegenwoordiger en handelsagent Hoofdstuk 2.7 Handelsvertegenwoordiger en handelsagent 2.7
Wet- en regelgeving Samenvatting
Burgerlijk Wetboek, artikelen 7:687-689 (handelsvertegenwoordigingsovereenkomst). Burgerlijk Wetboek, artikelen 7:428-445 (agentuurovereenkomst). In dit hoofdstuk worden de handelsvertegenwoordigingsovereenkomst en de agentuurovereenkomst behandeld. De handelsvertegenwoordigingsovereenkomst is een arbeidsovereenkomst, maar wel een bijzondere. Naast de gewone regels van het arbeidsovereenkomstenrecht (Boek 7 BW, titel 10) zijn namelijk enkele bijzondere bepalingen op deze overeenkomst van toepassing, opgenomen in een aparte korte afdeling (afd. 10 van titel 10). In die bijzondere bepalingen wordt bovendien weer een aantal bepalingen van de agentuurovereenkomst van toepassing verklaard op de handelsvertegenwoordiger. De agentuurovereenkomst is een bijzondere overeenkomst van opdracht. Hoewel een agentuurovereenkomst dus geen arbeidsovereenkomst is, wordt deze vanwege zijn nauwe verwantschap met de handelsvertegenwoordigingsovereenkomst hier behandeld. Beide overeenkomsten gaan over werkenden die bemiddelen bij de totstandkoming van overeenkomsten. De partijen bij een handelsvertegenwoordigingsovereenkomst heten de handelsvertegenwoordiger en de patroon, de agentuurovereenkomst wordt gesloten tussen de agent en de principaal. Het verschil tussen een handelsvertegenwoordigings- en een agentuurovereenkomst is dat de agentuurovereenkomst geen arbeidsovereenkomst is. De regels van het arbeidsovereenkomstenrecht zijn dus niet van toepassing. De handelsvertegenwoordigingsovereenkomst is wel een arbeidsovereenkomst. De bepalingen van het arbeidsovereenkomstenrecht zijn daarom wel van toepassing op een handelsvertegenwoordigingsovereenkomst, tenzij er in de specifieke bepalingen voor de handelsvertegenwoordiger van is afgeweken. In geval van strijd tussen de beide bepalingen, gaat de regeling van de arbeidsovereenkomst voor. 2.7.1
2.7.1
222
Handelsvertegenwoordiger en handelsagent
Handelsvertegenwoordigingsovereenkomst
Handelsvertegenwoordigingsovereenkomst
De overeenkomst van handelsvertegenwoordiging is de arbeidsovereenkomst waarbij de ene partij, de handelsvertegenwoordiger, zich tegenover de andere partij, de patroon, verbindt om tegen loon dat geheel of gedeeltelijk uit provisie bestaat, bij de totstandkoming van overeenkomsten bemiddeling te verlenen, en deze eventueel op naam van de patroon te sluiten. Deze definitie van de handelsvertegenwoordigingsovereenkomst is terug te vinden in de drie bijzondere bepalingen, die zijn opgenomen in de aparte afdeling 10 van titel 10, die in het boek 7 van Burgerlijk Wetboek de arbeidsovereenkomst regelt. In de praktijk komt men deze specifieke werknemers niet zo vaak tegen onder de juridische benaming van handelsvertegenwoordiger. Zij werken veelal onder de benaming van vertegenwoordiger. Ook een artsenbezoeker werkt meestal op basis van een handelsvertegenwoordigingsovereenkomst. De toepassing kan breder zijn dan gedacht. In sommige situaties zijn bijvoorbeeld ook telemarketeers of colporteurs eigenlijk handelsvertegenwoordigers.
Opzegtermijn
De wet bevat geen specifieke bepalingen voor de opzegtermijn die een patroon en een handelsvertegenwoordiger in acht moeten nemen. Er kan daarom teruggevallen worden op de ‘gewone’ opzegtermijnen uit het arbeidsovereenkomstenrecht (zie hoofdstuk 7.7).
Betaling in provisie
De handelsvertegenwoordiger heeft recht op betaling. De handelsvertegenwoordiger wordt vaak betaald op provisiebasis, dus alleen als overeenkomsten door zijn tussenkomst en bemiddeling tot stand komen. Een handelsvertegenwoordiger heeft geen recht op provisie als die is verschuldigd aan zijn voorganger vanwege door hem afgesloten overeenkomsten, tenzij uit de omstandigheden voortvloeit dat het redelijk is de provisie tussen hen beiden te verdelen.