Veez Konkani Global Illustrated Konkani Weekly e-Magazine in 4 Scripts - Devanagari Script.

सणित्र् हफ्त्याळें

अक :ों 4

‘क िं ग ओफ

सोंख : 17

आपरील 1, 2021

ामेकियन्स’ किरुदािं ीत

स्याम्सन लोपीस, होन्नावर 1 वीज क क ों णि

सिंपाद ीय: को​ोंकणेचो दबाजो, सामाजाों मधें उजो!

गेल्या हफ्त्ाों त कर्ा​ा टक को​ोंकणी साहह् अकाडे मीर् माचा २० आर्ी २१ वेर महणपालाों तल्या आर.एस.बी. आहडटोररयमाों त भाररच्च गद्दाळायेर् को​ोंकहणचो दबाजो चल्लो, सोंभ्रम आचरण जालो पूण बेजारायेची गजाल इतहलच्च की ह्या सोंभ्रमा-दबाजाों त सवा को​ोंकणी सामाजाों तलो को​ोंकणी उलवपी लोक पात्र घेवोंक आयलो र्ा. आमचेच्च म्हळ्ळे को​ोंकणी वावराडी, साहहती, ले खक, गावपी, सोंयोजक, इ्ादी हदसलेच्च र्ाों त!

सभार दु सा​ा ले आमकाों कोणेंच आपयलें र्ा म्हण! पूण हाों वें समजाल्ल्या प्रकार ह्या सोंभ्रमाचें आमोंत्रण दोर् हफ्त्ाों पयलेंच पत्राों क गे ल्लें, वाटसप्पार आहयल्लें पूण हें हक्ाक हाों काों हदसलेंच र्ा? हर एकल्याक हात धर्ा आपवर् व्हरोंक ताों काों काों य हे र दु स्रें काम र्ा? सामाजाचो दबाजो म्हणटार्ा आमीों जाों वर् हाजर जावों क जाय, जर तुमच्येलागीों आपूण साहहती, कलाकार, गावपी, व्हाजपी, सों योजक, काऱ्यें हर्वा​ा हक म्हळ्यो व इतर ्ो तोहपयो घरा सोडर् असल्या सवा​ां च्या सोंभ्रमाों र्ी आमीों को​ोंकणी उलवप्ाों र्ी हाजर जावोंक जाय, जर एक को​ोंकणी काऱ्यक्रम आमच्य गौड सारस्वत भावाों -भयहणों र्ी माों डूर् हाडलें तर, आमकाों हे राों क वचूोंक हकतें माों ड्डेमार? आमची हमजासकी हततलीय व्हड? आमीों जाों वर् वचार्ासताों राों वचें आर्ी ताच्ये वयर सभार अणकाणे उडों वचे, ही खोंची आडे भाग?

उडु हपचो हबस्प डा| जेरालड ऐसाक लोबो सै रो जाों वर् थोंयसर आसलो दू सऱ्या दीसाच्या काऱ्यक्रमाों त. ताका तरी पळे वोंक आमकाों वच्येतें? आमच्या धामीक व्हहडलाों र्ी हाजर जाव्येतें? र्ा, सगळीों हर्दोर् पडलीों आपापल्याच्च घराों र्ी व वागाों क सोधूर् गे लीों लागहिल्या रार्ाों र्ी तें म्हाका कळीत र्ा! लागीों लागीों ५० वसा​ां आदीों आमीों साों गाता एकवटू र् मोंगळु राों त को​ोंकणी भाषा मों डळ स्थापर् केल्ली, ती त्रासाों र्ी वागवर् हाड्ल्ली. आज पळे वोंक गेल्यार सवा सामाजाों तले को​ोंकणी वाों गडी हदसाच्च र्ाों त! आमकाों साों गाता वावु चें कसें म्हळ्ळें च कळीत र्ा तसें हदसता. आमीों आमच्याच्च घुडाों र्ी रो​ोंवाणेक पड्ल्ल्या को​ोंहबयाों परीों वतार् कता​ां व. जाव्याों आमी को​ोंबे फाों ्ाफारार उटोर् सात घालूर्, पाकाटे पापडूर् सेजाच्या​ा को​ोंहबयाों चोय मोग कचे आर्ी एकवटार् साों गाता हजयेंवचे. आर्ी आताों भाररच्च त्रासाों र्ी तुमच्ये हातीों हदल्ल्या ह्या हफ्त्ाचो हविेष हास्या अोंको वाचूर् सोंतोस पाों वचें आर्ी रचल्यार हे राों की साों गचें. दे व बरें कर ों पोंचू बोंटवाळ!

-िा| आसटीन प्रभू, कि ागो

2 वीज क क ों णि

‘क िं ग ओफ

ामेकियन्स’ किरुदािं ीत

स्याम्सन लोपीस, होन्नावर

स्याम्सर् ए. लोपीस र्वेंबर ९, १९८१ वेर

एक ईवेंट ओगार्ैजर आर्ी आकेसटर ा तसेंच

कावा​ा र हजल्ल्याच्या होन्नावर तालूकाों तल्या

ताची उमेद तीयाों त्राों चेर खोंचली.

मोटो​ोंत दे वाधीर् आद्रे र् लोपीस आर्ी

मागारेट लोपीस हाों चें बाळ जाों वर् जल्मालो.

ताची माों य्भास को​ोंकणी तरी तो कन्नड, हहों दी

सप्तोंबर ४, २००९ वेर ताचें लग्न जहर्ता

आर्ी इों गहलषाों त बरीों गायर्ाों गायता. ताचो

लोहपसालागीों जालें.

ताचें हिकाप सैंट

हव्यास जाों वर्ासा काों ताराों बरों वची, र्टर्

आों तोहर्चे है सकूल होन्नावर हाों गासर जालें.

कचें. ताका सभार प्रिस्ो मेळ्यात तें

उपराों त ताणें ताों चें कुटाम पोसुोंक आपलो

तुमीों मुखार

वावर हातीों धरलो.

पळे व्येत.

वाच्येत

तसेंच

तस्वीर्​्यो

प्रसतूत ताणें वसती कची

जाों वर्ासा, हसोंफोर्ी हगफ्ट सेंटर, है वे सकाल, ताच्या िोपाचें र्ाों व मालीक हसोंफर्ी

चचा रोड, होन्नावर, उत्तर कन्नड, ५८१ ३३४.

ररलीहजयस एों ड हगफ्ट आटीक्स तसेंच तो 3 वीज क क ों णि

तािी जीवन िररत्रा तुमी िं ताच्याच्च उत्रािंनी

वािा: हाों व

सेम्सर्

होन्नावराचो.

लोपीस

गाों वार्

मोटो,

हीों म्हजीों भोगणाों बरवोंक 4 वीज क क ों णि

म्हाका व्हती खुिलाय भोग्ता. आमचें एक

ल्हार् कुटाम आवय-बापूय, आमीों दोग भाव आर्ीों एक भयण.

ह्या आमच्या कुटमाों त

जायती दु बहळकाय आसली. ०२-०६-१९९०

इस्वेंत म्हजो बापूय दे वाधीर् जालो! अिें आमची दु बहळकाय आहर्की चड जाल्ली जाल्यारी म्हजा आवयर् सुोंबाचें (दोरी

5 वीज क क ों णि

म्हजी उभा​ा ल्हार्​्पणी थाों वर् ”तीयात्र”् पळों वची, गायर्ा गाों वची आसली.

म्हाका

उगडास आसा हाों व आर्ीों म्हजो भाव वोळची) काम कर्ा दे व हभराों तेर् आमकाों

आमच्या र्ेण्ापणार आमकाों

वाडयलें.

पळों वची वती आिा आसली आर्ीों आमीों

तीयात्र

दोगी तीयात्र पळवोंक वेताल्याों व, पूण 6 वीज क क ों णि

दु बळीकायेववीं आमचेलागीों एक्च हटकेट आसले ववीं म्हज्या व्हडल्या भावाक मात्र

हभतर सोडले. अिें हाों व गेहटचे भायर

7 वीज क क ों णि

उभा​ा पळे वर् म्हजी आमाय म्हाका तीयात्राक ऊर्​्लो​ों. तेदर्ा म्हाका वती दू ूःख भोगली आर्ीों हाों व रडात पाटीों घरा आयलो​ों. अिें हाों वे रडचें पळे वर् म्हजी तीयात्र पळें वची

आपवर् व्हर्ा गेल्ली. अिें तीयात्र चल्तार्ा अर्ध्ा​ा तीयात्रार हाों व आमायच्या उसक्यार हर्दोर् पडलो​ों. हो म्हजो अर्ुभव अिें दीस

8 वीज क क ों णि

वेताों -वेतार्ा हे राों र्ी गायर्

गाों वचें

तीयात्राों त

र्टर्

कर्​्चें

हाों व

पळे तार्ा

म्हजी

मोत

म्हजे हिकपाकी

तीयात्राों त

आर्ीों

गायर्ाों त

मग्न

जाली. अिें हाों व हवलहफयाबाचीों काों तारा आयकूर् ताचो

अहभमार्ी

जाल्लो​ों

आर्ीों

गो​ोंयचीों

काों तारा

आयकतालो​ों. अिें हाों वे पाों चवी क्लास हिक्तार्ा

ल्हार्-

ल्हार् र्ाटक तिेंच

काों तारा

बरवोंक

क्लाहसोंत हिक्तार्ा हाों वें म्हजो पयलो र्ाटक (१)”काळजाचो दो​ोंगोर”्मळ्ळो बरवर् म्हजा सुर केलें.... उपराों त १९९३ इस्वेंत सवें

इषटाों साों गाता वाड्ाों त प्रदिार् केलो. हें

9 वीज क क ों णि

मेका थावर् २० रपय इर्ाम हदल्ले आर्ीों प्रोत्साह हदल्लो. हें पळे वर् हाों व चड खुिी म्हजें र्ाटकाचें प्रदिार् पळे वर् म्हाका आर्ीों

जाल्लो​ों आर्ीों म्हजी उभा​ा आहर्की वाडली.

म्हज्या पोंगडाच्याों क गाों वच्या लोकाों र्ी एका10 वीज क क ों णि

अिें हाों व आमचें गाों वचें िाों ती हचलडरन्स क्लबाचो साों दो जावर्ासतार्ा म्हाका जायते

प्रोत्साह हफगाज हवगारा थावर् तिेंच

अवकास पावो जाल्ले.

मीसाचें कोयराों त,

आमच्या गाों वच्या लोका थावर् लाबलो. अिें

सोंघाचो वारषीक हदवस, आवय-बापायाों चो

हाों वे थोडे र्ाटक (२) मागणें (३) मोग, (४)

दीस, हक्रस्मस अिें जायते अवकास आर्ीों

सत्लीपर्ा आमच्या गाों वाों त म्हज्या इषटाों

11 वीज क क ों णि

तीयात्र बरयलो पूण म्हाका हो तीयात्र साों गाता खेळोर् २००१ इस्वेंत हाों वे एक (५) ”सुखाच्या दऱ्याों त दु ूःखाचीों ल्हाराों ”्म्हळ्ळो

खेळो​ोंक थोड्ा कारणाों क लागूर् स्टे ज मेळूोंक र्ातले ववीं म्हाका दु ूःख जाल्ले...... आर्ीों हाों व हर्रािी जाल्लो​ों..... आर्ीों हाों वे

12 वीज क क ों णि

हचोंतलें हाों व आर्ीों मुखार तीयात्र बरों वचो र्ाों म्हळ्ळे हर्श्चय केल्लें आर्ीों हाों वे म्हज्या घर्​्च्याों क तिेंच म्हजा इषटाों क साों गलें. ्ा वेळार म्हाका प्रोत्साह आर्ीों धैर दीोंवर् म्हजा भावार् व्हड मेट काडु ों क आलोचर् केली. तें

जावर्ासलें हो म्हजो तीयात्र पुसतका (हलपी) हप्रोंट मुखाों त्र भायर हाडचो पूण आमच्या आथीक पररस्स्थती आर्ी लोकाों चो चड

13 वीज क क ों णि

सोंपका र्ासलेववीं आमीों हें किें साद्य जातलें म्हण आमचा मर्ाों त एक सवाल आयलें. ्ा

घड्ेक म्हजा इषटाों र्ी आर्ीों म्हज्या भावार् बरें मन्न दाखवर् आथीक रीतीर् सहाय कर्ा हो म्हजो तीयात्र पुसतक २००१ अगषट ६

तारीकेर

होन्नावर

सार्

सालवादोर

हफगाजेच्या फेसता दीसा फा| हक्रजोसटम

14 वीज क क ों णि

रोहडरगस हाों च्या मागादिार्ाखाल फा| जोर्

फर्ा​ां डीस हाों चा हाताों थावर् उग्तावण केलो. ह्या पुसतकाची प्रतीजवाब जावर् तीर्

15 वीज क क ों णि

महहन्ाों हर्ोंच एक हजार पुसतकाों चो हवक्रो जालो. अिें मोटे र, कुमटा फीि माकेट,

भटकळ म्हाका तीयात्र प्रदिार् कर ों क अवकास मेळ्ळो. तिेंच हें म्हजें पुसतक वाचूर् इस्रायेल आर्ीों जायते जाग्ाों र्ी हो 16 वीज क क ों णि

तीयात्र दू सऱ्या कलाकाराों र्ी प्रदिार् केलो. अिें लोकाों र्ी हदल्लो प्रोत्साह पळे वर् म्हाका

चड स्फूती मेळ्ळी.

गायर् स्पर्ध्ा​ां र्ी भाग घेवर् जायतीों इर्ामाों म्हाका तिें म्हजा पोंगडा साों गाता भागेवो​ोंत

अिें र्ाटकाों त आर्ी गायर्ाों त चड आसक्ती

खुसा​ा चें कोपेलाक पावो जाली.

मेळ्ळी आर्ीों जायते कडे र् र्ाटकाों त आर्ीों

आसलेली आसक्ती पळे वर् जायते जाग्ाों र्ी

17 वीज क क ों णि

गायर्ाों त

अवकास लाबलो. अिें हाों वे एक आकेसटर ा

पोंगड आरों भ केलो आर्ीों सबार जाग्ाों र्ी म्हाका काऱ्यक्रम हदवोंक अवकास लाबलो. तिेंच

जायते

मोंगळू राों तले

गाों वाों र्ी केसेटेंर्ी

गोवा गायर्

आर्ीों

तिेंच ह्या म्हजा पोंगडाक "हसोंफर्ी”् म्हण

गावुोंक

र्ाों व हदलें आर्ी हाों वे म्हजो हडस्पोड्ा ग्रासा

18 वीज क क ों णि

खातीर २००७ इस्वेंत एक ’सौोंड हससटम’् घेतलो. अिें म्हजी वळक हे राों थोंय जाली. उपराों त हाों वे (६)् ”आधुर्ीक युवक”् म्हळ्ळो र्ाटक

बरवर् गाों वाों त खेळयलो. ताचे उपराों त (७) ”"भाहगोंतलें

फूल”्

र्ाटक

होन्नावच्या​ा

प्रहतभोदय होलाों त खेळोर् स्पद्या​ां त पयलें

इर्ाम आपणायलें.

ताचे उपराों त कुमटा,

कडले, भटकळ मुगहळहो​ोंडा ह्या गाों वाों र्ी प्रदिार् केलें.

ताचे उपराों त म्हजो (८)

”हचोंत्ाों ”् म्हळ्ळो तीयात्र दे वाधीर् जोकीम

मासटर लोवर कासरकोड ताचा अमर उगडासाक होन्नावर तालूकाच्या हवोंचणार कलाकाराों क घेंवर् न्ू इों गलीष स्कूलाच्या

19 वीज क क ों णि

केलो

आर्ीों

(१०)् ”हचोंत्ाों ची

सोभाय

मर्िाच्या जीहवताों त”् तीयात्र. उपराों त २३ वसा​ां प्रायेर हाों वे हसोंफर्ी हगफ्ट सेंटर, सोर्ा काों पलेक्स, होन्नावर हाों गासर एक िोप प्रारों भ केले आर्ीों अिें (११)् ”जीवीत एक स्वपार्”् तीयात्र मोटे र गाों वाों त , (१२)् ”तूों म्हाका हवस्रुोंक र्ाों य”्तीयात्र मोटे र गाों वाों त वे प्रदिार् केलो. १३)् ”रपाों तर”् होन्नावर प्रहतभोदया होलाों त, (१४)् ”जैताक र्ाों सलवण”्कुमटा मणकी, होन्नावर प्रहतभोदय होलाों त प्रदिार् केलो. अिें आसताों व्हतो सोंतोस आर्ीों मोग ह्या माों य भाषेचेर म्हाका चडलो आर्ीों हो म्हजो वावर हे राों र्ी पळे वोंक जाय म्हळ्या इराद्यार् हाों वे एक साधर् करोंक जाय म्हळ्या हवश्वासार् ल्हार् टे हलहफल्म काडु ों क हचोंतलें. हक्ाक आमचे उत्तर कन्नडाों त तेदर्ा म्हणासर को​ोंकणी हफल्म या टे हलहफल्म येवोंक र्ातलें. पैश्ाों चें बळ र्ाों तरी, घट हर्धा​ा र घेतलो.

म्हज्या

हसोंफर्ी पोंगडाक एकटाों य केल्लो म्हजो हर्धा​ा र हतळहसलो आर्ीों सवा इषटाों र्ी म्हाका पाहटों बो हदलो. ह्या म्हज्या १४ तीयात्राों मधलो बऱ्याों तलो बरो "भाहगोंतलें फूल" तीयात्र हाों वे टे हलहफल्म केलें. हाों वे पर्ध्ा​ा र न्ू इों गलीष स्कूलाच्या

ग्रौोंडार

२५-४-२००७

वेरा

दाखयलें, अिें पयल्ये पावटी उत्तर कन्नड रों ग मोंचार प्रदिार् केलो. अिें (९)्”सलवण

हजल्ल्याों त पयलें टे हलहफल्म म्हण दाखलो

जैताची वाट”्म्हच्याच गाों वाों त मोटे र प्रदिार्

रचलो. अिें म्हज्या पोंचवीस वसा​ां चा प्रायेर

20 वीज क क ों णि

हाों वे म्हज्या कामा साों गाता तीयात्र खेळचे

कुोंबरवाडा, ६. मोंहचकेरी, ७. मोंकी-मडी, ८.

हव्यास कर्ा घेतले. (१५) "मोगाक लागूर्”्

मुगहलहो​ोंडा-भटकळ.

तीयात्र

हाों वे

बरवर्

मोटे र,

भटकळ,

मुगहळहो​ोंडा, मुग्वा ह्या जाग्ाों र्ी प्रदिार्

ह्या वयल्या गाों वाों र्ी प्रदिार् करोंक फावो

केलो.

हो तीयात्र लोकाों क मान्वालो.

जालें. ्ाच वसा​ां त हभराों कूळ तिें दु ूःखाचें

लोकाों च्या प्रोत्साहा ववीं प्ा​ा र् उत्तर

घडीत म्हज्या पहतहणच्या कुटमाों त उबजलें.

कन्नडाों त २००८ एपरील महहन्ाचा १ तारीक

२०११ जूर् २३ तिेंच जूर् २७ तारीकेर म्हजो

पास्ाों फेसता दीसा दु स्रें टे हलहफल्म काडर्

माों व आर्ीों म्हजी सासुमाों य अोंतरलीों! ताों चीों

होन्नावर मूडगणपती होलाों त दु स्रें प्रदिार्

दोगी धुवो जाल्ल्यार् सगळी जवाब्दारी

पद्या​ा र दाखवर् लोकाों चीों मर्ाों हजकोर् हाची

म्हजेर पड्ल्ल्यार् म्हाका म्हजे माों य भािे

हडहवडी करर् बोव मार्ाधीक गोवळी

खातीर वावर करोंक जाता या र्ाों म्हळ्ळे

बापार् तारीख : १२-१२-२००९ इस्वेंत मोटे र

महतोंत व्हडलें सवाल घुसलें. म्हज्ये पहतणेक

फेसता दीसा उग्तावण केलें. (१६)् ”हें एक

गायर्ाों तिें र्टर्ाों त आसक्ती आसल्यार्

हलसाों व”् म्हळ्ळो तीयात्र बरवर् प्रदिार्

ताणे म्हाका प्रोत्साह हदल्लो. आर्ीों ह्या माों य

केलो.

भाषे खातीर खाम करोंक म्हजे साों गाता वावर केलो. अिें दे वाधीर् हबषप हवहलयों

०९-०४-२००९ इस्वेंत गावपीण जहर्ता

हडमेल्लो आमच्या कारवार हदयेहसहजोंत

रोहडरगस हाच्या साों गाता म्हजें लग्न जालें.

जायतो वावर हदल्लो आमचो पयलो गोवळी

उपराों त

"हाों व

बाप ताों चा एका वरषाचा अमर उगडासाक

चुकलो​ों”् तीयात्र बरवर् ह्या तीयात्राचीों धा

२०१० इस्वेंत फादर ररचडा रोहडरगस हाों चा

प्रदिार्ाों केलीों - १. मोटो, २. कोडाणी, ३.

मागादिार्ा खाल आर्ीों तिें हबषप डे रीक

हसद्दापूर, ४. मोंहचकेरी, ५. बैलूर, ६. सुोंकेरी

फर्ा​ां हडसाचा आदे िा खाल दे वाधीर् हबषप

कारवार, ७. कुोंबरवाडा, ८. होन्नावर, ९.

हवहलयों हडमेल्लो म्हळ्ळी आहडयो-हवहडयो

कुमटा, १०. यल्लापूर ह्या गाों वाों र्ी प्रदिार्ाों

हडहवडी काडर् आमच्या आदल्या गोवळी

केलीों. उपराों त २०११ इस्वेंत (१८)्”पगाट्ाों ”्

बापाों चो वावर थोड्ा मापार् लोकाों क भोव

तीयात्र आट िो - १. मोटो, २. मणकी-

चड मान्वल्लो. जायते गाों वाों र्ी तिें हवदे िाों त

कुमटा, ३. सुोंकेरी-कारवार, ४. सुोंकसाळ, ५.

हडहवडी व्हर्ा हवक्रो कर्ा लोकाों क दाखवर्

०

२-०२-२०१०ताररखेर

िाभासगी पाटयली. ह्या साों गाता लोकाों चीों 21 वीज क क ों णि

मर्ाों हजकलीों पळे वर् २०१३ इस्वेंत र्ूतर्

मणकी- कुमटा. ताचे उपराों त (२१)्”राकण”्

चार्ेल टी.वी.च्याों र्ी म्हजी इों टर्व्यूव घेवर्

बारा प्रदिार्ाों १. मोटो, २. कासरकोड, ३.

म्हजे साों गाता सोंभाषण केलें आर्ीों हाों व एक

कोडाणी,

कलाकार, काों तारा बरवपी, काों तारा गावपी,

हहळयाळ, ६. सोंिी, ७. दाों डेली, ८. मोंगळू र,

तीयात्र बरवपी, र्ट, डै रेकटर, रै टर म्हण

९. मोळकोड, १०. हहडर्बाळ, ११. होन्नावर,

सगया लोकाों क दाकोवर् हदलें.

१२. हिसी-चचा हाल. आर्ीों २०१८ इस्वेंत.

(१९)

४.

हिसी-डोर्​्बोसको,

५.

”उघड”्तीयात्र बरवर् भायर काडलो आर्ीों सोळा प्रदिार्ाों केलीों - १. मोंहचकेरी, २.

(२२)्”ल्हाराों ”्तीयात्र आट प्रदिार्ाों १. मोटो,

हसद्दापूर, ३. सुोंकेरी-कारवार, ४. मोटो, ५.

२. होन्नावर, ३. हसद्दापूर, ४. बेस्ळ्ळमक्की, ५.

मुग्वा, ६. हबणगा-कारवार, ७. मणकी-

कारवार, ६.

कुमटा, ८. होन्नावर, ९. कासरकोड बीच, १०.

दाों डेली. ह्या मधें २०१८ इस्वेंत दे वार् म्हज्या

दाों डेली, ११. बेस्ळ्ळमक्की, १२. कद्रा, १३.

थोंय एक व्हडलें अजाप केल्लें. आवचीत

हहडर्बाळ, १४. मोंगळू र, १५. मुोंबै,

हाों वे माों य भाषेक केल्लो वावर पळे वर्

१६. सुोंकसाळ,

कर्ा​ा टक को​ोंकणी साहह् अकाडमी थावर्

प्रकार

’माय

अिें लोकाों चा उत्तेजर्ा भास’् म्हळ्ळी

कुोंबरवाडा, ७. गोवा, ८.

कोमेडी

दाों डेहलोंत र्ाटक यूव पुरसकार १२-०२-

आहडयो-हवहडयो हडहवडी ईसटर फेसता

२०१८ ताररकेर फावो जालो. अिें १८-१२-

दीसा ३१ माचा २०१३ इस्वेंत उग्तावण केली.

२०१८ इस्वेंत (२३)्”उज्वाड”्तीयात्र प्रदिार् १. मोटो, २. कोडाणी, ३. कुोंबरवाडा, ४.

अिें हाों व को​ोंकणी माों य भाषे खातीर

गोकणा, ५. कारवार जालो हाचे साों गाता ’चार

वावर कर्​्तार्ा मुोंबै गाों वाों त एपररलाचा२४

हदसाों चो सोंसार”् म्हळ्ळी आहडयो-हवहडयो

तारीक २०१५ इस्वेंत माणीक हाल ब्ाों डरा

हडहवडी ररलीस जाली. उपराों त २०१८ वसा​ां त

हाों गासर प्रदिार् करोंक म्हाका म्हज्या

(२४)्”साों गाती”्१. हबषप हौस कारवार, २.

अहभमार्ीर् आपयलें आर्ीों अिें ्ा वेळार

मल्लापूर प्रदिार् केलो.

म्हाका ’दी हप्रन्स आफ मेलोडी’् म्हळ्ळें

हडसेंबराों त र्वो तीयात्र (२५)्”गोवहळजाव्याों ”्

हबरद मार्ादीक बाप ररचडा रोहडरगसार्

१. हबषप हौस कारवार, २. गुोंहडबाळा चचा

अहभमार्ार् हदलें. ताचे उपराों त (२०)्”काळ

ग्रौोंड ३. कारवार कद्रा चचा ग्रौोंड हाों गासर

बदल्ला”्तीयात्र बरवर् चार प्रदिार्ा केलीों -

प्रदिार् केलो. अिें २०२० इस्वेंत ए.एस.एप.

१. मोळकोड, २. मोटो, ३. दाों डेली, ४.

हक्रयेिन्स

22 वीज क क ों णि

हहडर्बाळ

्ाच वसा​ा

हाणीों

माों डूर्

हाड्ळ्या ओर्​्लैर् कोहमडी स्पद्या​ां त पयलें

वावुरलाों आहर्की मुकार वावुतालो​ों आर्ीों

इर्ाम आपणायलें आर्ीों "हकोंग आप

आमची माों य भाष राक्तलो​ों आर्ीों वयर

कोहमहडयर्’् ् हें इर्ाम म्हाका पावो जालें.

काडतलो​ों म्हण साों गुोंक आिेताों .

ह्या मधें आमचा को​ोंकणी माों य भाषेचो हाों वे केल्लो वावर तुमकाों दाखवोंक म्हजेंच

ताच्या ४० वसा​ां प्राये पऱ्याों त स्याम्सर्

”स्याम्सर् लोपीस”् म्हळ्ळें युट्ूब चार्ेल

लोहपसार् को​ोंकणेक हदल्ली सेवा अपररमीत

२०१८ इस्वेंत सुर केलें.

म्हण्येत. ताच्या वावराक वीज आपलें चेपें उकल्ता आर्ी ताच्या फुडाराों त सवा यि

अिें तुमचो को​ोंकणी मोहगोंचो आर्ीों

आिेताों . को​ोंकणी लोकार् ताका आपलो

अहभमाहर्ोंचो सहकार आिेताों . आर्ीों म्हाका

मोटो सहकार हदों वचो आर्ी उत्साहीत कचें

प्रोत्साह हदल्ल्या सवा​ां क दे व बरें कर ों

वाजबी जाों वर्ासा.

म्हणताों . हाों व को​ोंकणी माों य भाषे खातीर ------------------------------------------------------------------------------------

23 वीज क क ों णि

24 वीज क क ों णि

अिंतराषटर ीय फामाद हास्य

लावीद

िारली िापलीन

कुसाळाों दु खासर हासोंवचो, आपल्या र्टर्ाद्वारीों मर्ाों हपस्वाहयल्लो, हफल्मी सोंसाराों त हास्य कलावीद जावूर् फामाद, दाखल्याों चो दाखलो रच ल्लो, अोंतराषटर ीय ख्याहतचो सर चारस स्पेन्सर या चारली चापलीर् कलाहवदाों चो राय जावर् पजाळ्ळो. १८८९ इस्वेच्या एपरील १६ वेर ताचें जर् र्. ्ा वेळार स्टे जीर मार्ें र्टर्ाद्वारीों लोकाक मर्ोरों जर् मेळतालें. सोंगीता सवें र्ाच मर्ोरों जर्ाचें प्रमूख वाों टो. चारली

चापहलर्ाची आवय बापय कलावीद जावूर् काऱ्यीों चलवर् व्हचीं कलावीद जावर्ास ल्लीों. चारली चापलीर् पहयल्ले पावटीों माों हचयेक चड ल्लो आपल्या पाों च वसा​ां च्या प्रायेर. आपल्या आवय सोंगीों " एलडर कोट" माों हचयेर ताणें प्रदिार् हदल्लें. ल्हार् भुगो तरी , ताणें धैरार् लोकाों क धाराळ हासयलें.

