anGBalawas
OPISYAL NA PAMPAARALANG PAHAYAGAN NG PAYOMPON ELEMENTARY SCHOOL | MAMBURAO DISTRICT | SANGAY NG OCCIDENTAL MINDORO | REHIYON NG MIMAROPA
TOMO: IX | BLG: 1
TOTOONG KWENTONG MAY PINUPUNTO
O ESTIBADOR
Kailangan po naming magmadali para makahingi agad ng madami para may pang-ulam at pambenta. Kung papasok po ako ay niKyrusDamielA.acedilloat XyneelElijaB.Chavez magugutom Tulak ng naman ako pati mga kapatid ko. kumakalam na -alyas Ronel
sikmura: Pang-eestiba pangunahing dahilan ng pagliban sa PES
HUNYO, 2025 DISYEMBRE, 2025
Tumalas nga po ang utak namin, nasakit naman po ang aming tiyan sa gutom”. Iyan ang pahayag ni alyas Ronel isang mag-aaral sa Payompon Elementary School nang kapanayamin sila sa kanilang sitwasyon kung bakit kinakailangan nilang lumiban sa kanilang klase para manghingi ng mangilan-ngilang mga labis na isdang huli sa malalaking bangkang pangisdaan. Ang panghihinging ito ay kilala sa tawag na pang-iistiba kung kaya ang barkadahan nila alyas Ronel ay binansagang mga estibador. Ngunit sa kabilang banda nagiging dahilan ng pagtaas ng bilang ng mga mag-aaral sa intermidiate(mga mag-aaral na nabibilang sa ika-apat,ika-lima at ika-anim na mga baitang) na pagliban. Na siya rin namang nagbubunsod sa kanilang pagbaba ng grado.Dagdag pa riyan ayon sa kanyang gurong tagapayo at batay sa kalalabas na resulta ng PHIL-IRI(Philippine Informal Reading Inventory) ng PES ay bagamat hindi napag-iiwanan sa klase ang kanyang abilidad upang makaunawa ng binasa ay mababa kumapara ito sa standard o libel na kung saang baitang siya nabibilang na batay Kagawaran ng Edukasyon. Ang ganitong pagliban ng mga mag-aaral sa intermidiate ay isa sa mga naging muka ng pagbubukas ng klase sa taong panuruan 2025-2026 sa Payompon Elementary School.
SUNDAN SA IKALAWANG PAHINA
MGA NILALAMAN
BALITA PAHINA
29
UMAKYAT SA
PES;Bilang ng transfered in lumobo
8 MULA
Sa loob ng isang buong taong panuruan sa Payompon Elementary School (PES), mula sa taong panuruan 2024-2025 hangang 2025-2026 ay malaki ang pagsipa ng papulasyon ng mga lumilipat na mga mag-aaral galing sa ibang lugar o iyong tinatawag na mga transfered-in. Ito’y batay sa ulat mula sa LIS(Learner Information system) enrollment ng paaralan ngayong taong panuruan. “Nakakatuwa naman at tumaas ang enrollement ng school ngayong taon dahil malaking part ang mga transfered in” ani Dr. Dylene R. Eje ang Punongguro ng PES. Sa kabila ng kanyang siya ayon pa rin kay Dr. Eje may pag-aalinlangan siya dahil habang lumalaki ang papulasyon ng PESian ay kumakaunti ang mga gurong nagtuturo na aniya ay kailangan ding matugunan upang ang kaldad ng pagtuturo at hindi maisakripisyo at patuloy na umangat sa akademeko.
2
BASA PA MORE
Grade-level-ready pumalo ng 20% sa resulta ng PHIL-IRI sa Payompon ES 20 pursyento. Iyan ang bilang ng mga magaaral sa Payompon Elementary School na grade-level-ready o mga mag-aaral na nasa tamang Lebel. Ito ay matapos na pormal na ilabas ng Administrasyon ng nasabing paaralan ang cosulidated report ng PHIL-IRI o Philippine Reading Inventory. Ito ay ulat para sa unang bahagi ng taong panuruan, ika14 ng Hulyo, 2025.
Gutom na umagaw sa silid aralan EDITOYAL Dapat maglaan ng sapat na pondo at palawakin ang saklaw ng feeding program, hindi lamang para may masabing programa kundi bilang tunay na kalasag laban sa gutom.
AGHAM
14 PAHINA
5 PAHINA
OPINYON
PH PASOK SA TOP 50
Pinas top 50 sa Global Innovation index, PES umaasa sa agarang benipisyo ng inobasyon
Dr. Bernardo, bumisita sa unang araw ng pasukan niDiarahShequinaC.Javier
PINAGSUSUSPETYAHANG KASO
Mula sa huling ulat ng National Institute of Health batay sa kanilang report sa inilathalang artikulo sa kanilang website, ika-6 ng Hulyo, 2025 ay tumataas ngunit hindi naman nakababahala. Ngunit paalala pa rin ng WHO o World Health Organization
ang ibayong pag-iingat at kalinisan habang ito ay hindi pa umaabot sa nakaaalarmang libel.
ESTIBADOR
“Aba, meron pa kayong pa photoboot”. Iyan ang nasambit ni Dr. Mary Queen T. Bernardo- Education Program Supervisor ng sangaay ng Occidental Mindoro nang bumisita siya sa pagbubukas ng klase ng Payompon Elementary School upang imonitor at alamin ang kalagay an ng mga mag-aaral at mga guro para sa kanilang edukasyon na pangangailangan, Ika-16 ng Hunyo, 2025.
Bilang isang paraan ng pagsiguro na naibibigay nang tama at organisado ang kalidadn a edukasyon sa Payompon Elementary School nasaksihan ni Dr. Bernardo ang pagtuturo ng mga guro sa nasabing paaralan. Nilalayon din ng mga pagbisitang ito ang pagalam sa mga kinahaharap ng mga mag-aaral, guro at mga manggagawa sa paaralan kung ano pang pangangailangan ang pweding mabigyang solusyon. Sa huli ibinihagi ni Dr. Dylene R. Eje, Punongguro ng PES n “Ang ganitong mga kolaborasyon ay isang hakbang para malaman at makita ang tunay na ginagawa at tinatrabaho ng mga guro at ginagawa ng mga mag aaral.
REPORMA
MULA SA UNANG PAHINA
balita
2 46 38
KUMPIRMADONG KASO
Revised K-12 sinimulan na sa PES niAlexandraLigutan
Tulak ng kumakalam na sikmura: Pang-eestiba pangunahing dahilan ng pagliban sa PES niKyrusDamielA.Acedillo at XyneelElijaB.Chavez
“Napakasakit isipin na dahil lang sa walang makain ang mga bata ay hindi na makakapasok” pahayag ni Gng. Pacita M. De Jesus ang Nutrition at feeding coordinatr ng nasabing paaralan. “Kailangan talagang intensive ang pag papatupad ng feeding program” dagdag n Dr. Dylene R. Eje ang Punongguro ng PES. Maaga pa laang, ang magkakabarkada nila alyas Ronel, kasama ang ilan sa kanyang mga kapatid ay nagtutungo na sa aplaya upang maghintay ng dadating n mga naglalakihang mga bangkang pangisdaan at susubuk ang makapangestiba sa mga ito. Sa ilang sandali pa ay
nagsidatingan na nga ang mga bangkang panggisdaan at agad silang lumusong sa tubig at bahagyang lumangoy para makasampa sa mga ito. Agad na nagtanong sila alyas Ronel ng maitutulong sa ibang mga mangingisda para mabigyan sila ng katiting isdang hulimg maiuuwi. “ Lagi naman silang nasamapa dito sa bangka namin, nakakatulong din pa pagdaong ung mga ipapaabot na mga maliliit na bagay, kaya sa laot pa lang lalo na pag tibatiba talaga ung nahiuhuli namin, doon pa lang nilalagyan na namin sila sa isang balde o kaya ay sa isang banyera.” pahayag ni alyas mang Reggie
Wastong paggamit ng aklat, tutok sa monitoring ng NBDB, DepEd sa Payompon ES
sa matangnumero
RATIO NG LIBRO SA MAG-AARAL
1:1
niJessiMayeR.Aguilar PALDO NA NAMAN PERO LIBAN. Present sa aplaya pero liban sa eskwela si alyas Reynold-isa sa mga kabarkada nila alyas Ronnel upang makapang-estiba ng isdang maibebenta nang may ipangbaon sa pagpasok at maipang-ulam na maiuuwi sa kanyang mga mas nakababatang kapatid na galing paaralan para may pananghalian, ika-4 Hulyo, 2025, Larawang kuha ni Rhon Acosta.
Batay sa datus ng administrasyon ng Payompon Elementary School sa Learning Resource Report ay sumasapat ang mga librong nagagamit sa loob ng solid aralan. Ngunit ayon sa mga guro dahil sa mga pagrerebisa ng kasalukuyang curriculum “Sapat ang dami ng libro kaso may pagbabago kaya iyong ibang paksa ay wala o di naman kaya ay nalipat sa ibang quarter”.
Sapat ngunit naiiba
anG Balawas
TOTOONG KWENTONG MAY PINUPUNTO
ang umaaktong kapitan ng bangka. “Nakakaawa din kasi para ba gang ganyan kami noong bata din kami, ngaun hindi na sila pinapalo ng mga teacher nila pag nalelate, pagminsan binibigyan pa nga sila ng kanilang mga teacher ng pagkain sabi nila pagminsang hindi rin namin sila nakikita dito saa playa” ang dagdag ni alyas mang Reggie. Pagkatapos nga nilang mang-estiba sa isang bangka ay muli na naman silang baba at ibibigay sa mas nakababatang kapatid nila alyas Ronel ang kanilang napanghinging mga isda.
SUNDAN SA IKA’TLONG PAHINA
OPISYAL NA PAMPAARALANG PAHAYAGAN NG PAYOMPON ELEMENTARY SCHOOL | MAMBURAO DISTRICT | SANGAY NG OCCIDENTAL MINDORO | REHIYON NG MIMAROPA
PALDO NA NAMAN PERO LIBAN. Present sa aplaya pero liban sa eskwela si alyas Reynold-isa sa mga kabarkada nila alyas Ronel upang makapang-estiba ng isdang maibebenta nang may ipangbaon sa pagpasok at maipang-ulam na maiuuwi sa kanyang mga mas nakababatang kapatid na galing paaralan para may pananghalian, ika-4 Hulyo, 2025, Larawang kuha ni Rhon Acosta.
Mula sa: report ng administrasyon ng PES ng School Learning Resource
Hindi sapat ang pagkakaroon ng aklat—kailangang magamit ito nang wasto at makabuluhan. Ito ang binigyang-diin sa monitoring visit ng National Book Development Board (NBDB), DepEd Central Office, at SDO Occidental Mindoro sa Payompon Elementary School noong Hulyo 14, 2025. malinaw na patnubay sa paggamit Pinangunahan nina Arvin Sia, ng aklat. Nagpahayag ng Zachary Simoun Oris, Trisha pasasalamat si Dr. Eje at iginiit ang Grace Sablan, at Cathlene kahalagahan ng pagtutulay ng Andres mula NBDB Central pambansang polisiya at aktuwal na Office, kasama sina John Paul sitwasyon sa mga silid-aralan. Cosme, Maria Salvacion Bilang rekomendasyon, Villanueva, at Raizza Marie iminungkahi ang mas mabilis na Buñag ng SDO Occidental distribusyon, masusing Mindoro, ang pagsusuri sa pagsasanay ng guro, at localized paggamit at pamamahagi ng mga feedback mechanisms bilang aklat, katuwang sina PES bahagi ng hakbang ng DepEd at Principal Dr. Dylene R. Eje at NBDB upang matiyak na nagiging PSDS Dr. Rosalie E. Tiuzen. kasangkapan sa paghubog ng Tinalakay ang kakulangan sa kinabukasan ang bawat aklat ng tracking system, pagkaantala sa mga PESian. delivery, at pangangailangan ng
Seminar, training, at workshop angm mga kinakharap ng mga guro ngayong ipatutupad ng Department of Education (DepEd) ang bagong curiculum na revised K–12 sa buong bansa bilang tugon sa pangangailangang mapataas ang kalidad ng edukasyon sa buong abnsa. Kasama dito ang Payompon Elementary School (PES) na direktang maaapektuhan ang mga guro sa Baitang 2, 3, at 5.
Layunin ng bagong kurikulum na bawasan ang learning competencies upang higit na mapokus ang pagtuturo at pagkatuto sa mahahalagang aralin. SaPES,nangangahulugan ito ng pagbabago sa lesson planning, pagtuturo, at pagtataya, na magbibigay ng mas malinaw na daloy ng pagkatuto. Ayon kay Dr. Dylene R. Eje, punong-guro ng PES, hamon man ang pagbabago, ito’y pagkakataon din para sa mga guro na paigtingin ang kakayahan at gawing makahulugan ang pagtuturo. “Mahalaga na makita ng mga bata ang silbi ng kanilang mga aralin sa pang-araw-araw na buhay,” ani Dr. Eje. Para sa mga mag-aaral, inaasahan ang mas organisadong pagkatuto, mas kaunti ngunit mas malalim na aralin, at higit na pagtutok sa literacy at numeracy skills. Dagdag pa ni Dr. Eje, hangad ng paaralan na maging daan ang pagbabagong ito tungo sa mas mataas na kahusayan at paghubog ng makabagong henerasyon ng PESian.
alyas Ronel na may panghihinayang. Batay sa koordinasyon ng pamunuan at mga guro sa PES halos 30 pursyento ng mga liban kada lingo sa mga baitang ng intermidiate ay mga batang nang eestiba ibig saabihin na sa bawat sampong estudyante mapa babee o lalaki tatlo sa kanila ay lumiliban dahil sa pangeestiba . Na sa mga may katulad nila alyas Ronel na karanasan ay dapat bigyan ng laukulang pansin at tulen bagamat may iab’t-ibang modality ng pagtuturo.
