Deel 1 ARBEIDSVOORWAARDEN
1.2
Arbeidsovereenkomst in het algemeen Hoofdstuk 1.2 Arbeidsovereenkomst in het algemeen 1.2
Wet- en regelgeving
Samenvatting
Arbeidsovereenkomst in het algemeen
Burgerlijk Wetboek artikelen 7:610 t/m 615, 655, 659 en 660 Wet op de collectieve arbeidsovereenkomst Buitengewoon besluit arbeidsverhoudingen (in fasen vervallen vanaf 1 juli 2015) Socialeverzekeringswetten Wet minimumloon en minimumvakantiebijslag Wet op de medische keuringen Besluit aanstellingskeuringen Besluit klachtenbehandeling aanstellingskeuringen Wet normalisering rechtspositie ambtenaren De regelgeving in de cao die eventueel van toepassing is Een arbeidsovereenkomst wordt aangegaan tussen werkgever en werknemer. In die overeenkomst verbindt de werknemer zich om in dienst van de werkgever gedurende zekere tijd arbeid te verrichten. De werkgever verbindt zich aan de werknemer loon te betalen. Een arbeidsovereenkomst hoeft niet schriftelijk te worden aangegaan. Het is echter raadzaam dit wel te doen. Is er sprake van een arbeidsovereenkomst, dan is een aantal wettelijke bepalingen van toepassing. De wet kent met betrekking tot het verrichten van werk drie soorten, van elkaar te onderscheiden overeenkomsten: de arbeidsovereenkomst; de overeenkomst van opdracht (zie paragraaf 2.6.3); de overeenkomst van aanneming van werk (zie paragraaf 2.6.2). Voor de overeenkomst van opdracht en de overeenkomst van aanneming van werk zijn ook aparte wettelijke regelingen in het BW opgenomen. 1.2.1
1.2.1
Vereisten voor een arbeidsovereenkomst
Vereisten voor een arbeidsovereenkomst
Willen partijen een arbeidsovereenkomst aangaan, dan moet volgens de wet aan een aantal eisen worden voldaan. De wet gaat er vanuit dat sprake is van een arbeidsovereenkomst als aan de volgende eisen is voldaan: 1. gezag: er bestaat een gezagsverhouding tussen de werkgever en de werknemer; 2. arbeid: de werknemer is verplicht is de overeengekomen arbeid persoonlijk te verrichten; én 3. loon: de werkgever is verplicht tot betaling van loon aan de werknemer. Voor het bestaan van een arbeidsovereenkomst moet aan alle drie eisen zijn voldaan. Is aan één van de eisen niet voldaan, dan is geen sprake van een arbeidsovereenkomst. De meest kenmerkende eis bij een arbeidsovereenkomst is de gezagsverhouding. Ook bij een opdrachtovereenkomst of een aanneming van werk kan er namelijk sprake zijn van de plicht om persoonlijk, tegen betaling te werken. Hierna worden de drie bovengenoemde kernvereisten individueel behandeld.
1.2.1.1
12
Gezagsverhouding
In de wet staat dat de werknemer werkt ‘in dienst van’ de werkgever. Dit wordt ook wel de ‘gezagsverhouding’ genoemd. De werkgever is bevoegd om gezag uit te oefenen tijdens, leiding te geven bij en toezicht te houden op de arbeid.
De werkgever mag gezag uitoefenen, leiding geven en toezicht houden
Vooral de term gezag is hier erg belangrijk. Deze term houdt in dat de werkgever (redelijke) opdrachten en aanwijzingen kan geven over het werk dat de werknemer moet verrichten. Ondergeschiktheid heeft twee aspecten: 1. De werkgever is bevoegd opdrachten te geven. Dit wordt ook wel de instructiebevoegdheid genoemd.