25 वीज क क ों णि

आर्ी लोकाों र्ी ताहळयाों च्या अवाजार् ताका प्रोत्साह हदलो. १८९९ इस्वेंत आपल्या धा वसा​ां च्या प्रायेर सोंगीता सवें र्ाचाचो पोंगड भाों दलो. सोंगीताों त तो वयर पडलो पूण र्ाचाों त सलवालो. ्ा खातीर तो हास्य कलावीद जावोंक आिेलो. १९०८ इस्वेंत फ्रेड कोर्ोहदर्ा पोंगडाों त हास्य कलावीद जावर् सेवा​ा लो. ताच्या र्टर् आर्ी हास्याों क आमेररकर् वोरयणार मेचवाले, वीक्षकाों र्ी िाभासकी हदली. हव्यासी कलाकर जावर् तो १९१५ इस्वेंत तो साों सक्रतीक वगा​ा च्या मेहळों त ररगलो. थोंयसर काटू ा र्ाों , कोहमक्स, पदाों बरवर् लोकामोगाळ जालो.

" A Dogs Life" म्हळ्ळें पयलें हफल्म १९१८ इस्वेंत आयलें. ह्या हफल्मा मुकाों त्र ताची श्ाथी लोकाक दाकवर् हदली. "द कीड" म्हळ्या अन्ेका हफल्माों सोंगी र्ाटक यी आस ल्लो. हें हफल्मी र्ाटक पन्नास गाों वाों र्ी प्रदिार् जालें. १९१९ इस्वेंत चापलीर्, मेरी पीक फोडा डोगलास, आर्ी डे वीड लवलीर् वाक हग्रफीत सोंगीों मेळोर् "युर्ायटे ड आहटा सट" र्ाों वाों खाल स्टु हडयो करर् सवा हफल्माों एकाच स्टु हडयो​ोंत हचत्रीकरण कचें तसली वेवसता आसा करर् सबाराों क उपकाराचें जावोंक पावलें. १९२७ थावर् उलोंवचीों या अवाजाचीों हफल्माों सुर जालीों. चारली चापहलर्ाचे लोकामोगाळ आर्ी प्रि स्त्यो हाडूर् हदल्लें हफल्म "द ग्रेट हडकटे टर" १९४० इस्वेंत प्रदिार् दे खलें. ह्या हफल्माक पाों च अोंतराषटर ीय प्रि स्त्यो मेळ्यो. बरें र्टर्, उों चलें स्क्रीर् प्ले, बरें हफल्म आर्ी

26 वीज क क ों णि

अोंतराषटर ीय कलाकराक हदों वचें मार्ाची प्रि स्ती हें हफल्म आपणावोंक सकलें. कलाकराच्या व्रत्ती जीवर्ाक आसो धचें, कला आर्ी कलाकराची सलवणी, आर्ी कलेहविीों "लैम लैट" हफल्म र्ाों वाडदीक जालें. १९५३ इस्वेंत स्स्वटजर ल्याों ड वचोर्, आपली पर्ीं अवाज र्ात ल्लीों हफल्माों क सोंगीत बसवर् प्रदिार् करर् जीक आपणायली. " द गोलड रि" म्हळ्या हफल्माक अोंतराषटर ीय िाों ती पुरसकार १९५४ इस्वेंत मेळ्ळी. ताचाच जीवर् चररत्रेचें हफल्म "चापलीर्" १९६४ इस्वेंत प्रसार जालें. १९६७ इस्वेंत "ए

कौोंटेड फ्रम हाों ग काों ग" हफल्म मरलीर् ब्ाों डो, आर्ी सोहफया लोरे र् हाों च्या र्टर्ाों त फामाद जालें. १९७२ इस्वेंत आपल्या जीव मार्ाों त केल्ल्या साधर्ाक प्रि स्ती जावूर् "हलोंकर् सेंटर हफल्म सोसायटी" थावर् मेळ्ळी. ही प्रि स्ती " लैम लैट" हफल्मा खातीर मेळ्ळी जावर्ासा.

27 वीज क क ों णि

२५ दसेंबर १९७७ इस्वेंत तो र्ीद ल्ले कडें च अोंतरलो. तवळ तो स्स्वटजर ल्याों डाों त हजयेतालो.

हास्य र्टर्ाक, लोकाों क हासोंवच्याों त अव्वल, सक्कड हास्य प्रेहमोंचो र्ट, चारली चापलीर् आज सोंसार भर हास्य राय जावर् लोक माों दता. चारली चापहलर्ाचें र्ाों व हफल्मी िेताों त अमर जालाों . अहभमाहर्ोंच्या काळजा मर्ाों र्ी खोंचलाों . आयलेवार र्टाों हविीों काड ल्ल्या समीक्षेंत चारली चापलीर् अजूर् पयल्या स्तार्ार पजाळता .

चारली चापहलर्ाचा उगडासाक सबार स्मारक आसात. ्ा पयहकोंत लोंडर्ाों तल्या " हलसेसटर स्कवेर" हाों गा ताची मूता उबारल्या. स्स्वटजर ल्याों डाच्या "वेवे" हाों गाच्या पाका​ा क चारली चापहलर्ाचें र्ाों व - ( ु पा​ा - इिं टर नेट थावन ) दवरलाों . ------------------------------------------------------------------------------------

"

ोिं णी हास्य " सिंसारािंत ए

को​ोंकहणोंत धाराळ साहह् प्रकार असा. पूण हास्य साहह् प्रकार इल्लें उणेंच आसा म्हण्येत. बोटाों र्ी मेजचे हततले हास्य लेखक, र्ाटहकसत, आर्ी कवी हदषटीक पडतात. आयलेवार तुळू रों ग माों हचयेर ’्बले तेहलपाले’् म्हळ्ळो हास्य पोकाणाों चो व्हाळो व्हाळोर् येतार्ा, अर्ी ताों चीों सवा काऱ्यीों यिस्वेर् जातार्ा, को​ोंकहणोंत यी असलीों काऱ्यें काडु याों म्हण पुडापाण घेवर्,् ’् येया... हासुयाों ’् ् पोकणाों चो स्फधो उदे लो आर्ी यिस्वी जालो. र्ाटकाों र्ी हास्य आसोर् पळे तेल्याों क खुिाल दवता​ा ले, हाव बावाों र्ी हासयताले. अमर कवी चा. फ्रा. दे कोसता हाच्या र्ाटकाों र्ी लाों ब लाों ब डयालोग आसल्यारी व्योंग् आर्ी कुचुल्यो कचीं उत्राों चो व्हाळो पळे तेल्याों क, आयकातेल्याों क हासयतालीों, आर्ी हचमटे

अधुरी नदर

काडले भािेर् तुकलायतालीों. र्ाटक िेताों त एकुहणसाव्या ितमार्ाच्या १९६० थावर् १९९० पऱ्याों त चा. फ्रा. , एम. पी. डे सा, एस. एस फ्रभू, पसी उवा​ा , सैमर् रासकीन्हा, जे. बी. रासकीन्हा, लुवी र्ेट्टो, लोरी कास्िया, आसटीर् प्रभू, बाम्स बो​ोंबय आर्ी हे र सबार र्ाटक बरयणार आसल्यारी सामाजीक सोंग्ती भोंवारीों, इल्ल्यो हासो, दाखल्याक बोटलेर, हमन्ा​ा म, अोंगहवकल, अक्कल र्ात ल्ले, भुग्ा​ां भािेर्, आिें सबार पात्र हासोंवच्या कारणाों खातीर र्ाटकाों त आसताले. जे. बी. डी’सोजा, फ्रान्सीस फेर्ा​ां डीस कास्िया, सन्नी डी’्सोज, हसज्येस ताकोडे , ररच्ची हपरे र, बेन्ना रजाय, एड्डी हसकेर आर्ी हे र सबाराों चे र्ाटक हास्य हविया भोंवारीों आसताले. थोड्ाों र्ी वीहडयो क्यासेट आर्ी आहडयो क्यासेट काडु र्ी हात हुल्पायले आसात.

28 वीज क क ों णि

'बले चा पका’्तुळू रों ग माों हचयेर पजाळतार्ा ्ा वगा​ा चे र्ाटक को​ोंकहणोंत उदे वर् आयले. आसटीर् प्रभू बेंदूर, क्लोड डी’्सोजा बेंदूर, र्ेल्लू पेमान्नूर , प्रदीप बारबोजा, बात्ती केलराय , क्लेरेन्स पडील , ल्यान्सी हपोंटो र्ायक, आर्ी हे र सबाराों र्ीों हास्य र्ाटकाची क्रषी केली. सारस्वत को​ोंकहणोंत र्ाटक पोंगड यी हास्य र्ाटकाों त सोभले. सबार गाों वाों क वचोर् काऱ्यक्रम ताणीों हदलीों. गो​ोंयाों त ’हतयात्र’् र्ाों वाखाल हास्य र्ाटक आर्ी पदाों सादर जातालीों. पोकणाों द्वारीों लोक एका माों ता पोंदा एकवटलो. हवलफी रे हबोंबसाचीों सोंगीत साों ज सादर जातार्ा सुवेर वेदीर र्वेंसाों व हाडलें " डोल- फेल- चल" हाणीों. ्ा उपराों त ’् मेमोरी पोंगड’,् ् र्ेल्लू चो असल कलाकार, जेरी रासकीन्हा हाों चो पोंगड, उडु हपोंत दाों ती भाभाव अर्ी साों गाती, बो​ोंबय, दु बाय आर्ी गलफ राषटर ाों त, पोकणाों चें पोंगड उभे जाले. आताों हर हफगाजाों र्ी हासोंवचे पोकणाों चें पोंगड उभे जाल्यात ती दादोसकायेची गजाल. पोकणाों चें पोंगड सुवा​ा त जाों वच्या पयलें काऱ्यें हर्वा​ा हक च पोकणाों साों गूर् लोकाक हासयताले आर्ी काऱ्यें यिस्वी कता​ा ले. को​ोंकणी साहह्ाोंत हास्य बपा​ां क लागहसल्ल्यार् व्हळहकचे हपडवाज, कुोंदापूर आर्ी हसज्येस ताकोडे . को​ोंकहणोंतल्या सवा पत्राों र्ीों ताों चीों बपा​ां लोकामोगाळ.्’्हे माचाऱ्य’् आपले हलखणेंद्वारीों राजकीय आर्ी सामाजीक हविय हविलेषण कता​ा लो.्’थोडें

थोडें र्वें र्वें ’् ् ’् आमची माती आमची मर्िाों ’् ताचीों फामाध अोंकणाों . लोकाक दादोस कता​ा ले. हवजय (हवकटर अलवारीस) आर्ोंद (ररच्चडा अलवारीस) सुर्ोंद, भोटाम बोहळये, पोंचू बोंटवाळ, बात्ती केलराय, आर्ी हे र सबार हास्य हलस्खताों त आताों य हात घुोंवडायतात. हफल्मी िेताों त ’् पाद्री’् ् हफल्माचे यिस्वे उपराों त को​ोंकहणोंत हफल्माों चें व्हारें सवकास वाळो​ोंक लागलें. र्िीबाचो खेळ, सोहफया, मार्स, आिें किें जालें?, एक आसल्यार एक र्ा, प्लेहर्ोंग दे वाचें, जाों वय र्ों. १, हर्हमाल्लें हर्मोणें आर्ी हे र को​ोंकणी हफल्माों यिस्वी जालीों. आताों वेळा काळाच्या दबावाक लागोर् (कोरोर्ा) हथयेटराों क बीग पडतार्ा र्वे तिें पर्े कलाकार जाग्रत जाल्लें को​ोंकणी भास आर्ी को​ोंकणी पुडाराक बेसाों व. को​ोंकणी वेब हफल्माों , को​ोंकणी हास्य टी. वी.र्ाटकुळे , को​ोंकणी हास्य धारावाही, को​ोंकणी खेळ, स्फधे उदे लें. को​ोंकणी हजवाळ उरो​ोंक प्रेरण जालें. " दायजी दु बाय" हाणीों र्वालाों केलीों. यू- ट्ूबार को​ोंकणी काऱ्यीों आयलीों. लोक वगा​ा लो. वगाणदार जावर् को​ोंकणी काऱ्यीों पळे तात म्हणतार्ा व्हड आहभमार् भोग्ता. माों ड सोभाण (री) को​ोंकणी काऱ्याों क कलाों गण मुकाों त्र तालेंताों पजाळो​ोंक आवकास कर्ा हदलाों . ’् ् काऱ्यक्रमाचें मट्ट साों बाळचें आताों गजेचें जालाों ’

29 वीज क क ों णि

हास्य मेहळों त पदाों , कहवता आसात. पूण अताों चाकी चड आदलीों हास्य पदाों , वोव्यो , वेसा, कुकुारीत आसतालीों. पाळण्याों तल्या गाणाों र्ी सैत हासो आसताल्यो. पोकणाों चीों, गजाहलोंर्ी गुोंत ल्लीों, पाटीों जाप हदों वचीों, जार्पद पदाों , हिोंकळे रपार पदाों , हासो हाडचीों आडबोसत्री पदाों , दोड्ा अथा​ा च्यो हुहमण्यो, गुमटाों पदाों , र्तालाों पदाों , तुकलाों वचीों पदाों , हहणसुोंचीों हगताों , आसोर् ताों तूर् हास्याचो र्वरस आसतालो. .. पूण आताों सगळें मायाग जालाों . या हवस्रोर् गेलाों . चुटुकाों र्ीों आसचें हास्य एका घहडयेक पुणी सोंतोस हदता.

जावर्ासा. काों य इल्ली मात माहे त आमीों हाों गासर हदल्या. सबाराों ची र्ाों वाों हाोंगा उल्लेक करोंक र्ाों त. हास्य गजालीों वयर ग्रोंथ च बरव्येत. फकत्त ह्या अोंक्याक पूरक जावर् मात्र आमीों हाों गा थोड्ो गजाली छापल्यात ्ो तुमीों गमर्ाों त घेंवचें. - सोंपादक)

दोग जण ईषट सबार वसा​ां उपराों त साों गाता मेळ्ळे ... तेंयी हपश्ाों च्या आस्पत्रेंत. ‘तूों हकतें हाों गा? कसो पावलोय?’

हास्य हलस्खताों चो सोंको उणो आसा, तो भती करोंक लेककाों र्ी पुडें सराजे. हास्य हलस्खताों उदे जे , उराजे, साहह् पजाळाजे.

‘मोग केल्ल्या चेडवा लागीों काजार जालें र्ा. दे कूर् हाों वचहाों गा पावलो​ों. पूण तूों हाों गा कसो पावलोय?’ ‘हाों व गी... मोग केल्ल्या चेडवालागीों काजार ( हास्य गजाहलोंचेर बरहयल्लें हें लेखर् अपूणा जावूर्’् ------------------------------------------------------------------------------------

ल्हार् चेडवाक पळे तार्ाों च ्ा हटचेरीक व्हतो सोंतोस भगलो. एक पावटीों हतणें ताका लागीों आपयलें आर्ी हवचारी.... ‘तूों कोणा साों गाता हर्दताय?’् ‘हाों व डाडा साों गाता ’ ‘माम्मी साों गाता?’ ‘र्ा हर्दार्ा...’

‘व्हडहलमाों य साों गाता?’ ‘र्ा... हर्दार्ा’ ‘आबा साों गाता?’ ‘र्ा ... हर्दार्ा..’ ‘दाट् टू, बाये साों गाता..’ ‘ऊहों ... र्ा हर्दार्ा...’ टीचर हचोंतुोंक पडली. आर्ी सवकास हवचारी

30 वीज क क ों णि

‘तूों म्हजे सोंगीों हर्दताये?’ म्हणालें भुगें हचोंतुोंक पडलें आर्ी सवकासायेर् जाप “डाडा ओट् टूक हर्दल्यार मात्र" दीत्त ------------------------------------------------------------------------------------

(पोलीस डोल्ला ‘बावडो’् जावर् येतार्ा चारली भेटता) चारली : हकतेंरे डोल्ला, आज खोंय ड्ूटी? डोल्ला : आर्ी खोंय ड्ूटी...? माका सस्फेंड केलो र्े? चारली : सस्पेंड केलो...? खोंच्या कारणाक सस्फेंड केलो? डोल्ला : कारण काों य र्ा. ड्ूटेंत over smart जाल्ल्याक. चारली : हकतें? over smart जाल्यार कोणी सस्फेंड कता​ा त येरे? प्रोमोिर् र्े हदतात ? डोल्ला : गजाल साों ग्ताों आयक.... काल रातीों ड्ूटी जावर् पाटीों घरा येतार्ा... क्वाटा साचे बाों यत "कापाडी ... कापाडी.." बचाव मल्पुले, Help help... म्हळ्ळी बोब आयकाली. कोण, हकतें म्हण पळे वोंक र्ा. तक्षण Action काणघेलें. हभराों कूळ काळोक तरी बाों य कडे र् धाों वलो​ों. आर्ी दोरी दें वयली.

चारली : व्हय हाबा, ड्ूटेर स्माटा आसाजाय पळे . डोल्ला : स्माटा आर्ी मात्ती... साों ग्ताों आयक, बाों यत पड्ल्ल्या मर्िार् दोरी धरली. हाों वें वोडली... वयर येतार्ा हकतें पळे ताों चारले...? बाों यत आस्ल्लो कोण जाणाों ये? चारली : कोण? डोल्ला : आमचो सब इन्स्पेकटर! तक्षण ‘Attention’्रावलो​ों... दोरी सोडली.... आर्ी एक सेल्यूट मारलो... इन्स्पेकथर ‘दु डूों’्कर्ा बाों यत! चारली : हाों ....!!! (श्री डोल्ला, मोंगळू र हाचीों पोकणाों "हास हास हासकुळे " आमच्या वीज को​ोंकणी ईम्यागहजर्ार हर हप्त्ाों त छापुोंक, आवकास कर्ा हदला. ताका दे व बरें कर ों म्हणताों व. सोंपादक.) डोल्ला हवश्ाों त - थोडें थोडें .....

31 वीज क क ों णि

डोल्ला जल्मार् च कलाकार. ताच्या रग्ताों त तो गूण आसा. ताणें घरा आसचें उणें, रों ग माों हचयेर्च ताच्या हदसाचीों चडीत वोराों ---------------------------------------

खचा​ा तात... -

ोिं ण

ोगूळ अमर कवलफी रे कि​िंिस

कफगर -पिंिू ि​िंटवाळ हळ्ळें त आर्ी बो​ोंबय म्हणोर् ररकामो रावोर् पुरो जाल्लें माका. मागीर कोहडयाळाों त एक प्लेट काणघेलें. चव्ा माहळयेर हाों व एकलो​ों एक्सुरो​ों. खावोंक, जेवोंक, हथयेटर, पाका म्हण हदसाक धा पोंद्रा पावटीों हलपटार वयर सकयल वेचें मात्र माका काम. आिें प्लेटाों त आस ल्ल्या सकडाों ची माका व्हळक जाल्ली. र्ा तर प्लेटाों त एकामेकाची व्हळक खोंय आसता? ्ा एका फाों ्ा फाों ्ार वारें झड पावस, गडघडो झगलाणें...

‘करें ट इल्लद बोडा ’्(के.ई.बी.) हाणीों पावस येंवच्या पयलेंच करें ट काड्ल्लो. वाच्मेर्ार् येवर् जर्रे टर घाल्तार्ा ‘जर्रे टराक घडघडो मारला’् ् म्हण कळ्ळें . जर्रे टर मौर् आस ल्लें. हदसाक धा पोंद्रा पावटीों वयर सकयल वेचा म्हजे बारा ब्ेसतार जाल्ले. धा वोराों क चा हपयेव्याों म्हण सकयल दें वतार्ा, दू सऱ्या माहळयेच्या मेटाों लागीों पावता पावतार्ा, म्हज्या मुकल्यार् चलोर्

वेची चली सट्ट कर्ा पाों य हर्स्रोर्, मेटाों चेर लोळोर् सकयल पडतार्ा म्हजें ‘सवें’्ग्ार् जागें जालें. वेगीों धाों वोर् वचोर्, हतका उटवर् बसयलें. उभें रावयाों म्हण हात धर्ा उकल्तार्ा हतका उभें रावो​ोंक जालेंच र्ा. हतच्या पेंकटाक बहुिा मार जाल्लो हदसता. पाप हबमातेर् हतच्या पेंकटा भोंवारीों हात घालर् , हतका उटवर् चलयलें. माका हाों गा एकाच्छाणें तकली गीरा जावोंक सुर जाली.् ‘् व्हाव’् ् हाों व दोळे धाों पूर् हुसकारलो​ों.्‘पेंकाट म्हयार आिें आसाजे’् हाों वें हमहटयो मारल्यो.् ‘सुफर... २८ आसा’् हाों व हपसोच्च जाल्लो​ों. तरी मर्श्ापण दाकोंवच्या हर्बार्, पेंकाड आहर्की धाों बूर् धर्ा, हतका हतच्या प्लेटाक पायलें.

32 वीज क क ों णि

‘मार जोर जाला आसतलो पेंकटाक’ ‘व्हय... अळे हाों गा ’् म्हण हतणें म्हजो हात हतच्या पेंकडार दवरलो. माका भ्यें हदसलें कोणी येत म्हण. ‘आमीों दाक्तेरा सिीं यागी?’ ‘र्ाका आस्पत्रेक या’्​्म्हणतार्ा हाों व आयतो​ों जालो​ों. पेंकटाक दू हकची मुलाम सारयतार्ा हतणें वो​ोंट चाबले आर्ी दोळे धाों पले. हाों व सवकास पेंकटाक मुलाम मसाज कर्ा आस ल्लो​ों. हळू ताका पळे त्त हमहटयो माता​ा लो​ों. ‘घरा कोणी र्ाों त गी?’्‘र्ा... हाों व एकहलोंच’ ‘हो... म्हजे बरी’्

म्यारे ज’ व्हळक जाली. एकामेकाचीों मोबैल र्ोंबराों काणघेलीों. वेळ मेळतार्ा उलहयत्त आसल्याों व. माका ह्या चेडवाच्या पेंकटाचोच जोप. २८ म्हणोर् र्ाचतालो​ों. हाों वें ल्हाळ गळवोंक सुर केल्ली.् ‘काजार जाल्यार हाचेलाहगोंच जायजे.’ म्हण मर्ाों त लेख घालें पूण तो​ोंड उघडर् हवचारोंक धैर पावलेंर्ा. मधेंच तें कामार् बो​ोंबय गेलें. बो​ोंबय गेल्लेंच सुवेर थोडे दीस मोबैलार उलहयत्त आसल्याों व. थोड्ा हदसा उपराों त तें मोबैल काहडर्ासतार्ा रावतार्ा माका हवराराय सुर जाली. महहर्े पािार जाले. हाों व हाची वाट पळे वर् पळे वर् राकोर् थकोर् गेल्लो​ों.्‘काों य बो​ोंबय गेल्यार मेळात कोण्णा ’्म्हळ्ळी हपिी आिा जागी जाली. मोबैलाक ‘ट्रू कोलर’् ् घालें आर्ी चेडवाक सोधूर् बो​ोंबय भायर सरलो​ों.

‘म्हयार?...’ बो​ोंबय पावोर् ‘चेडूों खोंय असा म्हण पळे याों ’् म्हण र्ोंबर धाों बतार्ा, मोबैलाचें ट्रू कोलर कोड्ाळच्या अत्तावराचो जागो दाकयतालें.

‘हाों व्यी एकलो​ोंच रावताों ’ ‘तूों हकतें कता​ा य?’ ‘हाों व B M S कता​ां ’्हतणें म्हज्या हिकपाचें फूल फोमा हवचाररर्ात्ल्ल्यार् हाों व बचाव. मागीर हाों वेंय हवचारलें ‘तूों हकतें कता​ा य?’् ‘हाों व आताों S B M-त आसाों . हाों वें हचोंतलें तें ‘स्टे ट ब्ाों क आफ मैसूर’्हाों गा काम कता​ा म्हण. जाल्यारी हाों वें हवचारलें S B M म्हयार?’्

म्हज्या तकलेक सुत्त्यार् मारले भािेर् जालें. आज्च बो​ोंबय आयलाों , घच्या​ां क सोडर् वेगीों पाटीों वचो​ोंक जायर्ा... म्हण र्ा खुिेर् बो​ोंबयच माका रावाजे पडलें. आताों आदल्या हप्त्ा थावर् चेडवाचा मोबैलार दु स्रीच हकहकारी सुर जाल्ली. केदाळा पोर् केल्यारी "र्ीवू

हासोर् तें म्हणालें ‘सहचांग ब्ैड ग्रूम पोर 33 वीज क क ों णि

मातार्ाडु हत्तरव व्यक्ती व्याप्ती प्रदे िहदों द होरहगद्दारे . दयमाडी र्ोंतर सोंपहकासी" पाटापाट अन्ेक भािेर् चेडूों उलयतालें "आप र्े पोर् हकया वेक्ती, सोंपका से बाहर हे . क्रपाये थोडी दे र में सोंपका करें " हततल्यार तीसऱ्यार् उलवोंक सुर केलें. आर्ी तेंयी को​ोंकणेंत. " अरे ... बी. एस एर् एल्लाों त को​ोंकणी केदाळा सुर जाहलगाय?" आताों माका गुस्पड गो​ोंदोळ सुर जाल्लो. बो​ोंबय येवर् तीर् महहर्े पािार जाल्ले.्‘चेडूों अत्तावर आसा र्ें’् म्हळ्या धैरार् पाटीों कोहडयाळ भायर सरलो​ों.् ‘चेडूों पाटीों बो​ोंबय वचार्ा जाल्यार पुरो’् ् म्हण मर्ाों त च्च मागो​ोंक सुर केलें. "अळे ... तूों िीदा मोबैलाच्या प्ले स्टोराक व्हच, थोंय ‘मोबैल सहचांग’्म्हण आसा. तें डौर् लोड कर, आर्ी मोबैल खोंय आसा म्हण सोधूर् काडु ों क जाता’् ् म्हण ईषटार् साों ग ल्लो उगडास आयलो. हाों वें तिेंच केलें. जाल्लें जाता म्हण दू सऱ्या हदसाच अत्तावर भायर सर्ा गेलो​ों. ट्रू कोलर समा साों ग्तालें... मोबैल सहचांग वाट दाकयतालें. मोबैलार् माका अत्तावर के. एम.सी. च्या बागलाक आपवर् हाडर् पाहयल्लें.

वाट दाकोंवचें ट्रू कोलर रावलें. हाों वें दाराचेर बरहयल्लें वाचुोंक धरलें. इों गहलषाों त ‘मेटहर्ाटी वाडा ’्म्हण बरहयल्लें. हाों व आजाप जालो​ों. ‘काों य दु स्रीों कोणी बाळाों त जाल्याों त आसतेलीों या ताका काों य मेटहर्ाटी वाडा​ां त काम मेळ्ळाों कोण्णा...’् जाल्यारी धैर काणघेवर् िीदा हभतर ररगलो​ों. लागीों कोणी र्सा​ां र्ात्ल्लीों. हाों व म्हज्या ‘हफगरा’क सोधतालो​ों. एयट’्​्हाों वें हमहटयो मारल्यो.

ट्वें टी

हततल्यार ‘श्शू श्शू..’्म्हण स्त्रीयेचो आवाज आयकातार्ा तेविीर् घुोंवलो​ों. ल्हार् भुगें बगलेर् असोर् हर्दें त हासतालें. आर्ी आवय हात भािेर् माका आपयताली. हाों व म्हज्याच दोयाों क पा्ेर्ा जालो​ों. "म्हजें २८ सैजाचें ‘हफगर’्थोंय आसलें. आर्ी ताचा पेंकटाची सैज ‘डबल डे क्कर’्​्जाल्ली. ---------------------------------------

‘बहुिा हुिार र्ा आसतेलें’् हाों वें माकाच्च समाधार् केलें. हचोंतूर् हचोंतूर् मुकार वेतार्ा 34 वीज क क ों णि

आज सकाळीों पुडेंच ‘टोमी ’् गुणगुणोन्ोंच आसलो. ताका अपरब राग येतार्ा ताणें केदाळारी तिेंच कचें.्​्‘आज काों य हविेस घडो​ोंक र्ा, पी. हे च. डी. हक्ागाय रागार आसा?’् म्हण हचोंतूर् हाों व ताका हवचारोंक गेलो​ों. ‘हडयर टोमी, हकतें जालें?’् ् हाों वें राजकारहणचो वेस पाों गुरलो. टोमी हर्ट्ट जालो आर्ी हात मुकार हाडूर् ‘बास, हे प्पी पूस डे ’् म्हणतार्ा माका आजाप. क्यालेंडर पळे ताों तर आज एपरील एक तारीक... ‘हकतें तुका मर् जालें एपररलाचें हवश्श करोंक?’ ‘वसा​ा च्या ३६४ डे स पूरायी आमकाों तुमीों वोलायतात’ ‘र्ा हाबा.. तिें ऊर्ल्ले डे आसात... बथा डे , वसा​ा चो दीस, वालेंटैर् डे , रोज डे ..... अहर्की आसात...’

