LELIEGRACHT 37
Leliegracht 37, Amsterdam Beeldverslag van de restauratie van een grachtenpand Een uitgave van Architectenbureau Vroom BNA April 2022 Contact Architectenbureau Vroom BNA Vijzelgracht 6 sous 1017 HR Amsterdam T 020 6208132 info@vroomarch.nl www.vroomarch.nl
INHOUD Inhoud 6 Inleiding 7 Bouwgeschiedenis 10 Binnentuin 16 Souterrain 26 Bel-etage 42 Eerste verdieping 60 Tweede verdieping 76 Zolderverdieping 92 Gevels en tuin 100
Hendrik Keun, Leliegracht, 1770 (bron: Beeldbank, gemeente Amsterdam)
INLEIDING In april 2019 zijn wij benaderd om een plan op te stellen voor de complete renovatie van het grachtenpand gelegen aan de Leliegracht nummer 37. Het pand -zoals het er nu staat- is gebouwd in de 18e eeuw en dankzij de halsgevel uit het tweede kwart van de 18e eeuw (XVIIIb) heeft het in 1970 de status van Rijksmonument gekregen. Het pand is een aantal keer verbouwd, met als grootste ingreep de verbouwing door architectenbureau Prins in 1979. Oorspronkelijk had het pand een rechthoekige plattegrond bestaande uit een souterrain, bel-etage, 1e, 2e en zolderverdieping onder een schuine kap, met in de tuin een achterhuis bestaande uit een souterrain, bel-etage, 1e en zolderverdieping met een dwarskap. De entree lag op de bel-etage en was bereikbaar met een stoep vanaf de gracht. Het souterrain had een lage stahoogte en was bereikbaar vanaf de gracht met een trap en dienstingang. In 1926 is het pand grootschalig verbouwd om plaats te bieden aan een wekplaats met woning. De stoep en bel-etagevloer werden gesloopt. Het pand kreeg een nieuwe begane grondvloer op straatniveau met daaronder een kruipruimte. In de gevel werd een hoge pui met dubbele deuren geplaatst en het tussenlid tussen voor- en achterhuis werd verhoogd met een extra verdieping. In 1979 werd het pand weer grotendeels terug gebracht in oude staat naar ontwerp van architectenbureau Prins. De hoge pui werd vervangen door weer een stoep met een entree naar de nieuw geplaatste bel-etage vloer. Het tussenlid en achterhuis werden gesloopt, waardoor op bel-etage niveau een balkon gemaakt kon worden. Bij de aankoop bevonden de trappen, toilet en badruimten zich in het midden van de woning, met op iedere verdieping een verblijfsruimte aan de voor- en achterzijde. Onze opdrachtgevers wilden het pand geschikt maken als gezinswoning met een meer open plattegrond en zoveel mogelijk zicht op de gracht. Met respect voor de bestaande elementen is een nieuwe indeling ontworpen voor deze woning. Gezichtsbepalend zijn de trappen, zoals destijds aangebracht door Prins, die nu letterlijk als ‘rode’ draad door het pand omhoog leiden.
7
Leliegracht 33-45, ca.1936 (bron: Beeldbank, gemeente Amsterdam)
BOUWGESCHIEDENIS Leliegracht 37 kwam omstreeks 1620 tot stand. Uit de bouwtijd bleven de gemeenschappelijke linker en rechter zijmuur en een deel van de balklagen en kap bewaard1. Rond het tweede kwart van de achttiende eeuw kreeg het pand een halsgevel met Lodewijk XIV-bekroning. In de verpondingskohieren en transportaktes zijn geen aanwijzingen aangetroffen voor een exacte datering van de achttiende-eeuwse voorgevel, maar uit een transportakte van 25 januari 1718 kan wel worden opgemaakt dat er toen al sprake was van een tussenlid en achterhuis. Het interieur werd ook gemoderniseerd, zoals blijkt uit de balkomtimmering met kraalprofilering op de eerste verdieping. In 1926 werd de bel-etagevloer op straatniveau gelegd. De stoep en bel-etagevloer werden daarbij gesloopt en de façade werd voorzien van een nieuwe onderpui met de tekst “firma J.J. Fransen”. De begane grond werd in gebruik genomen als werkplaats met daarboven een woning. Het tussenlid tussen voor- en achterhuis werd verhoogd met een extra verdieping ten behoeve van een keuken. In 1979 werd het pand weer grotendeels terug gebracht in oude staat naar ontwerp van architectenbureau Prins. De in 1926 gesloopte onderpui werd daarbij in historische vormentaal gereconstrueerd. De begane grondvloer werd aan de achterzijde weer op het oude niveau van de beletage gelegd, terwijl aan de voorzijde iets lager een nieuwe betonvloer werd gemaakt. Het bouwvallige tussenlid en achterhuis werden geheel gesloopt; het interieur, inclusief alle trappen, werd vernieuwd. Het pand kreeg een geheel nieuwe achtergevel met nieuw ontworpen uitstek en balkon op op bel-etage niveau.
1) BRON: Notitie over Leliegracht 37 (M&A, door David Derksen, d.d. 4-12-20219)
10
Bestaande toestand, verbouwing 1926 (bron: pandenarchief)
Nieuwe toestand, verbouwing 1926 (bron: pandenarchief)
Nieuwe toestand, verbouwing Prins 1979 (bron: pandenarchief) 11
Leliegracht 37 met stoep, 1918 (bron: Beeldbank) 12
Leliegracht 37 zonder stoep, 1941 (bron: Beeldbank)
Leliegracht 37 zonder stoep, 1962 (bron: Beeldbank)
Leliegracht 37 met stoep, 1980 (bron: Beeldbank) 13
Bestaande en nieuwe toestand, verbouwing 1926 (bron: pandenarchief) 14
Bestaande en nieuwe toestand, verbouwing Prins 1979 (bron: pandenarchief) 15
BINNENTUIN Vanuit de ramen in de achtergevel is er een prachtig uitzicht over de binnentuin en op de Westertoren. De binnentuin wordt omsloten door de Keizersgracht, Westermarkt, Prinsengracht en Leliegracht. De tuin bij Leliegracht 37 is niet heel groot, maar door de achtergelegen binnentuin oogt het wel groen. In deze binnentuin stond tot 2010 de beroemde Anne Frankboom.
