Hoofdstuk 2.3 Thuiswerk
2.3
Thuiswerk Hoofdstuk 2.3 Thuiswerk 2.3
Thuiswerk
Wet- en regelgeving
Burgerlijk Wetboek, artikelen 7:400-413; 610, 610a, 610b, 628a, 655, 750 Wet minimumloon- en minimumvakantiebijslag, artikelen 3, lid 1 en 12, lid 4 Besluit aanwijzing aantal arbeidsverhoudingen die als dienstbetrekking ex artikel 2 Wet minimumloon en minimumvakantiebijslag worden beschouwd, 2 september 1996. Verdrag betreffende thuiswerk. Wet flexibel werken Algemene regelgeving in het arbeidsovereenkomstenrecht. De cao die eventueel van toepassing is.
Samenvatting
Een thuiswerkovereenkomst is een overeenkomst tussen een thuiswerker en een opdrachtgever/werkgever. Daarin wordt afgesproken dat de thuiswerker thuis werkzaamheden verricht. De thuiswerker krijgt hiervoor een vooraf afgesproken vergoeding. De inhoud van de overeenkomst en de feitelijke omstandigheden bepalen hoe de thuiswerkovereenkomst juridisch moet worden opgevat. In veel gevallen zal er sprake zijn van een arbeidsovereenkomst. Voor de socialeverzekeringswetten wordt — eerder nog dan voor het arbeidsrecht — aangenomen dat de thuiswerker een (fictieve) dienstbetrekking heeft. Dit heeft tot gevolg dat de werknemer verzekerd is en dat premies verschuldigd zijn. Thuiswerk doet zich in vele vormen voor. Aanvankelijk ging het om werk waarvoor weinig of geen opleiding nodig was, bijvoorbeeld typewerk, naaiwerk, sorteren. Naast deze traditionele vormen van thuiswerk heeft de ICT moderne vormen van thuiswerk geïntroduceerd, het zogenoemde telewerk. Door de toenemende behoefte aan flexibiliteit en de combinatie van werk en privé neemt de aandacht voor het thuis/telewerken toe. Naast de in dit hoofdstuk besproken thuiswerkovereenkomst, komt het ook steeds vaker voor dat werknemers een of meer dagdelen niet vanuit de vaste werkplek bij de werkgever, maar vanuit thuis werken. De afgelopen jaren heeft Het Nieuwe Werken ruime aandacht gehad. Bovendien heeft de coronapandemie thuiswerken een enorme boost gegeven. De verwachting is dat (deels) thuiswerken voor veel beroepsgroepen een normaal onderdeel van de werkweek gaat blijven. Onder de huidige Wet flexibel werken (voorheen de Wet aanpassing arbeidsduur) is het al mogelijk om een verzoek in te dienen tot het aanpassen van de plaats waar de arbeid wordt verricht, zoals bijvoorbeeld een verzoek tot thuiswerken. Een afdwingbaar recht op thuiswerken is er thans echter nog niet. Dat wordt anders als het wetsvoorstel ‘Wet werken waar je wilt’ wordt aangenomen. Dit wetsvoorstel wordt behandeld in paragraaf 1.6.3. 2.3.1
2.3.1
Aard van de thuiswerkovereenkomst
Aard van de thuiswerkovereenkomst
De thuiswerkovereenkomst is niet wettelijk gedefinieerd. De constatering dat iemand thuis werkt, is dus louter van feitelijk aard en zegt nog niets over de juridische aard van de overeenkomst. De juridische aard van de thuiswerkovereenkomst hangt af van de inhoud van de overeenkomst en van de feitelijke omstandigheden. Als we het hebben over een ‘thuiswerkovereenkomst’ wordt daar normaliter mee bedoeld een overeenkomst op basis waarvan iemand volledig en structureel thuis werkt. Hiermee wordt dus niet bedoeld het – tegenwoordig steeds meer gebruikelijke – hybride werken, waarbij een werknemer deels op kantoor en deels thuiswerkt. In die situaties is normaliter overduidelijk sprake van een gewone arbeidsovereenkomst, waarbij (ook) thuis gewerkt wordt.
2.3.1.1
Verschillende juridische vormen
Volledig thuiswerk kan in verschillende juridische vormen plaatsvinden. Zo kan thuiswerk in zelfstandigheid worden verricht. Er is dan sprake van aanneming van werk of een overeenkomst van opdracht. Thuiswerk kan ook op basis van een arbeidsovereenkomst worden verricht. 195