‘अळे या... गाों वार कोणी र्ाचल्यारी, हासल्यारी, हे विीर् तेविीर् गेल्यारी, केदाळा पळे ल्यारी आमचेंच र्ाों व येंवचें तुमच्या वो​ोंठार. तुमी म्हणतात ..’् हाका हकतें हपसो पेटो चाबलाये?, हपश्ा पेट्ापरीों र्ाचता पळे , ऊट्ल्ल्या बस ल्ल्याक आमचें र्ाों व वेग्ीों येता...’ ‘तूों भेषटें आों गार वोडर् काणघेताय..’ ‘्ा सोभीत चेडवाक पळे वर् तो​ोंड उग्तें करोंक वेळ र्ा, सुर...् ’् हो पळे हपश्ा पेट्ापरीों ल्हाळ गळयता पळे ...’ ‘पी. हे च. डी. टोमी, तुका एक उतार साों ग्ताों , आज पूस डे न्हय, आज लाहफोंग डे ... हासचो दीस..’ ‘हासल्यारी म्हणतात, हपश्ाों परीों हासता पळे ’

35 वीज क क ों णि

माका टोमीक जाप दीवोंक च कषट जाले. हवषय घुोंवडाव्याों म्हण राजकीया कुिीर् मालवालो​ों.् ‘तुवें साों गचेपरीों एपरील एक हपश्ाों चो दीस म्हण हचों्ाों ... आताों साों ग माका, आमच्या दे िाों त तसले दीस खोंचे पुणी आसात गी?’ ‘होयस... हकतलेय आसात...’

‘पी. हे च. डी. तुवें साों गच्या घटर्ाद्वारीों कळताकी हाों गाों अहधकारा खातीर र्ाटक चल्तात. हाों तूों अहधकाराची हपसाय आसा.’् टोमीक खुिी जाों व म्हण साों ग्तार्ा आधें आों गलें तयार जालेंच... हाताों त कोयती अर्ी कुोंडलें, कुोंडल्याों त बहुिा काों य मास मासळी ... टोमीर् साों गलेपररों च आों गार आहयल्लें कळतालें.

‘तर साों ग..’ ‘बरो उलवपी, बरो मुकेली, हवश्व सोंस्थ्ाों त र्ाों वाडदीक भाषण्कता श्री ए. बी. वाजपेय हाका फकत्त तेरा हदसाों र्ी फ्र. मों. हुद्दता थावर् सकला दें वो​ोंक र्ाों ये?’... ‘तें एपरील पूल न्हय, तें ‘लोटस’्फूल म्हण सकयल दें वहयल्लें’्​्​्तिेंच चरणाकी ...’ ‘ताचेकडे फूल र्ातले हदसता’् ् मुक्काल उडयलें टोमीर्. ‘व्हड व्हड हिकपी , हवहवोंगड पाहटा चे आसल्यारी ‘मण्णीर् मग’क फ्र. मों. केल्लें सहस्राों तले आजाप’ ‘तें एपरील पूल न्हय... मे फूल.’

‘हभतर हर्स्ाक काों य र्ा... राों द्वय र्ा, लोणचें, सुकें, चेटणी, आर्ी राों द्वय सैत र्ा. आसात पळे कूस्ल्ले, काळीज अर्हकटी भायर पड ल्ले तारले... सुटी करोंक कोण येता? माका हपिें सुर जावोंक आसा... काडर् भायर उडयताों पळे ..’् म्हण भेषटावोंक लागली. हतचें उलोणें आयकोर् हासो​ोंक आयलें आमकाों . ‘हकतें हासतात? हपिें सुर जालाों ये तुमकाों ’ ‘बाये आज एपरील पूल र्ें’ ‘पोटाक एपरील पूल ये?’्ती बोबाहटलागली. ‘आज हर्माणो ब्ेसतार..’्टोमी हफोंगा​ा लो.

‘ताका इक्रा महहन्ाों र्ी दें वयलो. एक वसा यी रावो​ोंक हदलेंर्ा..’ ‘मे फूल एका पावसाक मात्र’्हाों व हासलो​ों. ‘पाप मालघडो मर्ीस तो... टोमी बेजाराय उचार्ा,’् ताच्या पुताकी मू. मों. थावर् दें वयलाों ... पळे काभा​ा राों ’

‘उपास फाल्याों र्ें?’् ‘तर आज्च उपास कऱ्याों ’् हाों व म्हणतार्ा, ती कुोंडलें, कोयती, तारले काणघेवर् रागार् राों दच्या कुडाक धाों वली.

36 वीज क क ों णि

‘म्हज्या पोटाों तले दों त बारा ब्ेसतार तेरा पी. हे च. डी. टोमी तारल्याों च्या बोडकाों क सुक्रार म्हणोर् बोबाटताले दे कूर् हाों वी राकोर् रावलो. राों दच्या कुडाक धाों वलो​ों अर्ी तारल्याची सदाों चें परीों आज यी माका ‘पूल डे ’्अर्ध्ा​ा खोवळाों काडु ों क लागलो​ों. आों गल्याचें. -----------------------------------------------------------------------------------‘र्ा हाों व हपयेर्ा. हाों वें हपयेंवचें कोलड हडरोंक्स मात्र’ ‘तर तुमीों ह्या बाराचे धर्ी आसतेल्यात!’ ‘र्ा...्’ एका बाराों त एकलो बोतली वयर बोतली हाडर् हपयेतालो. तें पळे वर् एकलो आयलो ‘हे ब्बे... हपसाों ट खोंचो! हाों व इतल्यो बोतली आर्ी समजावोंक सुर करी... हपयेताों आर्ी हाों व च ह्या बाराचो धर्ी... ‘तुमीों आिें हपयेंवचें सोडर् सोढ्ल्लें तर कळ्ळें ?’्म्हणालो तो हपोंवढो. असल्ल्याच पाों च बाराों चें धर्ी जाते आस्ात..’ आयकाल्लो आमाल जावर् पडलो. ‘तूों हपयेर्ाों यगी?’ -----------------------------------------------------------------------------------करोंक आर्ी बारीक जावोंक सदाों य घोड्ा सवारी कता​ा ’्म्हणालो घोव पाहद्रलागीों ‘व्हयगी... ह्या ववीं हतची जडाय उणी जाल्यागी?’्‘व्हय... व्हय... आताों घोड्ाहचच्च जडाय वीस हकलो दें वल्या एका हप्त्ार्.’ ‘म्हजी बायल हतच्या कुहडचें वजार् उणें -----------------------------------------------------------------------------------ग्ासाक मोल घड्े हभतर!! एक हजार जाों व वा दोर् हजार.... ग्ासाचें मोल पळे वर् म्हका जायर्ा बेजार...!! सुरात जाता सोडु ों क सयत पोटाों तलो वाय! बायलेक म्हज्या राग आयल्यार पुरो तोय आताों खोंचेय हसजता मेळार्ामू? 37 वीज क क ों णि

स-वाय!! **** बायल रागार जातार्ा जाता ताों बडी ग्ास हसहलोंडराचो रों ग्य तोच, ताों बडो! ताचें मोल आर्ी हहचो राग चडता चडतार्ा दु क्ता म्हजो मोंडो!! -कवल्परे ि आर.,पािंगळा ------------------------------------------------------------------------------------

-कवजय

िेमा​ां व तयार कर्​्येतो. पूण दफ्तर बोंध आस्ल्ल्यार् आकस्मात, अहर्वार्​्य जावर् कोण्यी भेट करोंक आयलें तर सुधासुांक जाय न्हय? सहायकाक साों ग्ेतें म्हयार तो सोंभ्रमाची जेराल उसतुवारी पळें वच्याों त हबझी...

आल्लेलूयाचो सन्वार. धर्पाराचीों बारा वोराों . अब्बू पादऱ्याब र्ाों वार् प्रख्यात जाल्लो हपहलकुमेरी हफगाजेचो हवगार, बाप अबुोंहदयस इगजे घराच्या पार्​्लराों त बोसोर् साों जेच्या सोंभ्रमाच्या िेमा​ां वाचो हर्याळ कररत्त आस्ल्लो. आपल्या कुडाों त बसोर्

“बेसाों व हदया, बापाों र्ो... अचार्क पार्​्लराच्या दारार स्त्रीयेचो रों गीर् स्वर गाजतार्ा अब्बू बापार् हर्याळ सोंपयलो. दे वाचें बेसाों व

38 वीज क क ों णि

. कात्रीर् बाये,

“जुजेची ओळोक आसा तुमकाों ? तो इगजेक येर्ािें वसा​ां हकतलीों जालीों!”

तुका आर्ी तुज्या सोंततीक सदाों काळ...” “तुमी दोळे धाों पूर् आस्ल्ले बरीच तायाों त्च कोणायची ओळोक किी पाहकातात.” “दोर् हजार लोक आसच्या ह्या हफगाजेंत बापाों र्ो. म्हणतेली आसची एकलीच. ऊर्ल्लीों एक हजार र्ोविीों र्ोवोद आर्ी र्ोव जणाों फादर म्हणतात. आमकाों चल्ता तें. फादर, पाद्राबा, बापाों र्ो, जाय जाल्यार अब्बू पादऱ्याबा, कालेंय म्हणा. थोड्ाों र्ी अोंबू डायस म्हणचेंयी कळ्ळाों म्हाका. र्ो प्रोबलेम.” कात्रीर् बाय हवगार फूड कर्​्र् बसली.

“इगजेक येर्ाों त ताों चो म्हाका चड उडास. चुकोर् गेल्ल्या िेहळयाों क हहों डाक पाटीों हाडचें आमचें हमसाों व. पोयर हाों व तुमगेर बेज्मेंताक आयलो​ों तेदर्ाों टायट जावर् हर्दोर् पड्ल्लो न्हय्वे तो. हाों वें ताचेर तीर् पावटीों आगमेंत मार्​्लें. जाल्यार्यी उटलो र्ा. तुवें मात्र पेंकडाों त वाय जावर् हर्दला म्हळ्ळें य...” “म्हज्याच घोवाची मर्​्याद हाों वेंच काडु ों क जातावे बापाों र्ो? आस्ल्लो एकलोच्च र्े...?” “आस्ल्लो एकलोत्त तर.. तर आताों . जुजेगी मेला? छे क्क..! आमी हक्रसताों वाों र्ी मेला म्हणचें न्हय, सर्​्ला, अोंतर्​्ला म्हणाजे”

तूों केदाळा बसताय म्हण राक्तालो​ों.” ही हफगाज तुमची फादर. इगजा तुमची, हें घर तुमचें. आमकाों हाों गा रावो​ोंक हदलाों म्हण आमी राों वचें. भाडें दीवोंक र्ातलले भाडोत्री. हें पार्​्लार्यी तुमचेंच. तुमकाों हाों गा बसो​ोंक साों गो​ोंक र्ा. हक्कार् बसचें. हाों , साों ग, धर्पाराों फरार किें येंवचें जालें.” “मेल्ल्याों क बापाों र्ो?”

पूर्​्ची

हवलेवारी

कररजेर्े

“आमी, हक्रसताों वाों र्ी पूर्​्चें न्हय. मा्ेक पाों वचें... कोण मेलाों ? जुजे कसो आसा?”

“मेल्ल्याों क, सर्ल्ल्याों क, अोंतर्​्लेल्याों क काों य पुणी फरक पडतागी बापाों र्ो, जेजूक पर्​्याोंत आमी मेलो म्हणताों व...” “हाों , तो जाल्यार एक पो​ोंट. आसो​ों जुजेचो उस्वास केदाळा बोंध जालो?” “आत्ताों एक धा वोराों जातीत..” “कसो?” “कालें साों गचें बापाों र्ो.. म्हाकात्त पा्ेवोंक जायर्ा. म्हजो घोव लाडू खावर् मेलो म्हण.” “लाडू...? कालें उलयताय र्ोत्तो तूों...”

39 वीज क क ों णि

गाडवार बसोर् जेरजलेमाों त प्रवेि घेतार्ा गाडवाची मऱ्याद हकतली वाडली पळे .”

“...र्ोत्तू न्हय, कात्तू... जुजे मात्र म्हाका कात्तेंच म्हणतालो.. गाडवा जल्माचो खोंचो...”

“तर हाों वें गाडवा जल्माचो म्हळ्याों त काों य चूक आसा?”

“छे ! मेल्ल्याों क गाळी दीर्ाों त जेत्तो..” “आसागी...?! आसा.... ्ा पाप गाडवाक इन्सल्ट कर्​्ताय तूों”्

“...कात्तू... जेत्तू न्हय...?” “...हाों व्हय. आर्ीक पळे काहत्रर्ा, तूों तुज्या घोवाक गाडाों व म्हणतार्ा, ताचो हात धर्ल्लें तूों हमसेस. गाडाों व जाताय, हें हचोंतलाये तुवें?” “्ाच लोहजका पर्​्माणें साों गचें जाल्यार, जुजे म्हाका कात्तें म्हणतार्ा तो हमसटर कात्तें जातावे?” “तुजो लोजीक समा एसतू.” “बापाों र्ो, तुमी म्हाका हकतले पावटीों वोलायतात? व्हडोल हभतर ररगोर् बेसाों व माग्तार्ा कात्रीर् बाये म्हणोर् साको आिेंद वाचलो तुमी. आताों हकतें गुस्पडता? भूक लागल्या जाल्यार जेवर् येया. हाों व बसोर् तेसा कर्​्ताों . मोर्ा​ा ची हवलेवारी मागीर कर्​्याों . “भूक लागल्या व्हय बाये.”्अब्बू बापार् र्ाों व काडचें रावयलें. “काों य हचोंत्ता कररर्ाका. तुज्या ओररहजर्ल आिेंदार तुजें बास्प्तज्माचें र्ाों वच ् आसतलें. अन्ेक हकतें म्हयार, कात्तें म्हयार इन्सल्ट म्हण लेहकर्ाका. आमचो सोमी

कात्रीर् िेमेलें. हासचेंगी रडचें? बापार् म्हळें , आताों तें आसो​ों, हक्रस्मसाक लाडू कर्​्तात. तुमगेर ईसटराक्यी कर्​्तात हकतें?” “म्हज्या घोवार् ताों दळा लाडवाचो अोंगालाप. तवळ तवळ तोच कर्​्र् खाता. आर्ी ताणें खाों वचें किें म्हयार, एद्दो व्हडलो लाडू हसहस्रबरी तो​ोंड उग्तें कर्​्र्, तो​ोंडाक उडयतालो. बासकेटीक बोल उडोवर् बासकेटीक घाल्लेबरी. लाडू तो​ोंडाक गेल्लोच्च हो तो​ोंड उग्तेंच दवर्​्र् गोमटे क धर्​्र् दडबडो​ोंक लागलो. म्हाका कालें कर्​्चें कळ्ळें र्ा. हाों व गोमटी लुोंवल्ल्य ् ा को​ोंहबयेपरीों हदक्क र्ासतार्ा धाों वो​ोंक लागलीों.” दोर् हमर्ुटाों र्ी जुजे पर्​्तालो. मूळ कातर्​्लेल्या माडाबरी. हाों वें तो​ोंडा हभतर टोचा पेटवर् पळे लें. लाडू अधो ताया हभतर, अधो भायर. अिें मतीक आयलेंकी, आसो काडर् र्ाकाक धर्​्लो. आस्या​ा र फुोंक्तार्ा िेळ माों डतार्े? पूण हाचो उस्वास बोंध. एक गोबळो उदाक तो​ोंडाों त घालें. तें तिेंच रावलें. ताया सकला पाजार्​्लें र्ा.

40 वीज क क ों णि

हाों वें धाों वोर् वचोर् सेजार्​्च्या दाक्तेराक वोडर् हाडलें. ताका र्ाड्यी मेस्ळ्ळर्ा. काळजा उहडयी कस्ळ्ळर्ा. लाडू खातार्ा तायाक हिकोर् फुमार जावर् मेला म्हळ्ळी सहटा हफकेट दीवर् गेलो. पयिेयी काणघेलेर्ाों त. मेल्ल्याों च्यो धोिी र्ाकात हीों.”

केल्यापराों त पेटेगाराक साों गचें.”

“आताों हाों वें कालें केलें? जुजेक पड्ल्लेकडचो पायाों क धर्​्र् वोडर् सालाक व्हे लो हर्दच्या कुडाों तली गजडी वोडर् हाडली आर्ी ताका गजडे र हर्दायलो. र्प्पट्र्ार जाले म्हजे. आताों मोडें न्हाणयतेल्याों क खोंय सोधूर् व्हे चें म्हळें आर्ी हाों वेंच ताका स्पो​ोंज बात हदलें. मोड्ाक न्हाणयलें म्हण्ोंच आसागी बापाों र्ो? स्पो​ोंज बात हदल्यार काों य हमसटे क जातागी?

“भुगीं...?!”

मेल्ल्याों क काों य फरक पडार्ा बायेल. दे वार् काों य कायदो रचुर्ा. आत्मो हर्तळ आसाजे. कुहडचो हचकोल काडचो मर्िाच्या कुडीक हदों वचो अोंतीम गवरव.. हाों , मागीर कालें केलें हाों वें? किेंय उड्डोर् उड्डोर् ताका सूट न्हे सयलो. ताचे हात हर्ध्ा​ा र जोडर् बाों दले. ताचेंच को​ोंत रे वडायलें आर्ी को​ोंताचो खुरीस बोटाों मधें उबार्​्लो. व्हडलो खुरीस पेटेगार हाडतलोर्े.?”

“घरा आर्ी कोण्यी र्ाों तग ् ी?” “आमी दोगाों च... एकहलोंच...”

आर्ी

मुकार

हाों व

“काजाराच्या हदसा थावर् हाों व आपुट्ट आों कवार. तुमी पा्ेंवचेर्ाों त. ताका एक्च काम, साों जेर क्वाटर मार्​्र् येंवचें, जेंवचें आर्ी हर्दचें. बुसो न्हावोंक्यी न्हायर्ा. काजारा हदसा पऱ्याों त कोटाच्या बोसाों त क्वाटर... तवळ थावर् आज पर्​्याों त, बायलेक आपडूर् पळे लेंर्ा ताणें. म्हज्या वाों ट्ाचें प्रेतर् हाों वें करर्ा. म्हण र्ा. पूण हो कल्ल्मुरोत्त..” “बारा वर्​्साों जालीों काजार जावर्. अर्ीक्यी हससटराों बरीों आसाों म्हयार कोण पा्ेत.? पोट् टू बाों य म्हणतात म्हाका.”् कात्रीर् सुसकार्​्लें. याजक बापार् लाों ब स्वास सोडलो. काजारी मर्िाों चें सबार समिे ताणें आयकाल्यात. पूण आयचो हो र्वोच.

“आर्ी पेट...?”

“आताों मी जुजेक मा्ेक पाों वची हवलेवारी कर्​्याों . आज जायर्ा तडव जालो. साों जेर सेरेमर्ी आसा...”

“तुमी मोर्ा केदाळा कर्​्तात म्हळ्ळें हर्गद

“फाल्याों सकाळीों कर्​्याों बापार्ो. मागीर

41 वीज क क ों णि

म्हाकाय फेसत करोंक जाय. हकतल्या वोरार म्हण साों गश्ात जाल्यार हाों व वचोर् पेटेगाराक, कुटमाच्याों क, गुका​ा राक पुरा साों ग्ताों .” “मेल्ल्या ओट् टू एकलेंच रात किी पािार कर्​्तलेंय? एक रात साों गात दीवोंक गुका​ा राचे बायलेक पुणी साों गाजेये? सेजारा हक्रसताों व बायलाों कोणी र्ाों त हकतें?” “र्ाका बापाों र्ो, ्ा र्ालायेक घोवा खातीर कोणेंय र्ीद खळची र्ाका. हाों व कुडाचें दार घालर् हर्दताों . तो आसो​ोंदी थोंय भायर. म्हाका काों य भ्यें र्ा. जीव आसतार्ा मेल्लेबरीों आस्ल्लो तो आताों मेल्ल्या उपराों त कालें कर्​्तलो...” हाों गासर काहत्रर्ाचें मोबायल हकणहकणलें. कोणाचें फोर् म्हळ्ळें पळे र्ासताों ‘हलो’् म्हणालें तें. आर्ी हतचें मुसकर फाों टेलें. “बापार्ो मेल्ल्याों र्ी फोर् करोंक जातागी... तें आकाों तलें. मेल्लो म्हजो घोव फोर्ार उलयता...!”

गागऱ्याच्या र्ाड्ार् म्हण हदसता म्हजे हात घट्ट बाों दल्यात. पाों य बाों हदर्ातले व्हड. किेंय वचोर् फोर् सोधूर् काडर् बाों दलेल्या हाताों र्ी किेंय फोर् केलें. खोंय गेलाों तें. कलो र्ाटक हो म्हज्या बायलेचो?” “तें हाों गा तुज्या मणा​ा ची हवलेवारी करोंक आयलाों . फाल्याों सकाळीों धा वोरार तुका मा्ेक पावोंक.” “कालें मुोंटात पादऱ्याबा? कलो तमासो हो? हाों व खोंय मेलाों ?” “लाडू तायाों त हिकोर् उस्वास बाों दूर् मेलाय म्हण दाक्तेरार् सहटा हफकेट हदल्या. फाल्याों तुका पुरोंक मागीर ती दाक्तेराची सहटा हफकेट दीवर् सका​ा री डे त सहटा हफकेट घेवोंक आसा. ्ा र्ोंतर तूों आपूट हजवोंत आसाय म्हण खोंच्याच कोटा​ां त रजू करोंक सकचोर्ाों य....” थोडो वेळ मौर्... “पर्​्तूर् मेलोय्गी? पादऱ्याबार् हवचार्​्लें.

पादऱ्याबाच्यो आस्ड्ो वयर गेल्यो. ताणें फोर् हवचार्​्र् घेतलें. कोण जुजेयेरे तो?”् “तूों कोण?” “तुज्या हफगाजेचो हवगार, बाप अबुोंहदयस...” “हो अोंबू पादऱ्याब बेसाों व हदया फादर. हात जोडु ों क जायर्ाों त. कात्त्यार् ताच्या पर्​्यर्ा

“तर आताों कालें कर्​्चें पादऱ्याबा...”् जुजे हपोंगा​ा लो. “क्वाटर सोड आर्ी पहतणेचो मोग कर. वर्​्सा हभतर तुमच्या घरा पाळणें बाों धुोंक जाय. काजाराची जवाब्दारी साों बाळ. र्ा जाल्यार तुका मर्​्णाों त दाखल कर्​्तेल्याों व...” “जायत पादऱ्याबा. पूण एक.... हाों वें हकतें

42 वीज क क ों णि

करोंक जाय तें पयलेंच कर्​्ताों मागीर, कोटर मार्​्र् जेवर् हर्दताों . र्ा जाल्यार म्हाका र्ीद पडार्ा...”

दाक्तेराों र्ी मेल्याों त म्हण काड्ल्लीों थोडीों हपडे सताों मोर्​्र् कर्​्ताों कर्​्ताों जीव जाल्ले दाखले आसात न्हय्गी..”

फोर् बोंध जातच कात्रीर् म्हणालें. मेल्लो म्हजो घोव जीव जालो कसो बापाों र्ो?

ह्या घहडता उपराों त सात्व्व्या महहन्ाों त काहत्रर्ाक गुवा​ा ररचो सन्मार् जालो. बा| अोंबू डायसाक आपोवोंक कात्रीर् हवसर्​्लें र्ा.

“तुोंवें ताच्या तो​ोंडाों त उदक घाल्लेंय न्हय्वे? ताों तूों तो लाडू सवकास मोव पडोर् पोटाक जुजेक आताों लाडवाों चो काों ठाळो.् ‘कोटर’् हर्सर्​्लो आसतलो. म्हणताच पोप्ाों त वारें मात्र चालू. ररगोर्, मोरोर् येतालो तो वाों चोर् ऊर्​्लो. ------------------------------------------------------------------------------------

मूर्ा कदवस आिरणेिी परिं परा

- टोनी मेंिोन्सा, कनड्डोिी (दु िाय) येंवच्या एपरील महहन्ाची पयली तारीक येतार्ा म्हाका हासो येतात. थोड्ाों क रागबेजाराय भोग्ता जावोंक्यी पुरो. सोंसाराों तल्या अहधकाों ि दे िाों र्ी एपरील महहन्ाचो पयलो दीस “मूखा​ां चो दीस”्म्हण आचर्​्सुोंची परों परा आसा. ह्या हदसा एक

व्यक्ती आन्ेक व्यक्तीक र्व्या र्व्या ररहतोंर्ी मूखा कर्​्च्या तसल्या कामाक मग्न जावर् सोंतोस पावतात. सूर्​्वे सूर्​्वेर हो दीस हास्य दीस जावर् आस्ल्लो. सवकास हो दीस मूखा​ां चो दीस जावर् पररवतीत जालो म्हणतात. हाच्या आचरणेच्या सोंदभा​ा र थोडीों घटर्ाों मीत मीर्​्वूर् तो​ोंद्रे, दू :ख, तिें कषटाों चो पररणाम भोगाजे पडता. ह्या खातीर एक-दोर् उदाहरणाों दीवर् मुोंदहसाताों .

43 वीज क क ों णि

थोड्ा वर्​्साों आदी म्हज्या एका इषटाक गाों वाों त थावर् “तुजो पप्पा सीररयस आसा, कूडले भायर सर्​्र् ये”् म्हळ्ळो सोंदेि टे हलग्रामा द्वारीों आहयल्लो. तो सोंदेि ताच्याच एका हमत्रार् धाड्ल्लो. पाप! हभयेवर् घाबरोर् गेल्लो म्हजो ईषट कूडले गाों वाक भायर सर्​्र् गेलो. तो गाों वाक पावल्या र्ोंतर कळोर् आहयल्लेंकी तें एक “एपरील फूल”् जावर् आस्ल्लें! आन्ेक घटर् ह्या परीों आसा. आपल्या बापाय सोंगीों पयहिल्या गाों वाक वेचें एकलें धूव माों य्गाों वाों त आसच्या आपल्या आवयक “एपरील फूल”्कर्​्च्या हर्बार् ्ा दीस एक टे हलग्राम धाहडलागलें. ताचें ओक्कणें ह्या परीों आसलें:्“्पप्पा हाटा एट्ाक जावर् दे वाधीर् जालो”.्हें वाच्ल्ली ताची आवय दू ख तडवुोंक जायर्ासताों थोंयच कोसाळ्ळी. हतका काळजाघात जावर् ती अोंतर्ल्ली, पळे या कसलो हो पररणाम! आमच्या दे िाों त आमी सबार हदवस आचर्​्हसताों व. उदा: मदर्​्स डे , हससटर्​्स डे , पेरेंटस डे , सीहर्यर हसहटजन्स डे , इ्ादी. तिेंच ्ाच परीों एपरील महहन्ाची पयली तारीक जागतीक मूखा जावर् आचर्​्सुोंचो दीस म्हण रडीर आसा. ह्या हविीों थोडी चडीत माहे त म्हाका मेळ्ल्ल्यार् हाों गासर बरोवोंक हचोंतलें. “मूखा​ां चो दीस”् म्हण साों गचो हो हदवस एपरील पयल्या हफ्त्ाों त पहयल्लें सुर

जाल्लो फ्रान्साों त म्हण उल्लेख आसा. १५६४ इस्वेंत सोंसाराों त पयल्या पावटीों सुवेचें क्यालेंडर थोंयसर अस्स्थत्वाक येतार्ा र्व्या वर्​्साचो प्रारों भ जाल्लो. ्ा र्ोंतर एपरील महहन्ा हभतर ती तारीक जर्ेर एक ताररकेक पररवतीत जाली. हें थोडे अर्ुभवी जाण्वाय्कार तिें रहढवादी हवरोध कररलागले. ताों काों प्रहतरोध जावर् सलवो​ोंच्या खातीर थोंयचे सुधारण्वाहदों र्ी हट धर्​्र् आस्ल्ल्या ह्या एपरील महहन्ाच्या ्ा हदसाक “मूखा​ां चो दीस”्म्हण आचरण करोंक सुर केलें. आताों आचरणेचो हवषय पळे व्याों . सोंसाराों तच ् र्ाों वाडलेल्या ह्या र्ामाों कीत हदसाक स्कोट्ल्याों डाों त हो हदवस “हों हटों ग फूल”्म्हण आचरण कर्​्तात. थोंयसर ्ा हदसा सेज सामाराच्या घर्​्चीों कुोंकडाों चोर्​्र् खाों वचें रढीर आसा. स्पेयर्ाों त ्ा हदसा “जोक्सर्”् म्हळ्या दे वतेच्या सामकार थोंयचे हर्वासी आपल्या तकलेचे केस कातर्​्र् अधीक मूखा ररतीर् आचरण कर्​्तात. रोमा श्हे राों त तो दीस “फसट एपरील फेसहटवल”्म्हण एक हफ्तो पऱ्याों त उत्सव जावर् आचर्​्हसतात. ब्ेझील दे िाों त हो दीस मोर्ा-अवघडाचो फटी खबरो टे हलफोर् या टे हलग्राम मुकाों त्र धाडूर् सयऱ्याों क सोंबोंहधकाों क जाय्ा दू :खीक आर्ी खोंहतबेजारायेक वळग कर्​्तात.