De Anne Frankboom was de bijnaam van een witte paardenkastanje (Aesculus hippocastanum) in de tuin van het pand Keizersgracht 188. Anne Frank had vanuit het zolderraam van haar onderduikadres aan de Prinsengracht uitzicht op de boom en schreef er over in haar dagboek. De boom is in 2010 omgewaaid.
zicht op de Westerkerk gezien vanuit een huis aan de Leliegracht tekening A.G. van Schoone, 1827 (bron: Beeldbank)
zicht op de Westerkerk gezien vanuit Leliegracht 37 foto vanaf de tweede verdieping, d.d. 2019
16
Leliegracht 37
omgewaaide Anne Frankboom, d.d. 2010 (bron: Parool, foto ANP) inzet: annefrankboom, d.d. 2006 (bron: Wikipedia, original by huliana90212) 17
Foto’s bestaande toestand (bron: Funda)
0
B
1
2
3
4
5
7
6
8
10 Meter
9
B
4875 3245 1840
900
5050 1630 1910
2000
3050
B
B
B
B
2660 1530
3350-P
1030
plint, 380x250mm (hxb)
5350
terras
k.
2490
7.0m2
5350 2035
545
3280
3495 2000
1970
2055-P
k.
hwa
hwa
Boiler en CV ketel op betonnen plaat
hwa
70
hwa
1375
735+P
2815
3245
15.2m2
3650+P
2.01 verblijfsruimte 19.9m2
spantbeen
3.01 verblijfsruimte 18.6m2
9440+P
A schoorsteen
el ap G Ad dakk IGINstaan
Z ing be WIJteken
dakkapel
dakkapel
1500mm+vloer (streeplijn)
Belending Leliegracht 39/H-39/2
3880
3900 690
2100mm+vloer (streeplijn) 1500mm+vloer (streeplijn)
rookkanaal t.b.v. open haard + leidingschacht
Belending Leliegracht 35
inspectieluik in de wand t.b.v. leidingwerk badruimte
dakkapel
Belending Leliegracht 39/H-39/2
3.5m2
6875+P
10190
2.03 badruimte
droger
A
1170
Belending Leliegracht 35
W.M.A.
dakkapel
5600
k.
2.2m2
k.
rookkanaal t.b.v. open haard + leidingschacht
1950 10040
Belending Leliegracht 39/H-39/2
3530 2280
2.02 verkeersruimte
Belending nr. 35
4345 9910
leidingschacht met standleiding
17.8m2
4010
1.01 verblijfsruimte
verlaagd plafond
2470
3530 9820 2500 595
3875+P
k.
1290
1465
4990
Belending Leliegracht 35
1670 2380 9760
nr. 37
1870
6.2m2
3.3m2
Zitvensterbank 735mm b.k. vloer
4.6m2
k.
techn. ruimte
k. 1.03 badruimte
1.02 verkeersruimte
A
4.04 verblijfsruimte
4010
PEIL=0
leidingschacht met standleiding
rookkanaal t.b.v. open haard + leidingschacht
2855
7.9m2
0.01 verkeersruimte
k.
Belending Leliegracht 39/H-39/2
1825 565 0.02 verblijfsruimte k.
2580
9900
wasmachine aansluiting koof t.p.v. plafond plint, 500x 150mm (hxb)
k.
18.2m2
3655+P
k.
270
Belending Leliegracht 39/H-39/2
4460
3570 5780
leidingschacht met standleiding
1100 1220
pompput invoer: - gas - elektra - water - riool
hydrofoor in kast
rookkanaal t.b.v. open haard + leidingschacht
A
k.
1.04 verblijfsruimte
2855
9.8m2
A
el ap G Ad dakk IGINstaan
Z ing be WIJteken dakkapel
gemeenschappelijke goot
6815+P
1040
S.02 verblijfsruimte
6.5m2
26.2m2
gas
k.
3775
S.03 toilet
1.1m2
0.03 verblijfsruimte
bovenliggende trap (streeplijn)
Belending Leliegracht 35
1.6m2
2210
S.04 verkeersruimte k.
1.8m2
Belending Leliegracht 39/H-39/2
3570 9600 2090
plint, 1000x 40mm (hxb)
S.05 berging
S.01 onbepaalde ruimte
3600
plint, 180x 400mm (hxb)
16.4m2
2055-P
Belending Leliegracht 35
gemeenschappelijke bouwmuur
A
S.06 verblijfsruimte
2500 3600
A
k.
850 5350
2880
1170
840
1170 5350
B
B
1e Verdieping
2e Verdieping
1970
2000 3495
100
5050
B
B Bel-Etage
Souterrain
B
B
A
2e Verdieping
6815+P
3185
achtergevel op vlucht Zolderverdieping
9440+P
2625
9440+P
2625
2360 2435
3185
Zolderverdieping
2625
9440+P
1900
voorgevel op vlucht ca. 2° Zolderverdieping
12560+P
2435 2360
3185
3185 1900
At INGnzich ZIGel in aa WIJdakkap
o.k. nok
o.k. nok
12560+P
3120
o.k. nok
12560+P
Dak
Zolderverdieping
k.