BASA PA MORE Grade-level-ready pumalo ng 20% sa resulta ng PHIL-IRI sa Payompon ES
niJamieldelosReyes
Nagniningning na MIMAROPA
Ikalawang pwesto nasilat ng MIMAROPA sa ‘25 NSPC niDiarahShequinaC.Javier
ISA,DALAWA, BASA. Isang intinsibong pagpapatupad ng Payompon Elementary School sa tumataas na bilang ng mga batang hindi handa ang kakayahang magbasa sa kanyang baitang na binibigyan ng mga guro ang mga magaaral para makapagensayo ng pagbabasa. Kuhang larawan ni Prince M. Alcaide
20 pursyento. Iyan ang bilang ng mga mag-aaral sa Payompon Elementary School na grade-level-ready o mga mag-aaral na nasa tamang Lebel. Ito ay matapos na pormal na ilabas ng Administrasyon ng nasabing paaralan ang cosulidated report ng PHIL-IRI o Philippine Reading Inventory. Ito ay ulat para sa unang bahagi ng taong panuruan, ika-14 ng Hulyo, 2025. Kasabay nga ng mga ulat na napappanood sa telebisyon. Ang PES ay mayroong halos 80 pursyento ng mga mag-aaral sa intermidiate o mga mag-aaral na nasa ika-4, ika-5 at ika-6 na baitang ang hisdi naka abot sa pamantayan ng Kagawaran ng Edukasyon para sa kanilang baitang. Ang PES ay kasalukuyang may kabuoang biulang ng mga sa intermidiate ay 325. Base sa resulta ng PHILIRI sa pagbasa ng Filipino ang grade-level-ready lamang ay may kabuoang 68 mag-aaral na nasa 21%. At sa pagbasa naman ng Ingles na mag-aaral na gradelevel-ready ay 79 na sumuma sa 24%. “Bagama’t mababa ang resulta, nakikita namin ito bilang hamon at chance para mas lalo pang pagtibayin ang aming mga program sa reading at makipagtulungan sa mga guro, magulang, para maitaas ang antas ng pag-unawa ng aming mga mag-aaral.” pahayag ni Dr. Dylene R. Eje. Dagdag pa riyan ayon kay Gng. Tarife R. Aguilar ang reading Coordinator ng PES, kapansin pansin na masmarami ang grade-level-ready sa pagbasa ng Ingles kumpara sa pagbasa ng Filipino. Paliwanag pa niya, marahil ito ay nangyayari dahil sa impluwensya ng mga Ingles na napapanood sa social media at mga pag-usbong ng mga pambatang panuurin sa internet na nagbunsod ng pagkasanay ng mga mag-aaral sa lingwaheng Ingles.
Numero dos, iyan ang naging pwesto ng Rehiyon ng MIMAROPA matapos ang awarding Ceremony ng kaabang-abang na pagsasara ng 2025 National Schools Press Conference sa Vigan City, Ika-19 ng Mayo 2025. Sa unang pagkakataon ay nakapasok nga ang Rehiyon ng MIMAROPA sa limang pinakamagagaling na Rehiyon sa Pilipinas sa larangan ng Pamamahayag na lalong nagningning pa ito dahil naungusan nito ang 9 na taong kampeon na CALABARZON at ang nakaraang taong kampeon na Davao Region.
20% sa matangnumero
Batay sa huling resulta ng pagtataya ng mga guro sa PES umabot sa 2 sa 10 mga magaaral na nkaabot ng lebel ng pagbasa at pagkaunawa sa kanilang nabasa.
PESian ang nasa grade level-ready category source: PES AministrationPhil-IRI Report
balitangkumunidad Munting Almusal, naging Kanlungan
Project Kiriwi inilunsad sa gitna ng habagat
niMarkNoreenMesina
PAMPAINIT SIKMURA.Mainit na handog ni G. Butch Noriel A. Lambit sa kanyang paglaunch ng Project Kiriwi habang di alintana ang pagbayo ng malakas na ulan dulot ng habagat. Kuha ni Lance Kyle De Jesus
Pamatid gutom sa umaga nang unang gawin ni G. Butch Noriel A. Lambit ang Project Kiriwi para sa mga mag-aaral niyang hindi nakapag-aalmusal bago pumasok sa Payopmpon Elementary School. Ngunit bunsod ng pananalanta ng habagat ay pormal ngang inilunsad ni G. Lambit ang Project Kiriwi, Ika-21 ng Hulyo, 2025 para maging isang kawang gawa sa kumunidad na magbigay ng mga food packs at ready-to-eat meals sa mga nasalantang kabarangay ng habagat. Sa kabila ng suspendidong klase dahil sa malakas na buhos ng ulan bunsod ng habagat na batay na rin sa ibinigay na pagtataya at report ng Philippine Astronomical and Geophysical Services Administration o PAGASA ay inanunsyo ng Municipal Disaster Risk Reduction Office ang paglikas ng mga mamamayan na malapit sa mga aplaya ang paglikas kung kaya halos 500 hangang 800 mga pamilya ang nagsilikas. Kasabay ng unos na hinarap ng mga taga barangay Payompon na siyang panahon din ng tagkiriwi na ibigsabihin ay taghirap o panahoin ng kawalan sinigod ni G. Lambiot kasama ng
3 balita
naman ako pati mga kapatid ko.” Ang banggit ni alyas Ronel na may pag hangos. Pagkatapos makapang estiba nito nila alyas Ronel ay tyaka pa lamang sila magsisimulang mag handa para sa kanilang pagpasok. “Kailangan na naman po namking mag higpit ng sinturon sa susunod na linggo kasi meron daw pong mga bagyong parating kaya buti na lamang po ay dinamihan na namin ang aming nahingi sa mga banka” banggit ni
kanyang mga kasama sa bahay ulan upang mahatiran ng mainit na pagkain ang pamilyang lumikas sa evacuation center sa Capitol compound. Kasabay nito nag-organisa din si G. Lambit at ng buong Project Kiriwi na manghingi ng mga donations na mga tuyong damit at mga toiletries para magamit sa evacuation center. “Gusto ko lang noong sinimulan ko ito ay walang estudyante ko ang nagugutom, pero dahil nga walang pasok tapos ang lakas ng ulan at binaha pa kabarangay natin bakit hindi sa kanila na lang muna natin ibigay” ang pahayag ni G. Lambit habang namamahagi ng libreng lugaw. Sa pagpapakita ni g. Lambit ng pagmamalasakit sa mga magaaral at mga kabarangay mas dumami ang nakikipag-ugnayan sa Payompon Elementary School dahil sa aksyon ng isang gurong nais lamang maghatid ng munting pag kalinga sa kanyang mga mag-aaral at lumbago pa ang pagtulong sa buong kumunidad
OPISYAL NA PAMPAARALANG PAHAYAGAN NG PAYOMPON ELEMENTARY SCHOOL | MAMBURAO DISTRICT | SANGAY NG OCCIDENTAL MINDORO | REHIYON NG MIMAROPA
MULA SA IKA’TLONG PAHINA
Paglagay naman ng grupo sa isang lalagyan ay mabilis naibubukod agad ito ng nakababatang kapatid ni alyas ronel upang makita kung alin ang kanilang ititinda, iuulam at paghahati-hatian. Sa musmos na mga katawan ay animo’y isang eksperto at may sistemang sinusunod ang mga katulad kong magaaral lamang sa PES. “Kailangan po naming magmadali para makahingi agad ng madami para may pang-ulam at pambenta. Kung papasok po ako ay magugutom
anG Balawas
TOTOONG KWENTONG MAY PINUPUNTO
balita
SA ISANG TAON 4 7K7medical libo
Atrasadong 7 libo: Medical allowance huling natanggap sa PES
allowance para sa mga guro sa isang taon
niDiarahShequinaC.Javier
Sa kabila ng mga papeles na nag-uutos sa pagbibigay ng medical allowance. Patuloy ang panaawagan ni Department of Budget and Management (DBM) Secretary Amenah Pangandaman na ibigay na ang pitong libong medical allowance. Ito ay batay sa kanyang pahayag sa isang presconference sa Kapihan sa Manila Bay, ika-14 ng Agosto. “Nananawagan po ako sa lahat ng department at agencies, lalo na po ‘yung hindi
pa nagbibigay ng kanilang medical allowance sa kanilang mga empleyado—parang awards na po, ibigay niyo na po iyan. Marami pong nagte-text sa akin, kalahati na po ng taon,” pahayag ni Pangandaman sa kanyang talumpati sa Kapihan sa Manila Bay Forum nitong ika14 ng Agosto. Dagdag pa rito Marami sa mga guro ng Payompon Elementary School ang sumasalo ng kanilang gastusing medical. Ayon sa Pangulo ng
sa mata ng numero
NINAKAW NA 83 K 217 K PAG-ASA 52.8 % Menor de edad na sangkot sa krimenalidad
SA
Hangang sa Ika-28 ng Hulyo, 2024 may 83,059 na kaso na sangkot ang mga menor-de-edad sa krimenalidad sa 217,830 na kasong naireport.
Mga kasong sangkot ang mga menor de edad na kaugnay sa kasong pagnanakaw.
26 % 18.7 % 2.5 %
OPISYAL NA PAMPAARALANG PAHAYAGAN NG PAYOMPON ELEMENTARY SCHOOL | MAMBURAO DISTRICT | SANGAY NG OCCIDENTAL MINDORO | REHIYON NG MIMAROPA
61.87 %
anG Balawas
TOTOONG KWENTONG MAY PINUPUNTO
Mga kasong sangkot ang mga menor de edad na kaugnay sa kasong panloloob.
Mga kasong sangkot ang mga menor de edad na kaugnay sa kasong carnapping.
Mga kasong sangkot ang mga menor de edad na kaugnay sa kasong pagnanakaw ng parte ng sasakyan.
Batay sa huling report ng Philippine National Police may trend na pagbaba sa krimenalidad sa una hangang ikalawang quarter ng taong 2025. Mula sa: Juvenile Justice and Welfare Council at Philippine national Police
Dating mag-aaral suspek sa pagnanakaw sa PES niJoshCarlArriola
Binalot ng pangamba ang Payompon Elementary School (PES) matapos madiskubre noong umaga ng ika-21 ng Agosto, 2025 ang pagnanakaw na nangyari pa noong gabi ng ika-20 ng Agosto, 2025. Ayon sa inisyal na ulat, sapilitang pumasok ang mga suspek sa loob ng paaralan, winasak ang safety protection sa ibabaw ng main gate, binaklas ang kandado ng canteen, at pininsala ang mga CCTV bago tangayin ang mga pagkain at suplay para sa feeding program, kasama ang iba pang paninda ng canteen. Sa imbestigasyon, lumitaw na dating mga mag-aaral ng PES ang nasa likod ng krimen—isang masaklap na katotohanang nagdulot ng matinding pagkadismaya sa komunidad.
IMBESTIGADOR. Inisyal na imbestigasyon ng mga pulis Mamburao sa Canteen ng Payompon Elementary School nang malamang nanakawan ang paarala, ika-21 ng Agosto, 2025. Kuha ni Kean Rey Fajardo
“Napakasakit para sa amin na ang gumawa nito ay mga batang dito mismo lumaki at nag-aral. Ang paaralan ay dapat kanlungan, hindi puntirya ng pagnanakaw,” pahayag ng punong-guro na si Dr. Dylene R. Eje. Hindi lamang mga pasilidad ang napinsala kundi pati ang seguridad ng paaralan ang nabunyag na may kahinaan.
Unang padyak sa Intablado
Culture and Performing Arts pormal na ipinakilala sa PES ni WenzzyKayeMorana Sa unang pagkakataon, pormal na ipinakilala sa Payompon Elementary School ang Culture and Performing Arts sa pamumuno ni G. Butch Noriel A. Lambit, nitong ika-3 ng Agosto, 2025. Ang nasabing pagtatatag ay kabuuang pagkatuto at paglago. nagbubukas ng bagong perspektibo ng Sa harap ng mga guro at magedukasyon para sa mga mag-aaral aaral, ang pagkakaroon ng opisyal na tungo sa higit na pag-unawa at Cultural and Performing Arts ay pagpapahalaga sa sining at kulturang nanumpang inaasahang magdudulot ng Pilipino. masiglang ugnayan sa komunidad ng Hindi lamang ito paglulunsad ng paaralan. Higit pa rito, magsisilbi itong panibagong programa, tanglaw upang palakasin ang MAINIT NA SOPAS. Mainit na handog nikundi G. Butch Noriel A. Lambit sa kanyang ng paglaunch ng Project Kiriwi habang disamahan alintana ang pagtatatag makabuluhang kolektibong identidad ng PES bilang pagbayoMAINIT ng malakas na ulan dulot habagat. LanceA. Lambit NA SOPAS. Mainit na ng handog ni G. Kuha ButchniNoriel upang mahubog ang malikhaing institusyon na hindi lamang Kyle De diJesus sa kanyang paglaunch ng Project Kiriwi habang alintana ang kakayahanpagbayo ng mga Mula ng malakaskabataan. na ulan dulot ng habagat. Kuhasa ni Lance nagsusulong ng akademiko, kundi pati Kyle De Jesus ng kultura at sining. musika at sayaw hanggang sa teatro, nagiging bahagi ito ng kanilang
Kaugnay nito, pinaimbestigahan ng pamunuan ng PES ang insidente sa pulisya upang matukoy at mapanagot ang mga sangkot. Nagkaroon din ng paghaharap sa Barangay Hall kung saan ipinatawag ang mga magulang ng mga kabataang menor de edad na kabilang sa insidente. “Hindi natin maaaring palampasin ito. Bagama’t sila ay mga menor de edad, hindi ito dahilan para isantabi ang pananagutan. Kailangan nilang matutunan ang kahalagahan ng respeto at disiplina,” ani Barangay Kapitan sa nasabing pagpupulong. Sa kasunduan, napagdesisyunan na sasagutin at babayaran ng mga magulang at pamahalaang barangay ang mga nasirang kagamitan, pasilidad, at nawawalang suplay ng feeding program. Samantala, ilang magulang ng mga sangkot na kabataan ang nagpahayag ng pagsisisi. “Humihingi kami ng tawad sa ginawa ng aming mga anak. Pananagutan namin ang pinsala at sisikapin naming maituwid ang kanilang pagkakamali,” wika ng isa sa kanila. Gayunman, ang agarang epekto ng krimen ay ramdam na ng mga mag-aaral—ang pagkaantala ng feeding program na sana’y magsusustento sa kanilang nutrisyon, at ang pangambang ang kanilang paaralan ay hindi na ganap na ligtas. “Ang totoo, mga bata ang higit na apektado rito. Ang ninakaw na pagkain ay para sa kanila,” diin pa ni Dr. Eje.
Asosasyon ng Teachers’ Club ng PES, “ Kung tutuusin, ang medikal na allowance ay hindi lamang benepisyo kundi obligasyon ng estado sa mga kawani nitong araw-araw na nakikipagbuno sa kakulangan ng pasilidad at mababang sahod. Sa kabila ng huling implementasyon ng pagbibiggay ng medical allowance ay nananatiling positibo ang mga guro ng PES na maibibigay ang matagal na sanang naibigay na medical allowance
Bagong Curriculum nagdulot ng pagbabago ng oras ng klase sa PES niPrinceM.Alcaide Naging hamon sa mga guro, magulang, at mag-aaral ng Payompon Elementary School ang pabago-bagong iskedyul ng klase sa pagbubukas ng School Year 2025–2026, matapos ipatupad ang mga bagong alituntunin ng Department of Education kaugnay ng bagong Curriculum. Batay sa DepEd Order No. 10, s. 2024, itinakda na 45 minuto lamang ang bawat asignatura. Kalaunan, sa ilalim ng DepEd Order No. 12, s. 2024 na tumutukoy sa Revised K to 12 Curriculum, napagkasunduan sa Management Committee Meeting na gawing tig-60 minuto ang lahat ng asignatura. Subalit, dahil sa iba’t ibang sitwasyon at pangangailangan ng bawat paaralan, muling binago ang iskedyul. Sa Payompon Elementary School, ipinatupad ang 60 minutong oras para sa English, Mathematics, at Science, habang 50 minuto naman para sa iba pang asignatura. “ Bagama’t nagdulot ito ng ilang kalituhan sa mga unang araw, ang mga pagbabagong ito ay hakbang tungo sa mas balanseng paglalaan ng oras sa mga pangunahing asignatura,” pahayag ni Dr. Dylene R. Eje, punong-guro ng Payompon Elementary School. Tiniyak din ng pamunuan ng paaralan na inaasahang magiging mas maayos ang takbo ng klase sa mga susunod na linggo matapos ma-finalize ang iskedyul.