44 वीज क क ों णि

ह्या हदसाचो उद्दे ि जावर्ासा. चीर्ा दे िाों त ्ा दीस थोंयचो लोक आपल्या हमत्राों च्या काराों -सैकलाों चीों टायराों “पोंकचर”् करर् ताों काों जाों वच्या र्षट तो​ोंद्रे-रगयाों क कारण जावर् आपूण सोंतोस पावोर् मझा भग्तात. हिवाय ्ा दीस हमठायी वाों टची पद्धत रढीर आसा. हमठाहयोंत ल्हार् ल्हार् फात्राों चे कुडके, रकाडाचो हपटो भहसातात, रातीों काळोक पडल्या उपराों त रान्वट जान्वराों चीों तो​ोंडाों -मासक न्हे सूर् वाटें र्ी चलोर् वेच्या लोकाों क भेषटाों वचें आसा. आताों अमेररकाों त पळोव्याों . थोंयसर ्ा हदसा पोसटा माररफात रों गा रों गाचीों आकरषीक पासेलाों आपल्या वळहकच्याों क धाडची पद्धत आसा. ह्या पासेलाों र्ी फात्रा कुडके, खोंचाय कामाक येर्ाों त तसल्यो वसतू या मातार्​्याों च्या तकलेचे धवे केस भसूार् पासेलाों धाडतात!

हब्हटषाों च्या येण्या ववीं भारताों ती ही पद्धत आपले इतल्याक व्हाळोर् आयल्या म्हण्येत. आसो​ोंदीत, आचरण कर्​्तेच रावो​ोंदीत, पूण तमासो हास्य हवर्ोदाक एक रीत-मीत आसो​ोंदी. ह्या हदसा चेषटायो-खेबडायो करर् हे राों चीों मर्ाों काळजाों हततलीों दू :खो​ोंवचीों न्हय. सवा समाधार्ेर् तीर्​्सूर् हवस्रो​ोंचें फायद्याचें जावर्ासा. हिवाय हे राों क हर्ोंदा कर्​्ची मीत हमवा​ा र्ाये. सभ्य सहर्ीय जावर् आसाजे. मणा​ां -दु घाटर्ाों तसलीों मर्ाों दू :खो​ोंवचीों कृ्ाों हवपरीत पररणाम जाों वच्यो फटकीर्​्यो खबरो “एपरील फूल”च्या हदसाक गळसुोंक र्जो. हक्ाक म्हयार तें भयार्क रपू घेवर् हे राों चें जीवर् ध्वोंस जाों वच्याक सार्ध्ता आसा म्हळ्ळें कुचेषट मर्श्ाों र्ी जाणाों जायजे.

तर वाचप्ा, हकतेंय जाों वदी, सोंसाराों तल्या आचरणेच्या पाटल्यार् उबजो​ोंवचीों भावर्ाों सगया जाग्ाों र्ी ह्या हदसा हे राों क माों कोड पररिुद्ध जावर् आसो​ोंदी. तेदर्ाों सवा​ां की मूखा कर्​्र् तमासो पळोवर् आर्ोंद जोडचो सूख-समाधार् आर्ोंद-सोंतोस लाभता. ********************************************************************************

45 वीज क क ों णि

कवनोद

गास्पार दी ग्रेट! हठकलो तर ताचें टीम जीक्ल्लेबरीच. फीलहडों गाों त गास्पाररचो उकल्लोलो हात. ताच्या हाताक आहयल्लो क्याच ताचो जीव गेल्यारी तो चुकोर् वचार्ा तें खोंडीत. हाों हें पूरा म्हाका ताणेंच साों ग्ल्लें.

-ररि​िा अलवारीस,

ोिे ल

म्हजी आर्ी ताची अचार्क वळक जाल्ली वेलाों कणी प्रवासाक वेतार्ा. गास्पार ताचें र्ाों व. बरें उलयजे ताका. पाों च दीस ह्या टू रा वेळीों आमी दोगी बरे इषट जाल्याों व. ताका आर्ी म्हाका आस्ल्ली एक ‘कोमर्’् सवय म्हयार मसतू उलोंवची आर्ी रै लाों सोडचीों. ह्या पाों च हदसाों र्ी आमी सोड्ल्ले ‘पोकळे ’् आर्ी मार्ल्ल्यो ‘पुगेट्ो’् काों य ‘पाटे र्ात्ल्ल्या रै लाों क’् खोंडीत ध्वोंस करोंक पाव्ो कोण्णा! गास्पारीक हक्रकेट, फूट्बाल आर्ी बेस्बाल खेळ बारीच मोगाचे. ताणेंच साों गचे बरी तो काों य ब्ाट घेवर् मैदार्ाक दें वलो तर हवरोद टीमाचो क्यापटर् “धाों वारे , धाों वारे , बौोंडरी लायर्ीर रावारे , गास्पार आयलोरे धाों वारे ”् म्हण बोब घाल्ता कोंय. आर्ी गास्पार

“पळे हो घाय.. पाों च स्स्टचस पड्ल्ले”्तो ताचें कपाल दाकवर् साों गालागलो.् “तें भयोंकर म्याच. आमच्यो दोर्ी पाडती एकदों स्टर ो​ोंग. आमचें ब्ाहटों ग जावर् आताों हवरोद पाडत खेळताली. हर्माणो ओवर. फकत तीर् बाल आर्ी ताों काों हजको​ोंक केवल तीर् रन्स जाय. आमकाों ताों ची एक हवकेट मात्र जाय आस्ल्ली. बौलरार् बाल घालो आर्ी ्ा ब्ाटस्मेर्ार् असो उबरावर् मारलो की सवा​ां र्ी तो हसक्सर्च म्हण हचोंतलें. बौोंडरी लायहर्च्या तुद्येर हाों व तयार राव्ल्लो​ों. आर्ी हकतें बाल म्हज्या हातीों आयलो म्हण हचोंतच्या हभतर तो येवर् म्हज्या कपालाक लागलो. हततलेंच! जाग जातार्ा हाों व आस्पत्रेंत आस्ल्लो​ों. पूण कपालाक लाग्ल्लो बाल िीदा म्हज्या हाताों त पड्ल्ल्यार् हाों वें तो सोडु ों क र्ात्ल्ल्यार् आमचें टीम जीक्ल्लें म्हण मागीर म्हाका कळ्ळें . ्ा हदसा थावर् म्हाका ‘गास्पार दी ग्रेट’् र्ाों व पडलें”् ताणे ताचीों बोंडलाों सोडलीों. आर्ी हाों व ताका पा्ेलो​ों व पा्ेल्ले बरी

46 वीज क क ों णि

केलें!

आसा.

“अळे हो घाय, हाों व फूट्बाल खेळतार्ा जाल्लो.”्

गास्पार ताच्या थोड्ा साों गा्ाों बराबर मल्पे बीचाक हपस्िकाक गेल्लो. ते खेळोर् गम्मत कर्ा आसतार्ा दऱ्याों त एक चेडूों हात पाय बडों वचें पळे लें ताणीों. गास्पारीक तुकलावोंक हे राों र्ी “् हभमात चेडूों जीव बचाव करोंक वद्दडता, गास्पारी वच्रे ताका बचाव कर्रे”् म्हण साों गलें. गास्पारी पाटीों फुडें पळे र्ासताों गेलोच आर्ी चेडवाच्या केसाों क धरलेंच!

प्ाों ट हतक्के वयर उकलर् पायाक आस्ल्ली माव दाकयली. “्तो कसो जालो?”्हाों वें आतुराय दाकयली. किें पुणी वेळ पािार कररजाय र्ैवे! “गोल पोसटा लागीों रावोर् बाल माता​ा र्ा पाों य चुकोर् खाों ब्ाक लागलो तरी गोल माच्या​ां त हाों व यिस्वी जाल्लो​ों.” “आर्ी तुमचें टीम हजकलें आसतलें गास्पार दी ग्रेट”्हाों वें वळू कुहट्टलें. “िुवर म्यार्!”् ताणें जोरार् म्हज्या पायार एक थापाड मार्​्तार्ा म्हजो उस्वास एक पावटीों वयर गेलो मागीर सवकास सकयल आयलो. अिें ्ा पाों च हदसाों र्ी ताचें अधें हजवीत ताणे म्हजे सामकार उग्तें केलें. म्हजे तसलो एक बक्रो मेळ्ळो म्हण ताकायी खुिी जाली आसतली! उपराों तल्या हदसाों र्ी आमी तवळ तवळ कद्री पाका​ां त साों गाता मेळताल्याों व.

छट्ट! चेडवाच्या एकाच थापडार् गास्पाररची मत चुकली आर्ी तो उदकाों त पडलो. चेडूों हभयेलें आर्ी वेवेगीों ताका तडीक वोडर् हाडर् आयलें. पयस थावर् सोभाय पळवर् आस्ल्ले गास्पाररचे इषट धाों वोर् आयले. ताों चे थावर् गजाल समजाल्ल्या चेडवाक गास्पाररची हभमात हदसली. ही हभमात मोगाों त बदल्ली आर्ी काजाराों त थीर जाली! काजर जावर् थोड्ाच हदसाों र्ी गास्पारीक बो​ोंबै काम मेळ्ळें आर्ी तीों दोगाों य बो​ोंबय गेलीों. आर्ी ह्या ववीं गाों वच्या मर्िाों क एक हवषय कळ्ळोच र्ा. काजर जावर् स मैन्ाों हर्ोंच गास्पार बापय जाल्लो! हर्जायकी गास्पार दी ग्रेट!! जल्माल्लें बाळ आवयचें रपणें घेवर् आहयल्ल्यार् बचाव!! आपूण स मैन्ाहर्ोंच बापय जाल्लो​ों म्हण ताणेंच म्हाका साों ग्ल्लें, र्ा तर म्हाका किें कळचें? बो​ोंबय थावर् गास्पार गलफाक उबलो. बरे पयिे कमायले आर्ी आताों गाों वाों त सेटल जाला.

गास्पाररच्या काजाराची कथायी हवहचत्र 47 वीज क क ों णि

“एक पावटीों आमगेर ये सायबा”्म्हण म्हाका तो केदाळाय आपयतालो. अिें एका हदसा पुसात कर्ा हाों व ताच्या घरा गेलो​ों. घरा लागीों पावतार्ा व्हडलो गलाटो आयकाता. ताळो गास्पाररचोच. बायलेक येटता आर्ी बडयता. बायलेचो दाों बू र्ा. म्हाका गास्पाररचो राग आयलो. आपूण बरो म्हण सोंसाराक फटयता आर्ी हाों गा बायलेक कषहटता. असल्या वेळा हाों वें हभतर वेचें समा न्हय म्हण हचोंतूर् पाटीों वचो​ोंक घुोंवतार्ा ताों चो सेजारी मेळ्ळो. “ही ताों ची सदाों ची गजाल. हभमात ्ा गास्पाररची. तूों हचोंताय गास्पार ताच्या बायलेक माता​ा म्हण. अळे हे विीर् ये आर्ी बागला इड्ाों तल्यार् तीळर् पळे .”् म्हण साों गोर् तो चल्लो.

हाों व थोंय थावर् हर्कळ्ळो​ों. गास्पार दी ग्रेट हाच्या हक्रकेट आर्ी फूट्बाल म्याचाों र्ी जाल्ल्या घायाों चो हमसतेर आताों म्हाका समजालो. हाचीों म्याच्याों सगळीों घराच जातालीों!. दोर् हदसाों उपराों त गास्पार मेळ्ळो. हाताक ब्ाों डेज आस्ल्लें. “्हें हकतें जालें मी. गास्पार?”्हाों वें जाय म्हण हवचारलें. “् हो तें काल आमच्या क्लब्बाचें बेस्बाल म्याच आस्ल्लें.. पाय हर्स्रोर् पडलो​ों. काों य र्ा इल्लो मार जाला.”् म्हणालो. “गास्पार, यू आर ररयल्ली ग्रेट!”् साों गोर् हाों व मुकार चल्लो​ों.

ए म्हज्या बका​ा ता! हाों व हकतें पळे ताों !! हाताों त लाटणी घेवर् बायल गास्पारीक ससारीत (क्रपा: ाणी एपरील १, १९८९) बडयता आर्ी हो बावडो आपुण्ोंच मार्ल्ले बरी व्हडल्यार् गोवजी कता​ा !!! ------------------------------------------------------------------------------------

48 वीज क क ों णि

हासतेल्याों चें हभरें .... जीव असो​ों या र्ा असो​ों मेल्लो मोरो​ों, पयश्ाों चो र्ाच जेवाण चैर्ीस, हपवणेक स्कोच पोटाों त सो​ोंबता, दु क्राचें मास... सक्कड... _ हाों गासर व्हड र्ाों व जोडचें वारें . बरे हासतात, दु स्मार् मेजतात मुकल्यार् दे वापरीों, पाटल्यार् पाजतात सुरी हातीों मीट हमसा​ां ग घेवर्... सक्कड... _ हाों गासर सोभाय पळें वचेंच मूरे...

- हाों गासर हासतेल्याचेंच हभरें ... वेळा काळा तेकीद रों ग बदलुोंचे मूरे.. हबजर्ेस कचे, इन्सूर हदों वचे सेवा कचे, दे वा घचे जागो हवकचे, बोसाों तुकचे व्हळक आसचे, झळक र्ातले ... सक्कड.... _ हाों गासर आसचे हासतेल्याों चें हभरें

- वेळा काळा तेकीद रों ग बदलुोंचें "हसरले"

र्ाटक कचे, भाों दपाों भाों दचे कामाक वेचे, कुमक मागचे बीडी वोडचे, सोरो सोडों वचे दार् धमा जात्रो फेसताों कचे... सक्कड.. _हाों गासर समाज सेवेचें र्ारे ...

- पिंिू ि​िंटवाळ. ------------------------------------------------------------------------------------

49 वीज क क ों णि

हासो आर्ी हास्याचें महत्व (कववीध मूळािं थावन) हासो मर्श्ा हजहवताों त महत्वाचो पात्र घेता म्हण मार्सीक तज्ञ साों ग्तात. हासल्यार महतची बेजाराय पयस वेता, अकलास , हवराराय उणी जाता, बरी र्ीद पडता, साों गात्पणाक तेंको हदता, मर् प्रपुल्ल कता​ा , हजवाक चडीत उरबा मेळता, राग सवकासाय घेता, रग्ता दाब आसलेल्याक हासोयी बरें व्हकात म्हण दाक्तेर साों ग्तात. आमचे भोंवारीों आताताों हव्यासी हास्य पोंगड आसात. सकाहळों चा वाहकोंगा बराबर उण्यार उणें अधो घोंटो जोरार् अवाज करर् हासतात. हासो​ोंक हविय आसार्ाों त तरी ते हासतात. आिें केल्ल्या ववीं ताों चो मार्सीक दबाव उणो जाता म्हण जायते जाणते साों ग्तात.

क्लबाों क हजाराों र्ी रपय मेंबर िीफ भाों दूर् साों दो जायजे पडता. हाों गासर हासोंवचे तसलीों काऱ्यीों जातात. हमहमक्री, हास्य हसर्ेमाों , हवर्ोदावळ अर्ी खेळ, हास्य चुटुकाों , रोसाळ हासो हवत्रावणी हाों गासर जाता. हास्य सोंघ म्हण सबार कडें सोंघ आसात. काऱ्यीों माों डूर् हाडर् लोकाक हासयतात. हटकेटी हवकुर्ी हास्य साों ज माों डूर् हाडतात. तर हासोर् हजयेंवच्याों त हकतें फायदो?. हास्याच्या व्यायामा द्वारीों बरी भलायकी मेळता. कुहडों तले बावे सत्तर बोररयो या रग्ता हिरो हाों काों व्यायाम मेळता. व्हळके प्रास हास्याक चड महत्व हदतात ते भागी. व्हळक आस ल्ले ते उलवर् मुकार वेतात. पूण व्हळक र्ात ल्लो हासो पाटवर्, व्हळक कर्ा, सोंभोंध घेवर् वेता. अपूण हासोर् हे राों क हासोंवचें, तर ती एक हवद्या. ताों तूों ताची बुद्वोंत्काय काम कता​ा . हासोंवचें हवदू षकाचें काम यी जावर्ासा. हाका तो भातें घेता. अपूण हासोर् हे राों क रडों वचें हपश्ाों चें काम. तें हाों गा गजा र्ा.

सवा भासाों र्ी आताों "लाहफोंग क्लब "म्हळ्ळो सोंसतो आसा. थोडे कडे असल्या लाहफोंग

व्हय... हासो अपाहपोंच येतात. थोड्ाों क पर्ीं घहडताों हर्याळतार्ा, थोडे अपाथा करर् दु स्रेंच काम कता​ा र्ा, अम्सोराचें वतार्, फरामिेर् जाों वचीों घहडताों , हचोंहतर्ात ल्लें जातार्ा, हासो उसकेतात.

50 वीज क क ों णि

हास्याचीों हजार रपाों आसात. तीों ्ा ्ा फावो्ा मर्श्ाकडें मात्र "हलमीट" चुकोर् वेता. तेदाळा कुसाळाों दु कासर हासोर् हजयेजे पडता. असलीों सन्नी वेिाों अपरब मेळचीों. हासो सकटाों क आकरषीत कता​ा . ल्हार् भुग्ा​ां च्यो हासो हाका साक्स. हास्याद्वारीों सोंभोंद बळवोंत करोंक सलीस खोंय. हासो आकिाक आर्ी सकडाों क लागीों जमयता. हासो मोलाक मेळार्ा. हास्याक ग्रेसत काय या पयश्ाों ची गजा र्ा. हास्याववीं साों गात आर्ी सोंतोस चडता , वाडता. ईषटागत चडता, मोग बळवोंत जाता. ्ा तेकीद मर्श्ा

रडतार्ा तुका साों डूर् वेता.... ताकाों तुज्यो हासो जाय, रडणें अर्ी बेजाराय र्ाका."

आयच्या सोंसाराों त हासोच्च बळवोंत. ताका सर र्ा. हासो सदाों तुजे वाटे क मागादिाक जावर्ासा.

आवक यी चडता म्हण एक समीक्षा साों ग्ता. ख्यात हफल्म र्ट आर्ी डै रेकटर राज कपूरार् म्हळ्ळें आसा "तूों हासतार्ा सगळो सोंसार तुजे बराबर हासता. रडतार्ा तुवें एकल्यान्ोंच रडाजे.... तूों हासतार्ा लोक तुजे सोंगी आसता, पूण तूों

हासोर् हजयेया. हासो हदया... हासो घेया... धर् हदवें र्ातल्यारी हासो तुका सदाों हजकयता खोंडीत.

-----------------------------------------------------------------------------------कजवीत आमिें आशें

मोकहनी

ारलोि...

- पाथासारथी, उिु पी. १९८२ इस्वेंत ' साहलग्राम मक्कळ मेळ' म्हळ्ळो भुग्ा​ां चो यक्षगार् सगळो सोंसार भर र्ाों वाड ल्लो. अमेररकाों त पासूर् ताणीों ताों चो यक्षगार् मेळ व्हरर् लोकामोगाळ जाल्ले . 51 वीज क क ों णि

चडावत है सकूलू आर्ी पी. यू. सी. चे भुगे ह्या यक्षगार् मेळाों त आसले. डा। हिवराम कारों त, लोकामोगाळ कन्नड साहहती, ज्ञार्पीठ प्रिसती हवजेत ह्या यक्षगार् मेळाचो मुकेल्पण घेत ल्लो महार् मर्ीस. श्री श्रीहर्वास उडूप म्हळ्ळो प्रिसती हवजेत हिक्षक सगळें मेलहवचारण पळे तालो. लगभग पोंचवीस जण भुगे आर्ी हे र सहायक कलावीद आस ल्ले. ताों तूों भागवत, जागटे , आर्ी डोल बडों वचे आिें सहायक. चेडवाों चे पात्र धारी जावूर् भुगेच्च प्रदिा र् हदताले. हऱ्येका सन्वारा आर्ी आयतारा तीर् थावर् चार घोंट्ाों चो यक्षगार्ाचे रपक प्रदिार् कता​ा ले. चडावत स्कूल डे , सोंघ सोंस्थ्ाों चो वारहषकोत्सव आसतार्ा ताों काों अपवणें आसतालें आर्ी ताों च्यावेदी काऱ्या उपराों त यक्षगार् खेळो​ोंक आसतालो.

तो दीस आयतार. एका सोंघाचो वारहषकोत्सव. आदल्या हदसायी भुग्ा​ां क यक्षगार्ा खेळोर् दाकवोंक आसल्लें. ्ा दीस महहषासूर महधार्ी यक्षगार् प्रसोंग आसलो. साहलग्राम थावर् भुगे सकाहळों च भायर सर्ा येवर् पाव ल्ले आर्ी ताों ची आदल्या हदसाची र्ीद काडताले. ताों काों आपवर् वरोंक आर्ी हाडु ों क टें पो आस ल्लो.

साों जेर सोंघाचो वारहषकोत्सव सुर जातार्ा वेळ जालो. मुकेल सयरो जावूर् मोंत्री येंवचो आस ल्लो. तो येवर् वेदी काऱ्यें सुर जावोंक वेळ जाता म्हण भुग्ा​ां क कळ्ळें . दु स्रे हदसा इसकोलाक वचो​ोंक आसा. साों गाता आदल्या हदसाची र्ीद यी आसा. राकोर् राकोर् भुगे थकोर् गेले. साों गाता आहयल्ल्या वेवस्थापकार् भुग्ा​ां क चा - खावोंक दीवर्, सोंघाच्या कुडाों त हविेव घेवोंक साों गलें. कुडाों त चड जागो र्ात ल्लो. एक भुगो ताणीों आहयल्ल्या टें प्ार जागो आसाये म्हण पळे तार्ा ताका थोंयच हविेव घेव्याों म्हण भोगलें. आर्ी तो टें प्ा पाटल्या थळार हर्दलो. वेळ पािार जातार्ा सयरो आयलो. वेदी काऱ्यें सुर जालें. यक्षगार्ा मेळाच्या भुग्ा​ां र्ीों ताों चो हदरे स घालो. टें प्ार आस ल्लो तेदाळा जागो आसलो. ताणेंयी ताचें वसतूर र्ेसलो. यक्षगार्ाच्या प्रसोंगाों त ताका मोहहर्ी चो पात्र. ताच्या म्हा्ाक लाों ब केस हबसळोर् घालुोंक आसले. चडावत वेदीक वेच्या इल्ल्या वेळा पयलें र्ेसोंवचें आसलें. अहर्की जायतो वेळ आसा आर्ी आपणाक आखेरीक वेदीक वचो​ोंक आसचें म्हण हो भुगो परत टें प्ाक चडलो आर्ी हर्दलो. आड पड ल्लोच भुग्ा​ा क बरी र्ीद आयली. यक्षगार्ा प्रसोंग सुर जालो. भोव अपुरबाय. ल्हार् भुगे वेदीर र्ाचतार्ा लोक िेमेलो. प्रसोंगायी बरो आसलो. भागवताचो ताळो काों च्याच्या तायापरीों गाजतालो.

52 वीज क क ों णि

आर्ी आताों "मोहहर्ी" हबसुळ्या केसाों र्ी हातीों तलवार घेवर् वेदीक येवोंक. सगयाों र्ी सोदल्यारी मोहहर्ी हदसार्ा. सक्कड कालुबुले जाले. वेवस्थापक थळ र्ातले भािेर् चडपडतालो. हततल्यार कोणे एका सोंघाच्या साों द्यार् साों गलें " तुमचो एक वेस धारी तुमच्या टें प्ाक चडतार्ा पळे ल्लें " टें पो..... र्ात ल्लो. खबार काडतार्ा टें पो काकाळ आदल्या हदसाचो सामार् हाडु ों क गेला म्हण कळ्ळें . सगयाों र्ी तकलेक हात मारलो. " मोहहर्ी" र्ासतार्ा प्रसोंग आखेर जायर्ा. मऱ्याद गेली म्हण वेवस्थापक कळवळ्ळे . दू सऱ्या एकल्याक तयार केलें. वेसाचे वसतूर बदलाल्ले... पूण हबसुळ्ळे केस आस ल्ले. भागवता मुकाों त्र उत्राों साों गची वेवस्था केली.

यक्षगार्ा मुकारर् गेलें. आर्ी थोड्ा वेळार् मोहहर्ी वेदीक चडो​ोंक तयार आसलें. हततल्यार बोबाट, गो​ोंदोळ... र्ीज मोहहर्ी आहयल्लें. तक्षर् ताणें हबसुळ्ळे केस ताबेंत घेतलें. न्हे सोर् वेदीक चडलें. प्रसोंग लोकामोगाळ जालें. तर मोहहर्ी पाटीों किें आयलें? हें सवाल सकटाों क धोसुोंक लागलें. काकाळ वेच्या वाटे र चालकाक मुतो​ोंक जालें म्हण टें पो राववर् , उपराों त पाटल्यार् दवर ल्ल्यो वसतू आसात गी या र्ा म्हण पळे वोंक वेतार्ा "मोहहर्ी" हर्दें त घोरे तालें. चालकार् व्हराों पळे लीों आर्ी ्ा भुग्ा​ा क उटयलें. टें पो पाटीों घुोंवडायलो. पाटीों येवर् पावतार्ा "मोहहर्ी" वेदीक वचो​ोंक. काकाळ गेल्लें " मोहहर्ी" पाटीों आहयल्लें.

_ पाथासारथी, उिु पी. ------------------------------------------------------------------------------------

कपश्ािं

थिंि राविंविी कवद्या

अोंडमार् हर्कोबार द्वीपाों तल्या जैलाों त चाळीस जण हपिे आस ल्ले. ताों काों वकात दीवर् गूण करोंक थैंचा सका​ा रार् आलोचर् केली. भारताच्या सका​ा राची पवाणगी घेवर् ताों काों गूण करोंक भारताक आपवर् हाडु ों क तयाराय चल्ली. एक दीस चाळीस जणाों की हवमार्ार बसयलें आर्ी हवमार्ार भारताक

धाडची हवलेवारी जाली. हवमार्ाक चड ल्लेंच हपश्ाों चें हपिें चड जालें. ताकाों हर्योंत्रण करोंज जालेंर्ा. हाों चा बोबाटे क पैलेटाक हवमार् सोडु ों क बारी कषट जाले. बेल करर् ताों काों साों बाळच्या मुकेल्याक आपयलें आर्ी म्हळें , ' अळे

53 वीज क क ों णि

मुकल्या पोंद्रा हमर्ुटाों र्ी काों यच आवाज र्ा. सक्कड यी वगेच आसचे पळे वर् पैलेटाक अजाप. आपणें पाों च धा पावटीों साों गल्यारी आयकार्ात ल्ले , गाों काों हाणें किेंगाय थोंड बसयलें?... दे कूर् मुकेल्याक बेल्ल मार्ा आपयलें. ' तुोंवें किें ताों काों थोंड बसयलेंय?' माका हाों गा हवमार् सोडु ों क कषट जातात, ताों काों हचक्के वगेच बसचेपरीों कर' जायत म्हणोर् मुकेली गेलो.

' तें भारी सुलभ...' तो म्हणालो, ' ताणीों चड अवाज कचो र्ाका म्हणोर् ताों काों भोंवोर् येवोंक भायर धाडलाों '

म्हणतार्ा पैलेटाक तकली घुोंवळ आयली. ------------------------------------------------------------------------------------

भुमी वय िंु टािंतली पकयल्ली स्त्री.... दे वार् हचमटी मा्ेक उस्वास पुोंकूर् आदावोंक रचलो. हो भुमी वयकुटाों तलो पयलो र्र. आदाों वच्या कुहिची बोर काडूर् एवेक रचली. आर्ी एव जावोंक पावली पहयल्ली र्ारी.