2e Verdieping
2e Verdieping
6815+P
6815+P
Gewijzigd onderdeel Wijziging n.a.v. brief met verzoek om aanvullende gegevens, d.d. 15.10.2019, kenmerk 4702455 - dwarsdoorsnede vloer bel-etage (bestaand en nieuw) - detaillering kozijn achtergevel bel-etage (bestaand en nieuw) - detail dakkapel (bestaand) - rc-waarde van de dakkapel
Oppervlaktes totaal m2 (B.V.O.)
m2 (G.O.)
Souterrain
63.5m2
47.5m2
Bel-etage
58.9m2
49.3m2
1e verdieping
59.8m2
53.0m2
2e verdieping
60.5m2
49.8m2
Zolderverdieping
37.5m2
35.7m2
TOTAAL
280.2m2
235.3m2
nr. 37
datum 18-10-2019
43
N
41
Leli
39 -39 /H 3 /2 7
schaal 1:500
egr
ach
t
35
7700
Totaal bebouwde oppervlakte = 63.5m2 B.V.O. = Bruto Vloer Oppervlakte
3655+P
3300
3180 2935
3535
3650
2235-P
k.
k.
Amsterdam E 7700 Rijksmonument 3460
Project:
2410
1985
Souterrain
2235
Souterrain
2055-P
techn. ruimte
: : : : :
ALLE MATEN IN HET WERK TE CONTROLEREN
355+P
Peil=0
Situatie
Kadastrale gemeente Sectie Perceelnummer Status pand Monumentnummer
metselwerk baksteen bestaand binnenwanden bestaand metselwerk baksteen nieuw betonconstructie lichte scheidingswanden nieuw voorzetwand
Bel-etage (achter)
k.
Bel-etage (voor)
2410
2230
2070
355+P
MATERIAAL 1e Verdieping
3650+P
Bel-etage (achter)
Exacte opbouw voorzetwanden Souterrain en Bel-Etage onbekend
3160
k.
1e Verdieping
2230 2070
3655+P
2985 2825
3165
3160 1e Verdieping
3300
Belending Leliegracht 39
2845 2985 2915 3180
Belending Leliegracht 35
Belending Leliegracht 39
Belending Leliegracht 35
Belending Leliegracht 39
Belending Leliegracht 35
G.O. = Gebruiksoppervlakte RENVOOI
Souterrain
2055-P
Leliegracht 37
1016GS, Amsterdam Onderwerp:
BESTAANDE TOESTAND
OVERZICHTSTEKENING Plattegronden, aanzichten en doorsneden Opdrachtgever:
Dhr. Visser & mevr. M. Stoker Leliegracht 37, 1016 GS, Amsterdam Projectnummer:
Voorgevel
Achtergevel
Dwarsdoorsnede AA
Langsdoorsnede BB
2019579
MT-00
Tekening vergunningaanvraag - bestaande toestand (d.d. 18-10-2019) 20
Schaal:
1:100 Formaat:
Bladnummer:
A1
Getekend:
LK
Laatste datum:
18-10-2019
wijz D wijz C wijz B wijz A start
18-10-2019 08-10-2019
Adres: Telefoon: Internet:
Vijzelgracht 6 sous, 1017 HR Amsterdam 020 620 8132 www.vroomarch.nl • info@vroomarch.nl
0
B
2000
2660 1530 1030
B
B
5350
WIJ
2055-P
5
7
6
8
10 Meter
9
eti
ng
tra
ING
pp
k.
1750
terras
en
3250
350
5175 1100
1945
175 175
B 1220
6.9m2
ZIG
afm
3495 1170 2000
1110
B rs INGenste ZIGllen dakv WIJVerva
B rs INGenste ZIGllen dakv WIJVerva
C
techn. ruimte
uvers
ea
d niv
an
sta
be
ING
ZIG
WIJ
445
B
Souterrain
Bel-etage
1730
3130
3850
A
o.k. nok
o.k. nok
12560+P
12560+P B
Zolderverdieping
9440+P
3120
9440+P
9440+P
2e Verdieping
2e verdieping
2625
1e verdieping
63.5 m²
47.5 m²
17.4 m²
58.9 m²
49.3 m²
35.9 m²
59.8 m²
53.0 m²
46.7 m²
2e Verdieping
60.5 m²
49.8 m²
34.7 m²
Zolderverdieping
37.5 m²
35.7m²
0.0 m²
TOTAAL
280.2 m²
235.3 m² 134.7 m²
3300
3205
3535
3655
355+P
2235-P
k.
k.
1730
Belending nr. 39
41
Leli
39 -39 /H 3 /2 7
schaal 1:500
egr
ach
t
35
7700
Situatie
Kadastrale gemeente Sectie Perceelnummer Status pand Monumentnummer
metselwerk baksteen bestaand binnenwanden bestaand metselwerk baksteen nieuw betonconstructie lichte scheidingswanden nieuw voorzetwand
: : : : :
Amsterdam E 7700 Rijksmonument 3460
ALLE MATEN IN HET WERK TE CONTROLEREN
2410
2230 2070
2250
techn. ruimte
1985
2235
2410
Souterrain (voor)
Souterrain Bel-etage
43
N
m² (G.O.) m² (V.G.)
1e verdieping
Bel-etage (achter)
PEIL=0
Souterrain (achter)
2055-P
m² (B.V.O.)
MATERIAAL
k.
