B18
468 期 | 2020 年7 月15 日 华侨新天地
ASIAN NEWS
www.asiannews.nl
Lily’s dagboek
& favorieten
AsianNL
Volg Lily op: www.hashtagbylily.com
De bananengeneratie Zes-en-een-half jaar geleden ben ik begonnen met mijn blog. Als ik kijk naar de afgelopen jaren, zie ik de revolutie van social media en persoonlijke ontwikkeling. Mooi, hoe dit alles is vastgelegd op mijn eigendom, Hashtagbylily.com. Door de jaren heen heeft mijn doel van fashion inspiratie een groter plaatje gekregen. Ik wil mensen helpen met mijn stem. Ik ben op zoek naar een connectie die ik kan maken met mensen via mijn kanalen. In 2018 heb ik een stuk geschreven op mijn blog over ‘de bananengeneratie’. Een banaan is een persoon met een Aziatisch etniciteit, opgegroeid in de westerse wereld. In mijn geval ben ik een Chinees geboren en getogen in Nederland. Iets wat ik in deze krant waarschijnlijk niet hoef uit te leggen. Geen idee waar de oorsprong van de term ligt, maar opgegroeid hier in Nederland hoorde ik het mijn familie weleens noemen. Ik heb geschreven over de twee botsende culturen, waardoor ik me in beiden niet thuis voelde. Toen ik een piek in mijn statistieken zag dat het artikel wereldwijd een paar duizend keer was gelezen en ik berichten kreeg van andere bananen of non-bananen die het super interessant vonden, ging er een lichtje bij mij branden. Er is een connectie! Een paar maanden later had ik een draaidag voor een commercial, waar Pete Wu mijn kersverse echtgenoot speelde. Tussen de takes door leerden we elkaar een beetje kennen en net als met elke Aziaat die ik spreek maakten we gauw een connectie, omdat we de bananengeneratie gemeen hebben. Hij vertelde later dat hij een boek aan het schrijven was hierover en vroeg mijn nummer om een keertje af te spreken om hier dieper op in te gaan voor zijn boek. Het onderwerp ligt zo dichtbij mij en er is hier zoveel over te vertellen. In eerste instantie was Pete benieuwd naar mijn werk. Met twee opleidingen in mijn pocket voor een steady toekomst is het niet heel gebruikelijk om de boeg om te gooien en mijn passie te volgen. Een blog en Instagram als baan was toentertijd niet perse een standaard keuze. Sterker nog, de eerste twee jaar van mijn nieuwe carriere had ik nauwelijks inkomen. Daar kwam de druk van de familie weer. De vraag “wanneer ga je een echte baan zoeken?” heb ik meerdere malen moeten incasseren. Toch heeft het altijd al in me gezeten om naar mijn gevoel te luisteren en die gebruik ik als munitie om het tegendeel te bewijzen. Ik was gewend om het zwarte schaapje te zijn in de familie. Dat gevoel had ik in ieder geval heel erg. Ik bedoel, ik had toen ook al acht jaar mijn relatie geheim gehouden. Don’t get me wrong, alle liefde naar mijn familie, no matter what. Zij hebben alleen de beste intenties voor me, maar dat betekent niet dat ik het nooit oneens ben met hun normen en waarden. Integendeel, het gat is soms te groot om op één lijn te komen. Met dat gegeven, moet je anders dan anderen door het leven navigeren, wetende dat ik de volledige acceptatie niet zal krijgen. Het enige wat ik kan doen is zelf 1000% achter mijn keuze staan. Ik moet de credits geven aan mijn vader die wel in mij geloofde en voor me op kwam wanneer die vervelende vragen kwamen.