बेसाों व हदलें. आज बेसाों वाक सहस्राचीों वसा​ां जालीों, भुमी वयकुोंटाों त सहस्रा लागहसल्लीों हमहलया आदाों व आर्ी एव उदे ल्लीों. अहर्की आडवारलें फळ खाते आसात. पूण तेदाळाचो आदाों व कसो आस ल्लो तें हाों व र्ेणाों . उपराों तले आदाों व मात हचोंतूर् हचोंतूर् लाचार जाते आसात. ' अमर कवी ' चा. फ्रा. दे 'कोसता आदाों व बापाक सवालाों घाल्ते आसा. ‘आदाों व बापार् खेल्लें हकतें? कोणेंतरी आमकाों साों गल्यार जातें! रातची साकी र्ीद पडार्ा.....

' वाडा आर्ी चडा सोंसार भरा' म्हण दे वार् 54 वीज क क ों णि

मुोंदरर् सवालाों र्ी धोसता.... हचोंतुोंक सकार्ासतार्ा...

दोर् बोररयो काडल्यो तर गत च जाती हे णें एकली, तेणें एकली बसोर् रकाचीों सगळीों फळाों अदावोंक खाों वच्याक हदतीों

अदाों व बापा, अदाों व बापा खेल्लें हकतें साों ग रे बापा मर्श्ा कुळा लागीों बापा, र्ाका तुका आपा हलपा, आमीों हचोंतूर् हचोंतूर्, जाल्याों व एका रपाक... ' आदाों व आर्ी एवेची जाप मेळार्ात ल्ली हजणी. ' को​ोंकण कोगूळ ' आदाों वचे हाल हवाल हचोंतूर् चडपडता. ' जर आिें जाल्लें तर? ' म्हळ्या सवालाों क जापी सोधूर् गेल्यारी दु बावाक आर्ी दबावाक हर्स्रोर् वेता. ' काडली _ रे काडली ' ( पाों चवी कोवळी ). पद कुकुारीत. भुमी वयकुोंटाों तल्या पहयल्ल्या स्त्रीयेक तुलर् करर्, आर्ी प्रसतूत गजाहलोंक गुोंतूर् उदे ल्लें पद आयकातार्ा उसतुरे येतात. ' आदीों मागा सोंसार ररतोच आसलो सोंसाराों त कोण्ोंच र्ातलो दे वार् हचमटी माहतयेक उस्वास पुोंकलो आर्ी आदावोंक रचलो. आदाों व आपल्यो सगल्यो बोररयो काणघेवर् सोंसाराों त खुिाल आसलो एक दीस दे वार् ताची एक बोर काडली आर्ी आदाों व फसलो. काडहलरे काडली एक च बोर काडली

मालघड्ाों र्ी बुद्वोंत्काय खहचाली रल हाडली हक्रसताों व जाहतोंत एका दादल्याक एक स्त्री म्हण केली अडवारलें खाों वच्या खातीर. जर तर तीर् चार बायल्यो जाल्ल्यो जाल्यार दादल्याक तीों मुगदोर् खातीों इतल्या बायलाों मधें दादलो बावडो आडचूर् जातो चपाती. काडली _ रे काडली बोर च काडली जीब काडली तर उळटें च जातें चवीस वोराों यी ती एकलीच उलयती आयको​ोंक हसहतचें कार् आदावोंक येते. सोंसाराच्या सुवेर घडलें पातक आताों य मुोंदरर् वेता एव सदाों य फळाों काडर् आदावोंक हदता दाड्डो आदाों व ती खाता आदाों वच्या कुहिचें हाड काडलेल्यार् एव आताों कुिीक रावता तकलेचें हाड जर काडलेलें जाल्यार खोंडीत ती बसती म्हा्ार काडली _ रे काडली हक्ाक काडली काहडर्ातल्यार उपकार जातो ककारे पुपुारे र्ासताों आदाों व तो भुमी वयकुोंटाों त सुखार् आसतो. आदाों व आर्ी एवेचें सोंतार् आज भुमी वयकुटाों त वतावता. कायर्ाचा र्ाों वार

55 वीज क क ों णि

रोकहडों च कतुांवाों , खेळकुळाों .

आर्ी अबेलाचीों

ताों च्या सोंततेचीों.... फळाों आहर्की हपक्तेच आसात...!

भुमी वयकुोंटाों तलीों पहयल्लीों र्र आर्ी र्ारी अहर्की फळाों खावूर् आसात कोण्णा.! या ( फ त्त हासोिं मात ) ----------------------------------------------------------------------------------अिंक्यािें लेर्न

आमिें घर.... मिंदीर मोगािें "तुत्तू अन्न हतन्नोके, बोगसे र्ीर कुहडयोके,

घर फकत्त रें व, फातर, हसमेहटचें एक भाों दाप

तुोंडू बट्टे साकू र्न्न मार् मुच्चोके अोंगै अगल जाग साकू हायाहगरोके..."

मोंदीर जायजय तर थोंय कुटाम आसो​ोंक

मात. थोंय फकत्त आस्रो मात्र मेळता. घर एक जाय. कुटमा साों गाता जीवर्, सवा सवालाों क जाप हदता, जाप अजाप कता​ा , सवालाों यी

प्राथमीक गजो उचार्ा साों गचें अपुरबायेचें

र्वालाों कता​ा त, हवश्वास, मोग, मयपास, सोड

पद,

दोड हिकयता.

ह्या सोंसाराों त हजयेतेल्याक हकतलें

घर जावर्ासा हर मेटाों

पावता या पावार्ा तें साों गो​ोंक जायर्ा. मूळ

मेटाों क वाट. घर जाता हऱ्येकाची सुवा​ा त. घर

गजो साों गच्याों त पदाों चा उत्राों र्ी काों यच उणें

जाता मोंदीर.

करोंक र्ा. हऱ्येक मर्ीस आपल्या घराों त हजयेवोंक आिेता. घर ल्हार् या व्हड आसो​ों,

घर तुजें हकतलें व्हड आसा? पाकें र्याों चें,

ताच्या कुटमाों दाराों सोंगीों, भुग्ा​ां बाळाों सोंगी

कोलवा पाकें, तारे सी, हकतल्या माहळयाों चें ...

हजयेवोंक आिेता.

हकतलीों कुडाों ... आिें हवचाचें आसा. हकतेंय ते जाों व,

हकतहलोंय तीों जाों व , तुवें उलोंवचें

घर जावर्ासा एक मुळावी गजा. दे कूर्

एक बरें उतार तुजें घर मोंदीर कता​ा . घराों त

घराक एका मोंहदरा सोंगी तुलर् कता​ा त. थोंय

आहयल्ल्याक खाण जेवाण दीवर् धादोस

िाों ती मेळता, समाधार्, सोंतोस, धैर, पाहटों बो,

कररजे म्हण र्ा. हपयेवोंक उदाक हदल्यारी

राकवण, अधार, आर्ी साों गात मेळता.

मोंदीर पावर् जाता. 56 वीज क क ों णि

दे वा

इल्लो जागो कदला? :

घर केदें व्हड जाय , तेदें भाों द ... काळजाों त भक्त

आसो​ों आर्ी उपकार आटवणेचो

कुसकूट जागो हदसो​ों. हजवीत दे वार् हदल्लें व्हतें दे णें. हें हजवीत सारोंक मात्र हाों गा आसाों व. सोंगीों आसात ताचीों हवोंचणार बेसाों वाों . घराों त

हदों वचोमोगाचो स्वागत तुजें घर

मोगाचें वोडत कता​ा . कुटमाों त आवय बापूय घर साों बाळतात. बापूय जोडर् हाडता, आवय ्ा जोडीर् घर

चलवर् व्हता​ा .

घर

एक मोंदीर आमचे हजण्येक

हलसाों व. लोकामायेच्या जणाोंक समादार्, करोंक वेच्या पयलें घराों त समादार् साों बाळ. घर मोगाचें मोंदीर जाता. सेज साों बार तुज्या मोंहदराचें तुोंभेंत जायजे.

मुर्ेल्पण आनी मागादशान :

ताच्या घरा तुज्या मोंहदराच्या पमाळीक

घराों त कुटमा सोंगीों हजयेंवचें सलीस म्हण आमकाों भोग्ता. कुटाम एकवटीत जावोंक

जाय, जयतेवोंत जायजय, आदिा जायजय असलीों स्वपणाों सकटाों चीों. कुटाम सवा​ां चा सहकारार् रपीत जावूर्

दे कूर्

वाडोर् येता.

हदस्पटी वावर, उत्पत्त, खचा, हिकाप, पुडार, भलायकी, आर्ी मतीक समादार् घराों तलीों

धुोंपाचो स्वाद अस्वाद करोंक अवकास मेळाजे. तेदाळा तुजा मोगाच्या मोंहदराों त सदाों सूख सोंतोसाची, कुमकेची, एकामेका गजेक

पाों वची भेट जातेली. मोंदीर हजवाळ उतेलें. घरा हभतर र्वेंसाों व आहर्की आसा कऱ्येत. ल्हार्ाों क गौरव, व्हडाों क मार्, समाजेक स्पोंदर् हाों तूों आटापूर् आसा.

आिेतात. ्ा तेकीद सवा​ां सहकार हदतात.

आिें घर मोंदीर जावर् बदल्ता. ह्या सवा​ा क

सोि दोकि​िें मिंदीर :

मुखेल्पण गजेचें. एकामेका हवचार हवहर्मय करर्, या जाणाऱ्याों चें मागादिार् पुडार रपीत कऱ्येत.

घेवर्

कुटमाों त कोणी एकल्यार् साों ग ल्लें काम या येवजण, पो​ोंत पावता म्हण साों गुोंक जायर्ा.

57 वीज क क ों णि

वावरा हविीों आटव करर्,

खरें हचोंतप

असले समिे पयश्ाों खातीर उदे तात.

खोंचवर्, जाय पुती तयाराय

करर् पुडें

दू सऱ्यार् ताचा साों गाती सहवती द्वारीों जाता.

सराजे. कच्या​ा वावराों त सोड दोड आसाजे.

सकालीक स्पोंदर् आर्ी धैर हदल्यार हे

हे राों र्ी साों ग ल्लें आयकोर् खोंचे साकें तें

समिे पररहार करोंक जाता. ह्या हविीों

तीमा​ा र् करर् मुकार वेचें बुध्वोंताचें लक्षण.

दु सोर्, झगडोर् पडोर्, जोडच्याकी चड

कुटाम सबार पावटीों असल्या सोंधभीं हटाक

होगडावर् घेजे पडता.

लागोर् रागार जाों वचें आसा. घोव बायलाों वेगळाचार जाल्ले दाखले आसात. रागाच्या

घर ि​िंदीर्ान जािंविें ना ा :

भरार लडाय, झगडें जाों वचें, खूर् या जीवघात कचें

आमीों समाजेंत पळे त्त

घराों त हजयेंवच्या वग्ता कुटमाची भेट कची,

आसाों व. सोड दोहडचो मर्ोभाव आर्ी

भो​ोंवडे क वेचें,

साों जेचें वाहकोंग या दऱ्या

समजोर् काणघेंवचें हततलें समादार्

तडीक वारें सेवुोंक वेचें, ऐस क्रीम पारलर,

आसल्यार घर सदाों य मोंदीर मोगाचें.

पाका आिें एक दोर् घोंटे घरा थावर् भायर वचोर् सोंतोस पावल्यार, कुटमाों त बरें पण

दु िावािो धुिंवोर :

आसा.

कुटमाों त एकामेका पा्ेणी उणी जाल्या.

घरािंत ि​िु णें जाता?

आिेल्लें सगळें आताों मेळार्ा जालाों , हाताों त धमडी घुोंवार्ा जाल्या,

वायट सवयाों क

वेंग्तार्ा समिे पवाता भािेर् उभे जातात. आिें किें जालें? म्हण समस्स्याचे मूळ सोधच्या बदलाक, बदलाम घालर्, दु बाव कर्ा,

मार्सीक ओत्तड घालर् समादार्

र्पोंयच कचें अताों कुटमाों त सदाों चें जालाों . सलवल्ल्याक धैर हदों वचे र्ाों त जातात.

समस्स्याक पररहार जावूर् पावो्ा व्यक्ती व दाक्तेर, तज्ञ हाों काों मेळार्ासताों समिे अहर्की वाडो​ोंक कारण जातात. चडावत

घराों त चडु णें सदाों जाता. हचोंतप

ताळ

पडार्ा, एकामेका हो​ोंद्वोर् आसार्ा. घराों त इल्लो राग, इल्लो मोग, इल्ली लडाय

58 वीज क क ों णि

आसता. ही थोडे पावटीों कुटमाक साों गाता हाडु ों क पूरक जाता. साों गाों ताों त धादोसकाय

घर मोगाचें, सुखाचें , जाों वच्याक सदाों एक

उता​ा .

मेट जयता कुिीर् काडु याों .

घर मोगाचें मोंदीर जाल्यार हजवीत भाों ग्राळें

(हें वरस ु टमा

जाता. उत्राों माणीक, हासो उमाळे जातात,

कजकवतािी िं कलखर्तािं पुिल्या अिंक्यािंनी

दू क भुजावण जाता, साों गात आमर जाता.

आसतेली िं. - सिंपाद ).

समपूान कदलािं. ु टमा

एकवटाक येर येर्ा. -----------------------------------------------------------------------------------

सुिं ािंनी िदलावण नात‌ल्ली

२०२१-२२ वी

स्वातोंतऱ्या

आदीों

आडळ्ाखाल

वा

भारत हववीध

ना​ाट

िजेट

हब्टीष रायाों काल

आस्ल्ले. आताों चा कर्ा​ा टक राज्याों तले प्रदे ि मैसूर, है दराबाद आर्ी हे र राज्वटकेंखाल तिें मद्रास, बो​ोंबै प्रेहसडे स्न्सोंखाल आस्ल्ले. तसले प्रदे ि १९५३-ोंत मैसूर राज्य्खाल

हाडले. १९५६ र्वेंबर १ ताररकेर कन्नड भाषेचे हे र्यी प्रदे ि मैसूर राज्य्खाल हाडर् मैसूर राज्याचें स्थापर् केलें. ह्या वेळीों मैसूर

राज्याों तले थोडे प्रदे ि हे र राज्याों क्यी गेल्यात.

दाखल्याक

–

कासर्गोड

हजल्ल्याों तले थोडे गाों व केरळाक सेवा​ा ले. १९७३ र्वेंबर १वेर राज्याचें र्ाों व ‘कर्ा​ा टक’्

जावर् बदहललें. भारत दे िाों त केंद्र हों तार आस्ल्ल्याबरीच हऱ्येका राज्याों र्ी वसा​ा वार बजेट (आयव्यय

59 वीज क क ों णि

र्वो

सुोंक

र्ात्ल्ली

बजेट:

सका​ा राचा

पत्र) मोंडर् कता​ा त. ही बजेट आदल्या वसा​ा चा

आदायाों त पेटरोहलयों उत्पन्नाों चेर, सोर्​्याचेर

वासतवीक जमो आर्ी खचा​ा चेर हो​ोंद्वोर्

सुोंक, मुद्राों क (स्ट्ाों प ड्ुटी) र्ो​ोंदणी

मुकल्या वसा​ा चो जमो आर्ी खचा आटाप्ता.

(रे हजसटर े िर्) प्रमूक आसता. एदोळचा वसा​ां र्ी बजेट म्हणतार्ा र्वे सुोंक जारी

२०२१-२२ कर्ा​ा टक बजेट: दु डवा खातोयी

जातले, आस्ल्ले सुोंक चडतले जाल्ल्यार्

साों भाळच्या

बी.एस.

लोक हभोंयेतालो. पूण कोरोर्ाववीं जाय्ाों क

हवधार्सभेंत

साकीं कामाों र्ाों त. व्यापार उद्यमाों बोर्​्यार्

माचा ८ ताररकेर मोंडर् केली. ताणे हाचा

चलार्ाों त. हिवाय पेटरोल, डीजल, राों दपा

आदीों सात पावटीों बजेट मोंडर् केल्यात.

ग्ासाचा मोलाों चडणेर् लोक एदोळ्च

अटव्या पावटीों बजेट मोंडर् केल्लो तो

कषटार आसा. दे कूर् ह्या बजेहटों त एका

अर्भोगी दु डवामोंत्री म्हण्येता. यहडयूरप्पाचा

रप्ाचोय र्वो सुोंक गालुोंक र्ा.

ह्या बजेहटचो र्ध्ेय वाक्य (र्ारो)्‘सामाजीक

जाल्ल्यार् ही बोंपर बजेट्यी र्ैं, बूस्यी र्ैं.

न्ाय, अहभवृद्दी द्येय’् जावर्ास्ल्लो. २०२०-

समतोलीत आर्ी सोंदभा​ा क तेकीद म्हणचाों त

२१व्या

आदल्या

दु भाव र्ा. यहडयारप्पान्ोंच म्हळ्या प्रकार

वसा​ा वर्ीं फकत रपय (फुडें ह्या लेखर्ाों त

चररत्रेंतच ् हें पयल्या घडचें. आों वदु चो बजेट

सगळे ऐवज रप्ाों र्ी म्हण समजो​ोंचें) ३,७४०

गात्र २,४६,४०७ करोड. आदल्या वसा​ा वर्ीं

करोड चड करोंक मात साद्य जाल्लें

८,५१४ करोड चडला.

यहडयूरप्पार्

मुकेल

बेंगळु राों तल्या

बजेहटचो

(२,३४,१५३

मोंत्री

गात्र

करोड

ताचा

थावर्

तिें

२,३७,८९३

करोडाों क). २०२०-२१व्या वर्​्सा सका​ा राक

ह्या पावटी िं इल्लें – इल्लें:

येंवच्या प्रमूक आदायाों चा मुळाों क कोरोर्ा थावर् मार पड्ल्लो धर्धर म्हण हदसता.

आदीों कोण हवचाता​ा ताों काों , ताों तुहर्ोंय जातीधमा​ा ची 60 वीज क क ों णि

सोंघटर्ाों ,

दे वाळाों ,

सोमगोळ,

मठाहधपती आर्ी हे राों क हात उकलर् हदों वचें

खचा​ां त सका​ा री कामेल्याों चो साों बाळ, थोडीों

आस्ल्लें. ह्या पावहटों यी व्हड मट्टार र्ैं तरी

पेर्िर्ाों ,

इल्लें इल्लें दीवर् समधार् कचें प्रयत् केलाों .

पोंप्सेट्टाों क

तरी

र्ा.

सोंस्थ्ाों क हदों वची सबहसडी आर्ी हे र थोडो

मीसलाती

खचा आटाप्ता. होच खचा आदायाचो १००%

दीजाय म्हळ्ळी चळवळ चल्ताली. बजेटी

उत्राता तर मागीर अहभवृद्दी किी कची? ह्या

उपराों त प्रहतहक्रया हदल्ल्या कूडलसोंगम

खातीर ररणाची वाट मात्र ऊर्​्ता. २०१७-

पोंचमसाली पीठाचा सोमगोळार् ताों चें मागणें

१८ंों त आवश् Sचा​ा वाों टो ७७%, २०१८-

पो​ोंताक पाववोंक र्ा म्हण िीण उचार्​्लो.

१९ंों त ८५%, २०१९-२०ंों त ८७% आस्ल्लो.

सका​ा राक

हो २०२०-२१ंों त १०२% जाला म्हणतात

जाय्ाों क

पोंचमसाली

समधार्

समुदायाक

आदाय

जावोंक २ए

हर्रीक्षीत

मट्टार

र्ात्ल्ल्यार् हात उकलर् हदवोंक आर्ी व्हड-

रे िर् हदों वची

वसतू,

िेत्कार्​्याों चा

सबहसडी,

स्थळीय

मार्ध्म वर्ध्ो.

व्हड योजर्ाों पाचारोंक जाों वचें किें? कनरीक्षण े ल्लें ऐवज – वासतव जावन अहर्वाऱ्य खचा आदाया प्रास चड:

आकयल्लें:

सका​ा राक हुटवळ आसो​ोंदी वा र्ा आसो​ोंदी

२०२०-२१व्या बजेहटों त पेटरोहलयों उत्पन्नाों चेर

थोडो खचा

आवश् जावर् (मेंडेटरी वा

केएस्टी ३% चडीत केल्ली. आिें पेटरोलार

बद्दता वेच्च) कररजाय्च पडता. ह्या आवश्

एका लीटराचेर र. १.६० आर्ी डीजलार र.

61 वीज क क ों णि

३५ – ४५ लाखाों हबतर्​्ल्या फ्तल्याटाों क मुद्राों क

१.५९ चड्ल्ले. अबकारी सुोंक ६% चड

िुल्ाों त २% उणे केला. हबलडर, डे वलपराों

केल्लो. फेबरे र अकेरी पऱ्याों त प्रमूक

थावर् िीदा खरीद केल्ल्या फ्तल्याटाों क /

आदायाों चा मुळाों पयकीों अबकारी आदाय

घराों क ३% सुोंक र्हमयार्​्ला. आदल्या बजेटी

मात्र ९२.०७% (हर्रीक्षण २२,७०० करोड,

प्रकार खचा​ा चो ऐवज २३७,८९३ करोड

सोंग्रह २०,९००) व्हड वाों ट्ार् आयला.

आस्ल्लो तरी तो उपराों त २,२९,९२५

मुकल्या वसा​ा क २४,५८० करोड हर्रीक्षण

करोडाों क दें वहयल्लो. मुकल्या वर्​्साक

केला.

२,४६,२०७ करोड खर्​्चाचो प्रसताव असा.

२०२०-२१व्या

बजेहटों त

८२,४४३

करोड वाहणज्य सुोंक अोंदाज केल्लो. पूण

रीण: ७१,००० करोड.

फेबरवरी अकेरीक आहयल्लो ७१,८३३ करोड (८७.१३%). २०२१-२२व्या वसा​ा क

नमूनो िदलाल्ली िजेट:

हाचो अोंदाज उणो कर्ा ७६,४७३ करोडाों चेर दवर्​्ला. (५९७० करोड म्हयार ७.२४%

२०२१-२२ची

दें वयला).

माों डल्या (एदोळ इलाख्याों वार आसतली).

बजेट

वलय्वार

र्मून्ार

ओट् टूक स वलय आर्ी ताों काों दवररल्लें वाहर्ाों िेता थावर् ७११५ करोड हर्रीक्षण

ऐवज: १) कृषी अर्ी पूरक चटु वहटको -

केल्लो फेबरवरी अों्ाक ४२९४ करोड

३१,०३८

आयला. मुकल्या वर्​्साक ७५,१५ करोड

क्षेमाहभवृद्दी – ६२,१५० करोड, ३) आथीक

हर्रीक्षण केला. रे हजसटर े िर् िेता थावर्

अहभवृद्दीक प्रेरण – ५२,५२९, ४) बेंगळू र

१२,६५५करोड

हाों तूों

समग्र अहभवृधदी – ७७९५, ५) सोंसकृती,

फेबरवरी अों्ाक ९,०१४ करोड आयला

परों परा आर्ी र्ैसगीक सोंपन्मूलाों ची राकोण

जाल्ल्यार् अदलोच १२,६५५ करोड दवर्​्ला.

– २,६४५ करोड, ६) आडळ्ा सुधारण

हर्रीक्षण

केल्लो.

62 वीज क क ों णि

करोड,

२)

सवोदय

आर्ी

आर्ी सावाजर्ीक सेवा – ५२,५१९ करोड कृषी, तोटाों क अर्ुदार्:

७२९७ करोड

(आदल्या वसा​ा वर्ीं ५९२ करोड उणे) सावयव कृषेक ५०० करोड, कृषी उत्पन्नाों आधारीत माकेट स्थापुोंक, उदका सवलताय योजर्ाों .

कृषी

हवश्वहवद्यालयाों र्ी

रै ताों चा

भूर्​्ग्ाों क बसका ४०% थावर् ५०%-क,. रामर्गराों त है टेक हसल् माकेट, हवजयपूर –

इट्टों हगहस्ळ्ळों त

फूड

पाका,

बेंगळू र

हे सरगट्टाों त १०० एकऱ्याों चेर सोंिोधर् केंद्र, है बरीड

हबोंयाों चें

हवतरण,

रासायर्ीक

सार्​्याचा हवतरणाक १० करोड, पोपळाों चा हळदु व्या हपडा हर्वारणाक २५ करोड, कृषी उदका सरबारायेक योजर्ाों , िेत्कार्​्याों चा अडवा - ररणाचेर वाड ररयायती, फुलाों , सुक्या हमसाों गेक प्र्ेक माकेट, बोकऱ्याों पोस्पाक कुमक. बेयाों हवमो योजर्ाक ९०० करोड अर्ुदार्. हकसार् सम्मार् हर्हधखाल केंद्रार्

हदों वचा

६,०००/-

कुमकेक

राज्सका​ा रा थावर् ४,०००/-. टऱ्याकटराों घेवोंक कुमक.

स्त्रीयािं

र्ुशेिी र्िार:

सका​ा री

कामेल्याों क

महहन्ाों ची

आर्ी

बाों ळतेराक भूर्​्ग्ाों क

स

पळे वोंक

सेवावदें त स महहन्ाों ची रजा. हऱ्येका हजल्ला केंद्राों र्ी २ भूर्​्ग्ाों क पळें वचीों (हि​िुपालर्ाों ) केंद्राों , एपीएों सी-ोंत स्स्त्रयाों क १०% अमार्ात,

महहळा उद्यहमोंक ४% वाडीर २ करोड पऱ्याों त

रीण,

मसालोहपटो

हाप्पोळ, तसल्या

लोणचें, ल्हार्

रोट्टी,

उद्यमाों क

आर्​्लैर् सवलताय, हर्भाया योजर्ाखाल बेंगळु राों त ७,५०० हससी केमरा, बीएों हटसी बिाों र्ी गामेंट स्त्री वावराड्ाों क ररयाहयती

पास. तालूकाों त धा लेकार सुमार २२६० ल्हार् उद्यमाों मुकाों त्र सुमार २,५०० स्त्रीयाों क स्व्उद्योगी कचें योजर्. स्त्रीयाों क ३७,१८८ करोड दवर्​्ला. िेराों तल्या आर्ी हळ्ळें चा स्त्रीयाों क सवलतायो, ताों काों अधार हदों वचीों योजर्ाों बजेहटों त आसात. भलाय े

63 वीज क क ों णि

ु शीन गुमान:

११,९०८ करोड दवर्​्ल्यात (आदल्या पावटीों

१०,१२२ करोड), हचत्रदु गा​ा क सावाजर्ीक – खासगी सहभाहगत्वाखाल मेहडकल कोलेज, बेंगळू र्चा हर्म्हान्स्बरी धार्वाडाों त हडम्हान्स मार्सीक हचहकत्सा सोंस्थ्ाचा सुधारणाक ७५ करोड, हिवमोग् आयुवेदीक कोलेज आयूष हवश्वहवद्यालय कचें,

हिवमोग्,

मैसूरोंत बेंगळू र्​्चा हकद्वायी सोंस्थ्ाचा मादरे र पादे िीक क्यान्सर केंद्राों ची अहभवृद्दी, स्त्रीयाों थोंय येव्येता तसल्या क्यान्सराक सूर्​्वेर्च पत्तो कर्ा हचहकत्सा हदों वच्याक मैसूर, कलबूर्​्गी,

बेळगाों व

हवभागाों र्ी

एकेक

सुसज्जीत सोंचारी प्रयोगालय, भूर्​्ग्ाों क जल्म

हदों वच्या वेळार उणें दू द आसच्या आवयाों भूर्​्ग्ाों क ४ हवभागाों र्ी आवयच्या स्तर्ाों पार् दु दाब्ाों काों

रचर्,

आवयच्या

गभा​ां त

आसतार्ाों च भूर्ग् ् ाचें समस्ये समजोर् घेंवचें ‘हचगुर’् काऱ्यक्रम, अपौषटीक आवयाों आर्ी

भूर्​्ग्ाों

खातीर

‘फोषण

आर्ी

जीवर्ोपाय’् काऱ्यक्रम. २०३०व्या तेदाळा भूर्​्ग्ाों क जल्म हदों वच्या आवयाों चे मरण लाखाों त ९२ थावर् ७०-क आर्ी भूर्​्ग्ाों चे

मरण लाखाों त २३ थावर् १०-क हाडचें प्रयत्, हासर् आर्ी मोंड् वैद्यकीय हवज्ञार् सोंस्थ्ाों र्ी १०० चडतीक स्नातकोत्तर बसकाों चडों वचें आसलीों योजर्ाों आसात. दावणगेरेंत २० करोड खचा​ा र जयदे व हृदोग सोंस्थ्ाचें उपकेंद्र स्थापर् कतेले. अकभवृद्दे : इसकोलाों – कोलेहजोंक मूळ सौकऱ्य फावो करोंक १५० करोड, सका​ा री इसकोलाों क पीठोपकरण आर्ी हिकोंवच्या साधर्ाों क ५० करोड, हपयेंवच्या उदकाक ५० करोड, हिक्षकाों चा हिकपा अहभवृद्देक तरबेती हदों वच्याक ‘गुरचेतर्’्आर्ी ‘ओदू कर्ा​ा टक’् योजर्ाों , आों गल भाषा, गणीत, हवज्ञार् हिक्षकाों चा तरबेतीक ५ करोड, १०० इसकोलाों र् पाठ्यसवें वृत्ती तरबेती, ४०० उदू ा

इसकोलाों र्ी आों गल मार्ध्म हिकाप. मासळे उद्यमाक हडसेलाचो सुोंक डीजल

64 वीज क क ों णि

घेतार्ाों च कत्राप कचो, प्रधार्ममोंहत्रचें मत्स्य सोंपद योजर् राज्याों त अहर्षटार्ाक ६२ करोड

अर्ुदार्.