07-01-2020 28-01-2020
Oppervlaktes totaal nr. 37
RENVOOI
Bel-etage (voor)
datum 18-10-2019
Wijziging n.a.v. brief met verzoek om aanpassing, d.d. 16-01-2020, kenmerk 4702455 - vervallen verhoging voorste deel bel-etage vloer
3655+P
nieuwe houten trap 2, vormgeving en detaillering conform bestaand | zie detail DE-02
355+P
Gewijzigd onderdeel Wijziging n.a.v. brief met verzoek om aanvullende gegevens, d.d. 15.10.2019, kenmerk 4702455 - dwarsdoorsnede vloer bel-etage (bestaand en nieuw) - detaillering kozijn achtergevel bel-etage (bestaand en nieuw) - detail dakkapel (bestaand) - rc-waarde van de dakkapel Wijziging n.a.v. advies CRK (CWM commissie IA, d.d. 18-12-2019) - vervallen dakvensters op vlieringniveau
1e Verdieping
3655+P
2960
3655+P
Dakaanzicht
Totaal bebouwde oppervlakte = 63.5 m² B.V.O. = Bruto Vloer Oppervlakte G.O. = Gebruiksoppervlakte V.G. = Verblijfsgebied
3160
2985 2825
3165
3160
6815+P
Bel-etage (achter)
2070 2230
2e Verdieping
6815+P
1e Verdieping
3300
Belending Leliegracht 39
2435 2360
2625
2625
2360 2435 2845 2985 2915 3180
Belending Leliegracht 35
Belending Leliegracht 39
Belending Leliegracht 35
Belending Leliegracht 39
C achtergevel op vlucht Zolderverdieping
bestaande dakkapel verbreden | zie detail DE-04
6815+P
Belending Leliegracht 35
3120 1900
3120
3120
1880 3120
Zolderverdieping
B
Zolderverdieping
voorgevel op vlucht ca. 2°
bestaand dakkapel verbreden | zie detail DE04
Belending nr. 35
2000 3495
B
B rs INGenste ZIGllen dakv WIJVerva o.k. nok
4595
4400
175
2e Verdieping
12560+P
gemeenschappelijke goot
9440+P
5135
B
1e Verdieping
bestaand dakkapel verbreden | zie detail DE-04
8.7m2
Belending nr. 35
17.3m2
6815+P
215 215
3.01 onbepaalde ruimte
gemeenschappelijke goot
bestaand dakkapel verbreden | zie detail DE-04
Belending nr. 39
6.3m2
10190 1050 790
2740
bestaand dakkapel verbreden | zie detail DE-04
6875+P
2.01 verblijfsruimte
B
3230
2.04 badruimte
Belending nr. 39
3510
3655+P
5250
B
3570
3530 10040 2780
2.02 0.9m2 verkeersruimte
1750
910 1465
3865
2070 2450
2.03 toilet
ca.345
Belending nr. 39
r.m.
5350
C
bestaand dakkapel verbreden | zie detail DE-04
k.
2.8m2
3650
200 9910 2440
Belending nr. 35
600 200
nr. 37
il ha
ch
2990 4990
ven
ha
nd
1870
46.7m2
bestaand dakkapel verbreden | zie detail DE-04
Belending nr. 35
735+P
brief
3.02 techn.ruimte/ berging 11.2m2
bestaand dakkapel verbreden | zie detail DE-04
1040
1100
2.0m²
1.01 verblijfsruimte
2930
PEIL=0
4.9m2
m.k.
17.4m2
1400
3540
11.2m2
3335 9760
600
Belending nr. 39 0.03 verblijfsruimte
r.m. 0.01 verkeersruimte
270
1.1m²
r.m.
2590
k.k. 0.02 toilet
gas
3600
15.8m²
2235-P
ca.1200
1780 2500 3600
S.02 verblijfsruimte
2.04 verblijfsruimte
26.9m²
1895
droger
A
0.04 verblijfsruimte 355+-P
9830
5780 3.8m2
k.
2090
3.8m2
Belending nr. 39
S.04 wasruimte
S.03 badruimte
W.M.A.
nieuwe houten trap 2, vormgeving en detaillering conform bestaand: - bel-etage > 1e verd. - hoogte : 3655 - optrede : 203mm - aantrede : 218mm - aantal : 18x - breedte : 900mm | zie detail DE-02
1325
3570
17.4m2
2055-P
Belending nr. 35
3570
S.05 verblijfsruimte
3870
2535
0.8m2
Belending nr. 35
9600 2090
4
3050
B
k.