Ik vind het mooi om te zien hoe hij op zijn manier laat zien dat hij trots op mij is. Het zijn geen letterlijke woorden, het zit in kleine gebaren als mijn grootste supporter. Mijn moeder is door de jaren heen veel minder streng geworden en ze is op mijn intuitie gaan vertrouwen, waardoor onze band nu sterker is dan ooit. Geen makkelijke keuze geweest, maar ze doet het toch. De “fouten” hebben we eenmaal al gemaakt en hieruit zijn veel lessen gehaald om het leven gelukkiger te maken. Anyway, om terug te komen bij mijn interview met Pete. Ik vertelde hem vele voorbeelden, hoe het is om een banaan te zijn, waaronder mijn liefdesverhaal. Nigel was namelijk in het begin van onze relatie niet geaccepteerd door mijn familie. Dit had te maken met meerdere factoren: mijn leeftijd (17 jaar toen), afstand (Eindhoven en Amsterdam), ik ben de enige dochter, de oudste van mijn generatie en hij is niet Chinees. Door de druk van mijn familie hadden we het toen zogenaamd uitgemaakt. We hadden onze relatie vervolgens acht jaar geheim gehouden. Na die acht jaar was ik inmiddels afgestudeerd van twee studies, ik had een baan, en was klaar voor de volgende stap om met Nigel te gaan samenwonen. Ik heb mijn leven zo goed mogelijk op orde gemaakt en voorbereid voor de verdediging. Met twee scenario’s in mijn hoofd, uit de familie worden gekickt of acceptie, ging ik opnieuw het gesprek aan. Dit keer kreeg ik gelukkig mijn happily ever after en is Nigel nu volledig geaccepteerd in de familie. Eindstand, mijn band met mijn moeder is beter dan ooit en we begrijpen elkaar nu veel beter. Dit verhaal heeft Pete in zijn boek “De bananengeneratie” verwerkt. Kort daarna heeft hij me gevraagd voor zijn documentaire “Pete en de bananen”. Een serie over de liefde in het bestaan van een ‘banaan’. De zoektocht voert Pete langs de psycholoog, bruiden (ik!), sekstelefonistes en fotomodellen. Samen met mijn broertje hebben we de eerste aflevering gevuld over “het perfecte plaatje”. Ik was mega zenuwachtig om het eindresulaat te zien, en heel erg benieuwd wat de reacties hierop zouden zijn. Net als Pete’s doel, vind ik ook dat er veel meer Oost-Aziatische representatie in de media moet komen. Ik had dat in ieder geval graag willen zien toen ik opgroeide. Dat was de reden waarom ik in de eerste instantie een blogpost had geschreven en daarom heb ik meegedaan aan de projecten van Pete. De reacties hierop bewijzen dat hier behoefte aan is. Wat er nu staat is slechts een begin, en wetende dat dit niet alle Aziatische Nederlanders zal vertegenwoordigen. Het is fantastisch om te zien dat onze generatie zo sterk is samen. Er is zeker een beweging gaande. Stap voor stap hopen we op een meer divers en inclusief Nederland te werken. Mijn verhalen van de vorige generatie klinken zoals de stereotypes. Dit kan je amper meer van de bananengeneratie zeggen. Hoewel ik in mijn tienerjaren zoveel mogelijk afzijdig heb gehouden van mijn Chinese afkomst, omarm ik het nu juist. Ik zie de bananengeneratie meer als een kracht, we kunnen immers het beste van beide werelden combineren!
468 期 | 2020 年7 月15 日
AsianNL
asiannews
华侨新天地
ASIAN NEWS
B19
De drie-delige documentaireserie ‘Pete en de bananen’ is nu te zien op de Youtube van VPRO Dorst.
Viewing van de drie afleveringen achterelkaar voor het eerst in De Balie in Amsterdam met een klein groepje publiek en livestreaming.
Achter de schermen op de eerste draaidag terug in november.
Samen met Pete ga ik mijn eerste mukbang opnemen binnenkort. Tijdens deze mukbang gaan we een aantal vragen beantwoorden die ik aan het verzamelen ben op Instagram. Heb je een vraag over de bananengeneratie voor ons, dan weet je mij te vinden!