मासळे

उत्पन्नाों चा

सोंसकरणाक कर्ा​ा टक मासळे अहभवृधदी हर्गमखाल

आधुर्ीक

मौल्यवधार्

केंद्राों

स्थापर्.

उत्पादर्ाक कुमक. सीवीड

खाणाों चा

सोंसकरण

अर्ी

मासळे हपलाों

मासळ्ळी आर्ी उद्दे िाक

मोंगळु राों त

अकवामरीर् जैवीक तोंत्रज्ञार्

५० करोड, अल्पसोंख्याताों क १,५०० करोड, हक्रसताों वाों क २०० करोड दवर्​्ला. हाचा

अन्वेिण केंद्र स्थापर्.

थावर् इगजेचें र्वीकरण, दु रसती, समुदाय

प्रवासोद्यमाक उदका पयणाक, दऱ्यातहडों चा अहभवृद्देक योजर्ाों . हवद् यूत वाहर्ाों खातीर सावाजर्ीक – खासगी सहभाहगत्वाों त १,००० चाहजांग केंद्राों , कैगारीक अहभवृद्देसवें हवमार् हर्ल्दाणाों ,, रै लवे, रस्ा तसल्या मूळ सौकऱ्याों क गुमार् हदलाों .

भवर्ाों , अर्ाथाश्रम, उतर प्रायेचाों क घराों आर्ी

हे र

कामाों क

कुमक

मेळता.

मठाहधपती - सोमगोळाों चा हववीध योजर्ाों क

आर्ी ताों चा स्मारकाों क अर्ुदार् पाचार्​्लाों . ही िं थोिी िं दू र‌्सोणी िं: पेटरोल डीजल, राों दपा ग्ासाक सुोंक दें ववोंक

जाकतधमा​ां :

र्ा. मैक्रो, ल्हार् आर्ी मर्ध्म (एों एस्एोंई)

ओक्कलीग अहभवृधदी प्राहधकार रचर् – ५०० करोड अर्ुदार्, वीरिैव हलोंगायत अहभवृद्देक ५०० करोड, ब्ाह्मण अहभवृद्देक

कैगाररकेंक उण्या वाडीर ररणा सवलताय र्ा. वीज्सकत दर उणी करोंक र्ा. खाणा इलाख्याक २,३७४ करोड मात दवर्​्ला (आदल्या वसा​ा २,६६८ करोड). कर्ा​ा टकाची

65 वीज क क ों णि

अर्ुदार् पावार्ा. ७१,००० करोड ररणाची गजा उदे ल्या.. आों तरीक उत्पन्नाचा काल्द्द्या वाों ट्ाक हमकवोर् रीण कचें भहवषयाचा हदषटीर् बोरें र्ैं. २०२१-२२ कर्ा​ा टक बजेहटों त कसलेय सुोंक चडवोंक र्ात्ल्ली वा र्व्यार् गालुोंक र्ात्ल्ली सामान् लोकाक खुिेची गजाल जाल्या.

हजहडपी आदल्या वर्​्सावर्ीं २.६% दें वल्या. कैगारीक आर्ी सेवेचें वलय दें वलाों .

ह्या

पररगतेंत एों एस्एोंई आर्ी घर – कैगाररकेंक आर्ी इल्ली प्राधान्ता हदल्यार बोरी

एि. आर. आळव

आस्ल्ली. ग्रामीण मूळ सौकऱ्याों क हदल्लें

-----------------------------------------------------------------------------------

फात्रािं

कदसनातली िं दु ािं

प्रदु वाराचीों खताों

जेजूर् घाल्ली कातर

माज्वुोंक जर फात्राों र्ी जाों वचीों

जालो ्ा स्त्रीयेक

आसते फातर जेजुचाय हातीों

जीव उरों वचो अवकास

फाररजेवाों चा फात्राों क

सबार फुलाों फाररजेवाों र्ी मसहतल्लीों 66 वीज क क ों णि

काडलो

जीव

र्ेण्ाों चो

हदसर्ातल्या

फात्राों र्ी फात्राों प्रास मारे कार हजबाों चा उत्राों र्ी हे र धमा​ां क फातर मार्​्चें दे िाों त चडलाों बेळें अजूर् पातक आस्ल्लेच्च हवोंचतात पयलो फातर हलपवर् आपलें म्हे ळें

मा्ेंत लीप्ल्लीों ्ा फुलाों चीों दु काों

र्ीत दे व एकलोच कर ों

जेजुचा मोवाळ बोटाोंर्ी उसहतल्लीों

पातक र्ातलो धयरार् पयलो फातर मार ों

हरे क रें वेचो कण साों ग्तालो रडूर् कोणाक्य कळीत र्ातली काणी फाररजेवाों र्ी फुलुोंक सोहडर्ातलें प्रद्वाराचा केदाों तलें साळक फातर मार्​्चें हक्क आस्ल्ल्या जेजू सोम्याचा दोयाों र्ी पजाळ्ळें हे राों क फातर मार्​्ची कपटी हजणी गाजयता पाक्यार थावर् हलपवर् दवर्​्लेली ताों हचच्च काणी हलप्तत हजाराों र्ी साों पडार्ासताों ऊर्ल्लीों फातर मार्​्चा महतोंर्ी लेकाक तीों धर्ल्लीों

-कसवी, लोरे ट्टो

67 वीज क क ों णि

जाकतिो उजो भुग्ा​ां चा मतीक

हकतें वीक ओोंपलें.... कोड्ाळगार महतोंत बुद्वोंत काळीज मात्र भरलाों मोस्रार् थोड्ार्ीों जाप हदली धैरार् मेसत्रीर् माफ मागलें हभोंयार् सवाल घालें सबाराों र्ी एकवोटाचो उरवोंक आहमोंयी तयार असोयी पेटता हक्ाक

बाों द मयामोगाचो घट जाों वदीों

मर्िाों मदें द्वे ि

भाव बाों दवपणाचो साों को

र्ास जायर्ा पातक...

तुटार्ासता घट उरो​ोंदी

इसकोलाचीों भुगीं जेवणा खातीर गेलीों पळ्ळे क पळे हयल्या मर्श्ाों क जळ्ळें वीक ओोंपुोंक रावले तयार...

पाहटों बो हदलो धमा​ां धल्याों र्ी जेंवच्या बोहियेंत जात कोणें दे खली

-असुिंता किसोजा, िजाल 68 वीज क क ों णि

तुजी याद आज परत याद तुजी अिीय हक्ा धोसता म्हाका तूों काों य म्हजो उगडास काडूर् आसाय? म्हजो मोग धोसता तुका? काहडर्ाका याद सोडर् सोड असेंच आसो​ों तें काळें मोड

तो पावस, ्ो साों जो काों य न्हों य थ्यो व्हहडलाों क र्तालाों चें फेसत, ती हझळहमयाों हदव्याों रास तो सोंभ्रम, मर्ध्ार्ेचें मीस

ते हहों वाळे दीस तुजे हुर्ोर्ी कीस हाताों त हात धरर् तुोंवें हदल्ली ती भास सोंपोर् गेल्याों त वसा​ां र्ाों खबार तुजी आताों साों गातीों म्हजीों, तुज्या याहदचीों वोजीों

सोडर् सोड आताों , हक्ा ्ो यादी गोड तो पावस, ्ो िीतळ साों जो, काों य न्हों य थ्यो व्हड -जोस्सी कपिंटो क कन्नगोळी 69 वीज क क ों णि

पािंिवो अध्याय: भपा​ािी न्हिंय (The Glacier)

जल्मो​ोंकी पुरो.हाों व म्हजा हर्धा​ा राों त गट्ट आसाों , तूोंवें हवोंचवण कररजाय."

"कसें?" हाों वें हवचारलें.

"हाों वें म्हजी हवोंचवण केल्या.हलयो आमी हें पयण साों गाता सुर कऱ्याों आर्ी साों गाताच अखेर कऱ्याों . बहुश्ा आयेिा हें जाणाों आसतेली आर्ी आमकाों कुमक कतेली" हाों व व्हडल्यार् हासलो​ों. "ये, मुखार चल्याों आमी वेळ हवभाडताों व."

"्ा वाटे र्" ताणें भपा​ा चा न्हों यक बोट दाखयलें." ही मोर्ा​ा ची वाट!" "तर होरे स, ह्या जाग्ार मर्ीस मोर्ा​ां त च हजणी सोदता.तसें म्हण पा्ेणी.आमी आताों मेल्यार, पयणाचा वाटे र च मोऱ्याों आर्ी खोंचा गाों वाों त आमी मोता​ां वगी थोंयच आमी पतूार्

एका मेका आमी पोटलूर् धरर् भावूक जाल्याों व . हाताक मेळ्ळे ले फातोर सकला

70 वीज क क ों णि

उडयले. पाटीों येतार्ा वाट कळो​ोंक उपकाता​ा त म्हळलें आमचें हचोंताप. हाों व हलयो हवश्ाों त हचोंतुोंक लागलो​ों. ताचेर म्हाका गवा आसुल्लो.ताका हाों वें िाभासकी दीवर् उत्तेजर् हदलें.ताणेंय म्हाका बरें मागलें.

थावर् सकला हकतें आसा तें पळे वोंक एक च वाट आसुल्ली. हाों व उटलो​ों. "र्ाों ",हलयोर् आडायलें. "हाों व अहर्की तर्ा​ा टो आर्ी तुजाकी चड बळवोंत.म्हाका कुमक कर. पाय धर."

"ये" तो म्हणालो. आमी एकामेका लागोर्​्ों च म्हळ्ळे बरी सकला वेचें भयार्क पयण सुर केलें. सुवेर सुलभायेचें तसें हदसल्यारी क्रमेण कषटाचें जालें. पाय इल्लोसो चुकल्यार आमचें मरण खोंडीत. तरी हभयेर्ासतार्ा सकला दें वल्याों व. अखरे क भपा​ां त हिका​ा ल्ल्या एका व्हड गुड्ाचेर पावल्याों व. थोंयसर थावर् पळे तार्ा भपा​ा ची न्हों य भयार्क हदसली. सकला सुमार िेंभर फूट सकला बाग्वोर् आसचो एक पवात. आमी सकला दें वचें काम मुोंदहसालें. आताों वाट चड कषटाों ची जाली. पाय दवरोंक फातोर मेळार्ातुल्ले. थोंय हाों गा थोडे पावटीों उडाजाय पडलें. अखरे क आमी पो​ोंताक पावल्याों व. थोंयसर फातोर र्ासतार्ा फकत्त भरप असुल्लें. आमी ताचेर च आराम करोंक बसल्याों व. "आमी पळे वोंक जाय" हलयो उलयलो. पूण कसें म्हण कळ्ळें र्ा. बाग्वाल्ल्या पवाता

असें कचें हपिेंपण्ोंच सय. पूण दु स्री वाट र्ातुल्ली. ताणें साों गाता हाडलेल्या दोररयेक उदवर् एका भपा​ा चा तुद्येक उडयली. तो हळू सकला दें वालागलो. ताचें वजर् चड जालेंगी या म्हजे हात हर्स्रालेगी गोत्तुर्ा. "हलयो!" हाों व हकोंक्राटलो​ों. "हलयो!" हाों व वेगार् सकला हर्स्रो​ोंक लागलो​ों आर्ी सकला भपा​ा चेर पडलो​ों. दोन्ोंच हमर्ुटार्ी हें जालें. हाों व गट जाल्ल्या भपा​ा चेर उभो​ों रावुल्लो​ों. आर्ी सकलाों पळे लें. सकला दोऱ्येर उमकाळोर् हलयो असुल्लो. ताचा सकला गूोंडायेक धोवें भरप माों द्रे बरी पडु ल्लें. हाों व इल्लेिें हर्स्राल्यार सकला पडताों . हलयो उमकाळचो पडल्यार तसेंच जाता. कोण पयलें? हाों व मोसतू पावटीों आपाय कारी जाग्ार आसुल्लो​ों. पूण आताों ची पररस्थीत च वेगळी. थोंड घाम दें वलो. हाों व हलयोक आर्ी ताणें म्हाका पळे लें. असल्या सोंदभा​ा र्ी मौर् भारीच पाड आर्ी असहायक. हलयोर् हकोंक्राटल्यार बरें . तो हजवोंत आसा म्हळ्ळें तरी कळे त जातें. " ओ दे वा! ओ दे वा!" म्हजे पाय दु ख्ताले. तरी हाों व हाल्लो​ों र्ा. मोसतू दू ख ,साों गाता मार्सीक

71 वीज क क ों णि

हहों सा. म्हाका ल्हार्पाणाचो उगडास आयलो. भुगो आसतार्ा हाों व एका रकार चडु ल्लो​ों. पूण उपराों त वयर जाों व सकला जाों व वचो​ोंक म्हजार् जालें र्ा. गुड्ाक चडचाक मधेंच हिका​ा ल्ल्या बरी. भ्यें, असयाकता आर्ी हर्रास. आन्ेक उगडास. वसा​ां पयलें, मोसतू वसा​ां दीों आयेिार् म्हज्या हातीों हलयोची हजणी हवचारल्ली. काळोकाय आर्ी मौर्.

तलवारी थावर् उज्वाड आर्ी ताच्या बोबाट च आवाज. हभयेल्ल्या वेळार कचो आवाज. ताणें दोरी कातरली. दू सऱ्या घड्े दब्ब करर् पडु ल्लो आवाज. हलयो मेलो-हाडाों आर्ी मासाचो मुदो तसें हाों वें हचोंतलें. म्हज्यार् सोसुोंक जालें र्ा. तडव करोंक र्जो. हाों व थकोर् गेल्लो​ों तरी हाों व हर्स्रालो​ों. महतोंत च मागणें केलें. "हाों व येताों " म्हण बोबाटू र् हाों व सकला आसचा काळोकाों त उडलो​ों.

एक च पावटीों काळोकाये मधें उज्वाड आर्ी (पािंिवो आध्याय अर्ेर जालो. सवो मौर्ाों त एक आवाज. हलयोर् उभारलेल्या अध्याय मुर्ल्या अिंक्यािंत) -----------------------------------------------------------------------------------

72 वीज क क ों णि

"Teach Yourself Konkani "KonKanKit, Poileñ Pustak" 90 year old Canada based author's gift to Konkani Diaspora

- Ivan Saldanha-Shet. This book "Teach Yourself Konkani - "KonKanKit" is a long planned personal maiden effort for 'Konkani Matha' by the 90 year old Canada based author and 'Konkani Premi' Dr. Mohan Prabhu (name at birth: Michael Antony Castelino), to promote Konkani overseas; a historic language spoken since ancient times among Konkani origin expatriates/diaspora all around the

world. Most who are not familiar with Indian scripts at all but have a deep affection for their mother tongue and have a deep down desire to know Konkani get a head start. The author has many books

73 वीज क क ों णि

on general and law matters to his credit, Konkani is Dr. Mohan Prabhu's mother tongue - this sole work here is really from deep down from his soul, love for his native land and language, this is seen among those who live away and have lost touch with their roots. It is on record that Konkani dialect is used by 42 groups of speakers, generally in 5 scripts to write it Devanagari, Roman, Kannada, Malayalam and Farsi, (VEEZ Konkani Weekly is published by Dr. Ausitn Prabhu from Chicago US in these 4 scripts) there could be others informally. Konkani is said to be heard all over the world, in use by an active aware diaspora. In India it is one among 22 official languages recognized and listed in the 8th schedule of the constitution, where several prominent languages are yet

to be included. It must be admired that this book is the result of love and admiration of the author for his mother-tongue, and amazingly a one man effort, aimed for the needs of the diaspora with no real knowledge of the language but only a great admiration. A commercial and/or sales interest is totally absent in this book of 500 plus pages painstakingly, practically and systematically produced using vast knowledge of a 90 year old after deep study and much thought and discussion. This is definitely not a book or guide for the native Konkani speaker and pundits and will probably ignore the sincere purpose of this work of deep love, a miracle to go a long way. Words do not suffice to admire Dr.Mohan, at an advanced age, skillfully coaxing the worn equipment at his disposal,

74 वीज क क ों णि

amidst life's trials to achieve such a feat with concern for others and love of his mother tongue, it definitely proves - 'someone up there cares and loves him'. This book, the author very courageously says, "Its sole objective is to promote the language especially to new generations of the diaspora, perhaps also to those settled in other parts of India, for those who work with English solely. I have

always loved Konkani that I picked up by ear on my mother's lap, spoken it in my childhood and till we lived in Bombay from 1947 and I moved on to the USA in 1965 with my bride." The book has been self published by the author as his efforts to get a well-known Konkani Language Institute in Mangaluru to publish it proved difficult. The author had hoped to release the book to mark his 90 th birthday early this year, but that event passed by. The editor of the book is Sri Pundalik Prabhu, a Konkana from Ujire् and् the् author’s् close् friend् who has lived in Canada as long as the author. The author can not but say a word of o thanks to his own wife Smt. Clareen Prabhu, an educationist and a fluent Konkani speaker, who has been a pillar of strength, resource and inspiration,

75 वीज क क ों णि

The Unique Author : Dr. Mohan Prabhu's credentials: earned, BA, MA, LL.B (Bombay), LL.M (London), LL.D (Ottawa), QC (Canada)...An achiever, advanced in years, but highly active and alert, as can be seen by any one glancing through the positive erudite system used in this book will be amazed. The author was born and raised in Mangaluru where he was immersed in Konkani which he wrote in Kannada script. He is not however a Konkani scholar as English has been the medium of all his education, work in India, law career in academia and in government, and of his writing, spanning six decades and all in the West. Nonetheless, he has retained and developed his knowledge and skills with communication in Konkani. After completing high school at St. Aloysius College in 1947, on the eve of India's Independence, he joined the world of work in Mumbai and while employed, he gained academic degrees (BA, LL.B. and MA) from the University of Bombay.

In 1960 he moved to London where, while working at Unilever Ltd., he learned the LL.M. degree with Distinction from the University of London. He also earned a doctorate in Law (LL.D.) from the University of Ottawa. Mohan Prabhu was called to the Legal Bar in four jurisdictions: India (Advocate, Maharashtra), London (Barrister, Lincoln's Inn), Saskatchewan and Ontario (Barrister and Solicitor). He was awarded the rank of Queen's Counsel in 1990. Basic Genealogy: Mohan married his wife Clareen in Bombay (now Mumbai) 56 years ago on April 25, 1965 at the well known St. Michael's Church, Mahim, the family lived a block away, only 5 minutes walk, we have lived in Canada ever since, with a year in New York, USA Mohan Prabhu (name at birth: Michael Antony Castelino). son of Athanasius Peter Castelino (retired senai् of् Fr.् Muller’s् Kankanady् Hospital, died 53 years ago and Lucy Misquith (died 49 years ago). 90 years old. Wife Clareen (81), daughter् of् Casmir् D’Souza् Mudarth (retired as Court Registrar

76 वीज क क ों णि

in Mangalore (died 64 years ago) and Amy Pinto (died about 25 years ago). The author is the last male of the 5th line of the Castelino Clan - a large family of 11, he has 4 sisters left, all younger between 88 and 81. Their children : Fiona Rita (54) only daughter, family physician at Texas Tech Health Centre in Lubbock, TX; Leighton Peter (53), investment specialist and e-commerce businessman् (“roving”,् currently् in् Ottawa), elder son and Clifton Michael (50), younger son, US and Canadian lawyer, now general counsel at a French bank in New York. The editor : The editor of the book has put in a lot of work no doubt to present it well and support the author's efforts; He is Sri Ujre Pundalik Prabhu, a native of Ujire in Dakshina Kannada, and a Canadian citizen. He is a retired professional engineer and a long-standing friend of the author. Both he and his wife Dr. Vijayalaxmi are fluent Konkani speakers. Sri Ujre Pundalik Prabhu, who encouraged the author from

the inception of the work, edited the manuscript and provided valuable and timely help to make it printready. Foreword : Two eminent Konkani gentlemen have written forewords, which bring to light the tremendous effort and love of Konkani that they have gauged in the Author Dr. Mohan Prabhu. One is by Payyanur Ramesh Pai General Council Member, Sahitya Academy, New Delhi. Founder Chairman, Konkani Sahitya Akademi, Kerala (2012-16); the other by Sadanand Mankikar, Burlington, Ontario, Canada Past President, Ontario Konkani Association Past Vice President, North American Konkani Association. To quote Payyanur Ramesh Pai, " The overall approach, content and methodology adopted in designing this primer makes it a great addition. The learner would feel proud of his knowledge of Konkani language while following the directions given in the book. Not just proud, but becoming confident to handle it better as well.

77 वीज क क ों णि

and that will script a nice success story worth cherishing.' The following key features, methodology make the book unique : Roman script is used for Konkani words. A script is not language but just a vehicle to teach or read, much like the strokes in Pitman shorthand or on music sheets. Beginners do not have to learn a new script, It is an all-in-one bilingual book The TEXT is the most important part for learning and is covered in about 85 pages. It describes the accents and symbols placed over Konkani words and explains their purpose, which is to enable learners to correctly speak Konkani and write it. A dozen elementary Konkani exercises which are interlined with English translation. Vocabulary (Vocables) is in the Appendix. It is the longest part, with 440 pages. English and Konkani words are alphabetically arranged in the first column and

differentiated as in the TEXT; their translation is in the second. This eliminates the clumsy task of flipping over to a separate section. The book can be used as a model to promote endangered languages and those that are threatened with or vulnerable to extinction, those that do not have their own script, such for instance as Tulu and Beary, and those that have several scripts, such as native Canadian languages. **Not Offered for Sale : Readers should note that this book is not offered for sale. Soft cover copies are too pricey as the books are printed in Canada and mailing costs are high. Copies in electronic format whether as a pdf version or as a eBook, are not adaptable as a learning tool but if interest is shown by readers, that option will be explored. The author (mohan.prabhu@outlook.com) or the editor (email: oujre34@gmail.com) may be contacted. Limitations of KonKanKit :

78 वीज क क ों णि

this

Book

-

KonKanKit is not a scholarly work. It is intended for Beginners, not for scholars nor for those who speak Konkani. The् book् reflects् the् author’s् own old Mangalurean community version of Konkani which was his mother tongue well-nigh three quarters of a century ago. Different versions are used by other Konkani speaking communities. KonKanKit has several shortcomings and a few errors possibly; the former are primarily because् it् is् the् author’s् maiden effort in a language of his early years which he had not used since 1947; visual impairment due to AMD is the cause of the latter which made it painful to proof- read 540 pages with over 100,000 Konkani words. Other books of the author : 19822017, Dr. Mohan Prabhu wrote several articles and chapters in books published by the WHO in its official magazines on environmental toxic chemicals, especially

pesticides, environmental criminal laws in selected countries, including Canada and Germany, co-edited with Drs. Günther Heine and Anna Alvazzi del Frate. Over the same period, Dr.Mohan Prabhu authored 11 editions of the Canadian Customs Act (down to 2012), three editions of Canadian Customs and Excise Laws (down to 2004), all published by Carswell, Toronto, and two books on international trade law:् ् the् first् in् 2014् on् Canada’s् Import and Export Laws (published by Irwin Law Inc, Toronto), the second in 2017 on Import and Export Law in India-Canada Bilateral Trade (published 20 December 2017 by Thomson Reuters Canada of Toronto) which was reviewed by this writer in 2018. Indeed this great work for the love of Konkani "Teach Yourself Konkani - "KonKanKit, Poileñ Pustak" will be a boon to overseas Konkani people and the culture in a very new and unique way. The sole objective of KonKanKit is to promote and spread Konkani to keep it alive and vibrant by attracting and encouraging new

79 वीज क क ों णि

speakers. It is, therefore, for Get to know how to get your copy Beginners. The interested Konkani of the book and fulfil your wish, a buff can use the book to privately long dream of a quest to learn your learn and guide people overseas in loved mother tongue KONKANI. far away lands, to know better the Contact of the author : email : language of their forefathers. Self mohan.prabhu@outlook.com OR published by the author and printed Editor: oujre34@gmail.com in Ottawa at the University of Congratulations and Thanks a Ottawa, where the author has had a million. lot of admiration over many years. ------------------------------------------------------------------------------------

Our Konknni identity Gujarati speaker is a Gujarati. Sindhi speaker is a Sindhi and so on. If this is true, then a Konknni speaker should have been a Konknni and nothing else. But alas, that is not the reality. Unfortunately, and sadly, two main rivalry camps are created, namely, Goans and Mangaloreans. I emphatically refuse to identify myself with any one of the two. If any body insists to know my identity, I tell them my cultural identity is Konknni and only Konknni. No other language speakers in India suffer from language inferiority complex as Konknnis (Konknni speakers). Goan

is a territorial identity created after the arrival of the Portuguese. Prior to that Govapuri referred to present day, Old Goa. Portuguese in 1510 conquered Tiswadi area, later on Salcette and Bardes areas. These three were known as old conquest. Later on, they conquered Sattari, Ponda, Canacona, and other areas known as new conquest. Thus, old conquest and new conquest came to be known as Goa. For generations whose ancestors are or were from Goa could be called as Goans. In this sense all Konknnis should be called Goans

80 वीज क क ों णि

irrespective where they are born or live now. But it is a regional identity and not a linguistic identity. In India the identity of a person is based on his or her language and culture. During the Portuguese rule and prior to it most of the people of Goa spoke Konknni and for literary, religious and cultural fields used Marathi. Portuguese imposed their own language. The elite Catholics of Goa took Portuguese as their language and culture. They looked down upon Konknni as the language of Hindus and downtrodden Catholics. This created a linguistic division. Irrespective of their language identity, all preferred to call themselves as Goans. Konknni speakers from Goa migrated at different times for various reasons mainly to Kerala, Karnataka, and Maharashtra. In Kerala and Karnataka, they were called as Konknnis. When Konknni speakers from Goa and Karnataka migrated to Mumbai in 19th century for job opportunities, they had an identity crisis due to the ignorance

of their roots, dialect and cultural differences. Those who are from Goa called themselves Goans. Those who came from South Kanara district of Karnataka were labelled as Mangaloreans. In present day, hypothetically if we accept these two categories, where do we place the other Konknni speakers from Belgavi, Sindhudurg, Ratnagiri, North Kanara, Udupi, Chikamagaluru, Shivamoga and other districts? Is it fair to label them as Goans or Mangaloreans, which are territorial identities? If we want to unite all Konknnis under one linguistic and cultural umbrella, we must proudly and emphatically call ourselves as Konknnis. Because there are no languages such as Goanese or Mangalorese. Jews (Israelites) are spread all over the world and they take pride in Hebrew the language of their ancestors. We Konknnis are crippled by our narrow, segmental, and territorial thinking. Those who do not speak Konknni hide conveniently under the pseudo

81 वीज क क ों णि

mask of Goans or Mangaloreans. Goan and Mangalorean terms can't be totally identified with Konknni. Because, Portuguese, English, Marathi, Urdu and other language speakers do call themselves as Goans. Similarly, Kannada, Tulu, Beari speakers call themselves as Mangaloreans. I am proud to be born and live as a Konknni by loving all others who belong to different linguistic and ethnic groups. Have a cheerful weekend reflecting over your true linguistic identity and

celebrate it.

Pratap Naik, sj 2020 -----------------------------------------------------------------------------------

BELLS, SHELLS, STILL NOT WELL pseudo sage on the stage. It was on this day last year that he did another “surgical् strike”् on् the् public,् on् the lines of notebandi and GST. All for dramatic effect and electoral advantage.