1.2m2
S.01 onbepaalde ruimte
invoer: - gas - elektra - water - riool
3
5050 1905 1255 650
3350-P
gemeenschappelijke bouwmuur
2
B 4875 1850 880
865
nieuwe houten trap 1: vormgeving en detaillering conform bestaand: - souterrain > bel-etage - hoogte : 2055 - optrede : 205.5mm - aantrede : 212.3mm - aantal : 10x - breedte : 900mm | zie detail DE-01
1
Souterrain (achter)
2055-P
Project:
Leliegracht 37
A ING
-07
DE e+
WIJ
ven
ING
ha
nd
il ha
ch
uvers
ea
niv
1016GS, Amsterdam
ZIG
tag
l-e
be
er
vlo
de
an
sta
be
Onderwerp:
C
AANVRAAG OMGEVINGSVERGUNNING
ZIG
WIJ
OVERZICHTSTEKENING Plattegronden, aanzichten en doorsneden Opdrachtgever:
Voorgevel
Achtergevel
Dwarsdoorsnede AA
Langsdoorsnede BB
Dhr. Visser & mevr. M. Stoker Leliegracht 37, 1016 GS, Amsterdam Projectnummer:
2019579
Schaal:
1:100 Formaat:
Bladnummer:
AO-00
A1
Getekend:
LK + SvG
Laatste datum:
28-01-2020
wijz D wijz C wijz B wijz A start
28-01-2020 07-01-2020 18-10-2019 08-10-2019
Adres: Telefoon: Internet:
Vijzelgracht 6 sous, 1017 HR Amsterdam 020 620 8132 www.vroomarch.nl • info@vroomarch.nl
Tekening vergunningaanvraag - nieuwe toestand (d.d. 28-01-2020) 21
3D ontwerp langsdoorsnede - nieuwe toestand (d.d. 17-12-2020) 22
3D ontwerp dwarsdoorsnede - nieuwe toestand (d.d. 17-12-2020) 23
Souterrain
3D ontwerp plattegronden - nieuwe toestand (d.d. 17-12-2020) 24
Bel-etage
Eerste verdieping
Tweede verdieping
Zolderverdieping
25
SOUTERRAIN De indeling van het souterrain is voor een groot deel gelijk gebleven. Aan de voorzijde bevindt zich nog steeds een (fietsen-)berging en installatieruimte en aan de achterzijde een ruime tuinkamer. De middenzone is wel aangepast. De positie van de trap van het souterrain naar de bel-etage is gewijzigd, zodat deze niet meer in de entreehal uitkomt maar in de woonkamer. De bovenste trede ligt gelijk met de tussentreden ter plaatse van de bel-etagevloer. Dit is de enige trap die niet is uitgevoerd in ‘ossenbloed rood‘, maar is afgewerkt in een kleurbeits om aan te sluiten bij de bestaande oud grenen vloerdelen. De bestaande stalen leuning is gedemonteerd en op de nieuwe positie teruggeplaatst. Doordat de trap tussen souterrain en bel-etage meer naar het midden is verplaatst is er ruimte ontstaan voor een kleine badkamer. Aan de andere zijde van de trap bevindt zich een bijkeuken, die tegelijkertijd fungeert als doorloop tussen de voor- en achterzijde van de woning.
26
Keuken
Verblijfsruimte
Badruimte
Verkeersruimte vriezer
k.k.
Bijkeuken
Toilet
Berging
Berging
Bestaande toestand - Souterrain (d.d. 18 oktober 2019)
Wasruimte W.M.A. droger
Fietsenstalling
Nieuwe toestand - Souterrain (d.d. 16 juli 2020) 27
Tuinkamer souterrain - bestaande toestand (d.d. 5-4-2019)
Tuinkamer souterrain - tijdens uitvoering (d.d. 13-1-2021)
28
Tuinkamer souterrain - tijdens uitvoering (d.d. 25-5-2021)
Tuinkamer souterrain - tijdens oplevering (d.d. 21-12-2021)
29
1000
1000
38
totale lengte trap= 2111
optrede
Bel-etage (achter)
aantrede
355+P
Souterrain (achter)
2055-P
120
1000
2090 2210
38
220
900
1800
1985
achter)
totale hoogte trap= 2055
355
optrede
900 804
(achter)
totale lengte trap= 2111 keuken
optrede
toilet
900
badkamer
bijkeuken 220
2090 2210
plattegrond souterrain
120
2265
plattegrond bel-etage
Details nieuwe trap souterrain > bel-etage - nieuwe toestand (d.d. 28-1-2020) 30
bruto hoogte aantal treden optrede aantrede
2055 mm 10x 205.5 mm 212.3 mm
aantrede
Nieuwe trap souterrain > bel-etage - tijdens uitvoering (d.d. 23-11-2021) 31
Trap souterrain > bel-etage - bestaande toestand (d.d. 5-4-2019)
Trap souterrain > bel-etage - tijdens sloopfase (d.d. 22-7-2020)
32
Trap op nieuwe positie - tijdens uitvoering (d.d. 8-12-2020)
Nieuwe trap in beits - tijdens oplevering (d.d. 21-12-2021)
33
34
35 souterrain - tijdens oplevering (d.d. 21-12-2021)
spiegel
spiegel 1100 mm
1100 mm
Details nieuwe badruimte souterrain (d.d. 10-2-2021) 36
1100 mm
spiegel
spiegel
spiegel
1100 mm
spiegel
spiegel
spiegel
1100 mm
1100 mm
Nieuwe badruimte - tijdens uitvoering (d.d. 23-11-2021) 37
Toilet - bestaande toestand (d.d. 1-5-2019) 38
Toilet - tijdens sloopfase (d.d. 3-7-2020)
Badruimte - tijdens uitvoering (d.d. 8-12-2020)
Badruimte - tijdens uitvoering (d.d. 23-11-2021) 39
Berging - bestaande toestand (d.d. 1-5-2019)
Berging - tijdens sloopfase (d.d. 22-7-2020)
40
Berging - tijdens uitvoering (d.d. 30-3-2021)
Berging - tijdens oplevering (d.d. 21-12-2021)
41
BEL-ETAGE In de entreehal is de houten trap daterend uit de verbouwing van Prins behouden en weer geschilderd in de karakteristieke donkerrode kleur. Om op de bel-etage plaats te kunnen maken voor een toilet is de souterraintrap verplaatst naar de woonruimte. De buitenzijde van de nieuwe toiletruimte is afgewerkt met verticale houten delen en geschilderd in dezelfde donkerrode kleur als de trappen. Het verhogen van het voorste deel van de begane grond vloer was helaas niet toegestaan in verband met stedenbouwkundige regelgeving. Het was daarom extra van belang om de trap van souterrain naar bel-etage precies aan te laten sluiten op de bestaande treden in de woonruimte. De oude grenen vloerdelen zijn geschuurd en afgewerkt met een beits. De nieuwe trap is op kleur gebracht om hierbij aan te sluiten. Het achterste gedeelte van de bel-etage is ingericht als woonkeuken. De keuken (via opdrachtgevers) is geplaatst langs de woningscheidende wand en het blad loopt deels onder de trap door. De onderzijde van de trap naar de eerste verdieping is afgewerkt met stuc. In de ontwerp- en bouwfase werd deze onderzijde van de trap oneerbiedig “de pukkel” genoemd. Door het verplaatsen van de haard naar het midden van de ruimte is aan het raam een plek ontstaan voor een grote ronde tafel. Aan de voorzijde bevond zich onder de gevelkozijnen een verhoging, onderdeel van de betonnen constructie zoals aangebracht in 1979. Deze brede vensterbank is in hoogte aangepast, zodat er een mooie plek is ontstaan voor een zitje met uitzicht over de gracht.
