Schoolinfrastructuur als ankerpunt voor sociale cohesie in de wijk of buurt
B2Ai ontwerpt duurzame schoolgebouwen als plekken die ontmoeting en ontwikkeling stimuleren. Het architectenbureau gelooft dat schoolinfrastructuur niet alleen een functionele rol moet vervullen, maar ook een sociale: bijdragen aan gemeenschapsvorming en verbondenheid. In een tijd waarin traditionele ontmoetingsplekken verdwijnen, kunnen scholen fungeren als ankerpunten voor sociale cohesie binnen de wijk of buurt. Vanuit deze overtuiging streeft B2Ai naar een hoger rendement op het vlak van duurzaamheid, waarbij maximaal wordt ingezet op het gebruik van ruimte (waaronder ook het dak) en tijd (365 dagen per jaar). Zo worden schoolgebouwen ontworpen om ook buiten de lesuren een waardevolle rol te blijven spelen voor de omgeving. Deze visie krijgt concreet vorm in drie inspirerende projecten: De Veerboot in Deinze, de nieuwe onderwijscampus aan de Pleinlaan in Elsene en basisschool Nest in Kuurne. Elk van deze projecten illustreert hoe architectuur kan bijdragen aan een duurzame, inclusieve en levendige samenleving.
De Veerboot Deinze
Het Design & Build-project De Veerboot in Deinze voor het GO! omvat een nieuwe basisschool in het buitengewoon onderwijs voor 110 leerlingen en een internaat met 61 kamers. Het ontwerpteam koos voor één compact gebouw met een beperkte footprint waarbij volumetrie en materiaal- en kleurgebruik het verschil tussen beide functies duidelijk maken.
Door het internaat boven op de school te positioneren, werd maximaal ingezet op kwalitatieve buitenruimte. De beleving van het internaat staat los van de schoolomgeving, wat zorgt voor rust en autonomie. Een echte
thuisomgeving is het resultaat. Groene zones op de daken, diverse speelterreinen, terrassen en tuinen creëren een omgeving waarin kinderen niet alleen kunnen spelen, maar ook tot rust kunnen komen in verbinding met de natuur.
De (dak)tuinen worden overdag slim ingezet als buitenklassen, speelplaatsen en sportruimtes voor de school. Na de schooluren transformeren deze tot leef- en speelruimte voor de kinderen van het internaat, zowel voor de leerlingen van BuBao De Veerboot als voor leerlingen van andere schoolvestigingen die er eveneens verblijven.
Tekst & foto's: B2Ai architects, Third, Klaas Verdru, Nanopixel
© Third - B2Ai architects - De Veerboot Deinze
Onderwijscampus Pleinlaan Elsene
In Elsene werkt B2Ai mee aan de transformatie van het voormalige Beobank-gebouw, vlakbij het station van Etterbeek, tot een multifunctionele onderwijscampus van 11.400 m². De nieuwe campus zal plaats bieden aan 700 leerlingen van het GO! Atheneum Etterbeek en 450 leerlingen van het Imelda-Instituut (vzw KatOBA).
De campus is ontworpen als een gedeelde plek die ook buiten de schooluren blijft bruisen. Onderwijs, sport en gemeenschapsleven worden samengebracht in één geïntegreerd project. De sporthal en polyvalente zalen bevinden zich op de bovenverdiepingen, terwijl de buitenspeelplaatsen op het gelijkvloers ruimte bieden voor beweging en ontspanning. De sportinfrastructuur - goed voor meer dan 2.000 m² - wordt buiten de schooluren beheerd door de VGC, die ze openstelt voor lokale sportclubs en verenigingen. Zo groeit de campus uit tot een levendige plek die ook na de lesuren betekenisvol blijft voor de buurt.
Het gemeenschapscentrum vormt het kloppende hart van de site. Met een foyer, theaterzaal, repetitieruimte en vergaderzalen biedt het ruimte aan culturele activiteiten, buurtinitiatieven en gemeenschapsvorming. Hier vinden school en wijk letterlijk en figuurlijk aansluiting bij elkaar.