B20
468 期 | 2020 年7 月15 日 华侨新天地
ASIAN NEWS
www.asiannews.nl
AsianNL geliefden transformeerden ter plekke in twee vliegende zwaluwen, die voorgoed samen konden zijn.
Het wilgenpatroon
Liefde voor Chinees porselein in Rotterdam Alexandra van Dongen (Museum Boijmans Van Beuningen Rotterdam) & Fenmei Hu (Space 101 Rotterdam) De omvangrijke collectie van Museum Boijmans Van Beuningen te Rotterdam bevat een deelverzameling Chinees porselein, die voornamelijk bijeen werd gebracht door de 19e-eeuwse Rotterdamse verzamelaar en natuurkundige dr. Elie van Rijckevorsel (18451928). In 1910 en 1928 liet hij zijn collectie Aziatisch porselein en Europees glas na aan ons museum, waar het de oudste basis vormt van de verzameling toegepaste kunst. Na zijn schenking vulde het museum deze collectie Chinese objecten aan met eigen nieuwe aankopen alsook schenkingen van andere verzamelaars, zoals Dr. J.C.J. Bierens de Haan, een arts en prentenverzamelaar die tijdens zijn wereldreizen ook in China diverse objecten kocht voor zijn verzameling.
Afb. 2, 3 - Atelier Jan van Eyck, De drie Maria’s aan het graf (met links een detail), circa 1425-1435, olieverf op paneel, collectie Museum Boijmans Van Beuningen Rotterdam
In het Kunstmuseum in Den Haag is een zeldzaam voorbeeld van zo’n Syrische apothekerspot te vinden (afb. 4).
Afb. 4 - Apothekerspot, kiezelaardewerk, Damascus, Syrië, 1400-1450, collectie Kunstmuseum Den Haag
Afb. 1 - Knobbelvaas, porselein, China, 1635-1645, collectie Museum Boijmans Van Beuningen Rotterdam
Dit is een zogenaamde ‘knobbelfles’ van Chinees porselein uit de collectie van Elie van Rijckevorsel, versierd met een rondom doorlopende voorstelling van Chinese figuren in een landschap (afb. 1). Deze voorstelling is ontleend aan een houtsnede in een gedrukte roman of toneelstuk of aan een prentenreeks over een literair onderwerp. Op de hals van de fles zijn dubbele rijen met tulpmotieven, gelukssymbolen en de acht trigrammen te zien, die het heelal en de totaliteit verbeelden. Deze vormen de basis van de I-Ching, het Boek der Veranderingen. Deze knobbelfles werd gemaakt rond 1635-1645, de periode waarin de Ming-dynastie overging in de Qingdynastie. De vormgeving van deze knobbelfles is geïnspireerd op Perzische voorbeelden van aardewerk of metaal. Die transculturele beïnvloeding tussen Azië, het Midden-Oosten en Europa is al eeuwenoud en brengt ons terug naar de tijd van de Zijderoute, een eeuwenoude handelsroute die China via het Midden-Oosten en Venetië met Europa verbond. Een prachtig voorbeeld daarvan is te vinden in de collectie van Museum Boijmans Van Beuningen: op een middeleeuws schilderij van de beroemde Vlaamse kunstenaar Jan van Eyck, vervaardigd in zijn atelier te Brugge (België) rond 14251435, is een Syrische apothekerspot afgebeeld (afb. 2, 3). Die blauwwitte pot werd door pottenbakkers in Damascus gemaakt, waarvan de blauwwitte decoratie geïnspireerd is op geïmporteerd Chinees porselein. Dit soort Syrische zalfpotten met Chinese decoraties werden gevuld met Arabische farmaceutica en in de 15de eeuw via Venetië naar Europa getransporteerd en waren te vinden in middeleeuwse apotheken.
al ingeburgerd. Op een schilderij van de Rotterdamse kunstenaar en decorschilder Nicolaes Muys (1740-1808) is een toneelscène uitgebeeld uit de voorstelling ‘De belachelijke jonker’, die kort daarvoor in de Rotterdamse Schouwburg werd opgevoerd (afb. 7). In de voorgestelde huiskamer is goed te zien op welke manier destijds porseleinen vazen, borden en het theeservies werd gebruikt.