42
k.k.
Verblijfsruimte
3 ovens
Keuken
Quooker v.w.
inductie met afzuiging
Nieuwe haard Toilet
Verblijfsruimte
Verblijfsruimte
Verkeersruimte
Bestaande toestand - Bel-etage (d.d. 18 oktober 2019)
Verkeersruimte
Nieuwe toestand - Bel-etage (d.d. 16 juli 2020) 43
Hal met trap naar souterrain - bestaande toestand (d.d. 1-5-2019) 44
Hal zonder trap naar souterrain - tijdens sloopfase (d.d. 3-7-2020)
Hal met toiletruimte - tijdens uitvoering (d.d. 8-12-2020)
Hal met toiletruimte - tijdens uitvoering (d.d. 15-7-2021) 45
3D impressie entree - ontwerp (d.d. 15-12-2020) 46
Nieuw entree - tijdens oplevering (d.d. 21-12-2021) 47
gang
toilet
keuken
woonkamer
plattegrond bel-etage
gang
toilet keuken
berging badkamer tuinkamer
doorsnede entreehal en toiletruimte bel-etage Detail voor nieuw toilet (d.d. 16-07-2020) 48
Nieuw toilet - tijdens uitvoering (d.d. 23-11-2021) 49
Onderzijde trap - tijdens sloopfase (d.d. 22-7-2020) 50
Onderzijde trap - tijdens uitvoering (d.d. 24-11-2020)
Onderzijde trap - tijdens uitvoering (d.d. 26-1-2021)
Onderzijde trap - tijdens uitvoering (d.d. 23-11-2021) 51
Verblijfsruimte - bestaande toestand (d.d. 1-5-2019)
Verblijfsruimte - tijdens sloopfase (d.d. 22-7-2020)
52
Voorbereiding keuken - tijdens uitvoering (d.d. 26-1-2021)
Keuken - tijdens uitvoering (d.d. 23-11-2021)
53
1055
375
140
1055 140
360
735
375 360
915
735
915
doorsnede bestaande toestand
1055 915
140
doorsnede nieuwe toestand Detail aanpassing vensterbank (d.d. 01-12-2020) 54
435 435
360
75
360
140
75
1055 915
Vensterbank - bestaande toestand (d.d. 5-4-2019)
Vensterbank - tijdens uitvoering (d.d. 13-4-2021)
Vensterbank - tijdens uitvoering (d.d. 1-7-2021)
55
Vensterbank en deur - bestaande toestand (d.d. 5-4-2019)
Vensterbank en deur - tijdens uitvoering (d.d. 8-12-2020)
Deur (d.d. 26-1-2021)
Deur (d.d. 20-4-2021)
56
Deur (d.d. 23-2-2021)
Deur (d.d. 21-12-2021)
Vensterbank en deur - tijdens oplevering (d.d. 21-12-2021) 57
Verblijfsruimte - bestaande toestand (bron Funda, d.d. 16-4-2015)
Verblijfsruimte - tijdens uitvoering (d.d. 30-11-2020)
58
Verblijfsruimte - tijdens uitvoering (d.d. 13-4-2021)
Verblijfsruimte - tijdens uitvoering (d.d. 15-7-2021)
59
EERSTE VERDIEPING De eerste verdieping is heringericht als een grote open leefruimte. De binnenwanden, verhoogde badkamervloer en alle inbouwkasten zijn verwijderd, wat een aardige hoeveelheid aan puin en beton opleverde. In de nieuwe leefruimte is van alle kanten zicht op de gracht, de binnentuin en de Westertoren. Passend bij de donkerrode trap is door de opdrachtgevers gekozen om een deel van de wand te behangen met het prachtige ‘Menagerie of Extinct Animals’ behang van Moooi. De tegenoverliggende wand is geschilderd in een donkergroen, inclusief de boezem van de nieuw geplaatste gashaard. Naast de trap is een kastenwand met pantry (via opdrachtgevers) gemaakt, waarvoor de aansluitingen tijdens de bouw zijn voorbereid. Op termijn komen er nog planken in het nisje bij de zithoek en boekenkasten aan weerszijden van de nieuwe haard.
60
Pantry Verblijfsruimte
Nieuwe haard
Badruimte Verkeersruimte
Verblijfsruimte
Bestaande toestand - 1e verdieping (d.d. 18 oktober 2019)
W.M.A.