45 MIN
ba no. se sa D 10 s. 2 epEd 024 Ord er
50 MIN
base sa Division Management Committee Meeting
50-60 MIN
base sa r DepEd orde24 no. 12 s. 20
NASANAY SA FLEXIBLE SCHEDULE
Javier umangat bilang Kalihim ng Division SELG niKrisAngeloRabo Lumutang ang pangalan ni Diarah Shequina C. Javier ng Payompon Elementary School matapos siyang mahalal bilang Kalihimsa Division Supreme Elementary Learners Government (SELG) para sa elementary level, ika-12 ng Marso, 2025. Idinaos ang eleksyon sa pangangasiwa ng Schools Division Office ng Occidental Mindoro, kung saan pumili ang mga batang kinatawan ng lideratong magdadala ng tinig ng mga mag-aaral sa dibisyon. Sa posisyong napanaluhan, si Javier ang magiging tagapag-ingat ng mahahalagang tala at dokumento, gayundin ng pagpapatibay sa ugnayan ng mga batang opisyal. Sa panalong ito, nagbukas ng bagong espasyo para sa kabataan ng Payompon ES upang higit na makilahok at makita ang sariling boses sa mga usaping pang-magaaral. Patunay itong kayang makipagsabayan ng mga estudyante sa larangan ng pamumuno at kaya nilang maglatag ng konkretong ambag para sa kanilang kapwa.
Patnugutan 2025-2026
PATNUGOT
Kean Rey Fajardo KAWAKSING PATNUGOT
Diarah Shequina C. Javier PATNUGOT SA BALITA
Xyneel Elija B. Chavez PATNUGOT SA LATHALAIN
Alexandra Ligutan
PATNUGOT SA AGHAM AT TEKNOLOHIYA
Jaymiel delos Reyes PATNUGOT SA ISPORTS
Fretzie Elaine Jordan PUNONG DIBUHISTA
Ella Joy G Javien
TAGAKUHA NG LARAWAN
Kris Angelo Rabo Prince M. Alcaide Kassandra Jayelle L. Villarosa KASAPI NG LUPON NG PATNUGUTAN
Mark Noreen Mesina Josh Carl Ariolla Kassandra Kayelle L. Villarosa Jessi Maye R. Aguilar Wenzzy Kaye Morana Jhaycel Andrea S. Sales Rhanz Dwayne Glase Hanna C. Francisco Wenzzy Kei Marana Zhandrea Zalvi Louise L. Dano Mark Jorren C. Mesina TAGAPAYO
Joash Sandino T. Alcaide Butch Noriel A. Lambit Ronie Luther G. De Jesus Baby Dyan N. Paglicawan Bebeth B. Rimando
Dr. Dylene R. Eje PUNONGGURO
Dr. Jonnah I. Tajonera CID CHIEF
Dr. Arnaldo G. Ventura ASDS
Dr. Loida P. Adornado SDS
Dr. Wedell I Formalejo CLMD- CHIEF
Dr. Cherrielou D. Repia ASSISTANT REGIONAL DIRECTOR
Dr. Nicolas T. Capulong REGIONAL DIRECTOR
DISCLAIMER
Ang mga pananaw at opinyon na ipinahayag ng AnGBalawas Editorial Board ay hindi nangangahulugang sumasalamin sa pananaw at opinyon ng pamunuan ng Payompon Elementary School. Anumang nilalaman na inilathala ng aming mga manunulat ay sariling opinyon nila at hindi nilalayong siraan ang anumang relihiyon, pangkat etniko, samahan, organisasyon, kompanya, indibidwal, o sinuman o anuman.
kahirapan
Sa halip na maging insperasyon ang paaralan, naging dagdag pasapin pa ito sa mga batang kumakalam ang sikmura.
Anong silbi ng edukasyon kung ang tiyan ay nananating kumakalam? Hindi biro ang hamon ng gutom. Sa halip na maging insperasyon ang paaralan, naging dagdag pasapin pa ito sa mga batang kumakalam ang sikmura. Kapag walang laman ang tiyan paano nga ba matututo ang isip? Kapag uunahin ang pagkain, paano pa naman ang pagkatuto sa klase? At dito na nagsasalpukan ang katotohanan hindi lang libro o guro ang kailangan ng mga mag-aaral,kundi ang tunay na pangangailangan na mabusog. Kung kaya kinakailangang putulin na at iwaksi ang kagutumang nararanasan ng mga mag-aaral upang matigil na ang masakit na kablintunaan na ang mag-aaral ay pumili sa edukasyon at pagkita ng kakarampot na barya para lang maibsan ang hapdi ng kumakalam na sikmura. Sa pagbubukas ng taong Atleast may ginagawa ang ang pagpasok ng mga mag-aaral sa panuraan 2025-2026, lumitaw ang pamahalaan.” Ito na raw ang simula, at paaralan? isang masakit na katotohanan sa hindi naman daw kayang resolbahin Gutom ang isa sa Payompon Elementary School : ang lahat ng problema nang sabaypinakanakakaapekto sa pagkakatuto. may mga batang mas pinipiling sabay. Hindi lang tiyan ang apektado kundi Ngunit, kung ang feeding program mang-estiba kaysa sa pumasok sa pati utak. Ang malnutrisyon ay isa sa ay nananatiling pampalubag-loob klase. Hindi dahil sa katamaran, nakakapinsala sa IQ, memorya at lamang, hindi ito solusyon. Ang kundi dahil sa simpleng fasonproblem-solvig skills. Mismong ang pangakong “intensive implementation” gutom. Ang mga bata na EDCOM 2 ang nagsabi “Karamihan ay walang saysay kung ang mismong gumagawa ng pang-iestiba na ng mga batang bansot dahil sa mga mag-aaral ay gutom pa rin. Ang pumapasok sa Payompon malnutrisyon ay may mababang IQ at gutum ay hindi mareresolba ng token Elementary School ay hindi mahina sa pag-aaral. Ang resulta, program o magandang press release. isolated case, kundi malinaw na Panahon nang igiit ang laban sa isang henerasyong kulang sa taas, salamin ng krisis na dinaranas ng gutom ay laban din ng edukasyon. kulang sa talino at kulang sa naraming Pilipino. Dapat maglaan ng sapat na pondo at pagkakataon. Gutom ang dahilan ng gawing seryoso ang feeding programs, Ang kasalukuyang solusyon ay pagliban sa klase. Ang pagpili ng hindi sapat. Feeding program lamang palawakin ang skalaw nito, at isang mag-naral na magtrabaho siguraduhing hindi lang ito pangkamera ang madalas na itinuturong sagot, kaysa mag-aral ay hindi simpleng kundi tunay na kalasag laban sa gutom. pero kung epektibo nga ito, bakit desisyon kundi survival instinct. kailangan mas malawak na patuloy pa ring pumipili ang mga Wala sa bokabolaryo ng isang koloborasyon ng lokal at pambansang mag-aaral ng trabaho kaysa klase? batang walang laman ang tian. pamahalaan. Kung patuloy na pipiliin Ang pagpapatuloy ng absenteeism at ng mga bata ang bangka kaysa sa siliAyon sa Philippines Statistics child labor ay patunay na kulang ang aralan, ang tunay na talo ay hindi Authority, 2 sa bawat 10 pamilyang pondo at hindi sapat ang lamang si alyas Ronel kundi ang buong Pilipino ang nakararanas ng food implementasyon. bayan. Dahil walang kinabukasan ang insecurity nitong nakalipas na taon. May mga nagsasabing “At least isang bansang hinahayaan ang Kung ganito kalawak ang gudom, may feeding program. kabataan na matalo sa gudom bago pa paano aasahang regular man sila ay makalaban sa buhay
OPISYAL NA PAMPAARALANG PAHAYAGAN NG PAYOMPON ELEMENTARY SCHOOL | MAMBURAO DISTRICT | SANGAY NG OCCIDENTAL MINDORO | REHIYON NG MIMAROPA
anGBalawas
5 Gutom na umagaw sa silid aralan
opinyon
editoryal
anG Balawas
TOTOONG KWENTONG MAY PINUPUNTO
opinyon
6
saloobin ng panitik
Sa gitna ng bumulusok na pagbasa, palakat nami’y tulong at pag-asa
At dito kami tumitindig bilang kabataan: ang problema ay hindi kakulangan ng talino ng mga bata, kundi kakulangan ng sistematikong suporta ng lipunan. Ang pagbasa ay hindi malayo sa hinagap nating maging isang luho o pampalikas oras o libangan, ngayon ang pagbasa, sa ika 21 siglo- ito’y batayang karapatan at batayan ng kakayanan. Kapag kulang sa aklat, dahil sa pabagobagong kurikulum at dagdagan pa na kulang sa oras dahil na rin sa bagong kurikulum, na ang bunsod ay kulang sa atensyon, sino ang tunay na nagkukulang— kaming mga mag-aaral ba, o ang paikot-ikot lamang na sistemang halos kada palit ng liderato ng kagawaran ay bagong kurikulum na naman na dapat nagtutulak sa aming mga mag-aaral para matuto? Nakakaalarma ang irony ang resulta ng PHIL-IRI: nakapah-iisip na mas mataas ang antas ng
pagbasa at pag-intindi sa Ingles kaysa sa pagbasa at pag-intindi ng Filipino. Kapag umabot ang sitwasyon na ang sariling wika ay nawawala sa bokabolaryo para hindi pahalagahan, paano natin maaasahang mauugat ang malalim na pag-unawa ng mga bata? Ang nangyayari ay mas kabisado ang “like and share” kaysa mga kwento nina Rizal at ni Amado V. Hernandez ( hindi ko nga alam kung kilala siya ng aking mga kamag-aral). Ang krisis sa pagbasa ay hindi hiwalay sa hinaharap ng bayan. Kapag hirap bumasa ang kabataan ngayon, sila ring botanteng madaling linlangin bukas. Sila ring manggagawang pipirma ng kontrata nang hindi nauunawaan. Sila ring mamamayang mananatiling tahimik aat tikom ang bibig sapagkat hindi kayang magbasa at magsuri ng balita. Kaya’t sa harap ng datos na ito, hindi kami mananahimik.
Nanawagan kami—sa mga guro, magulang, pamahalaan, at sa buong komunidad: tulungan ninyo kaming magbasa, unawain, at umangat. Hindi namin ito kayang mag-isa. Kung patuloy kaming maiiwan, hindi lang kami ang lugmok —kundi pati ang kinabukasan ng bayan. Huwag ninyong hayaang ang 20% na ito ay manatiling bilang. Gawin ninyo itong simula ng kilusan. Dagdagan ang aklat, palakasin ang oras sa pagbasa, gawing prayoridad ang mga batang nahuhuli. Kung may pondo para sa imprastruktura, dapat may mas malaking pondo para sa pagbabasa —sapagkat ang utak ng bata ay mas mahalaga kaysa sementadong kalsada. Ito ang aming panawagan: bigyan ninyo kami ng pagkakataong matuto, bago kami tuluyang malugmok.
Ito ang aming panawagan: bigyan ninyo kami ng pagkakataong matuto, bago kami tuluyang malugmok.
OPISYAL NA PAMPAARALANG PAHAYAGAN NG PAYOMPON ELEMENTARY SCHOOL | MAMBURAO DISTRICT | SANGAY NG OCCIDENTAL MINDORO | REHIYON NG MIMAROPA
2025 NSPC
anG Balawas
ni EllajJoyG.Javien
Hindi pwedeng palampasin. Ang resulta ng PHIL-IRI ay hindi basta numero—ito ay malupit na katotohanang dapat kumalampag sa ating mga konsensya. Sa Payompon Elementary School, 20% lang ng mga mag-aaral ang grade-level-ready. Ibig sabihin, walong sa bawat sampung bata ay hirap bumasa sa lebel na inaasahan. Hindi ito maliit na pagkukulang—ito ay isang krisis sa edukasyon.
NSPC Performance ng Rehiyon ng MIMAROPA
TOTOONG KWENTONG MAY PINUPUNTO
sa dulo ng punto
ni DiarahShequinaC.Javier
2023NSPC
Base pinalabas ng Kagawarang Edukasyon na memorandum no. 007 s. 2024 noong ika-2 ng Pebrero, 2024.Wala ang Rehiyong MIMAROPA sa limang pinakamahusay na rehiyon
Base sa opisyal na pagsusuma ng tagapagpadaloy ng ‘25 NSPC, Ikalawang pinakamahusay na Rehiyon ang MIMAROPA
2024 NSPC
Base pinalabas ng Kagawarang Edukasyon na memorandum no. 052 s. 2024 noong ika-23 ng Setyembre, 2024.Wala ang Rehiyong MIMAROPA sa limang pinakamahusay na rehiyon
Tagumpay sa entablado, suporta’y ‘di dapat maglaho Numero dos—iyan ang naging pwesto ng Rehiyon ng MIMAROPA sa katatapos lamang na 2025 National Schools Press Conference sa Vigan City. Sa unang pagkakataon, pumasok ang rehiyon sa limang pinakamagagaling sa buong bansa. Sa taong ito naungusan nito ang siyam na taong kampeon na CALABARZON at ang dating kampeon na Davao Region. Ang panalo ng MIMAROPA ay hindi lamang dapat masukat sa ranggo kundi sa pagbabagong maidudulot nito sa mga pampaaralang pahayagan. Dahil ang tunay na tagumpay ay hindi lang nakikita sa entablado ng kompetisyon, kundi sa paninindigan na isinusulat ng mga magaaral. Sa isang banda, malaking tagumpay ang naabot ng MIMAROPA. Pinatunayan nitong hindi lamang malalaking rehiyon ang may kakayahan sa larangan ng pamamahayag. Ang panalo ay pruweba ng talento, sipag, at determinasyon ng mga batang mamamahayag mula sa probinsya—na kaya ring makipagsabayan sa pambansang entablado. Ngunit sa kabilang banda, nananatili ang mga hadlang na kinakaharap ng mga mag-aaral bago makarating sa NSPC. Limitado ang pondo, kulang ang pagsasanay, at madalas ay mababa ang pagpapahalaga sa campus journalism. Kaya’t ang panalong ito ay hindi dapat maging dahilan upang magpakampante. Sa halip, dapat itong magsilbing panawagan na lalo pang palakasin ang suporta sa mga batang manunulat—mula sa sapat na resources, mas malawak na espasyo sa pamamahayag, hanggang sa pagkilala sa kanilang boses na dapat marinig. Kung nais ng DepEd na mapanatili ang antas ng tagumpay na ito, kailangan nilang tiyakin ang mas malawak na suporta sa mga pahayagang pangkampus. Hindi sapat ang medalya; kailangan ng libreng espasyo para magsulat, sapat na pondo para maglimbag, at malayang papel para magpahayag.
markadong perspektibo
Bagong kurikulum, bagong hamon Ipinatupad na nga ng Kagawaran ng Edukasyon ang bagong kurikulum na tinatawag na revised K-12 Curriculum sa lahat ng pampublikong paaralan at kabilang na ang Payompon Elementary School. Balak ng kurikulum na ito ayon sa Kagawaran ay mabawasan ang competencies upang mas mapokus anila sa pagtuturo at pagkatuto sa mahahalagang aralin ang mga guro at lalo na ang mga mag-aaral. Ngunit para sa akin, isang hamak na mag-aaral, hindi sapat ang pagbabawas ng mga aralin kung kulang pa rin ang suporta sa aming mga guro at sa mga kagamitan sa pag-aaral tulad ng libro, computers na kailangan namin para sa hands on. Sa unang bugso pa lamang ng taong panuruan ay abala na ang aming mga guro sa seminar at training. Dahil dito, nababawasan ang aktuwal na makapiling namin ang aming mga guro para pakinggan namin sa aming klase. Kung kaya nakukulangan kami sa pagtalakay sa mga aralan.