Vanaf de 17e eeuw werd Chinees porselein zo enorm populair in Europa, Nederland en Rotterdam dat het in grote hoeveelheden scheepsladingen door de VOC (Verenigde Oost-Indische Compagnie) werd geïmporteerd. De kopers gebruikten het als kostbaar luxe object in het huiselijk interieur en op de gedekte tafel. Alleen welgestelden konden zich Chinees porselein veroorloven. De eigenaren gaven soms opdrachten aan kunstenaars om hun kostbare bezittingen in de vorm van stillevens te vereeuwigen. De in Rotterdam geboren kunstenaar Willem Kalf (1619-1693) maakte dit soort schilderijen (afb. 5), waardoor we nu ook weten wat voor soort Chinees porselein er in de 17e eeuw in omloop was in Europa, Nederland en Rotterdam (afb. 6).
Afb. 7 - Nicolaes Muys, De belachelijke jonker, 1777, olieverf op paneel, collectie Museum Boijmans Van Beuningen Rotterdam
In het Rotterdam van de 18e eeuw was het gebruik van porselein in het interieur
Wilhelmina Douglas Hawley (1860-1958) was de Amerikaanse overgrootmoeder (afb. 10) van Alexandra en als kunstschilder in Parijs reisde ze vaak in de zomermaanden naar het ZuidHollandse schildersdorp Rijsoord, gemeente Ridderkerk. Wilhelmina dronk haar leven lang thee uit haar favoriete in Engeland gemaakte ‘Willow Pattern’ theeservies. In Rijsoord werd ze verliefd op Bastiaan de Koning, die haar naar mooie schildersplekjes roeide. Haar huis aan de Rijksstraatweg 66 staat er nog steeds.
Intussen werd het Chinees porselein vanaf de 17e eeuw ook nagemaakt door lokale Nederlandse pottenbakkers, de beroemdste voorbeelden daarvan zijn gemaakt in de stad Delft, waar het Delfts Blauw begon als een imitatieproduct van Chinees porselein (afb. 8).
Afb. 8 - Theepot in Chinese stijl, Delfts aardewerk, 1680-1700, collectie Museum Boijmans Van Beuningen Rotterdam
Afb. 5, 6 - Willem Kalf, Stilleven met een Ming-schaal, circa 1660, olieverf op doek, en een voorbeeld van een porseleinen Ming-schaal uit circa 1600-1625, collectie Museum Boijmans Van Beuningen Rotterdam
Afb. 9 – Bord met Willow Pattern, 1850-1900, industrieel aardewerk (transferprint), Petrus Regout & Co, Maastricht, collectie Museum Boijmans Van Beuningen Rotterdam
In de 19de eeuw, tijdens de industrialisatie, gingen Nederlandse pottenbakkers op grote schaal aardewerk produceren dat nog steeds de populariteit van het Chinese porselein laat zien. In Maastricht liet de koopman Petrus Regout zich inspireren door het Engelse serviesgoed in Chinese stijl, dat enorm populair werd. Vooral het zogenaamde Willow Pattern was zeer gewild. In de collectie van Museum Boijmans Van Beuningen in Rotterdam bevindt zich zo’n eetbord gemaakt tussen 1850-1900, door de Maastrichtse keramiekproducent Petrus Regout. Op het bord zie je een landschap aan de waterkant, een tuin met een wilgenboom, achter een hek een paviljoen en een brug waar drie mensen overheen lopen en twee vliegende en kussende zwaluwen in de lucht. Bestond het liefdesverhaal eerder dan het servies of heeft het servies deze legende tot leven gewekt? Je ziet drie rennende mannetjes op de brug, ze zouden de bedienden van de koning verbeelden die achter de koningsdochter aanzaten, omdat ze er vandoor was gegaan met haar geliefde. De koning deed er alles aan om hen te stoppen, maar dat liep niet goed af. De
Afb. 10, 11 – Wilhelmina Douglas Hawley, overgrootmoeder van Alexandra van Dongen met haar Willow Pattern theeservies.