droger
Verblijfsruimte
Nieuwe toestand - 1e verdieping (d.d. 16 juli 2020) 61
Eerste verdieping - bestaande toestand (d.d. 01-05-2019) 62
Eerste verdieping - tijdens sloopfase (d.d. 3-7-2020) 63
Trap 1e > 2e verdieping - tijdens sloopfase (d.d. 22-7-2020)
64
Trap 1e > 2e verdieping - tijdens uitvoering (d.d. 13-10-2020)
Trap 1e > 2e verdieping - tijdens uitvoering (d.d. 13-4-2021)
Trap 1e > 2e verdieping - tijdens uitvoering (d.d. 23-11-2021)
65
Linker bouwmuur bij voorgevel - tijdens uitvoering (d.d. 13-1-2021) 66
Linker bouwmuur bij voorgevel - tijdens uitvoering (d.d. 23-11-2021) 67
Rechter bouwmuur - bestaande toestand (d.d. 01-05-2019)
Bestaand schoorsteenkanaal - tijdens sloopfase (d.d. 22-7-2020)
68
Nieuwe haard - tijdens uitvoering (d.d. 11-2-2021)
Nieuwe haard - tijdens uitvoering (d.d. 23-11-2021)
69
3D impressie eerste verdieping - ontwerp (d.d. 17-12-2020)
Eerste verdieping - tijdens uitvoering (d.d. 23-11-2021)
70
3D impressie eerste verdieping - ontwerp (d.d. 17-12-2020)
Eerste verdieping - tijdens uitvoering (d.d. 23-11-2021)
71
Eerste verdieping - tijdens uitvoering (d.d. 15-7-2021) 72
Eerste verdieping - tijdens uitvoering (d.d. 21-12-2021)
Eerste verdieping - tijdens uitvoering (d.d. 23-11-2021) 73
X - tijdens uitvoering (d.d. <No intersecting link>) X - during construction (d.d. <No intersecting link>) 74
X - tijdens uitvoering (d.d. <No intersecting link>) X - during construction (d.d. <No intersecting link>) 75 Eerste verdieping - tijdens oplevering (d.d. 21-12-2021)
TWEEDE VERDIEPING Ook op de tweede verdieping zijn de binnenwanden, de verhoogde badkamervloer en alle inbouwkasten verwijderd. Hierdoor kon een grotere badkamer ontworpen worden en een apart toilet. De bestaande ronde deur van de eerste verdieping is hergebruikt in de logeerkamer. Aan de voorzijde is over de volle breedte van de verdieping een hoofdslaapkamer gemaakt. Aan weerszijde van het pand bevonden zich kleine dakkapellen. Deze zijn verbreed van spant tot spant om meer daglicht naar binnen te brengen in het trappenhuis en in de badkamer. De wensen van de opdrachtgever zijn vertaald naar een apart toilet en een badkamer met ruime inloopdouche en keramieke wastafelmeubel. Ook op deze verdieping is de donker rode kleur voor de trap doorgezet. Zowel de trap van de 1e naar 2e verdieping als de trap van de 2e naar zolder zijn geschilderd in de donker rode kleur, zodat de trappen van bel-etage tot zolder bij wijze van ‘rode draad’ door het pand slingeren. De relatief steile trap naar de vliering is voorzien van lades tussen de onderste treden.
76
W.M.A. droger
Verblijfsruimte
Verblijfsruimte
Trap met lades W.M.A.
Badruimte Verkeersruimte
Badruimte Verkeersruimte
droger
Verblijfsruimte
Bestaande toestand - 2e verdieping (d.d. 18 oktober 2019)
Verblijfsruimte
Nieuwe toestand - 2e verdieping (d.d. 16 juli 2020) 77
Slaapruimte achter - bestaande toestand (d.d. 5-4-2019)
Slaapruimte achter - tijdens uitvoering (d.d. 8-12-2020)
Slaapruimte achter - tijdens uitvoering (d.d. 15-7-2021) 78
Slaapruimte voor - bestaande toestand (d.d. 5-4-2019)
Slaapruimte voor - tijdens uitvoering (d.d. 22-7-2020)
Slaapruimte voor - tijdens uitvoering (d.d. 10-6-2021) 79
1005
50
Zolderverdieping Zolderverdieping
Z
115 90
Zolderverdieping
9440+P Zolderverdieping ca. 1265
1005
9440+P
1005
115
Dakkapel bestaande toestand
90
bestaand = 1005 nieuw = 1930
115
Detail verbreding dakkapel (d.d. 16-07-2020)
115 90
355
nieuw= 1930
bestaand= 1005
115 90
90
bestaand = 1005 bestaand = 1005 nieuw = 1930 nieuw = 1930 355
355
115
35
35
35
9440+P
Dakkapel nieuwe toestand 90
ca. 1265
Zolderverdieping Zolderverdieping
9440+P
bestaand= 1005
ca. 1265
1005
ca. 1265
1005
50
1005
50
50
50
355
1005
35
1005
35
1005
80
9
35
9440+P
355
9440+P
ing
355
ca. 1265
1005
50
1005
Bestaande dakkapel - tijdens sloopfase (d.d. 22-7-2020)
Nieuwe dakkapel - tijdens oplevering (d.d. 21-12-2021)
81
Badruimte - bestaande toestand (d.d. 1-5-2019)
Badruimte - tijdens sloopfase (d.d. 22-7-2020)
82
Badruimte - tijdens uitvoering (d.d. 8-12-2020)
Badruimte - tijdens uitvoering (d.d. 3-6-2021)
83
k
kk
k
k
k
k l
l
l
l
l
Detail nieuwe badruimte (d.d. 10-2-2021) 84
l
k
l
l
1100 mm
l
1100 mm
l
k
l
1100 mm
l
l
1100 mm
k l
1100 mm
k l
k
1100 mm
l
1100 mm
k
l
1100 mm
1100 mm
k
Nieuwe badruimte - tijdens uitvoering (d.d. 25-5-2021) 85
Badkamer - tijdens oplevering (d.d. 21-12-2021)
Toiletruimte - tijdens oplevering (d.d. 21-12-2021)
Toiletruimte - tijdens oplevering (d.d. 21-12-2021)
88
Gang - tijdens uitvoering (d.d. 25-5-2021)
Gang - tijdens oplevering (d.d. 21-12-2021) 89
Trap 2e > zolderverdieping - tijdens sloopfase (d.d. 22-7-2020) 90
Trap 2e > zolderverdieping - tijdens uitvoering (d.d. 20-4-2021)
Lades - tijdens uitvoering (d.d. 23-11-2021)
Trap 2e > zolderverdieping - tijdens uitvoering (d.d. 23-11-2021) 91
ZOLDERVERDIEPING De zolder is officieel gezien een vliering. Onder de steile kap is er alleen in het midden stahoogte. Aan de achterzijde is een afsluitbare installatieruimte gemaakt ten behoeve van de cv-ketel, boiler en de mechanische ventilatie. Aan de voorzijde is een tweede afsluitbare ruimte gemaakt. De bestaande spanten zijn met beits gedeeltelijk donkerder gemaakt en de kap is aan de binnenzijde geïsoleerd en afgewerkt met brede houten delen. Ook hier zijn de trap en de balustrade geschilderd in dezelfde donkerrode kleur.
