Hoofdstuk 1.6 Deeltijdwerk en flexibel werken
1.6
Deeltijdwerk en flexibel werken Hoofdstuk 1.6 Deeltijdwerk en flexibel werken 1.6
Wet- en regelgeving
Samenvatting
Deeltijdwerk en flexibel werken
Burgerlijk Wetboek, artikel 7:648. Wet minimumloon en minimumvakantiebijslag. Wet op de ondernemingsraden. Wet flexibel werken. Algemene wet gelijke behandeling. Wet verbod onderscheid arbeidsduur. Wet gelijke behandeling van mannen en vrouwen De regelgeving in de cao die eventueel van toepassing is. Deeltijdwerknemers of parttimers zijn personen die per dag of per week korter werken dan het personeel dat gedurende de (binnen het bedrijf) gebruikelijke arbeidstijd werk verricht. De gebruikelijke arbeidstijd varieert per bedrijf en bedraagt nu in de meeste gevallen 36 tot 40 uur per week. In principe hebben deeltijdwerkers dezelfde rechten en verplichtingen als voltijdwerkers (dezelfde reiskostenvergoeding, proeftijd, afspraken over de tijden waarop wordt gewerkt). Op de regel dat voltijd- en deeltijdwerkers aan dezelfde regels gebonden zijn, bestaat een aantal uitzonderingen, die in dit hoofdstuk besproken zullen worden. In het kader van arbeidsparticipatie heeft het vraagstuk van deeltijdwerk ook de aandacht van de overheid. De overheid stimuleert vrouwen om voltijdsbanen of in ieder geval grotere deeltijdbanen te nemen en probeert tevens ouderen aan het werk te houden, al is het maar in deeltijd. Sinds de coronapandemie is thuiswerken gemeengoed geworden. Een afdwingbaar recht op thuiswerken is er nog niet, althans niet op het moment van afronding van deze uitgave. In 2021 is namelijk het wetsvoorstel Wet werken waar je wilt ingediend dat dit mogelijk gaat regelen. Dit voorstel is op 5 juli 2022 aangenomen door de Tweede Kamer en op dit moment in behandeling bij de Eerste Kamer. 1.6.1
Onderscheid tussen deeltijdwerk en voltijdwerk
1.6.1
Onderscheid tussen deeltijdwerk en voltijdwerk
Het maakt in principe geen verschil of er in een bepaald geval sprake is van een voltijdof een deeltijddienstverband. In beide gevallen is er sprake van een arbeidsovereenkomst en zijn de regels van het arbeidsovereenkomstenrecht van toepassing.
1.6.1.1
Loon naar evenredigheid
De werknemer die niet gedurende de normale arbeidsduur werkzaam is, heeft naar evenredigheid van de arbeidsduur in ieder geval recht op het minimumloon (zie over minimumloon hoofdstuk 4.3). Bovendien heeft de deeltijdwerker recht op hetzelfde bruto-uurloon als de voltijdwerker van dezelfde leeftijd die dezelfde functie, dienstjaren en ervaring heeft.
Overwerk
Een regelmatig terugkerend probleem is wanneer bij deeltijdwerkers sprake is van overwerk en welke vergoeding in dat geval moet worden betaald. De vraag is of er sprake is van overwerk als de afgesproken arbeidstijd van de deeltijdwerker wordt overschreden of dat er pas sprake is van overwerk als de ‘normale’ arbeidstijd (bijvoorbeeld 38 of 40 uur) wordt overschreden. Als iemand bijvoorbeeld een arbeidsovereenkomst voor vier uur per week heeft, en hij werkt in een bepaalde week acht uur, is er dan sprake van overwerk en heeft hij recht op overwerktoeslag? Voor het antwoord op deze vragen wordt aangeraden allereerst (als die van toepassing is) de cao te raadplegen. Is er geen cao van toepassing, of is dit onderwerp niet in de cao geregeld, dan zal de individuele arbeidsovereenkomst soelaas moeten bieden. Het is dan ook belangrijk in de arbeidsovereenkomst duidelijke afspraken vast te leggen. Eind 1994 sprak het Europese Hof van Justitie uit, dat er geen sprake is van ongelijke behandeling van mannen en vrouwen als een toeslag voor overwerk slechts wordt verstrekt voor uren, die worden gewerkt na overschrijding van een (bij cao) vastgestelde en voor iedere werknemer gelijke periode. Ook niet als feitelijk meer vrouwen in deeltijd werkten dan mannen. Het Hof toetste hier een cao-bepaling waarin slechts een toeslag voor overuren werd betaald, wanneer de volgens de cao geldende normale arbeidstijd (doorgaans 38 uur) wordt overschreden. 105