Theeserviezen met dit wilgenpatroon worden nog steeds gebruikt en zijn ook nog te koop. Vooral bij de kringloop zijn ze vaak te vinden in alle soorten maten en vormen. Met of zonder stempels, met een gouden of zilveren randje of met een bijzonder oortje. Het patroon is constant hetzelfde omdat het gebruik maakt van een transfertechniek. Voor een leek is het ene blauw-witte theesetje voor het gevoel hetzelfde als een ander blauw-wit theesetje. Dit specifieke wilgenpatroon vinden wij zo bijzonder dat we daarom ook hierover iets willen vertellen. Op 17 juli zullen we in het Verhalenhuis Belvédère een lezing houden over het wilgenpatroon, tijdens een Chinese lunch. Gasten krijgen meer achtergrondinformatie over dit bijzondere patroon en drinken Chinese thee uit deze kopjes. Ook is er een korte voordracht uit ‘Het wilgenpatroon’, een mysterie uit de reeks van Rechter Tie en na de lezing schuiven we aan voor een heerlijke Chinese lunch. Voor meer informatie en reserveringen: www.verhalenhuisbelvedere.nl.
AsianNL
468 期 | 2020 年7 月15 日 华侨新天地
asiannews
ASIAN NEWS
De Chinees-Indische restaurantcultuur op de lijst van immaterieel erfgoed
Zoals vele Chinezen in Nederland ben ook ik opgegroeid in een Chinees restaurant. Mijn ouders hadden een afhaalzaak met een klein restaurantgedeelte. Vaak werd er gezegd dat kinderen allemaal meehelpen in de zaak. Voor mijn oudere zus en ik was geen sprake van meehelpen; Het was keihard werken. Als ik kwaad wil spreken dan was het gewoon kinderarbeid. Wij hebben nooit geweten dat wat wij deden eigenlijk niet door de beugel kon, want welke andere Chinese gezin met kinderen deed dat nou niet? En we zijn net als de meeste kinderen die zo opgroeiden, ook gewoon goed terechtgekomen. Het heeft velen van ons gemaakt tot wie we nu zijn: goede mensen met een mentaliteit van hard werken en handen uit de mouwen, niet zeuren maar doorzetten, je best doen in alles wat je doet en proberen het beste erin te worden. Onze generatie boekt succes in de Nederlandse maatschappij door hoe onze ouders hun leven hebben opgebouwd. We leren van hen en leren ook dat wij niet dezelfde fouten maken die zij maakten, uit bescheidenheid en onwetendheid.