Dagdag pa riyan, wala pang malinaw na materyales na kasabay ng bagong kurikulum, ayon sa mga guro ay mga lesson exemplar pa lamang na magiging batayan nila ng pagtuturo ng mga paksang aaralın namin sa arawaraw. Libro para sa mga magaaral, mga computers para sa ICT at iba pa. Kaya nagbubunga ang aming mapamaraang mga guro ay napipilitang mag-improvise na ang dulot sa amin ng kahirapan sa klase. Mahirap makumbinsi ang sarili sa ipinangako ng Kagawaran ng Edukasyon na “mas organisadong
pagkatuto, kung makikita ng mga mata namin at masasaksihan na patunay sa karanasan naming mga mag-aaral ay kulang pa rin sa guro, pasilidad at oras. Ang maganda sa papel ay nananatiling pangako lang kung walang kongkretong Suporta. Kung talagang para sa mga mag-aaral ang pagbababagong ito, dapat siguraduhin ng Kagawaran na may sapat na kagamitan, updated na libro at tamang suporta para sa mga guro. Dapat riin may sapat na oras at konsultasyon bago ang mga pagpagpapatupad ng mga pagbabago.
niKeanReyA.Fajardo
Kung talagang para sa mga mag-aaral ang pagbababagon g ito, dapat siguraduhin ng Kagawaran na may sapat na... suporta
ni JoshCarlArriola
beses na ribesyon ng kurikulum ng Edukasyon sa Pilipinas
NALIGAW NA PAG-ASA NG BAYAN 2013 Musmos na namulat sa krimen: ebidensya ng pagkalimot sa itinuring na pag-asa ng bayan Niyanig ng pagnanakaw ang Payompon Elementary School at ang komunidad nang matuklasang dating mga magaaral ang nasa likod ng krimen. Ninakaw nila ang mga pagkain at suplay para sa feeding program—isang masakit na dagok sa mga batang higit na nangangailangan. Ngunit higit pa rito, binubuhay ng pangyayaring ito ang mainit na usapin sa bansa: ang Republic Act 9344 o Juvenile Justice and Welfare Act na nagiging proteksyon sa mga menor de edad na nasasangkot sa krimen, laban sa panukalang Senado na ibaba ang edad ng criminal liability. Sa pagitan ng proteksyon at kriminalisasyon, nakasalalay ang kinabukasan ng kabataan. Ang kaso sa PES ay patunay—kung may sapat na rehabilitasyon at komunidad na kumakalinga, marahil hindi na nauwi sa pagnanakaw ang dating mga mag-aaral. Ang pagbaba ng criminal liability ay parang paglalapat ng malamig na bakal sa sugat na dapat ginagamot ng malasakit. Ang mga batang sangkot sa krimen ay hindi likas na masama, sila’y produkto ng kahirapan, kapabayaan, at kawalan ng oportunidad. Kung ang tugon ng lipunan ay ipasok sila sa bilangguan, hindi lamang sila ang mawawalan ng kinabukasan kundi pati ang mismong bayan na sila ang dapat na magpapatuloy. Panahon na upang hindi lamang magbantay ng gate at magpalakas ng kulungan, kundi magtayo ng mga programang tunay na hahawak sa kamay ng kabataan. Palakasin ang implementasyon ng RA 9344, pondohan ang mga rehabilitasyon, at tiyakin na ang paaralan ay ligtas hindi lamang sa krimen, kundi maging sa paglikha ng krimen. Ang kabataan ay dapat turuan at gabayan, hindi agad parusahan at itulak sa dilim. Ang pagnanakaw sa PES ay higit pa sa pagkawala ng pagkain; ito ay pagnanakaw sa kinabukasan. Ngunit mas malaking krimen kung hayaang nakawin ng estado ang pag-asa ng kabataan sa pamamagitan ng maagang kriminalisasyon. Ang lipunan ay hindi mawawalan ng pag-asa kung pipiliin nitong ituwid at itaguyod ang kabataan. Subalit kung pipiliin nitong ipasok sila sa selda kaysa sa silid-aralan, tayo mismo ang tunay na magnanakaw ng ating kinabukasan.
2020
Bilang respose sa CoviD-19, ginawang highbrid and pagtuturo at mas pinaigsi ang mga competency na naganap sa ilalim ng administrasyong DU30.
2023
Sa paglabas ng PISA 2022, agarang niribisa ang Curriculum sa Administrasyong Marcos Jr. na tinawag na MATATAG Education sa liderato ng Kalihim at ikalawang Pangulo Sara Z. Duterte.
2024
mas malaking krimen kung hayaang nakawin ng estado ang pag-asa ng kabataan sa pamamagit an ng maagang kriminalisasy on
Munting almusal, dakilang pagtulong tungo sa matatag na bukas makatwirang kwaderno niAlexandraA.Legutan Sa gitna ng unos na dulot ng habagat, muling pinatunayan ng Payompon Elementary School Community na hindi kailanman matitinag ang malasakit. Mula sa simpleng almusal para sa mga batang hindi nakakain bago pumasok,lumago ang Project Kiriwi ni G. Butch Noriel A.Lambit tungo sa isang kanlungan para daan-daang pamilyag nasalanta. Kasabay ng kabayanihan at pagmamalasakit na mas karaniwang naririnig at napapanuod ang kwento ng ganitong kabayanihan kaysa sa mga kwento kung paano naiiwasan ang ganitong mga pagsalanta ng unos. ngunit ang proteksiyon ay hindi pumunta sa evacuation center. nararamdaman ng mamamayan. Ang Project Kiriwi ay hindi lamang Ang ganitong inisyatiba ay Habang patuloy nating sinusuportahan isang halimbawa ng malasakit na dapat nagpapakita ng diwa ng bayanihan. Mula ang mga proyektong gaya ng Kiriwi na papurihan, kundi ito ay nagsisilbing sa lugaw hanggang sa food packs at nagdadala ng agarang ginhawa, tungkulin ng paalala rin na habang tumutulong tayo sa donations, sabay-sabay na kumilos ang pamahalaan na tiyakin ang pangmatagalang kasalukuyan, dapat ding panagutin ang guro, magulang, at kabarangay upang solusyon: tapat at maayos na flood control mga tiwaling proyektosa flood control ng makapaghatid ng ginhawa. projects. Hindi dapat malunod sa korapsyon paulit-ulit na pagdurusa. Ipinapakita ng sitwasyon na bagaman ang pondo para sa kaligtasan, at hindi dapat Ayon sa datos ng Barangay epektibo ang agarang pagtulong, hindi ito paulit-ulit ang kwento ng libu-libong pamilya Payompon nasa 800 daang sambahayan sapat kung paulit-ulit tayong lulubog sa na lumilikas tuwing may unos. Sa malasakit ng ang nasalanta dahil ng mataas na tubig baha dahil sa kulang at tiwaling flood ng guro, bayanihan ng pamayanan, at baha na nagresulta ng paglikas. Sa lawak control projects. Ilang taon nang katapatan ng pamahalaan, masisiguro nating ng ganitong unos na naging biktima ay ginagastusan ang mga proyektong ito, hindi lamang pansamantalang kanlungan nabigyan ng mabilis na pagtugon ito ng ngunit nananatiling madaling bahain ang kundi mas ligtas at mas matatag na bukas Project Kiriwi na hindi nag-atubiling maraming lugar. Ang pondo ay nauubos, ang ating mararating.
Sa panawagan ng mas komprehensibong Edukasyon lumbaal sa mga pag-aaral na ayon sa mga mambabatas na kailangan talagang rebisahin ang umiiral na Curriculum na tinawag na Revised K-12 na ginawang mas prayoridad ang pagbabasa at pagkukwentb.
usaping eskwela ni XyneelElijaB.Chavez
Bago Na Naman: Ang paulit-ulit na luma Sa pagbubukas ng taong panuruan 2025–2026, muling pinatunayan ng Kagawaran ng Edukasyon na sa halip na maglatag ng malinaw at matatag na direksyon, tila ba sinusubukan lamang ang pasensya ng mga guro, magulang, at mag-aaral. Ang pabago-bagong iskedyul—mula 45 minuto, naging 60 minuto, at ngayo’y hati-hati pa sa bawat asignatura—ay hindi simpleng adjustment. Isa itong malinaw na salamin ng sistemang walang tiyak na landas. Ang pabago-bagong iskedyul ng klase ay hindi simpleng adjustment—isa itong malinaw na kawalan ng kahandaan ng Kagawaran ng Edukasyon. Sa halip na magbigay ng tiyak na direksyon, parang ginagawang eksperimento ang mga bata at guro. Sa mga unang linggo, naligaw ang guro, naguluhan ang magulang, at nabahala ang mag-aaral. Oras ang nasayang dahil sa pasumang mga oras na kailangang ituro ng mga guro sa kanilang naka-assign na asignatura . Bigyan man ng 60 minuto ang ika nga ấy core subject hindi ngangahulugan ito ng lubos na pagkatuto. Hiindi lamang para sa numero at gramatika, kundi para sa kabuuang paghubog ng sang mag-aaral na ika nga ấy holistic. Paulit-ulit na naglalabas ng kautusan ang DepEd, ngunit bihirang pakinggan ang guro at magulang na nasa mismong frontline. Ang resulta: polisiya na hindi akma sa tunay na sitwasyon ng paaralan. Panahon na para itigil ang ganitong kalakaran. Hindi oras ang problema kundi ang kawalan ng malinaw na plano. Dapat makinig ang DepEd, ayusin ang direksyon, at maglatag ng sistemang matibay, hindi padalos-dalos. Sapagkat ang edukasyon ay hindi dapat pinaglalaruan—ito ang kinabukasan mismo ng katulad kong isang kabataan.
OPISYAL NA PAMPAARALANG PAHAYAGAN NG PAYOMPON ELEMENTARY SCHOOL | MAMBURAO DISTRICT | SANGAY NG OCCIDENTAL MINDORO | REHIYON NG MIMAROPA
Ang insidenteng ito ay hindi lamang simpleng pagnanakaw. Isa itong malinaw na babala na lumalala ang bilang ng mga kabataang nasasangkot sa krimen. Ngunit kung ang tugon ng estado ay mas maagang pagpaparusa kaysa masusing paggabay, hindi resolusyon ang aanihin natin kundi lalong pagkalugmok ng kabataan at pagbagsak ng lipunan. Malinaw na ang krimen sa PES ay sintomas ng kakulangan at kung malala pa ay kawalan ng paggabay ng pamilya, paaralan, at kasama na ng pamayanan. Ngunit sa halip na tugunan ang ugat ng problema, nabuo ang pagnanais ng mga mambabatas sa Senado na parusahan ang bunga. Ang pagbaba ng edad ng pananagutan sa batas ay hindi tutulong upang maituwid ang landas ng kabataan na ika nga ấy pag-asa ng bayan, kundi itutulak pa silang tuluyang mapako sa selda imbes na maisalba ng edukasyon at rehabilitasyon. Ang RA 9344 o ang Juvenile Justice Welfare Act ay hindi para pagtakpan ang maling gawa ng kabataan, kundi upang tiyakin na may pagkakataon pa silang maituwid. Sa ilalim ng batas, may mga mekanismo ng intervention at diversion program upang maisaayos ang menor de edad na lumilihis ng daan. Ang problema ay hindi ang batas mismo, kundi ang kakulangan ng suporta, pondo, at implementasyon mula sa pamahalaan.