92
CV-installatie
Technische ruimte
Verkeersruimte
Bergruimte
Bestaande toestand - Zolderverdieping (d.d. 18 oktober 2019)
Verblijfsruimte
Nieuwe toestand - Zolderverdieping (d.d. 16 juli 2020) 93
Trap met luik - bestaande toestand (d.d. 22-7-2020) 94
CV-installatie - bestaande toestand (d.d. 1-5-2019)
Zolderverdieping - bestaande toestand (d.d. 1-5-2019) 95
Zolderverdieping - tijdens sloopfase (d.d. 22-7-2020)
Zolderverdieping - tijdens uitvoering (d.d. 3-11-2020)
96
Zolderverdieping - tijdens uitvoering (d.d. 8-12-2020)
Zolderverdieping - tijdens uitvoering (d.d. 23-11-2021)
97
Zolderverdieping - tijdens uitvoering (d.d. 23-11-2021) 98
Zolderverdieping - tijdens uitvoering (d.d. 23-11-2021) 99
GEVELS EN TUIN Voorafgaand aan de ontwerp- en bouwfase hadden de opdrachtgevers al een bouwkundige inspectie laten uitvoeren. De benodigde onderhoudswerkzaamheden aan de voor- en achtergevel en het dakvlak zijn meegenomen in deze restauratie. De bestaande buitenkozijnen zijn hersteld en al het bestaande houtwerk, de metalen onderdelen en de gepleisterde achtergevel zijn geschilderd. De hemelwaterafvoer is gedeeltelijk vervangen en er was sprake van klein herstel van metselwerk, voegwerk en de hardsteen lekdorpels. Het bestaande balkon/terras en de tuintrap aan de achterzijde van de woning zijn hersteld en deels vervangen.
100
Voorgevel
Achtergevel Langsdoorsnede
Nieuwe toestand - gevels en langsdoorsnede (d.d. 16 juli 2020) 101
Voordeur - tijdens uitvoering (d.d. 18-5-2021)
Deurbel - tijdens uitvoering (d.d. 18-5-2021)
Souterrain deur - tijdens uitvoering (d.d. 10-6-2021)
Souterrain raam - tijdens uitvoering (d.d. 10-6-2021)
102
Kozijnen - tijdens uitvoering (d.d. 25-5-2021)
Kozijnen - tijdens uitvoering (d.d. 23-11-2021)
103
Voorgevel - bestaande toestand (d.d. 5-4-2019) 104
Voorgevel - tijdens uitvoering (d.d. 29-4-2021)
Voorgevel - tijdens uitvoering (d.d. 25-5-2021)
Voorgevel - tijdens oplevering (d.d. 21-12-2021) 105
Dakvlak t.h.v. Leliegracht 35 - tijdens uitvoering (d.d. 29-4-2021) 106
Dakvlak t.h.v. Leliegracht 39 - tijdens uitvoering (d.d. 29-4-2021)
Uitzicht vanaf steiger - tijdens uitvoering (d.d. 29-4-2021) 107
Voorgevel - tijdens oplevering (d.d. 21-12-2021) 108
Nieuwe balustrade bij trap souterrain - opleverpunt (d.d. 4-3-2022)
Nieuwe balustrade bij trap souterrain - opleverpunt (d.d. 8-3-2022) 109
Voorgevel - opleverpunt (d.d. 4-3-2022) 110
Voorgevel - opleverpunt (d.d. 8-3-2022) 111
Balkon - tijdens uitvoering (d.d. 10-6-2021)
Achtergevel - tijdens uitvoering (d.d. 18-5-2021)
Balkon - tijdens uitvoering (d.d. 18-5-2021)
Schutting - tijdens uitvoering (d.d. 18-5-2021)
112
Balkon en schutting - tijdens uitvoering (d.d. 1-7-2021)
Balkon en schutting - tijdens uitvoering (d.d. 23-11-2021) 113
Achtergevel - bestaande toestand (d.d. 5-4-2019) 114
Achtergevel - tijdens uitvoering (d.d. 30-3-2021)
Achtergevel - tijdens uitvoering (d.d. 23-11-2021) 115
Voordeur - tijdens uitvoering (d.d. 1-7-2021)
Leliegracht 37 Amsterdam, Beeldverslag van de restauratie van een grachtenpand Een uitgave van Architectenbureau Vroom BNA April 2022 Architect Wolbert Vroom Project-architect Debby Heilker-Lamerigts Fotografie Debby Heilker-Lamerigts Architectenbureau Vroom Aannemer Pronk Bouw BV Projectleider/werkvoorbereider: Peter Rietveld Uitvoerder: Sjaak Bes Onderaannemers Van der Werff installatie BV Klaver Technisch Bedrijf BV Simon Kroon Schildersbedrijf
W-installatie E-installatie schilderwerk
Derden van Apeldoorn & Faber HOUT Madera Classico ASWA Keukens Kees Verhouden De Drie Kronen
herstel vloer bel-etage vloeren 1e en 2e verdieping keuken bel-etage pantry 1e verdieping gashaard bel-etage en 1e verdieping