In mijn jonge jaren, nadat mijn ouders het restaurant van de hand deden, dacht ik met een zwart beeld in mijn hoofd terug aan mijn jeugd. Nu ik zelf volwassen ben en mij vele jaren heb verdiept in de Chinese gemeenschap in Nederland en in de Chinese cultuur, ben ik steeds meer gaan waarderen hoe wij ons als Chinezen toch overal op de wereld goed weten te redden. De afhaalchinees is een icoon in Nederland. Het verdwijnen ervan kun je positief bekijken: onze en de volgende generatie Chinezen hoeven geen Chinees eten meer te verkopen om te overleven. Wij zijn goed opgeleid en kunnen goed betaalde banen vinden buiten het restaurantwezen. Een andere kant is dat een deel van de ChineesNederlandse cultuur straks tot de geschiedenis behoort. Welke Nederlander heeft nou nooit Chinees afgehaald? Wie is er niet opgegroeid met naar de Chinees gaan, samen met je ouders en daar een kroepoekje krijgen? Voor velen zijn dit mooie herinneringen. Er werden belangrijke feesten gevierd bij de Chinees om de hoek, vriendschappen gesloten met de Chinezen. Wordt Babi Pangang straks een gerecht uit een ver vervlogen verleden? Vriendin Julie Ng zet zich al jaren in om meer begrip te krijgen voor hoe wij Chinezen in Nederland reilen en zeilen in het ChineesIndische restaurant, via de stichting Meer Dan Babi Pangang’. Door ons open te stellen
en erover te praten komen de Nederlanders meer te weten over de ‘gesloten’ Chinese gemeenschap en zal daarom langzaam het stereotiepe denken over de Chinezen verdwijnen, zo hopelijk ook al die onnodige ‘goedbedoelde’ grapjes over Chinezen. Laat ik de woorden hier maar niet herhalen. Ik ben daarom reuzeblij dat het Meer Dan Babi Pangang is gelukt om de Chinees-Indische restaurantcultuur op de lijst te krijgen van het immaterieel erfgoed. Het geeft mij een extra impuls om door te gaan met waar ik al mee bezig ben: het verzamelen van verhalen en objecten van de Chinese geschiedenis in Nederland. OPROEP: Heb jij verhalen of spullen van je ouders of grootouders waar je zelf geen raad mee weet of juist vindt dat iedereen het moet weten? Ik neem het graag in ontvangst en geef het een plek.
Verhalenhuis Belvédère blijft in de zomervakantie open en programmeert ‘Asian Summer @Belvedere’. Met vele leuke Aziatische activiteiten voor jong en oud en met veel lekkers. Houd de website www.verhalenhuisbelvedere.nl in de gaten voor het laatste nieuws over het programma.
B21
Space101 is een kleine projectruimte die de Chinese cultuur toont via persoonlijke verhalen en projecten. Via 101voor010 open ik mijn wereld voor iedereen die geïnteresseerd is in kunst, cultuur en eten. Als beeldend kunstenaar ben ik ook sociaal maatschappelijk betrokken, dus berichten vanuit deze hoek zullen eveneens regelmatig een plek krijgen in 101voor010.
Fenmei (fenmei@space101.nl)
TIPS
Wegwijs in de Aziatische keuken "Tips, weetjes & recepten" van Robin Kok
Taugé salade Deze frisse taugé salade kan tot een dag van tevoren klaargemaakt worden, de smaken trekken er dan lekker in. Lunchtdicht in de koelkast bewaren. Lekker bij gerechten met koud vlees of op een picknick of zo. Overgiet wat taugé (300g of zo, het komt niet zo nauw) met kokend water, koel snel terug in ijskoud water, droog af en vermeng met de volgende ingrediënten: • • • • • • • • •
1 el rijstazijn 2 el lichte sojasaus 2 tl sesamolie 1 tl suiker 4 el fijngehakte, verse koriander 2 fijngehakte lente-uitjes 1 chilipeper in kleine blokjes 1 el vissaus 1 el Sichuan chili olie (optioneel)
Robin Kok heeft haar liefde voor de Aziatische keuken ontwikkeld toen zij enige jaren in Beijing woonde voor haar werk. Eenmaal terug in Nederland begon ze haar grote zoektocht naar het reproduceren van de in China opgedane smaakervaringen. De weg vinden in de Aziatische supermarkt was echter niet altijd makkelijk, met al die vreemde producten en onbegrijpelijke etiketten. Met deze rubriek wil Robin de helpende hand bieden, door gedetailleerde uitleg en tips te geven over producten en de wijze waarop ze zijn te gebruiken.
Aziatische-ingredienten.nl Wegwijs in de Aziatische keuken
Surf voor meer informatie over de gebruikte ingrediënten naar www.aziatische-ingredienten.nl.