# chhotebhai This is being written on the first anniversary of another of those dramatic announcements by the

He्announced्a्“Janata्curfew”्for् 22nd March 2020, from dawn to dusk,् followed् by् the् “lockdown”् from the 24th. We were told to ring bells and blow shells in the mistaken belief that it would drive away

82 वीज क क ों णि

Corona. The doting, not doubting, public obliged the Emperor who had no clothes, because they too had been stripped bare of their daily essentials. True to the script, the Tabligi Jamaat (read Muslims) was blamed for the pandemic. I had heard Dr Harshvardhan, the Union Health Minister, saying on TV that India had information about Corona as early as January 2020. I myself had organized a meeting of the Indian Catholic Forum in Kerala in the first week of February. We had to cancel it, literally while some were boarding trains to attend, because the Kerala Government had issued an advisory against Corona. So why did the Emperor allow Rome to burn for 2½ months, before the sudden lockdown? Obviously he had to fête his friend Trump, whose sarkar did not return to power. He had to wait for the celebration of the Holi festival, and for the riots in Delhi, purportedly instigated by his camp followers. The time was now ripe for another surgical strike that

he executed with aplomb. Never mind the unimaginable hardship that the people faced, epitomized best by the desperate migrants on the road. At that very time my son was cycling from Goa to Kanpur (2500 kms), tracing the footsteps of great great grandfather, who did that journey with a caravan of 300 bullock carts in circa 1854-57. He cycled over 250 kms on the last day to reach home on the 23rd night. Had he been one day later, he would have been stranded on a highway without food, water or shelter. The story of millions of Indians, suddenly confined to their homes, may not have been so dramatic, but was definitely more traumatic. No food, no money, no work, no medicines, no space to even stretch cramped limbs, or to wash clothes. If the emperor could twiddle his thumbs for 2½ months could he not have given such a vast country a week’s् notice,् for् people् to् make् necessary contingency plans? Could he not have allowed migrants

83 वीज क क ों णि

to return home by train, bus or plane? It would have detracted from the intensity of the strike. That was not to be. Dramatic effect over ruled plain common sense. Had the intervening period been used for arranging PPE kits, ventilators, hospital beds and sanitizers, it would have made sense. Nothing of the kind was done.् ् The् nation’s् health् system् was taken completely unawares. To cover up the gross failure there was more drama – showering of petals from helicopters, and lighting of lamps at a fixed hour, to drive the Corona demon away. Obviously nothing worked. There was no way that we could use the punch line of “The्Three्Idiots”,्that्“All is्Well”.्​् We ended up like idiots anyway. One year on, the vaccination drive is on. There was initial resistance, because of the mistaken notion that the pandemic was done and dusted. The Chief Minister of U.P. had the audacity to tell people in Kerala that they should learn from U.P. about health. He conveniently forgets that

his State has among the lowest percentage rates of vaccination and highest percentage rates of wasted vaccines. Having been a senior citizen for over 10 years I was entitled to be vaccinated. However, since I was responsible for about 50 workers I tapped my sources in the health department to get them vaccinated, as most of them were frontline workers. To no avail. I reconciled myself to getting my own vaccination्done.्​्Here’s where the story changes slightly. A friend of mine did my registration with my Aadhar Card. In a couple of minutes I got an appointment at the Kanshiram Hospital, based on my place of residence. I left work for my “appointment”.् ् My् wife,् also् a् frontline worker with special children, chose to join me, even though्she्didn’t्have्the्previous् appointment. The hospital was a newly built up, very spacious and clean. I expected to see a big banner for the

84 वीज क क ों णि

vaccination् centre.् ् There् wasn’t.्​् Senior citizens had to climb to the first floor. I expected to see a spacious well demarcated area, as repeatedly shown on TV. Nothing of the kind. There were three poky rooms, with no sanitizers, social distancing or provisions for checking् one’s् temperature् or् blood pressure. I went to my allotted room for my appointment. Another rude shock. Never mind your appointment. Just stand in line like everybody else. I got my shot in the arm, followed by my wife who had no appointment. Again in a matter of minutes I got a notification on my ordinary keypad phone that I had been successfully vaccinated. I was given a certificate that stated that I had Covishield, the Astra Zeneca vaccine. There was no recovery room, just a couple of benches scattered around. I sat to look at my Covid Passport. Lo and behold, it had no Government stamp or signature. All it mentioned was the date for my next dose, and an emergency number, in case of need. My personal details were left

blank with a by line stating that the beneficiary should fill in his own personal details. There was no mention even of my gateway to heaven, my Aadhar Card number.

I noticed that most people just walked away after getting shot in the arm. I chose to sit out the mandatory 30 minutes. I then noticed a huge banner on the wall, giving credit for the vaccination camp to a Minister of the BJP! This was highly objectionable. A

85 वीज क क ों णि

minister or a political party cannot claim credit for a national programme that involves everybody from health workers to vaccine manufacturers. I felt like an idiot, because all was

not well, despite the bells and shells. I withhold further comment till I get my next shot next month. • The writer lives in Kanpur where his experiences are based. March 2021

---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Romero’s‌Prophetic‌Courage‌Needed

-*Fr Cedric Prakash SJ Even a cursory glance at the realities which grip India today, will make one realise how grim the situation is. On every global parameter, from the happiness index to the freedom one; from democracy to economic indicators, the country has plummeted miserably and as never before. Untruth and injustice, divisiveness and discrimination, exploitation and exclusion have

become्the्‘new्normal’! Migrants and minorities, farmers and women, Dalits and Adivasis are at the receiving end of a system which is uncaring and openly supports those who toe their line and indulge in

86 वीज क क ों णि

spewing hate. Freedom of religion, of speech and expression are now a rarity. Human rights defenders like Fr Stan Swamy are denigrated, hounded, incarcerated, and even killed. Truth and Justice are conveniently sacrificed for petty political gains; those whose primary duty is to propagate and protect these basics, like the judiciary and other Constitutional bodies, are frightened to take a stand and have abdicated their responsibility. Politicians of another party are bought up or blackmailed to come over to the ruling party. It has never been so bad! On 24 March 1980, Archbishop Oscar Romero was brutally gunned down whilst celebrating the Eucharist in his native El Salvador. He was known as a fiercely outspoken critic of his Government, the military and of the right-wing elements of his country, for their continued oppression and exploitation of the poor. There has never been any doubt about who was responsible for his death. He visibly and vocally took sides with the poor, the marginalised and the victims of injustices. His martyrdom

spontaneously made him् a् ‘Saint’् for millions of them. It was estimated that more than 250,000 were present at his funeral as a sign of gratitude to the man who did so much for them and whom they deeply loved. A few moments before he was assassinated Romero said in his homily, “many् do् not् understand,्

and they think Christianity should not get involved in such things (taking a stand for truth and justice). But, to the contrary, you have just heard Christ's Gospel, that one must not love oneself so much as to avoid getting involved in the risks of life which history demands of us, that those who would avoid the danger will lose their life, while those who out of love for Christ give themselves to the service of others will live, like the grain of wheat that dies, but only apparently. If it did not die, it would remain alone. The harvest comes about because it dies, allows itself to be sacrificed in the earth and destroyed. Only by destroying itself्does्it्produce्the्harvest”.

87 वीज क क ों णि

The day before (23 March) he was killed, Romero gave a powerful sermon, which was broadcast over radio, that appealed to the soldiers to disobey their superiors. He said,

“In्the्name्of्God,्in्the्name्of् this suffering people whose cries rise to Heaven more loudly each day, I implore you, I beg you, I order you in the name of God: Stop the repression!” That appeal was his death sentence. Romero was known to be ‘conservative’ as a young priest and even in his early years as a bishop. He was afraid to rock the boat and preferred to maintain the 'status quo'. He never wanted to be on the wrong side of the powerful and the elite of El Salvador. He had however a good friend in Jesuit Fr Rutilio Grande. The latter left no stone unturned to work on justice issues, to highlight the plight of the exploited and to make their struggles his own. Besides, Grande did not hesitate to take up cudgels against the powerful and other vested interests. On 12 March 1977, Grande was killed by the military junta. Only three weeks earlier, Romero was appointed Archbishop

of् San् Salvador.् Grande’s् death् came as a terrible shock to Romero. Presiding् over् Rutilio’s् funeral,् Romero said,् “the् government्

should not consider a priest who takes a stand for social justice as a politician or a subversive element when he is fulfilling his mission in the् politics् of् the् common् good.” Adding्emphatically,्“Anyone who attacks one of my priests, attacks me. If they killed Rutilio for doing what he did, then I too have to walk the same path”. The death of his

dear friend was a turning point in the life of Romero. From that day onwards, he wholeheartedly worked for the rights of the poor, until his own murder, three years later. Pope Francis canonised Romero on 14 October 2018.In his homily at the Canonisation ceremony, Pope Francis praised Romero for leaving

"the security of the world, even his own safety, in order to live his life according to the Gospel, close to the poor and to his people, with a heart drawn to Jesus and his brothers and sisters". He went on to add, "Let us ask for the grace always to leave things behind for love of the Lord: to leave behind wealth, the

88 वीज क क ों णि

yearning for status and power, structures that are no longer adequate for proclaiming the Gospel, those weights that slow down our mission, the strings that tie us to the world". Over the years Pope Francis has consistently highlighted the prophetic courage of Romero as “a्father,्a्friend,्and्

a brother and who should serve as a yardstick for all”.

On December 21, 2010, the United Nations General Assembly, in a fitting tribute to Oscar Romero proclaimed 24 March annually as the International Day for the Right to the Truth Concerning Gross Human Rights Violations and for the Dignity of Victims. •्to्honour्the्memory्of्victims of gross and systematic human rights violations and promote the importance of the right to truth and justice. •्to्pay्tribute्to्those्who्have् devoted their lives to and lost their lives in the struggle to promote and protect human rights for all.

•् to् recognise,् the् important् work् and values of Archbishop Oscar Arnulfo Romero of El Salvador, who was assassinated on 24 March 1980, after denouncing violations of the human rights of the most vulnerable populations and defending the principles of protecting lives, promoting human dignity and opposition to all forms of violence. Today, India desperately needs the prophetic courage of Romero. From across the spectrum political, religious, and social, leaders are afraid of taking a stand against the powers that simply crush others Those who call themselves ‘disciples’् of् Jesus् have् no् qualms् of conscience to hobnob with fascist and fundamentalists, who brazenly destroy the sanctity of the Constitution and the pluralistic fabric of the country. It is easier for these् ‘disciples’् to् indulge् in् a politics of convenience and compromise:्to्support्‘love्jihad’;् not to take on the UP Government and police, if religious sisters are harassed and hounded out of a train; not to call for the revocation of the CAA amendments, the UAPA and sedition laws; not to openly

89 वीज क क ों णि

show that you are supporting the farmers protests or for that matter, what is happening in Kashmir. In short, if it means, by taking a stand for truth and justice, you have to take on the ruling regime, then it is a् clear् ‘no-no’!् Surely् dear् Saint Romero, as he looks down from heaven, will be wondering why the disciples of Jesus in India are not faithful to the Gospel of Jesus. On the day when we celebrate the memory of this great saint, let his challenging words on his own reality, a few days before his assassination, awaken us to respond to our context today: “I्will्not्tire्

of declaring that if we really want an

effective end to violence, we must remove the violence that lies at the root of all violence: structural violence, social injustice, exclusion of citizens from the management of the country, repression. All this is what constitutes the primal cause, from्which्the्rest्flows्naturally”. Are we listening and paying heed to those prophetic words? Yes, we urgently need the Prophetic Courage of Saint Oscar Romero!! 24 March 2021 *Fr Cedric Prakash (GUJ) is a human rights and peace activist/writer. Contact: cedricprakash@gmail.com

----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

NINE MONTHS TO CHRISTMAS! # chhotebhai Readers would want to pack me off to the loony bin. Here we are in the midst of Holy Week and I am dreaming of Christmas! Am I nuts? 90 वीज क क ों णि

There्is्a्famous्book,्“Nine्days् to Christmas”् by् Aurora् Labastida् and Marie Hall Ets, published in 1960. It is also the subject of a popular Christmas carol. But why nine months? I am writing this on 25th March, exactly 9 months before Christmas. Going by the common perception that the gestation period of a child in the womb is 9 months, it works backwards to put 25th March as the day that Jesus was conceived्in्his्mother’s्womb.्​्It् is commonly known as the Feast of the Annunciation. Let’s्get्things्straight.्​्Had्there् been no Annunciation, there would have been no incarnation, no Christmas, no Holy Week, and thereby no redemption. I believe that the Annunciation is a far greater event than Christmas, the latter being the natural progression of the former. We therefore need to spend a little more time to reflect on the significance of this day and its relevance in our daily lives. The events of the Annunciation are encapsulated in the Angelus, which Catholics earlier recited three times a day, whenever the church bells

chimed. The bells may have stopped chiming, but nobody has stopped us from reciting this beautiful्prayer,्if्we्want्to.्I’ll्be् frank. It is my favourite prayer, even more meaningful than the Our Father. I say this because it is an interactive prayer, a dialogue between God and (Wo)man, while the Our Father is a monologue. If this shocks you, so be it. I do my best to pray (not recite) the Angelus every morning, precisely because of this dialogue, of God coming to me time and again, and seeking my voluntary response. When I became a major in 1969, I was initiated into the Legion of Mary, an experience that I cherish to this day. (Incidentally, my father was the first Indian Legion Envoy, appointed at Madras in 1944). The Legion always celebrated the Annunciation with great fervour, which is why I probably still have that devotion. Of्the्four्Gospels,्it्is्only्Luke’s् that records the Annunciation (Lk1:26-38). I find the text of The New Jerusalem Bible a faithful translation, devoid of paraphrase,

91 वीज क क ों णि

hence will be quoting from it. Most of us would be guilty of being dismissive of the Annunciation. Even in popular Catholic piety we find far more importance given to other Marian feasts like the Immaculate Conception (8th December), the Nativity of Mary (8th September) and the Assumption (15th August). Perhaps we take the Annunciation for granted, which is to our spiritual detriment. Some reflection is called for. The angel Gabriel begins the dialogue्with्these्words्“Rejoice,् you् who् enjoy् God’s् favour,् the् Lord is with्you”्(Lk्1:28).्​्So, this is a joyous occasion (a feast). It was also् God’s् favour् (gift),् not् something earned. Even the gift required a response. Mary being human (not superhuman as we would like to believe) is deeply disturbed् (v29),् and् “asked् herself what् this् greeting् could् mean”् (v30). Notice that her response was an internal reflection, and not an external query. Sensing her confusion, the angel tells her not to be afraid as she has “won्God’s्favour”्(v31).्​्This्now्

indicates that she has earned the gift, obviously because of her virtuousness. It is indicative of the depth of her spirituality. God did not choose any woman. He chose the one whom he found capable of shouldering the great responsibility being thrust upon her at a tender age. The angel then explains the message telling her that her son “will्be्called्Son्of्the्Most्High”् (v्32).् ् He् would्have् “the्throne् of his ancestor David, he will rule over the House of Jacob forever and his् reign् will् have् no् end”् (v् 33).् “Your्child्will्be्holy्and्will्be् called्Son्of्God”्(v्35).्​् Imagine, for a moment, if one of us were told that our offspring would be a king, president or prime minister. Would not our heads swell with pride? We would be strutting all over the stage, safe in the knowledge of what was to come. Look at some of our bishops, school principals and parish priests who believe that they are the chosen ones. Humility seems to be at a premium.

92 वीज क क ों णि

But् God’s् chosen् can् never् be् proud. That is why when visiting her cousin्Elizabeth,्Mary्says्that्“he् has looked upon the humiliation of his्servant”्(v्47).्​्These्words्are् pregnant with meaning (pun intended). Later, in his public ministry, Jesus would also say”्Learn from me, for I am gentle and humble् in् heart”् (Mat् 11:29).् ् If् there is one big take away from the Annunciation, it is humility; imperative in an ego driven world. If् we् carefully् observe् Jesus’् behaviour, we find that the one thing he could not tolerate was religious self-righteousness or hypocrisy. And the great virtue that runs its course though the New Testament is humility. Some quotes would suffice. “The्one्who्makes्himself्as्little् as this little child is the greatest in the kingdom्of्Heaven”्(Mat्18:4).् “Anyone् who् humbles् himself् will् be्raised्up”्(Mat्23:12).्​्Of्Jesus् St्Paul्writes,्“He्was्humbler्yet,् even to accepting death, death on a cross”्(Phi्2:8).्​्St्James्says, “God् opposes the proud, but he accords his favour to्the्humble”्(Jas्4:7).्​्

And् again् “Humble् yourselves् before the Lord and he will lift you up”् (Jas् 4:10).् ् St् Peter् adds,् “Humility्towards्one्another्must् be the garment you all wear constantly,्because्God्opposes...”् (1्Pet्5:5).्“Bow down, then, before the power of God now, so that he may्raise्you्up्in्due्time”्(1्Pet् 5:6). Coming back to the Annunciation, it did not render Mary wonderstruck or withdrawn. We read that she “went्quickly्as्she्could्into्the् hill country to a town in् Judah”् (v् 39). Her humility spurred her into action. And proclamation. Her cousin्Elizabeth्testified्“Look,्the् moment your greeting reached my ears, the child in my womb leapt for joy”् (v् 44)् The् significance् of् this् event should not be lost on us. The sequence is - the Word came to Mary - it was incarnated in her - she took the incarnated word to Elizabeth - and in turn it was incarnated in John the Baptist. This why Mary is called the Queen of the Apostles. She was the first evangelist; she proclaimed the word incarnated in her.

93 वीज क क ों णि

Today missiologists tell us that our the greatest Marian feast, the mission is not so much of greatest interaction between God proclaiming the Word, then and (Wo)man since the Garden of conveying to others the Word of Eden. May Jesus and his Mother God incarnated in me. I cannot give Mary give us the grace of humility to others what I do not have. So, on this Holy Week. this day and time of the Annunciation let us celebrate it as March 2021 -----------------------------------------------------------------------------------

Konkani Institute holds seminar on NEP and NLP

In the light of the progress of Konkani in the future, a seminar was organised by the Institute of Konakani, St Aloysius College (Autonomous) here on March 20. Dr Alwyn् D’Sa,् Registrar् (designated) of the College spoke on National Education Policy -2020 and what possibilities regional languages have. In his speech he said,्“National Education Policy (NEP) - 2020 emphasises on

education in mother tongue from Anganwadi to eighth standard. But if the NEP is implemented, there will be no textbooks in Konkani. In this regard, there is a challenge and opportunity for the Institute of Konkani and likeminded institutes to spearhead the preparation of all the required textbooks in the Konkani language from Anganwadi to्eighth्grade.” He also said that Konkani language classes should be conducted for professionals so that employees,

94 वीज क क ों णि

here.

nurses, and other professionals from other states can work and interact with Konkani institutions

Anne Rajan, assistant professor of computer science at Dempe College, Goa, spoke on natural language processing (NLP) said that NLP is nothing but teaching the computer to understand and manipulate human language. She spoke about the need for learning natural language processing for the development of Konkani language. She further enumerated on the progress made in this regard in Goa. “The्modern्world्is्fast-paced in technology and technology is changing fast. Language that does

95 वीज क क ों णि

not record this development can gradually lose its oscillation. To use any language in modern technology, that language needs a sound्resource,”्she्added.्

sessions. Programme coordinator Joachim Pinto compered the programme. Miss Delvita Veigas proposed vote of thanks. Students from St Joseph's Engineering College, Vamanjur, St Aloysius College (Autonomous) and several Konkani authors were present for the seminar.

At the beginning of the programme, Director of the Institute of Konkani, Dr (Fr) Melwyn Pinto SJ welcomed the gathering and chaired the ------------------------------------------------------------------------------------

SAC hosted Aloysian Fest 2021

St Aloysius College (Autonomous), Mangaluru hosted its annual cultural fest्“Aloysian्Fest्2021”्on् 23-3-2021 in the Mother Teresa

Peace Park of the College. The fest was inaugurated by Sri Prabhu Mundkur, Cine Actor and an

96 वीज क क ों णि

Alumnus of the College.

Addressing the gathering, Mundkur recalled his days at St Aloysius College्in्2006्and्said्“St् 97 वीज क क ों णि

of projects. Students need to pursue their्dreams्like्him.”

Aloysius College taught me a lot. I made use of all the opportunities that came my way. I urge students to keep pushing your limits and take calculated risk. I will also shoot my upcoming् movie् ‘Murphy’् in् this् campus. I am co-directing the movie.” Fr Melwin Pinto, rector, St Aloysius Institutions् said,् “It् is् not् easy् to् get into movies. Prabhu Mundkur took the risk and today he has a lot

Principal of St Aloysius College Dr Praveen Martis, cultural secretary Paloma Rodrigues, Richard Gonsalves,्John्Edward्D’Silva्and् others were present. Several colleges affiliated to Mangalore University participated in this fest. Fest coordinator Dr Ishwara Bhat S welcomed the gathering, Student council president Gavin Abner Pinto proposed the vote of thanks. Royston Lasrado and Carissa Rego compered the event.

----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

SAC holds One-day NSS Camp The NSS units and Centre for Social Concern of St Aloysius College

(Autonomous), organised one-day

98 वीज क क ों णि

Mangalore Camp at

Dakshina Kannada Government Higher Primary School, Kinnikambla recently.

Mr Harsh Kumar, President, SDMC, Government School, Kinnikambla inaugurated the camp by planting the sapling. Mr Gopal, PET,

Government School, Kinnikambla

welcomed

99 वीज क क ों णि

the

gathering.

Ms

Assistant NSS Programme Officer, Gopika and Margaret Philomena Fernandez, Coordinators, Centre for Social Concern were present during the programme. During the Camp NSS Volunteers helped in cleaning the school garden and ground. 30 NSS volunteers took part in this program.

Pushpalatha S, Headmistress of the School, Mr Alwin DSouza & Ms Preema Tauro, NSS Program Officers, Carrel Sharel Pereira, ------------------------------------------------------------------------------------

MODEL Bank Ltd. Mulund West Shifting NEWS

Model Bank Mulund West relocat ed Branch blessed-Inaugurated Mumbai, March.22: Model Co-op. Bank Ltd. Inaugurated and

blessed the new premises of their Mulund Branch on Monday, 22nd March 2021 at 10.30 a.m. The symbolic inaugural ribbon was cut by Mrs. Janet L.D'Souza (General Secretary of Mumbai Regional Congress Committee) in the presence of Rev. Fr. George

100 वीज क क ों णि

Athaide (Parish–Priest of St. Pius Church, Mulund), Mr. Albert W. D'Souza (Chairman of the Bank). This was followed by lighting of the Lamp by the dignitaries present and a blessing of the premises by Fr. George Athaide. The gathering was then addressed by the Chairman of the Bank, who thanked the customers of Mulund for their support. The new premises are strategically located at Shop No’s. 1, 2 & 3, Ground Floor, Kandoi Apartments, Nahur Road,

Mulund West, the Branch is well done up, spacious and has all the amenities required for making the customers comfortable. The Branch also has a 24x7 ATM cum Cash Recycler Machine adjacent to the Branch, this will allow the customers of the Bank as well as other customers round the clock access for cash related activities. The courteous staff of the Branch were present and were catering to the customers needs with their trademark professional, courteous and prompt service. The event was also attended by Mr. William Sequeira (ViceChairman), other Directors of the Bank which included Mr. Lawrence D'Souza, Mr. Paul Nazareth, Mr. Gerald Cardoza, Mr. Abraham Clement Lobo and Mr. Sanjay Shinde. The senior officials of the Bank Mr. Zenon D'Cruz (Officiating GM), Mr.

101 वीज क क ों णि

Osden Fonseca and Mr. Naresh Thakur (AGM’s) along with Mrs. Rekha Chitale (Branch Manager, Mulund Branch) and Branch staff were part of the ceremony along with a few customers. Because of Covid related protocol the event

was held with a small gathering.

Lions club International honoured Corrine Rasquinha of White Doves, Mangaluru along with 6 others last week evening at the Neerude church grounds recognising the services of all. Well organized 13 clubs coming together for this mega event this evening.

Mumbai. She was the chief guest (the young girl standing behind me in the picture). What an honor to have a resident of Neerude a rank holder in the UPSC exam and now the Deputy Commissioner (GST) Mumbai. Though a high achiever her simplicity and friendly nature impressed me the most. God bless Madam Mishel Queenie D' Costa.

We congratulate Model Co-op. Bank on the new premises, and we wish the Bank and Mulund Branch, all the best.

-Rons Bantwal ------------------------------------------------------------------------------------------

I was pleased to meet Mishel Queenie D’costa IRS the young Deputy Commissioner (GST)

102 वीज क क ों णि

Thank you, Lions Club Muchur, Ln Ganesh Shetty Region Chairperson, President, and officials of conference committee for conferring on me the KARUNAMATHE Award at the Region meet "VATSALYA”. -Corrine Rasquinha -----------------------------------------------------------------------------------------

Inauguration & Blessing of the Renovated Father Muller Auditorium

Mumbai (RBI), March,25: The inauguration and blessing of the Renovated Auditorium took place on 25.03.2021. Rev. Msgr.

Maxim Lawrence Noronha, Vicar General, Diocese of Mangalore & Vice President, Father Muller Charitable Institutions marked

103 वीज क क ों णि

the inauguration of the revamped auditorium by ribbon cutting. MC Dr Reshel Noronha welcomed the dignitaries. To

invoke God's blessings, Ms Santa and team sang the prayer song. Rev. Msgr. Maxim Lawrence Noronha performed the blessing ceremony with a prayer service. Rev. Msgr. Maxim Lawrence

104 वीज क क ों णि

Noronha, Rev. Fr Richard Aloysius Coelho, Director, Father Muller Charitable Institutions & Rev. Fr Roshan Crasta, Administrator, FMHMC&H sprinkled holy water and blessed the premises. As a token of gratitude, the engineers, contractors, and designers were felicitated with a memento on this occasion. Later, Rev. Fr Richard Aloysius Coelho and Rev. Msgr. Maxim Lawrence Noronha gave their messages. The vote of thanks was proposed by Dr Reshel Noronha. The programme ended with the Institution Anthem. The primary purpose of this renovation is to facilitate a better academic environment for the students at the College. Academic events such as seminars, conferences, symposia, CMEs, CEAs, ceremonies, meetings, conventions, programs, functions, and other social gatherings can be conducted.

Facilities: fully Air conditioned, 750 seating capacity, 100+ parking spaces, green rooms, spacious stage, artistic Sound system, internet & Wifi connectivity, video surveillance, LCD projector, separate food serving area, power supply and backup etc., The auditorium will also be rented for conducting marriage celebrations, birthday parties, roce ceremonies, parties, functions, meetings, conferences, conventions, seminars, symposiums, CMEs, CEAs, and other gatherings. Hall will be rented on Weekdays/ Sundays/Holidays. -Rons Bantwal ------------------------------------------

105 वीज क क ों णि

Sherry Williams, CEO Prevent Blindness Blesses Bradly D’Souza with Vision

‘The hunger for love is much more difficult to remove than the hunger for bread’ said by Mother Teresa. This has been exemplified by Sherry Williams President and CEO, of Prevent Blindness when she bestowed love and most crucial “Vision” on Bradly D’Souza when he was a 13-yearold boy struggling with broken glasses and no medical insurance in the United States of America. Prevent Blindness, Ohio Affiliate representatives Sherry Williams and Bradly D’Souza joined Hriday Raval of BHARAT FM® Facebook and YouTube Channel on March 20th for an informative hour of discussion on the mission

and programs of the organization. Sherry serves as its President & CEO and Bradly is an organization ambassador and past member of the Board of Directors. Every 11 minutes, someone in the United States loses their eyesight. The leading causes of blindness and visual impairment in adults are glaucoma, diabetes related eye disease, cataract, and macular degeneration. In children, the leading causes are amblyopia and strabismus. 50% of vision loss is preventable! Bradly D’Souza at 19 years was appointed as the youngest ‘Board of Director’ for Prevent Blindness.

106 वीज क क ों णि

Children who do not see well, do not socialize well; spoke Sherry Williams. Prevent Blindness educates the public about the leading causes of eye disease and arms them with the information on how they can protect their vision. In adults, vision loss increases the chance of falling, increases incidents of depression, social isolation, and poor health, decreases independence, and increases the likelihood of a nursing home admission. Vision plays an important role in children’s physical, cognitive, and social development. Uncorrected vision problems can impair child development, interfere with learning, and even lead to permanent vision loss; thus, early detection and treatment are critical.

Sherry with deep sentiments reflected; I do have to say when Bradly was young, and we look at what kind of learning takes place through your gift of sight, eighty percent of what a child learns is through their gift of sight. To remove that barrier from the other barriers is such an easy wonderful thing to do, when there are so many other challenges that one is facing. I am so proud of what Bradly has done and the tiny little bit part we have played in it, I am humbled. This inspiring boy then, but a thriving man today said; “It’s not small but it’s very core to my everyday life. We take it for granted when we have it. The fact I wake up and can look at my phone or look at anything, was solved by me getting those glasses. Hriday Raval asked Bradly “We have read and heard of the Blockbuster Biopic film being made on your father Harold D’Souza being released in 2022.” Bradly said, ‘I am excited, my story is not possible without his story. As somebody who has

107 वीज क क ों णि

been slowly pushing in the encompassing. If all goes well, it background, to have him get to will be done with best intentions this point is exciting as to what and will not be done in a poor will develop and what will be manner. I am incredibly there. There are still parts of my supportive and excited for the Dad that I do not know, as it was final project. a very traumatic experience for him. From an awareness aspect For more information on Prevent of Eyes Open International the Blindness go to pbohio.org or story will be more preventblindness.org. ------------------------------------------------------------------------------------------

SAC holds Aloysian Dance League 2021

The Aloysian Dance League 2021 - Level Up – was organized first time in the history of St Aloysius College (Autonomous), Mangaluru. The first round took

place on 25th March 2021 at the Mother Teresa Peace Park. Mr Promod Alva was the Chief

108 वीज क क ों णि

was the guest of honour. Dr Alwyn D’Sa, the Controller of Examinations presided over the programme. Ms Roicy Braggs and Ms Sahana, the Staff Coordinators, Rachael Noronha, Shivani Rao and Manohar Prabhu, the Student Coordinators were on the dais. Guest and inaugurated the programme. Mr Suhas Shetty

Six enthusiastic teams, namely Elysians, the Illuminators, Team Heat, 12K, Elite and Team

109 वीज क क ों णि

Inavaders performed after the formal programme. Best Dancer/Performer award for each team. Team Illuminators won the I Runners Up award and the Elysians won the Best Team Performance Award.