Implementasyon ng K-12 sa administrasyong Aquino ginawanwg 1 taon sa Kinder garten, 6 sa elementarya, 2 sa Jr.HighSchool at 2 sa Sr. High School. Na mas pinahaba para sa mas handang magaaral sa trabaho
7 opinyon
4
opinyong walang preno
sa matang kasaysayan
anG Balawas
TOTOONG KWENTONG MAY PINUPUNTO
Sa huling pabasa
Lathalain
8
NAKATGO ANG PAMANA Tangkalan ES Muli siyang bumalik sa Mamburao District at sa pagkakatao ng ito ay nasa isa maykalakih ang paaralan na siya
Payompon Es
20122025
OPISYAL NA PAMPAARALANG PAHAYAGAN NG PAYOMPON ELEMENTARY SCHOOL | MAMBURAO DISTRICT | SANGAY NG OCCIDENTAL MINDORO | REHIYON NG MIMAROPA
Sa mahigit na tatlong dekadang panunungk ulan sa Kagawaran ng Edukasyon ay sa PES na niya tinapos ang mahabang kartera
2000 -2011
anG Balawas
TOTOONG KWENTONG MAY PINUPUNTO
larawang kuha ni: Cassandra Jayelle L. Villarosa, at G. Joash Sandino T. Alcaide
19891994
Gurong umidad sa likod ng pagpapatuto ng pagbasa at ng mapait na kabalintunaan ng ika nga ay Noblest profession
Casoy ES Unang istasyon na pinaglingkur an ni Ma’am Fe
niJhaycel AndreaS.Sales Sa loob ng maraming taon, isang pangalan ang naging bahagi ng bawat batang nagsimulang matuto ng pagbasa sa Payompon Elementary School—si Ma’am Fe Anos na kilala sa ng kamyang mga kaguro są tawag na T’ya Edad. Tahimik lang siyang guro. Hindi palaging nasa entablado, hindi laging tampok sa kamera. Pero sa kanyang silid-aralan, siya ang ika nga ấy bituin sa pinilakang tabing. Dito niya hinubog ang mga batang minsang hirap bumigkas ng makabuhol dilang pantig, hanggang sa matutong bumasa ng buong kuwento. Grade 1. Doon nagsisimula ang lahat. Doon unang natitikman ng isang bata ang hirap at saya ng pagbasa. Doon din unang natututo ng tiyaga, ng pasensya, ng tapang para ituloy kahit paulit-ulit ang pagkakamali. At sa bawat hakbang na iyon, si Ma’am Anos ang gabay. Ngunit narito ang isang mapait na kabalintunaan: tuwing Teachers’ Day, ginugunita ang mga guro bilang bayani, binabaha sila ng papuri, bulaklak, at pagdiriwang. Pero sa likod nito, may mga balitang gaya ng guro na pinaslang mismo ng kanyang estudyante, mga gurong kulang ang sahod para sa pang-arawaraw, at mga retiradong guro na nakikipagsapalaran pa ring makuha ang kanilang benepisyo. Kabalintunaan na habang pinalalakas natin ang simbolo ng guro, madalas ay napapabayaan natin ang mismong buhay nila. Si Ma’am Fe ay hindi lang simbolo ng dedikasyon; siya ay patunay na kahit maraming hamon ang pumapalibot, may mga guro pa rin na hindi sumusuko. Sa kabila ng mabagal na pagtaas ng sahod, sa kabila ng pangakong reporma na isinusulong ng mga lider ng bayan, patuloy siyang nagturo. Hindi para sa parangal, kundi para sa mga batang nangangailangan ng unang gabay sa pagbasa. Ngayong siya’y nagreretiro, makikita natin ang dalawa: ang kasayahan ng isang buhay na inialay para sa kabataan, at ang lungkot na baka hindi pa rin sapat ang pagkilala ng lipunan sa tulad niyang nag-alay ng lahat. Isang kabalintunaan na ang guro ang nagtuturo ng pag-asa, ngunit sila mismo ay madalas nagaantay ng hustisya, seguridad, at ginhawa. Ang kwento ni Ma’am Fe na salamin ng kabalintunaan ng edukasyon sa Pilipinas. Sa kanyang pamana, hindi lang aralin o letra ang iniwan niya. Iniwan niya ang paalala na ang mga guro ay dapat pahalagahan hindi lang sa salita, kundi sa gawa. Dahil sa bawat batang natutong bumasa, nakaukit ang pangalan ni Ma’am Fe Anos — isang guro na nag-alay ng kanyang buhay para sa hinaharap ng iba.
19952000
Kurtinganan ES-Sta. Cruz District Ikalawang istasyon na pinaglingkuran ni Ma’am Fe kung saan unang nakilala ang ilang kasamahan sa PES.
9 a n BUDGET BUDGET y a n t s e u u r b T k c BUDGET BUDGET o l B UDGETBUDGET halian sag g n a ot n u t g o a m a k an P na
r
a
t
M u s
g ing n d ra en
Lathalain
MEAL MEAL MEAL MEAL MEALMEAL GETBUDGETBUDGETB ALMEAL MEALM BUDGET BUDGET MEAL MEAL BUDGETBUDGET MEALMEAL DGET BUDGET EAL MEAL niJaymieldelosReyes
larawang kuha ni: Cassandra Jayelle L. Villarosa, Kris Angelo Rabo, at G. Butch Noriet A. Lambit
bulsa. Kaya ang tanong tuwing tanghalian ay hindi “ano ang masarap?” kundi “ano ang mura at kaya?” At dito mo makikita ang kabalintunaan. Sa bansang ang presyo ng sibuyas ay parang alahas at ang bigas ay kasing bigat ng sahod, ang tunay na trending ay hindi milk tea o samgyumsal. Ang tunay na trending ay ang mga budget meal na kayang bilhin ng bata-isang plato ng sustansya na may Halong malasakit . OO, hindi ito instagramable, hindi bagay sa food vlog, pero siya ang tinatawag na “survival menu.” Sa bawat subo ng pastil, may tinatalong hunger games. Hindi ito sampling kanin na may ulam, kundi ticket para makasurvive sa maghapong klase, para manatiling gising habang nakikinig sa guro, para magpatuloy sa pag-aaral nang hindi nilalamon ng kumakalam na sikmura. Para bang bawat balot ng pastil ay superhero cape na tahimik na sumasagip sa mga batang walang kakahayang mag bayad ng kung anoman mabangong langhap sarap o love ko’to. At kung iisipin, ito ang mas matinding plot twist: na minyan, ang kinabukasan ng
isang bata ay nakasalalay hindi ang galing ng teacher o kaya ay kapal ng libro, kundi sa presyo ng pananghalian sa tapat ng paaralan. Isang bayani ang guro, oo- pero minsan, bayani rin ang nagtitinda ng pastil at “ Kanto Fried Chicken” na hindi Kentucky, pero sapat para maituloy ang laban ng mag-aaral kontra gutem.
OPISYAL NA PAMPAARALANG PAHAYAGAN NG PAYOMPON ELEMENTARY SCHOOL | MAMBURAO DISTRICT | SANGAY NG OCCIDENTAL MINDORO | REHIYON NG MIMAROPA
Tila box office hit na tumabon sa takilya ang araw-araw na eksena tuwing alas dose sa mga mumunting mga stalls sa harapan ng Payompon Elementary School. Walang popcorn, walang sinehan, pero may mahabang pila naming mga mag-aaral na nag-aabang ng bituin ng tanghalian : murang pananghalian na sakto at swak sa baon. Dito, hindi bida si Superman o si Darna. Ang superstar ay isang balot na kanin at ulam na may kasama pang prutas-malinis, abot-kaya, at handang makipagbakbakan sa sikmurang kumakalam. sa halagang mas mababa pa sa load promo ng telco, busog ka na. Kung may “Marvel Cinematic Universe” , meron ding “Pastil Extended Universe.” Ang flagship Hero? Chicken Pastil- ang pagkaing Muslim na unang pumatok sa Quiapo at nagyo’y blockbuster din sa tiyan naming mga batang malayo ang inuuwuian. Pero teka, hindi nag-iisa si Pastil. May sidekick din na matagal nang pinapanood ng masa: ang tinaguriang KFC. Hindi, hindi ito Kentucky Fried Chicken na naka paskil sa mga malalaking billboard. Ito yung Kanto Fried Chicken-pritong manok na hindi dumaan sa corporate test kitchen kundi sa kawaling uling ng tindera sa tabi ng kalsada. Wala itong secret herbs and spices, pero may sekreto pa rin: mura, malutong at satisfying. Kung may Justice League si Batman at Superman, merong timplado league na bumubuo ng Pastil at Kanto Fried Chicken- mga bayanı ng gutom na PESian. At sa halagang singliit ng barya sa bulsa, mas may “plot twist” pa ito ay kasya sa kahit among pelikulang pinipilahan sa mall. Ngunit higit pa sa pagkain, ito’y kwento ng kaligtasan laban sa gutom. Gutom na hindi glamoroso, gutom na hindi trending pero araw-araw na kaaway naming mga estudyanteng may liming piso sa
anG Balawas
TOTOONG KWENTONG MAY PINUPUNTO
g n a 10 Muk : n o i t i d e d ite
Lathalain
AI g n o r m a i LAng selfieng nil
Nag Trending Ngayon
niXyneelElijaB.Chavez
Naalala n’yo ba noong lahat ng tao sa Facebook at Instagram biglang naging obra ni Hayao Miyazaki? Isang upload lang ng selfie, boom: naglalakad ka na sa ilalim ng cherry blossoms kasama si na parang kasama sa anime. Kahit pawis na pawis ka galing palengke, pagdaan sa Ghibli filter, biglang naging cinematic. At syempre, walang papatalo—pati si kuya tanod at si ateng tintera, nagmistulang anime protagonist. Hype level: over 9000.
Akala ko doon na matatapos ang collective hallucination natin. Pero heto, pumasok si Gemini AI at inimbento ang Nano Banana. Parang binudburan ng MSG ang ego ng buong bansa: bawat mukha, instant action figure. May lighting, may detalye, at may vibe na collectible item ka na dapat naka-display sa loob ng glass cabinet. Mas sikat pa sa milk tea—lahat gusto maging limited edition. Pero sa gitna ng kasayahan, may tahimik na warning: bawat upload mo ng mukha, dagdag datos para sa mga algorithm na hindi naman nanlilibre ng milk tea. Saka may kwento-kwento na ginagamit din ‘yan sa identity theft at facial security. Ang selfie mong cute na parang toy,
niJessiMayeR.Aguilar
puwede na palang maging susi para mabuksan ang GCash mo o gawing avatar sa scam call center. Ang nakakatawa—o nakakaiyak—ginawa nating art at laruan ang sarili nating mukha. Pero baka sa huli a ang ending baka tayo rin ang malaro. So kung may magtanong kung “G” pa ba ako sa sunodsunod na AI craze ito? Isa lang ang masasabi ko: “Bestie, baka naman pwedeng balik na lang tayo sa normal na litrato. Yung walang filter. Yung mukha kong hindi collectible na action figure, hindi parang karakter sa anime, at higit sa lahat… hindi pang-identity theft.”
Varity show ba ang hanap mo? Nagmistulang all-star variety show ang social media.Ang ghilbu filter na biglang Napa-anime sa lahat ng selfiehula sa mag-aaral hangang sa mga tindera ng karenderya. Isang pindot lang automatic aesthetic. Hindi pa nakuntento ang internet, kaya dumating ang Nano Banana Ai. Dito, lahat ng madlang peps sa socmed ay biglang naging collectible toy na pwedeng ilagay sa display cabinet. Imbes na profile pic, mukha kang action figure na pwedeng bilhin sa mall na pinipilahan at talagang ping aagwan na parang naging biglang limited edition. At dahil hindi magpapahuli ang Gobyerno, pumasok na nga si Séc Jonvic Remulla na may sariling paandar. Habang abala ang bayan sa sa ulan at baha, ang matagal ng inaabangang advisory pero parang naging mukbang diaries ng mga bogchi ni Sec. Jonvic Sa bansang ito, kahit umaagos na ang baha, na animoy may pagsasawalang bahala at mismong galing pa sa gobyerno ang nilapang na punchline. Kaya abangan ang mga trending mapa memes man yan, advisory o sariling eksena sa social media. Malay mo baka bukas makalawa hindi lamang weather bulliten ang lalabas o kung anu pa mang filter. Baka may lumabas na ring tiktok live video ang mga kalihim.
OPISYAL NA PAMPAARALANG PAHAYAGAN NG PAYOMPON ELEMENTARY SCHOOL | MAMBURAO DISTRICT | SANGAY NG OCCIDENTAL MINDORO | REHIYON NG MIMAROPA
Mga Larawan ay mula sa Facebook account ni: G. Joash sandino T. Alcaide, Gng. Leslie Anne Balboa,
anG Balawas
TOTOONG KWENTONG MAY PINUPUNTO
Bogchi Diaries ni Sec. Jonvic Jonvic niEllaJoyG.Javien
Habana walang humpay ang ulan mapagabi at ulan at kasama pa na naging ilog ang kalsada, hawak ko ang cellphone ko, nakabantaysa mga page. Hindi ko alam kung dapat ba akong maganda ng uniform o magimprovise ng bangka mula sa styrofoam ng tindahan. Ang tanong ng lahat: “May pasok ba Bukas?”
Pagkalipas ng ilang oras, dumating na rin ang pinakahihintay na anunsyo. Pero hindi iyong inaasahan kong seryosong pahayag. Ang lumabas sa feed ko, mismong kay Sec. Jonvic remulla: “Mga abangers, sarap ng bogchi ko, sa kabusugan ay nakaidlipnang sandali, oh ito na inaabangan nyo!” Napahinto ako. Una kong naisisp: parody ba ito? Pero hindi- official eh. Habang bumabaha, ang breaking news : busog si Secretary. Parang tropa lang na nag-a-update sa
group chat matapos mag buffet, hindi opisyal ng gobyerno na nag anunsyo kung ligtas ba kaming lahat lumusong sa baha bukas. Nagtawanan ang mga kapitbahay at aking mga kaklase. Yung isa nagsabi pang : “ Ayos ah, nagkamukbang announcement na pala ang gobyerno.” Kasi sa toto lang, parang masmabilis pang bumuhos ang ulan kayso sa portal na advisory ng pamahalaan. At doon ko narealize: sa
bansang ito, kahit sa ginta ng pagbayo ng delubyo o kalamidad, may opisyal ng gobyernong kayang pumanch line. Hindi lang maduming tubug ng baha pati nakakacringe pa. Kung ganito ang magiging stilo ng ating ahensya ng pamahalaan, baka sa susunod na kalamidad, hindi na press release ang aabangan kundi tiktok video na. Larawan ay guhit ni G. Ronie Luther G. De Jesus
Wikang Pinoy may say sa hit series na
EDNESDAY W
Trending sa pinilakang tabing
niHannaC.Francisco
Sinu ba naman ang mag-aakala? Sa gitna ng gothic vibes at misteryo ng sikat na sikat na Netflix TV series na Wednesday, ay walang ano-ano, biglang naglapag at pumas ang mga saluting familiar sa atin: Tagalog. Oo, tama ang nabasa ninyo-sa season 2, episode 6 hindi si wednesday mismo ang bumirit, kundi si Bruno Yukon (Noah B. Taylor-FilAm na aktor), isang Filipino werewolf na nakausap ang kanyang nanay mula sa Pilipinas gamit ang sariling wiki. At hindi language basta “Kumusta ka” - kun’di full-blown sweet nothings na parang nagmula talaga sa text thread ng isang hopeless romantic.
ni RanzDwayneE.Glase May mga eksena talagang hindi lang basta pinapanoodkundi ninanamnam pinag-uusapan at ginagaya lalong lalo na naming mga kabataan. Biglang may linyang pamilyar sa international na serye, o di naman kaya ay maLSS na kanta mula sa animated film na hindi mo aakaling mapapabaha ang tiktok feed mo.