Bij de herbestemming van het kantoorgebouw uit de jaren 1990 staan duurzaamheid, hergebruik en gedeeld gebruik centraal. De bestaande structuur wordt behouden en aangevuld met lichte houtconstructies op het dak, en er wordt ingezet op energiezuinige materialen en technieken. Zo krijgt het gebouw een duurzame tweede levenscyclus. De opening van de campus is voorzien voor september 2026.
De nieuwe gemeentelijke basisschool Nest in Kuurne verenigt de vroegere scholen Pienter en Wijzer en combineert onderwijs met sport op een bijzondere locatie: net naast de site van de paardenrenbaan. Samen met een nieuwe gemeentelijke sporthal vormt de school een geïntegreerd geheel dat zowel functioneel als ruimtelijk maximaal inspeelt op de context.
Het kruisvormige gebouw is georganiseerd rond een centrale polyvalente ruimte met tribunetrap en maakt op een doordachte manier contact met het omliggende landschap. Elke open ruimte tussen twee vleugels definieert een specifieke buitenzone: een inkomplein voor de school, een afzonderlijk onthaal voor de sporthal, een geborgen doch avontuurlijke kleuterspeelplaats en een uitdagende speelzone voor het lager onderwijs. Die laatste is bereikbaar via een opvallende gele glijbaan vanaf een dakterras op de eerste verdieping dat ook kan ingezet worden als buitenklas. Beide speelplaatsen kijken uit op de omliggende weides, waar de paarden lopen, en hebben zo een directe visuele connectie met de eigenheid van de plek.
De sporthal, kleedkamers en toiletten van het lager zijn zo ontworpen dat ze zowel eenvoudig door de school tijdens de lesuren als door verenigingen na schooltijd kunnen worden gebruikt, zonder concessies te doen aan de loopafstanden en de goede werking van de school. Ook de polyvalente ruimte is volledig voorbereid op breed gebruik. Bovendien zijn er twee kleedkamers die afzonderlijk verbonden zijn met het inkomplein van de sporthal, zodat ze indien nodig exclusief kunnen worden ingezet voor buitensportactiviteiten. Deze gelaagde ruimtelijke organisatie faciliteert uiteenlopende gebruiksscenario’s: van het gebruik van slechts twee kleedkamers tot de volledige sporthal, of een combinatie van sporthal en polyvalente zaal.
Op die manier zijn de infrastructuur en het brede gebruik flexibel, opdeelbaar en zo toegankelijk voor iedereen. De school en de sporthal functioneren als één geheel en worden intensief gebruikt. Overdag maken de leerlingen gebruik van de sportinfrastructuur, terwijl lokale (sport)verenigingen er ’s avonds en in het weekend terechtkunnen. Zo versterkt de site niet alleen het leer- en sportaanbod van Kuurne, maar geeft ze ook een nieuwe impuls aan de bredere omgeving van de renbaan.
De drie schoolprojecten tonen hoe B2Ai schoolgebouwen benadert als meer dan louter infrastructuur. Elk ontwerp versterkt de sociale rol van de school als ontmoetingsplek en motor voor gemeenschapsvorming. Het zijn plekken waar kinderen, leerkrachten en buurt elkaar vinden. Of het nu gaat om een internaat met daktuin in Deinze, een stedelijke campus in Elsene of een basisschool in Kuurne: B2Ai gaat telkens opnieuw de uitdaging aan om meerwaarde te creëren, niet alleen voor opdrachtgevers, maar ook voor de samenleving en omgeving. Dat doen ze door de juiste vragen te stellen en elke opgave opnieuw te durven herdenken. “You challenge, we rethink, together we create”, luidt het.
B2Ai architects
J. Jordaensstraat 18a, 1000 Brussel Bellevue 5, 9050 Gent Kwadestraat 155/4.1, 8800 Roeselare Frankrijklei 5, 2000 Antwerpen België
tel. +32 51 21 11 05 info@b2ai.com www.b2ai.com
Basisschool Nest Kuurne
© Klaas Verdru - B2Ai architects - Nest
© Nanopixel - B2Ai architects - Pleinlaan