During the programme, students entertained the audience by performing two flash mobs. The programme was compered by Neola DSouza. Anjali proposed the vote of thanks.

The final round of the ADL 2021 will be held on 5th April 20201. ------------------------------------------------------------------------------------------

ापोरे टर व ील ए.सी. कवनयराज किस्पा हदयेसेहजचो

हबस्प

डा|

मेळटा पीटर

वावल

सलडार्ाक हबस्पाच्या घच्या​ा दफ्तराों त भेटोर् आिीवा​ा द घेलागलो. ह्या

सोंदभा​ा र

सावाजर्ीक

मोंगळू र

धमा

प्राों ्ाचो

सोंपका​ा हधकारी

रोय

क्यासटे हलर्ो, मोंगळू र धमा प्राों ्ाचो पालर् सहमहतचो साों दो दक्षीण कन्नड काों ग्रेस सहमहतचो

प्रधार्

काऱ्यदिी

स्ट्ार्ी

आलवारीस हाजर आसले. -------------------------------------मोंगळू र

महार्गर्पाहलकेचो

हवरोध

पाडहतचो मुखेहलची जवाब्दारी घेत्ल्लो मोंगळू र कोटा वाडा​ा चो कापोरे टर वकील ए.सी. हवर्यराज सन्वारा माचा २७ वेर मोंगळू र 110 वीज क क ों णि

ग्ल्ल्यािीस रे गो - ए

ाणी

२०१५ इस्वेच्या सप्तेंबराों त हजयो अग्राराच्या

बरी र्ा, र्ाों तर तुका आपवर् व्हर्​्तो​ों" अिें

घराों त एक को​ोंकणी कहवगोश्टी आसा

म्हणूर् हाों व म्हजें पयण मुकारर् गेल्लेपररों च

केल्ली, आर्ी ्ा कहवगोश्टीक हाों व मुोंबय

हतचें एक मीस-कोल आयलें.

थावर्

येंवचो

दे कूर्

"होटे लाों र्ी

राों वचेबदलाक एर्पोटा​ा थावर् िीदा आमघेर

हतका पाटीों फोर् कर्​्तार्ा हतणें साों गलें;

ये, तुका राों वची हवलेवारी केल्या" अिें हमत्र

"जाव्येत तूों, म्हाका आपवर् व्हररर्ासतार्ा

हजयो आग्रारार् म्हाका साों ग्ल्लें जाल्ल्यार्

सोडर् गेलोय, हाों व येतीों तर हकतें तुज्या

हाों व एर्पोर्​्टाथावर् आग्रार वेच्या वाटे र

काराचें भाडें चडतेंवे?"

सा|आन्न आश्रमाों त आस्ल्ल्या ग्ल्याडीस

हावें जाप हदवूर् हतका साों गलें; "ग्ल्याडीस

बायेक भेट हदवूर् कहवगोस्श्टची खबर हतका

बाय, तुका हर्जायकी येवोंक जाय तर तुका

हदली. ती म्हणाली; "हाों व्यी येताों , म्हाकाय

हाडों वची तिेंच राों वची हवलेवारी कर्​्ताों , तुजी

आपवर् व्हर".

भलायकी बरी र्ा म्हळ्या एकाच कारणाों त तुका सोडर् आयलो​ों" अिें म्हणूर् हतकाय आग्रार हाडयलो आर्ी हजयो आग्रारार् हतकाय अपल्याच घरा रावुोंक आवकास

कर्​्र् हदलो. हवसर् कटील आर्ी कुटम सयत हजयो अग्राराच्या घराच रावुोंक हवलेवारी केल्ली. कहवगोश्टी बरी जावर् दु स्रे हदसा कसलेंगी (ग्ल्याडीस रे गो, वल्ली क्वाडरस आर्ी मौरीस

िाों हतपूर)

बोंध आसलें जाल्ल्यार् आमकाों मोंगळु राक पाववोंक हजयो आग्रार खूद आयलो. वाटे र मधें मधें रसतो ब्लोक आसलो जाल्ल्यार्

हावें हतका जाप हदवूर् म्हळें "तुजी भलायकी

मोंगळु राक पावुोंक काों य दोर्-अडे ज वोराों लागलीों. पूण पयलें ग्ल्याडीस बायेक साों |आन्न

111 वीज क क ों णि

आश्रमाक पावयतच आमी पयण मुकारर्

मोंगळु राक न्हय, बगार कल्याण्पुराों त हें

मोंगळू र गेल्याों व पूण हतका दोर्-अडे ज वोराों

कार्​्यें चलवोंक प्रेतर् कर्​्ताों " अिें म्हणूर्

बसूर् भोविा हतच्या पेंकटाची दू क चड

बाब हवन्सी पाों बूर आर्ी बाब जेरी हर्ड्डोडी

जावर् दु स्रेच हदसा फा|मुल्लर्​्स आस्पत्रेक

हाों च्या मजतेर् हमलाग्रीस कोलेहजोंत हें कार्​्यें

भती केल्ली खबर मेळ्ळी.

आयोजीत केलें आर्ी हतच्या खुिेपरकार हतका कार्​्याक आपवर् व्हे लें तिेंच पाटीों

उपराों त हतची भलायकी हभगडूर्​्च गेली

व्हरर् पावयलें.

हिवाय ती बरी जातली म्हळ्ळो भवासो आसलो तर्यी एक र्ा एक हवघ्न हतका

थोड्ा तेंपाों त हाों वें मुोंबय हतका थावर्

को​ोंकणी थावर् पयस वररलागलें.

सोंपर्​्क कर्​्तार्ा हतचीों दोर्​्यी र्ोंबराों चलार्ातलीों आर्ी हतची खबर कोणाक्च

थोड्ा तेंपा उपराों त हतचेलागीों फोर्ार

र्ातली. हाों व बो​ोंबोय आसलो​ों जाल्ल्यार्

उलयतार्ा ती कल्याण्पुराों तल्या ओझोर्ाम

मोंगळु राों त आसच्या म्हज्या व्हळहकच्या

आश्रमाों त आसली. हतका भेट करोंक

सभार

गेल्लेवेळार हतका रावुोंक एक कूड आसलें

बायेहविीों हवचार्​्लें तर्यी थोड्ाों क ती

आर्ी ्ा कुडाों त सयत जायते को​ोंकणी बूक

आश्रमाों त आसली म्हळ्ळें सयत कळीत

आसले आर्ी तेदर्ाों ती वाचताली तर्यी

र्ातलें आर्ी तीों म्हाकाच सवाल कर्​्तालीों

बरवोंक कसटताली, तर्यी हतणें अपली एक

"ती केदाळा आश्रमाक गेल्या? कोंय?

कहवता पयणाररचेर छाप म्हणूर् म्हाका

किें?". पूण हतची खबर कोणाक्च र्ातली.

को​ोंकणी

बरवप्ाों क

ग्ल्याडीस

हदली आर्ी ती हाों वें पयणाररचेर पर्​्गटली. हाों व एका सकाळीों बो​ोंबोय थावर् गो​ोंयाों वचूर् २०१७ इस्वेंत आिावादी प्रकािर्ाचें एक

दु स्रे हदसा गो​ोंया थावर् मोंगळु राक येंवच्ये

कार्​्यें आसा, ्ा कार्​्याों त बूक पर्​्गटणी

वाटे र काों य दोर्पाराों ्ा कल्याण्पुराच्या

तिेंच साधकाों क पर्​्गट मार् आसा म्हळ्ळें

ओझोर्ाम

आयकूर् परत म्हाका म्हणाली; "म्हाका

आसलेल्या कुडालागीों पावलो​ों पूण तें कूड

आपवर् व्हर". म्हाका तेदर्ाों हतका आग्रार

बोंध आसूर् ्ा कुडाक बीग घाल्लें दे कूर्

आपवर् वेल्लो उडास आयलो दे कूर् हतका

बगलेच्या

साों गलें

व्हळकतालीों जाल्ल्यार् ताों चेलागीों ग्ल्याडीस

"तुका

आपवर्

व्हर्​्ताों

पूण

112 वीज क क ों णि

आश्रमाों त

कुडाचीों

ग्ल्याडीस

म्हाका

बायेर्

पळे वर्

बायेचो हवचार केलो. तेदर्ाों एकली प्रायवोंत

बज्जोहडों तल्या ’मोंगळ ज्योती’्(हाों गासर हाों वें

बायल जाप दीवर् म्हणाली "ग्ल्याडीस बाय

चड करर् राों वचें जाल्ल्यार्) लाहगोंच आसा

आताों हाों गा र्ा, ती साों |आों तोर् आश्रमाों त

दे कूर् हाों व पयलो साों |आों तोर् आश्रमाक

आसा" आर्ी हतणें दार दाों पलें.

पावलो​ों. थोंय मेळ्ळे ल्या एकल्या दोगाों लागीों हवचार केलो पूण कोणायकी ग्ल्याडीस

हाों वें जायत म्हणूर् भायर येवर् कार चालू

रे गोची खबर्च र्ा. उपराों त हाों व ्ा

कर्​्तार्ा ती प्रायवोंत मर्ीस परत दार

आश्रमाचो तवळचो व्हडील बापालागीों गेलो​ों

उघडूर् भायर येवर् एक र्ोंबर हदवूर्

आर्ी म्हजी वळोक आर्ी हावें आहयल्लो

म्हणाली; "पळे , आमकाों एक्यी खबर र्ा, हो

उद्दे ि साों गूर् ग्ल्याडीस रे गोहविीों हवचार

र्ोंबर हतच्या र्ाहतचो, दे कूर् तूों ताों काों फोर्

केलो. तो म्हणालो "ग्ल्याडीस रे गो हाों गा र्ा"

करर् हवचार" हाों वें जायत म्हणूर् ग्ल्याडीस बायेच्या र्ातीक

हाों व अज्यापलो​ों आर्ी सवाल केलें "ती कोंय

फोर् करर् ग्ल्याडीस बायेचो हवचार

आसा म्हळ्ळें

कर्​्तार्ा हतणें म्हाका सवाल केलें, "तूों कोण?

फादर?"

कोंय थावर् आयलाय? ग्ल्याडीस बायेक

पादऱ्याब जाप हदवूर् "र्ा" म्हणालो आर्ी

हक्ाक मेळुोंक जाय?"

हाों व कुडाों तलो भायर येवर् हतच्या र्ातीक

तुमकाों कळीत आसावे

परत फोर् केलो आर्ी हवचार केलो. हतणें हतका जाप हदवूर् हाों वें म्हळें "हाों व वल्ली

जाप हदवूर् म्हळें

"आमी कोणायकी

क्वाडरस, मुोंबय थावर् आयलाों , म्हाका

साों गार्ाये म्हळाों दे कूर् पादऱ्याबार् तिें जाप

ग्ल्याडीस बायेक मेळूर् हतका वाचुोंक थोडे

हदली आस्येत, ती थोंय्च आसा" म्हणाली.

को​ोंकणी बूक दीवोंक आसले तिेंच हतच्या

हाों व परत साों |आों तोर् आश्रमाक गेलो​ों आर्ी

भलायकेहविीों समजुोंक आसलें"

ह्ये पावटीों तो पादऱ्याब म्हाका व्हळकूर् हवचाररलागलो "तूों वल्ली क्वाडरस मू?"

तेदर्ाों हतणें जाप हदवूर् म्हळें ; "ती जेप्पुोंतल्या साों | आों तोर् आश्रमाों त आसा पूण ही खबर

हाों वें जाप हदवूर् म्हळें "व्हय फादर"

कोणाक्यी कळों वची र्ाका" हाों वें "जायत" म्हळें आर्ी पयण मुखारर्

पादऱ्याब मुखारर् म्हणालो "म्हजी वळोक

मोंगळु राक गेलो​ों.

जाहलये? 113 वीज क क ों णि

हाों व

फा|मुक्ती

प्रकाि,

आमहचमाय

पत्राचो

सोंपादक

जावर्

तें आयकूर् एका वाटे र् राग अन्ेका वाटे र्

आसलेवेळार तुज्यो सभार कथा पर्​्गट

अज्याप भगूर् हवचार्​्लें "ती तुमची स्वताची

केल्यात हावें"

आजी वा तुमच्या वाड्ाों तल्या कोणाहचगी आजी?, तुमकाों खबर र्ासताों आर्ी कोणाक

आयकूर् म्हाका इल्लें समधार् भगलें आर्ी

खबर आसची?"

हावें परत म्हजें तेंच रजार सुर केलें; "फादर, म्हाका ग्ल्याडीस रे गो बायेक मेळुोंक

आयकूर् हतणें फोर् बोंद केलो. तेदर्ाों वोराों

जाय, हाों व कोणायकी हतचेहविीों हकतेंच

काों य साडे पाों च जातीत. हाों व भोव बेजारायेर्

साों गुोंक

हावें बज्जोहडों त बूक केल्ल्या कुडाक पावलो​ों

व्हचार्ा,

पूण

म्हाका

हतका

मेळाजय्च म्हणूर् बो​ोंबोय थावर् आयलाों "

आर्ी ’पयणारी वाटसाप पोंगडाों त’् ह्या घड्ल्ल्या सोंग्तेचो मटवो हववर पोसट केलो.

पादऱ्याब जाप हदवूर् म्हणालो "ग्ल्याडीस बायेक हाों गा एका मयन्ादीों हाड्ल्लें व्हय,

साों जेर काों य आट-र्ोवाों क म्हज्या माविी

पूण थोडे च हफ्त्ाों र्ी हतका हाों गा थावर् वेलाों ,

भयणीर् म्हाका फोर्ार हवचार केलो "तूों

दे कूर् ती कोंय आसा म्हळ्ळी खबर म्हाका

ग्ल्याडीस रे गो बायेहविीों सोधूर् आसाय?"

र्ा"

आर्ी हावें जाप हदवूर् "व्हय" म्हळें .

हावें परत सवाल केलें; "कोणे हतका हाों गा

"ग्ल्याडीस बाय आताों सोमेश्वराों त आसा,

हाडलो आर्ी कोणे हतका आपवर् व्हे लाों ?"

एकलो ब्दर रोहीत साों क्तूस म्हळ्यार्

चलोंवच्या ’पश्वीम ररह्याहबहलटे िर्’्आश्रमाों त पादऱ्याब जाप हदवूर् म्हणालो "म्हाका चड

आसा, तुका जाय तर ताचो र्ोंबर हदताों , तूों

व्हळोक र्ा"

उलय" अिें म्हणूर् हतणें म्हाका र्ोंबर हदलो. आर्ी तक्षण हाों वें फोर् केलो आर्ी

हाों व कुडाों तलो भायर येवूर् परत ग्ल्याडीस

ताचेथावर् हाों वें एडरेस घेतलो आर्ी दू सऱ्ये

बायेच्या र्ातीक फोर् करर् पादऱ्याबार्

हदसा वचूर् मेळचेहविीों ताका साों गलें.

साों ग्ल्लें हतका साों गूर् ग्ल्याडीस बायेचो हवचार कर्​्तार्ा ती जाप हदवूर् म्हणाली;

सकाळीों फाों ्ार काों य स वोरािें ब्दराक

"कोण्णा, ती साों |आों तोर् आश्रमाों त आसली.."

एक मेसेज करर् हाों व सात वोरािें

114 वीज क क ों णि

आश्रमाक पावताों म्हणूर् सोंदेि हदलो आर्ी

र्ाों वाों उडास येर्ाों त म्हणता.

हाों व सार्​्कें साताों क ्ा आश्रमाक पावलो​ों. पूण कोणेंय दार उग्तें केलेंच र्ा आर्ी

हतच्या

सभार

िेगुणाों

पयहकोंत

हाों वें

ब्दराक फोर् केल्यारी ताणें ररसीव केलोर्ा

पार्​्हकल्ले थोडे प्रमूक िेगूण म्हयार ती

दे कूर् हाों व पाहटों च कुडाक आयलो​ों. काों य

स्वाहभमार्ी आर्ी आज पर्​्याों त हर्स्वार्​्थी.

साडे धा वोरािें ब्दरार् म्हाका फोर् केलो आर्ी म्हजी मेसेज आताों च वाचली म्हणालो

ग्ल्याडीस बाय बरी आसलेवेळार सयत हतणें

आर्ी म्हाका येवर् पाटीों वचुोंक पडलें दे कूर्

केदर्ाों य म्हाका हतचें साहह् पर्​्गट करोंक

ताका चूर्​्चुरे आसले. हाों वें ’व्हड र्ा ब्दर,

माग्ल्लें र्ा, बगर हर्​्येक पावटीों साों ग्ताली;

हाों व परत येताों अिें म्हणूर् परत ्ा

"म्हज्या धुवेचो एक बूक पर्​्गट कर, तूों

आश्रमाक पावलो​ों आर्ी ग्ल्याडीस बायेक

कोणा कोणाचें पर्​्गटताय" आर्ी हतका जाप

पळे वर् अज्यापलो​ों, ती मोसत बदलल्ली,

हदवूर् हावें म्हळ्ळें आसा; "बाये, पयलें तूों तें

पेंकटाचेर दु हकचें बेल्ट भाों दूर्, असकत

बरवप म्हाका पावीत जाों वचेपरीों पळे , ्े

जाल्ली पूण म्हजी वळोक धरर् उलयली’.

उपराों त बाहकचें मागीर उलव्याों , पूण तें केहदों च जाल्लेंर्ा"

ही सोंगत फेस्बुकाचेर पोसट केलो आर्ी सभाराों र्ी हतणें राों वच्या आश्रमाचो हवळास

हावें सभार पावटीों हतका हवचार केल्लो

मागलो आर्ी हतका तीों आश्रमाक वचूर्

आसा "ग्ल्याडीस बाय, हाों व तुजोच भाव

भेटलीों.

दे कूर् तुका हकतेंय गर्​्ज आसा तर म्हाका

साों गुोंक व हवचारोंक दाक्षेर्ाका." पूण हतणें उपराों त म्हजेसवें एच्चेम, रोर् रोच कास्िया,

केदर्ाों च म्हजेलागीों एक रपय सयत

अमेररका थावर् आहयल्लो आसटीर् प्रभू

माग्ल्लो र्ा दे कूर् हाों वेंच हतका हवचार केलो

सयत ्ा आश्रमाक आयले. २०२० इस्वेच्या

"तुका हकतेंय दु डवाची गर्​्ज आसा तर

जर्ेराों त हतका मेळूर् आहयल्लो​ों पूण ्े

म्हाका साों ग", आर्ी हतची जाप जावर्ासली;

उपराों त कोहवडार् एक वर्​्स आमकाों पयस

"र्ाबा, म्हाका दु डू हक्ाक?, म्हाका

दवर्​्लो पूण ह्ये पावटीों ग्ल्याडीस बाय चडीत

खाों वची जेंवची सर्​्व बोंदोबसत आसा, तूों

असकत जाल्लेपरीों हदसली. वाचुोंक जायर्ा

तवळ तवळ भेट हदतेच राव, हततलेंच पुरो".

म्हाका म्हणता. वळोक धता​ा , पूण सगयाों चीों

२०१९ इस्वेंत मा|चेतर् लोबोच्यो हवोंचणार

115 वीज क क ों णि

को​ोंकणी कथा पर्​्गट केल्लेवेळार सयत

कुमोक करोंक सकल्याों व म्हळ्ळो सोंतोस.

आमचो िेवोट दु डू कर्​्चो न्हय, बगर कोणाय गर्​्जेवोंताक आधार जाता तर हे

को​ोंकहणोंत खूब वावर केल्ल्या ग्ल्याडीस

सर्​्व बूक ्ा गर्​्जेपासत व्हापरोंक म्हणूर्

बायेक आमी केहदों च हवस्रुोंक न्हजो. दे कूर्

मा|चेतर् लोबोर् साों गलें दे कूर् २०१९

मोंगळू र थावर् काों य आट-धा हकलोहमटर

इस्वेच्या र्वेंबराों त हो बूक मोकळीक करर्

पयस

पश्चीम ररह्याहबहलटे िर्ाच्या ब्दर रोहीत

ररह्याहबहलटे िर्ाों त आसच्या सभार प्रायवोंताों

साों क्तुसाक वेहदचेर आपवर् ताका उल्लास

पयहकोंत ती एकली. हतका भेट हदली तर

पाटवर् हे सर्​्व बूक ताच्ये ताबेंत हदल्ले.

काों य हतच्या तो​ोंडार इल्ल्यो हासो उदे तीत

आश्रमाक सभार लोक येता दे कूर् ताों काों

आर्ी हतची भलायकी बरी जायत म्हळ्ळोच

दीवोंक म्हणूर् ते ताणें व्हे ल्ले. आर्ी आमकाों

िेवोट.

आसच्या

उल्लाळ्च्या

पिछीम

सोंतोस, आमच्या हमर्तेर् काों य हचल्लर -वल्ली क्वािर स ------------------------------------------------------------------------------------

"आमी िं आमच्या

ले

प्रोत्साह आनी उत्तेजन दीजाय" किस्फ

मोंगळु चो हबस्प डा| पीटर पावल सलडान्हा ह्याच माचा २७ वेर मोंगळु चें ख्यात कला केंद्र जाों वर्ासच्या

डार्

बोसको

दु रसतीकरण

हाका

आिीवा​ा द

समाजेक

होलाचें

दीोंवर्

उलो दीलागलो. "कले मुखाों त्र

आमीों दे वाक लागीों सता​ां व. कला उरवणी,

सोंसकृती आर्ी आमची पारों पऱ्या जाों वर्ासा दे वाचें काम" म्हळें ताणें.

116 वीज क क ों णि

जाों वन्ोंच आसात. मुखेल सैरो जाों वर्ाहयल्लो रोय क्यासतेहलर्ो म्हणालो की, हाों गासर जाल्ल्या प्रदिार्ाों मुखाों त्र आमीों आमच्या समाजेक लागीों हाडटाों व. सुवा​ा तेक को​ोंकणी र्ाटक सभेचो अर्ध्क्ष फा| पावल मेलवीर् हडसोजार् स्वागत केलो. उपार्ध्क्ष हलसटर् हडसोजा सुहवाली उत्राों उलयलो.

जेराल काऱ्यदिी फ्लोयड

हडमेल्लोर् सवा​ां क र्मार् केलो. रे यमोंड हडकुन्हार् काऱ्यें चलोंवर् व्हे लें. डोल्ला

मोंगळू र,

एहलयास

फेर्ा​ां डीस,

हदरे क्तोर फोर हवोंडस मास कम्यूहर्केिर् एों ड सहवासस, आडळ्ा सहमती साों दे टर ीझा हपोंटो, ग्ल्याडीस हपरे रा, डार् बोसको हाल सोंचालक बोहर्फास हपोंटो, िालेट हपोंटो तसें

इतर काऱ्याक हाजर आसलीों. ---------------------------------------

पाटल्या ७५ वसा​ां थाों वर् डार् बोसको हाल कलेक कुमक कन्ोंचा आयलाों .

हाों गासर

र्ाटक, भरतर्ाट्ों, गायर्ाों तसें इतर स्पधे 117 वीज क क ों णि

118 वीज क क ों णि

119 वीज क क ों णि

उिु पी

रै लवे

यात्री

सिंघािो

अध्यक्ष आर. एल. िायस मरण

समस्याों क हर्रों तरीों आपली कुमक दीोंवर् सोंबोंधीत अहधकाररों क मर्व्यो धाडूर् वावर करर् यिस्वी जोड्ल्लो धीर तो. उडु पी रै लवे यात्री सोंघाच्या र्ेतृत्वार सोंघटीत जगडर् उडु पी भागाों र्ी सभार रै लवे योजर्ाों ज्यारी करोंक ताणें महत्वाचो पात्र घेत्ल्लो आसा. रै लवे सोंबोंधीत जगडे मात्र न्हों य इतर क्षेत्राों हर्ोंय डायसाचे सामाहजक्क कळकळे हर्रों तर आसोर् पकाळ राषटर ीय मुख्य रस्ाों च्या समस्याों चें स्पोंदर्, उडु हपोंत र्मा बस धाों वणे पाटल्यार् ताचो पात्र, आताों चलावणेर आसच्या इों द्राळी रै लवे साों ख्या कामाों त ताणें केल्लें जगडें इ्ादी लोकाच्या महतोंत

भारतीय

भूसेर्ेच्या

हफरों गी

हवभागाचो

ताों त्रीक सहायक (अरण्य अहधकारी) जाों वर् म्हालघडो सैर्ीक जाों वर् हर्वृत्त जाल्लो तो

उडु पी रै लवे यात्री सोंघाचो अर्ध्क्ष आर. एल. डायस र्ाों वाडदीक लूयीस डायस (८८) माचा २४ वेर रातीों थोड्ाच वेळाच्या अस्वस्थेर् महणपाल्द्च्या

केएम्सी

आस्पत्रेंत

मरण

पावलो.

महणपाल पकाळ हाों गाच्या हहर्डे ल हर्वासी जाल्ल्या ताणें ताची पतीण, चोवगाों धुवो आर्ी

एक पूत धरर् सभार कुटमादाराों क सोडूर् गेला.

ताची हर्माणी हवधी आयतारा

दोर्फाराों २:३० थाोंवर् महणपाल क्रैसट चचा​ां त सावाजर्ीक भेटेक दवर्ल्ली. उपराों त ३:३० वोरात अोंतीम सोंसकार चलयलो. वीज

पाटल्या सुमार दोर् दिकाों थाों वर् डायस उडु पी रै लवे यात्री सोंघाचो अर्ध्क्ष आर्ी हुद्दे दार

खचलाों .

जाों वर्

उडु पी

भागाचो

रै लवे

साों गाताच र्ैऋ् रै लवे, दक्षीण रै लवे

सवा ताच्या मोगाच्याों क आपली शृद्दाों जली

अहपाता. ---------------------------------------

120 वीज क क ों णि

कनवृत्त

मेसत्री

गोन्सालवीस मरण

िारल्स

हर्वृत्त मेसत्री चारस गोन्सालवीस (८७) पती दे वाधीर् आन्नी तावरोचो, बापय फा| डा| आहचाबालड गोन्सालवीस (ओहसडी), डा| ररचाडा /डा|

ईटा,

हवहलयम/सीमा,

हवहर्ता/ह्यारी,

ज्योती/हवहलयम,

िाों ती/

मेलवीर्, आजो आों हडरया, अस्न्सटा, ररयोर्ा, हे झेलीर्/ राखेि, ह्याररसर्, कीती, स्पू ती, िेरर् आर्ी िार् हाों चो माचा २६ वेर मरण पावलो. ताची अोंतीम हवधी ताचें घर ’गोलडर् चाम्सा’् आतील, मडों ्ार थाों वर् सेक्रेड हाटा इगजा मडों ्ार माचा २८ वेर आयतारा साों जेच्या ३:३० वरार चलयली ------------------------------------------------------------------------------------

गेल्या हफ्त्ाों त कर्ा​ा टक को​ोंकणी साहह् अकाडे मीर् माों डूर् हाड्ल्ल्या सोंभ्रमाच्या हर्माण्या

दीसा, आयतारा माचा २१ वेर हवोंच्ल्ल्या को​ोंकणी वावराड्ाों क मार् हदलो. दोर् दीसाों चें हें काऱ्यें भाररच्च गद्दाळायेर् आचररलें. र्व्या को​ोंकणी पुसतकाों चेंय उग्तावण चल्लें. ह्या सोंभ्रमाची चडीत वधी कोणेंच धाडु ों क र्ास्ल्ल्यार् चडीत हववर घालुोंक अवकास लाबलो र्ा. 121 वीज क क ों णि

122 वीज क क ों णि

123 वीज क क ों णि

-----------------------------------------------------------------------------------

124 वीज क क ों णि

125 वीज क क ों णि

126 वीज क क ों णि

127 वीज क क ों णि

128 वीज क क ों णि

129 वीज क क ों णि

130 वीज क क ों णि

131 वीज क क ों णि

132 वीज क क ों णि

133 वीज क क ों णि

134 वीज क क ों णि

135 वीज क क ों णि

136 वीज क क ों णि

137 वीज क क ों णि

138 वीज क क ों णि

139 वीज क क ों णि

140 वीज क क ों णि