Mas kinagulat pa ng lahat nang sumagot si Enid Sinclair (Emma Myers) isang karakter na werewolf din ng sumagot siya ng malinaw na tagalog, na di umano’y natutunan daw niya sa kana yang fencing instructor s Pilipinas na nagngangalang Datu. Ang twist? Makadurog pusong break up line na tunay namang parang itak na tumarak sa puso at nagpadugo ng may panghihinayang. Ang banat niya: “ Wag mo na akong kausapin, manlolokong taksil” Talagang kahit naman sino ay mapapapa sa ng “Aray ko...” Mabilis ngang naging usapusapan at nag viral ang eksena online. Higit pa diyan may mga nagpost pa ng video sa tiktok na sinabi ngang “Huy Philippines
Hindi language basta palabas o kanta - kundi mga piraso ng kulturang unti-unting sumasalamin sa atin. Naging paraan ito para mapangit at makatawa, makarelate, at makahanap ng boses na isisigaw ng mga manonood at malamig na tinig upang mapakinggan. At habang lahat ay nadadala, nahihikayat sa ibat-ibang mga paandar at nadadala ng hype, unti-unting lumilitaw ang mas malalim na pagpapahalaga ata aral: ang kultura, kahit saan ang pinakamahalahga ay ang pagiging toto at kung paano mo ipapakita ang pagiging iyong creativity. Nagiging mas maningning, maka buluhan at mas masaya kapag mas pinadaloy ang imahinasyong sarili mo lamang ang naglalagay ng limitasyon. Uso, oo, minsan isang kisap mata pa lang mabilis mapalitan, ngunit ang pinaka esensya ay ang confidence na naitanim at ang creativity na nahasa ay walang paglagyan.Kaya bago ka oa ma-FOMO, tanong lang sasabay ka ba uso at agos ng trending, o manunood ka na lang mula sa gilid ng screen?
moment” - may mga natuwa sa galing ni Enid, at may pailan-ilan pa ring pumuna na parang google translate ang tunog ng linya ni Enid. Pero kahit ano pa man, hindi matatawaran ang ang timing na ang pa labas ng episode na ito ay kasabay sa pagtatapos ng pagdiriwang ng Buwan ng Wika kaya naman talagang tumatak at nagmakang Pinoy cultural clapback. Maliit man ang bahagi sa serie, malaki naman ang hatid na pride. Sa panahon na medals Ingles ang nangingibabaw, ang marinig ang tagalog sa isang global hit ay paalala na buhay relevant at kayang kaya magtrending ang ating wwikakahit sa Nevermore.
11 Lathalain
Nag
A : D O Sa bawat Sa bawat indak indak may may SP sariling sariling tatak tatak P P O O P niAlexandraG.Liguitan
Clap dito, sway doon, dagdag pa ng kaunting paandar- mula fierce hangang pacute, sa bawat galaw at indak may kanya-kanyang kwentong hinahabi. Hindi language basta gaya-gaya; ito ay pagsabay sa usona may sariling twist.
Naging matinding patunay nito na ang Soda Pop, isang kanta mula sa isang animated cartoon film mula sa Korea na “K-Pop Demon Hunters”. Na kwento ng mga K-pop idol na namumuksa ng mga demonyo. Sinong mag-aakala na ang OST ( Official Sound Track) lang ito ng sang cartoon movie, at ngayo’y naging isa sa pinaka trending na sayaw at umabot pa sa pagiging trending dance craze sa Tiktok. Magmula sa mga simpleng-simpleng chreographyn, nauwi ito sa pagiging playground ng mga katulad kong kabataan para magpakita ng talento, magpamalas ng gilas at maglagay ng sariling flavor sa bawat galaw.
Sa bawat clip, makikita ang ika nga ay creativity. May Chill lamang na pang classroom break, minsa’y may comic movements pa at props pang kasama. Syempre, hindi mawawala ang mga boombastik na paandar na tipong pangMV(music video) ang datingan. Dito lumalabas ang totoong impak ng trend: nagiging outlet ito ng self-expression naming mga mag-aaral. Hindi lang basta nakikisabay at nakikiayon, kun’di gumagawa ng asreling tatak sa bawat indak. At gaya ng softdrink na mabilis mawala ang fizz, darating ang panahon na lilipas din ang craze. Pero ang confidence at creativity na naipakita, mananatiling matamis at tatak sa alaala.
OPISYAL NA PAMPAARALANG PAHAYAGAN NG PAYOMPON ELEMENTARY SCHOOL | MAMBURAO DISTRICT | SANGAY NG OCCIDENTAL MINDORO | REHIYON NG MIMAROPA
Larawan ay guhit ni G. Ronie Luthe G. De Jesu r s, Key Rey Fajardo at Hillarry (Pseudony m)
anG Balawas
TOTOONG KWENTONG MAY PINUPUNTO
OPISYAL NA PAMPAARALANG PAHAYAGAN NG PAYOMPON ELEMENTARY SCHOOL | MAMBURAO DISTRICT | SANGAY NG OCCIDENTAL MINDORO | REHIYON NG MIMAROPA
agham
12
anG Balawas
TOTOONG KWENTONG MAY PINUPUNTO
RUNNING ERA niKassandraJayelle L.Villarosa
Agham sa bawat hakbang
“Running Era na!” Iyan ang banat ng maraming netizens na nag-u-upload ng kanilang jogging o marathon snaps online. Pero sa Payompon Elementary School, hindi lang ito basta trend - isa itong bagong paandar na nagbukas ng mas malusog at malakas na pangangatawan dagdag pa ang magandang suporta sa mental health at mas buhay at masayang komunidad.
Sa bawat hakabang ng mga paa sa pagtakbo, mabilis at agarang pumapalo ang heart rate ng ating puso, dumadaloy ang dugo at oxygen sa buong katawan at ang maganda pa, pinapalakas ang cardiocascular system na parang armor laban sa high blood pressure at mga sakit sa puso( iyong medical na sakit at hindi iyong nararanasan ng natin mindan). Pero hindi lang puso at baga ang nagfefeel ng benefits; bawat impak ng paa sa lupa ay mini workout para sa mga buto, pinatitibay nito ang bone density upang maiwasan ang osteoporosis, habang ang mga kalamnan ng binti at core ay lumalakas at nagiging mas matibay laban sa injury-parang free gym session na may bonus pa ang natural na hangin sa bawat hakbang. Isa sa pianakapaboritong epekto ng pagtakbo ay ang tinatawag ng mga eksperto sa Japan na “runner’s high.” Sa tuwing tumatakbo naglalabas ang utak ng ng endorphins- mga natural na kemikal na likas na “painkillers” at mood boosters. Ito ang dahilan kung bakit pagkatapos ng takbuhan, maskalmado ang nervous system.
Kunga may dagdag na bunos ang mga tagabayabayin, ito ay ang simoy ng hangin galing sa dagat. Bilang ang komunidad ng Payompon ay isang barangay na may malawak na baybayin tunay na para ngang 13th month pay ang simoy nito.. Ang sea breeze ay mas mataas na level na negative ions na tumutulong magpababa ng stress hormones na ayon yan sa pananaliksik ng Temasek Life Sciences Laboratory ng National University of Singapore. Sa madaling salita mas pinapakalma nito ang nervous system kapag timatakbo sa malaria sa dagat kumpara sa mga ika nga ay urban. Masaya magpost ng #runningera sa social media, pero higit sa lahat paalala ito na bawat simpleng hakbang ay may malaking epekto: pinapalakas ang puso at baga, pinapatibay ang buto at kalamnan, at binabalanse ang mental health at emosyon- mula stress hangang saya, lahat ay natutulunagan ng pagtakbo
BUY1 TAKE LIFE
Ang scam glow na imbes na self care, self destruct ni FritezyAlexaC.Jordan
Parang instant noodle na lang ang mga food supplement at skincare product-isang click, check-out at bukas nasa pintuan mo na. May collagen para “glow like K-pop star”, may capsule na pang fat burner in 7 days, at syempre, hindi mawawala ang whitening soap na parang mas mabilis pa sa alas dose ang pagputi. Ang tanong : lahat ba ng ito, dumaan sa matinong siyensya? O baka naman photoshop lang? Ayon sa mga eksperto, hindi biro ang epekto ng unregulated supplements. Ang sobrang vitamin A, halimbawa, ay pwedeng magdulot ng liver damage; ang labis na vitamin C ay hindi lang basta sipon ang itinataboy kundi pati na rin ang tiyan mo via diarrhea express. At ‘yung mga herbal na sinasabing “all natural”. Newsflash: hindi porket galing sa halaman ay safe nahello, marijuana at poison ivy ay halimbawa rin halaman. Sa skincare naman, mas nakakatakot. May mga bleaching cream na may hydroquinone at mercury na parang science experiment ng mga mad scientist. Oo, pwedeng pwede kang pumuti, pero baka kasama na pati kidney at nervous system mo. Hindi tiktok filter, mga bestie-real life toxic chemical ‘yan. Ang masaklap, mahigpit na regulation sa pagbebenta ng mga ito online. Parang lahat pwede maging instant dermatologist o nutritionist basta marunong gumamit ng ring light at magbenta sa live stream online. At iwanan ang science on the background. Kung tutuusin, hindi masama ang pangangalaga sa katawan. Pero kung ang DIY wellness ay galing sa cart na walang kasamang resibo ng Food and Drug Administration, mas bagay sigurong tawagin itong Add to cart, add to risk.
Na-imagine mo ba ‘yung eksena habang ang mga bata sa Austin, Texas, nakikipag-eyeball sa AI tutor na kayang magturo ng Math, Reading at Science, . Dito naman sa atin, eyeball din ang laban-eyeball kay ate na tagphotocopy para makuha ang limang pahinang module. Doon, eyetracking ang gamit para malaman kung nakatutok pa sa lesson ang estudyante. Sa Alpha School sa Texas, may guides na parang life coach: nagtuturo ng leadership, entrepreneurship at passion projects. Sa atin, may giro ring life coach- pero ang coaching ay “class behave, class wag maingay.”Doon, AI na ang nag-eeksamen, parang larong interactive. Dito exam pa rin ng yellow pad at kung minsan pa, dalawang estudyanteng naghihiraman pa ng lapis. sa Texas, walang homework. Kasi tapos lahat sa school day. Sa atin, may homework-perp madalas gawin ng magulang: magdrowing ng solar
system gamit ang illustration board at gliiters na binili sa palengke. Doon life skills workshop. Dito, life skills din- pila sa canteen, pagsakay ng tricycle, at pag-uwi ng magisa kasi si Ma’am panay ang remedial class. Ang resulta? Mga bata doon, top percentile sa standardized tests. Mga bata dito, top percentile sa standardized pila, standardized chalk dust. Doon, passion projects. Dito, passion project ng mga magulang at mga guardian na PTA contribution at samu’tcaring fund-raising.
Kaya’t habang sila ay nag-eeksperimento sa metaverse ng edukasyon na ani moy ang bawat estudyante ay masariling life coach na natututo sa kanilang sarili sa tulong ng lamang ng AI. Sa bilis nga ng pagbabago ng ating tenolohiya marami są atin na kung ano ang dapat ingatan ngunit sa panahon ng na umuusbong ang ang era ng multiverse ng AI na isang paarlan nag-kakaroon ng magandang resulta na kasama ang teknolohiya sa paghakbang ng pag-unlad ng industriya at lalong lalo na ng sistema ng Edukasyon.
Future na sila, tayo future tense pa rin
ni AliahJurizM.Villas
ayusin ang internet connectivity sa lahat ng pampubliko ng paaralan, Hindi ito luho...
Hindi dapat manatiling ganito. Dapat Magkaroon ng maya's at mabilis na internet connection ang mga pampublikong paaralan upang mabukasan ang mga posibilidad sa paggamit para sa pagtulong ng artificial Intelligence sa pagkatuto. Habang ang ibang bansa ay nag-eeksperimento gamit ang AI para sa physics at chemistry, marami sa ating mga guro ang nag-eexksperimento kung saan ilalagay aang cellphone para makasagap ng signal. Ang epekto? Nahuhuli ang mg abta, lalo na sa agam, kungh saan napakahalaga ng real-time na impormasyon impormasyon at mga kagamitan na makikita online at iba’t-ibang mga simulations. Kung walang maayon sa koneksyon ng internet sa ating mga pampublikong paralan, isang malaking tanong na kung paano pa makikipagsabayan ang mga etudyante at mag-aaral na mga Pilipin? Habang ang mga kaedadsa Vietnam at iba pang mga bansa ay nagpoprogram na ng mga chatbot, samantalang dito ang mga estudyante ay nagaantay pa ng daang daang kopya ng mga modules na naimprenta mula sa Learning Resuource ng Kagawaran ng Edukasyon. Ito ay hindi lamang usapin sa edukasyon kindi ito ay usaping pangkinabukasan na laging sigaw ay global competitiveness. Sa ating karatig na mga
bansa, ang kinakatakotan at minsan pa’y kinasusuklaman na AI ay tiinatrato bilang mga katulong ng mga guro sa, kasabay nito sa Pilipinas ang chalk pa rin ang itinuturing ng mga guro lalo na ng mga iba na ika nga ay pinaka-reliable na “app.”Kapansinpansin na talagang hindi lamang ito gap sa teknolohiya, kundi pati na ris a oportunidad at karapatan na ayon nga sa UN convention ang pagkakaroon ng internet connection ay karapatang pantao at hindi kapritsohan lamang. At sa ganitong sitwasyon parang ang ibig ipahatid ay “Hangang dito ka na lamang.” Kaya’t dapat magsimula ang gobyerno sa pinak-basic: ayusin ang internet connectivity sa lahat ng pampublikong paarlen. Hindi ito ludo, kundi isang rekwesito o ika nga ay isang requirement ng modernong edukasyon. Kasabay nito, at isa sa mga importante ay may pondo para sa iba’t-ibang digital training ng guro at maintenance ng ICT Facilities. Ang science ng mga bata ay hindi pwedeng maging nakabuffer. Kung gusto nating makasabay sa, huwag lang tao mag-organize ng ASEAN Convention, gawin din nating posible ang kanilang best practices, kasi baka sa susunod tayo na ang maging topic sa convention na pinamagatang “Case Study: The Country left Behind by Wi-Fi”
makabagong agham-agam niWenzzyKeiY.Marana
Pekeng siyensya, totoong problema Sa edad na ang bawat isa ay kumukuha ng impormasyon sa social media, nakababahala na naglipana angelus pekken science pages at maling impormasyon na akala mo liget na NatGeo pages ngunit hindi naman pala. Dagdag pa riyan mas nakababahala ang dami ng mga nagsheshare nang walang verification ng mga impormasyon na nagdudulot ng kalituhan at panganib. Para sa akin bilang mag-aaral hindi dapat kinukunsinte ang mga ganitong faek science pages. Hindi tama ang mga impormasyon na kanilang ipinapakalat at ang masama pa ito ay nagvaviral. Nakakafrustrate kapag nakikita ko angelus mga nagniningning na mga graphics at mga psuedoscience terme. Halimbawa, may page akong nakita na “Siper Brain Juice” na may 2M na followers at maraming positibong comment kahit wala namang scientific study. Nakakatakot din ang epekto sa kalusugan. Meron pa ngang page na nagsasabing “Glow-in-the-Dark water diet” ay safe pero may 3 kabataan na ang nagkasakit sa loob ng isang buwan ayon sa local news report. Nakakastress isipin na maraming naniniwala sa ganitong mga bagay. Pati ang edukasyon ay apektado rito, Nakikita ko sa mga gawa ng aking mga kaklase na 5 sa 10 kanila ay nag sasubmit ng mga projectgamit ang mga misleading na impormasyon mula sa trending pages. Nakakatuwa na ang nagiging basehan ng siyensya ay ang pagkaviral ng isang post sa social media. Dapat na mag-ingat sa pagshare ng science contents sa social media at iverify ang mga sources nito. Mahalaga na ituro ng paaralan kung paano suriin ang impormasyon upang maiwasan ang pagkalat ng pekeng science. Kindi mas maraming mga kabataan ang maniniwala sa maling impormasyon kaysa sa katotohanan.
AI upgraded, polisiya outdated
makatwirang kwaderno
Sa gitna ng pagdagsa ng Artificial Intelligence hindi lamang sa mga pribadong institusyon pati na rin sa ibang pampublikong paaralan. Sinasabi ng mga eksperto na napakalaki nga ang maitutulog nito sa pag-aaral, pagtuturo at pagkakatuto ng mga bata lalong lalo na sa pagpoproseso ng mga kailangan ng mga guro. Minsan nga ay itinuturing na libreng tutor na halos walang palya at wala pang chalk allowance. Pero habang mabilis na nag papalit ng bersyon at mas nagiging mas ika nga ay advance na; ang polisiya at regulasyon patungkol sa Artificial Intelligence ay nananatili pa hindi makasabay at outdated.
agham
Sa 39th ASEAN+ Korea Council of Teachers Convention nitong Setyembre 19-21, 2025 sa Cebu, City, ibinahagi ng Singapore, Korea, Malaysia, Vietnam at Thailand ang kanilang paggamit ng makabagong teknolohiya at artificial Intelligence bilang katuwang sa pagkatuto. Dinaluhan ito ng mga iba’tibang mga guro, school leaders sa buong Pilipinas karma na ang Punong guro ng Payompon Elementary School na naging saksi sa malinaw na larawan ng agwat habang ang ibang bansa anakikipag usap sa AI, marami pa rin ang pampublikong paaralan ang hindi makakonekta kahit sa Internet.
13
OPISYAL NA PAMPAARALANG PAHAYAGAN NG PAYOMPON ELEMENTARY SCHOOL | MAMBURAO DISTRICT | SANGAY NG OCCIDENTAL MINDORO | REHIYON NG MIMAROPA
DISKONEKTADO
Pampublikong edukasyon na naiwan sa Offiline mode
niZhandreaZalviLouiseL.Dano
Klaro, ang Artificial Intelligence ay hindi kailanman ay hindi naging kaaway o kontra, ngunit ang nagiging hindi malinaw ay ang kawalan ng kongkreto at klarong regulasyon o di kaya ay polisiya na magtatakda ng mga limitasyon ang tunay na salot. Nagiging pambansang isports ang copypaste. estudyanteng hindi pa gumagawa ng sariling sulatin dahil mas mabilis magtype ng prompt at maggenerate. ang resulta , artificial learning.
Hindi lamang iyo, pati nga mismo mga guro, hindi na mapigilang gumamit at matukso. Gumagamit ng AI para gumawa ng materyal na pang turo, na ang masama minsan ay hindi nababasa kaya minsan napaka wirdo ng mga salitang ginagamit pagdating sa mga tagalog na mga salita. Nagiging bias at minsan pa ay misinformation. May mga pagkakataong ginagamit ng AI ang mga artikolong bias pero kung aamalain mo ay iba ang confidence ng mga sinasabi at pinapahayag.
Kung hindi kikilos agad ang mga tagagawa ng polisiya, darating ang panahon na mismong ang pagagawa ng polisiya ay ip[ap[agawa na rin sa AI. Kaya habang may oras pa gamitin ang AI bilang chalk ng bagong henerasyon, hindi pambutas ng gulong ng edukasyon. Maglatag ng malinaw na polisiya, training para sa mga guro, critical thinking para sa mga estudyant, at accountability para sa mga nagamit ng AI. Hindi pwedeng bahala na si Batman; kailangang malına ang guidelines kung yaw nating maging gadget zombie generation.
anG Balawas
TOTOONG KWENTONG MAY PINUPUNTO
Pagpapatupad ng AI sa Edukasyon tampok sa ASEAN teachers’ Convention ni DiarahShequinaC.Javiera
14 agham
“Ang daming innovations” iyan ang nasambit ng Punongguro ng Payompon Elementary School na si Dr. Dylene R. Eje sa pakikilahok sa sa 39th ASEAN Council of Teachers+Korea (ACT+1) Convention na idinaos sa Cebu Waterfront Hotel, Ika-19-22 ng Setyembre, 2025. Nilahukan ng mga guro at lider sa edukasyon mula sa iba’y-ibang bansa ng ASEAN at ng Korea. Tinutukan sa tatlong araw na ang komperensya ang pag-usbong ng Artificial Intelligence (AI) sa mga paaralan. Tinalakay kung paano ito nagagamit, kabilang ng mga personalized
learning platforms at automated assessment tools. Para sa PES, nagsilbi itong insperasyon upang makapaghanda sa hinaharap na integrasyon ng AI sa pagtuturo. “ Mahalagang matiyak na ang paggamit ng AI ay magiging pantay-pantay at magagamit lahat ng mga magaaral, upang walang. maiwan,” giit ni Dr. Eje, Kasabay ng kanyang pahayag na nakikita niya ang malaking potensyal ng teknolohiya sa pagpapalakas ng kalidad ng edukasyon. Nagtapos ang komperensya sa panawagan ng mas maalwak na pagtutulungan ng mga bansa sa rehiyon upang mapangalahgaan ang kapakanan ng mga guro at kasabay ng pagyakap sa makabagong tek nolohiya.
PH
PASOK SA TOP 50
Pinas top 50 sa Global Innovation index, PES umaasa sa agarang benipisyo ng inobasyon niJaymielD.DelosReyes
OPISYAL NA PAMPAARALANG PAHAYAGAN NG PAYOMPON ELEMENTARY SCHOOL | MAMBURAO DISTRICT | SANGAY NG OCCIDENTAL MINDORO | REHIYON NG MIMAROPA
Habang ipinagmamalaki ng buong Pilipimas ang pagkakasama nito sa Top 50 ng 2025 Global Innovation Index (GII)- ang pinkmataas na naging ranggo ng Pilipinas sa kasaysayan. Umaasa ang mga guro at mag-aaral ng Payompon Elementary School na ang tagumpay na ito ay maisasalin at magkakaroon ng konkretong tulen para sa pag taas pa ng kalidad ng pagtuturo at pagkatuto sa mga pampublikong paaralan.
anG Balawas
TOTOONG KWENTONG MAY PINUPUNTO
Larawan ay mula sa: https://www.facebook.com/DOSTph/posts/raise-your-flag-the-philippines-has-officiallybroken-into-the-top-50-of-the-202/1089850519990147/
Liwanag mula sa asin
Mula sa ika-59 noong taong 2022, umakyat ang Pilipinas sa ika-50 ngayong taon na dahil sa pagbubunga ng pagpapatibay ng mga pananaliksik kasama na ang mga suportang ginawa ng Department of Science and Technology (DOST). Ayon sa datos na inilabas ng DOST mahigit sa 3,000 ang nakompirmang Research and Development Projecs kasama pa rito ang libo-libong mga scholarships na iba’t-ibang lebel na naipamahagi at naipatupad upang palakasin ang agham at teknolohiya. Para kay Dr. Dylene R. Eje, punongguro ng Payompon ES, malaking bagay kung ang ganitong inobasyon ay makarating hangang sa mismong mga silid aralan ng mga pampublikong paaral. “ Kung ang teknolohiya at programa ng gobyerno ay aabot sa amin, mas magiging handa ang mga batang Mindoreno na mas makisabay sa buong mundo” ani niya.
niKrisAngelo V.Rabo
Lamparang asin nagliwanag sa panahon ng unos Sa panahon ng napakalakas ng buhos ng ulan nasakhihan ng mga taga Mamburao ang malaking tulong ng saltwater-powered lamp na naimbento ng Filipinang siyetistang si Engr. Aisa Mijeno noong 2022. Naging mistulang liwanag sa dilim ang nasabing salwater lamp nitong nanalasa ang ang malakas na habagat na nagdulot ng baha at kawalan ng kuryente sa mga sitio at kumunidad ng barangay Payompon, ika-12 ng Setyembre, 2025. ganitong lampara na pwedeng kaligtasan mawalan magkaroon man Mistulang pag-asa ang saksakan ng cellphone charger, na ng malawakang brownout. liwanag na ibinigay ng nasabing tanging nagpanatiling buhay sa mga Para sa mga nagmayay-ari ng lampara habang nag karoon ng cellpnone ng mga taga Payompon saltwater lamp ang ganitong mga malawakang brownout sa kalakhan upang hindi maputol ang imbensyon ay isa sa mga ng Mamburao. Halos nagagamit ng komünikasyon sa mga updates sa pinakpraktikal na solusyon sa lampas walong oras ang isang ora ng unos. katulad ng komunidad ng Payompon basong tubig na may asin o tubig Ayon sa isang guro ng na nakararanas ng kawalan ng MAINIT NA SOPAS. Mainit na handog ni G. Butch Noriel A. Lambit dagat. sa kanyang paglaunch ng Project Kiriwi habang di alintana ang Payompon Elementary School na kuryente sa oras ng mag karoon ng pagbayo ng malakas na ulan dulot ng habagat. Kuha ni Lance Naging isang malaking tulong gumamit ng saltwater-lamp, “ Ang Kyle De Jesus banyo o habagat at upang may din ang nasabing lampara dahil ganitong teknolohiya ay liwanag na mag bigay sa gitna ng may mga bersyon ng makatutulong para matiyak ang unos.
Larawan ay mula sa: https://www.facebook.com/DOSTph/posts/raise-your-flag-the-philippines-has-officially-broken-into-the-top-50-of-the-202/1089850519990147/
Dagdag pa ng mga gur, ang mga proyekto gaya ng SETUP para sa maliliit na negosyo at scholarship para sa kabataan ay sana’y kahalintulad na bersyon para rin sa paaralan, malaking hamon pa rin ang kakulangan ng kagamitan sa agaham, limitadong internet access at higit sa lahat ay ang kakapusan ng pasilidad. Dagdag pa ng Science Coordinator ng nasabing paaralan na si G, Joash Sandino T. Alcaide ay “Kung maisasalin ang mga naging inobasyon mula sa mga pambansang antas tungo sa lokal, hindi lamang ang mga siyentista ang makikinabang sa syodad kundi pati na rin ang mga nasa Probinsya. Ang pandaigdig na tagumpay ng Pilipinas ay naging paalala na ang tunay na sukatan ng inobasyon ay kung paano nito mapapabuti ang pang-araw-araw na buhay ng mga mag-aaralmula sa pag aaralng agham.
Sa bawat palo ng bola at sigaw ng libo-libong manonood, iniukit ng Alas Pilipinas Men sa bato ng kasysayan ang isang kabanata na matagal nang inaasam ng sambayanan—ang kanilang unang panalo sa FIVB Men’s World Championship 2025. Isang pambihirang pagkakataon at lalong hindi basta ito isang tagumpay; ito’y patunay na kaya ng Pilipino na makipagsabayan at pumalagb sa pinakamalalakas na koponan sa mundo. Matapos nilang igupo ang Egypt at muntik nang pabagsakin ang isa sa pinakamakapangyarihang koponan sa Asya-ang Iran sa limang set.
Spike, swipe at Sining
Voleyball na ang bagong kulay ng Kabataan ni AliahJurizM.Villas https://www.facebook.com/photo.php?fbid=122186853242347421&set=pb.61560422647369.-2207520000&type=3
Sa isang tahinina sulok ng Maynila, isang ordinaryong court ang biglang naging canvas ng mundo. Mula sa mga mukha ng international volleyball stars— Bryan Bagunas, Yuki Ishikawa, Simone Giannelli, at Ricardo Lucarelli—naisilang at sumilip ang isang obra na kumiliti sa mata at agad na pumukaw ng atensyon sa internet. Viral agad, kasi nga naman, bihira mong makita o mapanood ang volleyball hindi lang sa TV o TikTok highlights, kundi nakapinta sa mismong court ng komunidad. Hindi ito basta sahig ng court na may pintura. Isa itong sahig ng court ng inspirasyon, na tila nagsasabing, “Hoy, dream big. Kahit saan ka maglaro—backyard, barangay court, o World Championship—pwede kang gumawa ng kasaysayan.” At gaya ng mural, kumakalat din ang hilig sa volleyball ng mga kabataang Pilipino. Hindi na lang ito sport; isa na itong lifestyle, fandom, at bagong art form na nag-uugnay sa iba’t-ibang henerasyon. Spike dito, swipe doon, share agad sa social media—boom, instant trend. Sa bawat laro, may hashtag. Sa bawat palo, may TikTok edit. Dito sa Payompon Elementary School, ramdam din ang bugso ng inspirasyon. Ang bawat mag-aaral naglalaro sa court ay para ring pintor—gumuguhit ng sariling obra gamit ang bola, pawis, at pangarap. Hindi man viral sa ngayon, bawat palo nila ay teaser ng mas malaking kwento: na balang araw, baka sila naman ang maging mukha sa mural ng susunod na henerasyon. At sa huli, pareho lang ang mural at volleyball—parehong sining na nag-iiwan ng bakas. Kasi sa totoo lang, sa volleyball, tulad ng sining— lahat tayo may canvas, at lahat tayo may kulay na maiiwan sa isports na ating kinahihiligan.
Sa bawat rally, tila ramdam ang kabog sa dibdib ng mga manlalaro— puso ng bayan, puso ng pag-asa, at pusong hindi sumusuko. Ngunit sa likod ng lahat ng ito, sa tabi ng court kung saan mahigpit na nakapulupot ang kanyang mga kamay, naroon ang utak at liderato na nagturo sa kanila kung paano maniwala sa sariling kakayahan—si Coach Angiolino Frigoni. Sa maigsing karanasan ng Alas Pilipinas Men sa FIVB Men’s World Championship, hindi lamang tagumpay laban sa Egypt o halos pagpalag sa Iran ang nagbigay saysay sa kanilang kampanya. Ang tunay na kwento ay kung paano itinanim ni Coach Frigoni sa bawat balibolista ang tiwala sa sarili, malinaw na sistema, at kulturang lumalaban na dati’y tila malayong maabot ng Philippine men’s volleyball. Bago pa man simulan ang torneo, ipinangako ni Frigoni na dadalhin niya ang Alas Pilipinas hindi lang bilang kalahok o ika nga natin ay saling pusa lamang, kundi bilang koponang may kakayahang gumawa ng ingay at isigay ang katagang “laban”. At totoo nga—nang mapabagsak ng Pilipinas ang Egypt, ginulat nila ang mundo. At ayon kay Frigoni, hindi iyon isang milagro; iyon ay bunga ng disiplina at sistemang paulit-ulit niyang ipinunla sa ensayo. Nang makaharap ang Iran—isa sa pinakamalalakas sa Asya— naging malinaw pa sa sinas ng ara na hindi basta-basta
underdog ang Pilipinas. Bagaman natalo ng limang set, ipinakita ng koponan ang puso at tibay ng dibdib ng Pilipino na sinanay sa istriktong gabay ng kanilang coach. Para sa karamihan, si Coach Angiolino ay hindi lamang nagturo ng X’s and O’s ng volleyball. Nagturo siya ng ika nga ấy winner mentality. Ipinakilala niya ang kahalagahan ng tamang mindset—na hindi hadlang ang bansang pinagmulan upang makipagsabayan sa pinakamagagaling at pianakakilala. Sa kanyang pangunguna, nabago ang imahe ng Philippine men’s volleyball mula sa “tagasalo” tungo sa “palaban.” Kung titingnan ang istatistika, maaaring sabihin ng iba na isa lang itong panalo at isang “malapit na pagkatalo” o ika nga ay isang upset na laban. Ngunit para sa mga nakasaksi, ito ay simbolo ng bagong yugto—isang rebolusyong nagsimula sa tiwala ng isang coach mula Italya na naniwalang kaya ng Pilipino. Sa pagtatapos ng kampanya ng Alas Pilipinas, malinaw na hindi lang kasaysayan ang iniwan. Ikinintal ng Alas Pilipinas Men na ang isang pangako: na sa bawat darating na laban, dala nila ang inspirasyon ng isang lider na nagpapaalala na walang imposibleng pangarap. At sa puso ng bawat Pilipino, si Coach Angiolino Frigoni ang magiging alaala ng simula ng isang bagong panahon para sa Philippine men’s volleyball.
I was waiting for a win to show to everybody how much we improved in this 16 months and that happened today and I am very happy for it.
https://www.facebook.com/profile.php?id=61560422647369&sk=photos
pickleball craze
niDiarahShequinaC.Javier
BAGONGLIBANGAN, BAGONG KINAHUHUMALINGAN
KASAYSAYAN! Italy vs. Bulgaria sa Pilipinas. Nagtala ng pinakamaraming tagahangang dumalo sa Finals ng World Championships na umabot sa RECORD BREAKING.
mga fans
16, 249
Unti-unting nagiging mainit na usapan sa Pilipinas ang pickleball—isang larong pinaghalo ang tennis, badminton, at pingpong. Simple lang, pero may kakaibang dating. Kapag sinubukan mo, para kang nahulog sa isang bagong “crush” na ayaw mo nang bitawan. Sa Payompon Elementary School, nagsisimula nang mahulog ang mga bata sa saya ng larong ito. Kahit sa simpleng covered court lang, sapat na para magsimula ng isang bagong kilig na hatid ng bawat palo at bawat sigaw ng “smash!” Parang may sariling mahika ang pickleball: minsan simpleng laro lang, pero sa
bawat hampas ng raketa ay may kasamang halakhak, tawanan, at minsan pa’y friendly rivalry na nagiging matamis na alaala ng pagkakaibigan. Ngayon, ang pickleball ang nagiging bagong kinahuhumalingan ng mga batang PESian—isang larong hindi lang pampalakas ng katawan kundi parang sayaw na pumapainit sa pagkakaibigan,
nagpapakita ng lakas, at pumapanday ng tiwala. Sa bawat pagpalo, may dalang sigla; sa bawat pagtakbo, may kasamang asam ng panalo; at sa bawat pagsalo, may hatid na aral ng pagtutulungan. At sino ba naman ang hindi mahihilig? Sa bawat bagsak ng bola ay tila may bulong: “Halika, laro atyo.” Sa bawat hampas ng
raketa, isang imbitasyon na rin ito—subukan mo, at baka dito ka rin mahulog. Sapagkat sa dulo, ang pickleball ay hindi lang laro—ito’y bagong pintig ng puso ng mga batang PESian, isang sigaw ng kasiyahan, at isang paanyaya na patuloy nilang hindi pagsasawaan.
OPISYAL NA PAMPAARALANG PAHAYAGAN NG PAYOMPON ELEMENTARY SCHOOL | MAMBURAO DISTRICT | SANGAY NG OCCIDENTAL MINDORO | REHIYON NG MIMAROPA
niCassandraJayelle L.Villarosa
isports
Sa likod ng kasaysayan 15 Himig ng tagumpay at ang maestro sa sideline
anG Balawas
TOTOONG KWENTONG MAY PINUPUNTO
16 isports
ALEX EALA INSPERASYON NG BAGONG HENERASYON
OPISYAL NA PAMPAARALANG PAHAYAGAN NG PAYOMPON ELEMENTARY SCHOOL | MAMBURAO DISTRICT | SANGAY NG OCCIDENTAL MINDORO | REHIYON NG MIMAROPA
niXyneelElijaB.Chavez
Larawan mula sa : https://www.facebook.com/AlexEala/photos
anG Balawas
TOTOONG KWENTONG MAY PINUPUNTO
Sa bawat palo ng raketa, may bakas ng tiyaga, tapang, at pangarap. Na ang salitang pagsuko ay burado sa bokabolaryo. Ang court man ay semento, at ang raketa man ay luma o hiniram, bawat palo ay may dalang mensahe na ang dedikasyon at puso ang tunay na sukatan ng tagumpay. Para sa mga batang Pilipino, ito ay isang sigaw na nananawagan na—subukan, maniwala, at patuloy na lumaban. Si Alexandra “Alex” Eala, bata pa lamang ay hinubog ng sipag at determinasyon. Sa murang edad, nakilala na siya sa pandaigdigang entablado ng tennis, dala ang watawat na may tatlong bituin at araw na may pula at bughaw sa bawat torneo. Palagi niyang sinasabi “Be ambitious, and dream big. Anything is possible.” Hindi lang ito para sa mga atleta, kundi para sa bawat batang nangangarap na maabot ang kanilang pangarap gaano man ito kaimposible. Sa gitna ng malalaking torneo, makaagaw pansin ang Nike ponytail na may disenyo ng sampaguita—payak ngunit maringal, sagisag ng Pilipinas na dala-dala niya saanman siya magpunta. Bawat talulot, bawat bulaklak, tila paalala na sa simpleng ganda at halimuyak ng ating kultura, may nakatagong lakas at dangal. Para sa mga batang PESian,may mabangongi ang aral na humalimuyak sa kanyang kuwento- kahit sa pinakamaliit na court, may pagkakataong magtagumpay. Sa bawat palo ng raketa ni Alex, may kasamang paanyaya—isang inspirasyon na kahit sa larangan ng academics, arts, o sports, puwede kang mangarap nang mataas. Sa kanyang mga panalo, hindi lang trophy ang naiuwi. May kasamang liwanag na nagbibigay lakas ng loob, hindi lamang sa mga kapwa atleta, kundi sa lahat ng batang Pilipino na handang mangarap nang malaki.
Habang pinagpapawisan sa ilalim ng araw ang mga batang nangangarap, may mga desisyong tila kaydaling ibasura ang pawis ng kabataan. Kapag sinimulan nating sukatin ang halaga ng laban sa dami ng medalya, nawawala ang esensya ng kompetisyon. Hindi ba’t ang pinakamahalagang laban ay ang mismong pagkakataong lumaban? Sa gitna ng usong sports craze na dala ng Men’s Volleyball World Championships na ginanap sa Pilipinas, untiunting umusbong sa mga kanto ng Payompon Elementary School ang bagong henerasyon ng mga batang atleta. Sina Jubal, Rio, Caden, at Saldrex—mga batang nagsimula lang makipaglaro sa mga kuya’t ate sa kanto—ang ngayon ay inaasahang magdadala ng pangalan ng kanilang paaralan sa larangan ng volleyball. Ngunit tila mauudlot ang pag-angat ng kanilang pangarap matapos lumutang sa pagpupulong ng Mamburao District Sports Coordinators ang mungkahing alisin ang ilang ball games, kabilang ang volleyball, sa mga susunod na palarong pampaaralan—dahil umano sa mababang tsansang manalo. Isang desisyong tila simpleng administrative adjustment lang para sa ilan, pero para kina Jubal at sa batang tulad nila, ito’y maaaring katapusan ng isang pangarap na nagsisimula pa lang mabuo. Sa unang tingin, tila maliit na isyu lang ito—isang pagbabago sa lineup ng sports events.Ngunit kung sisilipin ng mas malalim, makikita nating ang bawat desisyong tulad nito ay sumasalamin sa kung paano tinitingnan ng lipunan ang kabataan: bilang puhunan sa kinabukasan, o bilang numero sa medal tally. Ang tunay na galing ay hindi nakikita sa tropeo, kundi sa sipag at pusong handang lumaban. Sina Jubal at ang kanyang mga kaibigan ay patunay nito—mga batang nagsimula sa kalsada, walang proper gear, minsan bola pa ay luma o tagpi-tagpi. Ngunit araw-araw silang humahampas ng bola, tinuturuan ng disiplina at pagtutulungan sa laro. Sabi nga ni Jubal, “Ganun lang po, laban lang. Nakakapagtraining na din po kami tapos nagkakaroon po kami ng mga kuya at ate, mga katropa din po na mahilig sa sports.”
Kung ganitong mga kwento ng pag-asa at tatanggalin lang, sino pa ang pagbibigyan ng pagkakataon?At kung iisipin, ang usapin ay lampas na sa simpleng paligsahan. Hindi lang ito tungkol sa panalo o talo— ito’y tungkol sa kung paano natin hinuhubog ang kabataan sa labas ng silid-aralan. Ang esensya ng palarong pampaaralan sa kahit anong mang lebel ay hindi lang dapat naka sentro sa pagkapanalo— kundi paghubog ng karakter, tiwala, at pagkakaisa. Ang mga batang tulad nina Jubal ay hindi lang naglalaro; sila’y lumalayo sa bisyo, sa layaw, at sa kawalangdireksyon. Sa bawat palo ng bola, natututo silang makipagkapwa, makinig, at magpursige.Ngunit higit pa sa moral lesson, may mas malalim na tanong na kailangang sagutin: sino ba talaga ang binibigyan ng pagkakataon sa mga patakarang ito? Kung ang dahilan ay “mababang tyansa ng panalo,” ano pa ang silbi ng edukasyon kung hindi tayo marunong magpalago o magdevelop ng isang potensyal? Dapat matanggap na hindi kailangang maging champion agad; kailangan lang may pagkakataon. Ang district o kahit anong institusyon ay may moral na tungkuling magbigay ng pantay na oportunidad, hindi mamili kung sino lang ang “worth investing.” Dahil minsan, sa mga palpak na serve at sablay na spike, doon nahuhubog ang tunay na atleta —at ang tunay na tao. Subalit gaya ng anumang usapin, may mga panig na naniniwalang praktikal lamang ang ganitong hakbang. Maaaring sabihin ng ilan na “Praktikal lang. Ilaan na lang natin ang pondo at oras sa mga sport na siguradong makakapagpanalo ng medalya.”
Katwirang walang time out niJhaycel AndreaS.Sales
Dapat maging bahagi ng paghahanda ang planadong pagkain na nagbibigay ng maayos at tamang sustansiya.
Sa limitadong resources ng paaralan, kailangang maging “strategic” ang pagpili. Hindi raw dapat sayangin sa team na hindi naman makapanalo sa provincial meet.Ngunit sa ganitong pag-iisip, hindi ba’t unti-unti nating tinuturuan ang kabataan na ang halaga ng pagsisikap ay nakadepende lamang sa resulta? Kung ganito ang pananaw, kailan pa naging sukatan ng halaga ng kabataan ang bilang ng medalya?Ang sports ay hindi investment na dapat may “ROI”—ito ay puhunan sa karakter, sa disiplina, at sa paghubog ng pangarap. Ang bawat batang pinipigilang lumaban ay isang kwento ng pangarap na hindi nabigyan ng pagkakataon.At kung iyan ang direksyong tatahakin natin, baka balang araw, wala nang batang maglalakas-loob maglaro—dahil natutunan nilang sa sistemang ito, hindi sapat ang puso. Kaya’t malinaw ang panawagan huwag tapusin ang laban bago pa ito magsimula. Dapat pag-isipang mabuti ng pamunuan ng distrito ang desisyong ito. Palakasin, hindi putulin, ang grassroots sports. Maglaan ng pondo, mag-train ng coaches, at gawing bukas sa lahat ng bata ang larangan ng palaro —panalo man o hindi. Dahil sa dulo ng bawat palo ng bola nina Jubal, Rio, Caden, at Saldrex, may sigaw na malinaw: “Hindi lang kami naglalaro—nangangarap kami.”
Kapag sinimulan nating sukatin ang halaga ng laban sa dami ng medalya, nawawala ang esensya ng tunay kompetisyon.
Malnutrisyong ikinubli sa Medalya
Sa bawat paligsahang pampalakasan, madalas nating ipagdiwang ang lakas, bilis, at tapang ng mga batang atleta. Ngunit sa likod ng kanilang sigla, may isang isyung bihirang mapansin — ang kakulangan sa tamang nutrisyon. Kung saan dapat pinaghahandaan ang kalusugan, doon pa nagiging basta-basta ang pagkain. ng balanseng nutrisyon, tila nasasanay ang ilan na magtiis Noong sumapit ang District Palaro, kapansin-pansin na sa halip na masustansiyang pagkain, tinapay mula sa panaderya, maasukal na juice, at mga pritong ulam ang madalas na ihain sa mga batang atleta. Sa halip na magbigay-lakas, tila ito’y nagiging paalala na minsan, ang pinakamahalagang aspeto ng paghahanda — ang nutrisyon — ay napag-iiwanan. Habang may mga batang buong siglang lumalaban, may ilan namang pinipilit ang katawan na hindi sapat ang pahinga at pagkain.Hindi ba’t kabalintunaan ito? Ang mga batang atleta ang dapat pinangangalagaan, ngunit sila rin ang madalas nakakalimutang pakainin nang tama. Sa halip na maipakita ang disiplina at kahalagahan
kaysa alagaan ang sarili. Kapag ang katawan ay kulang sa sustansiya, gaano man kalakas ang loob, bibigay din sa huli. Kung magpapatuloy ito, paano natin maaasahan ang tunay na tagumpay kung mismong pundasyon ng lakas — ang maayos na pagkain — ay napapabayaan? Panahon nang seryosohin ang nutrisyon sa bawat palaro. Dapat maging bahagi ng paghahanda ang planadong pagkain na nagbibigay ng maayos at tamang sustansiya. Hindi sapat ang palakpakan at medalya; ang tunay na panalo ay makikita sa malusog na batang atleta na busog sa sigla at pag-asa. Dahil sa bawat tinapay, kanin, at ulam na inihahain, naroon ang puhunan ng bawat panalo — hindi lang para sa laro, kundi para sa buhay.
isports
pinatay na pangarap
17
OPISYAL NA PAMPAARALANG PAHAYAGAN NG PAYOMPON ELEMENTARY SCHOOL | MAMBURAO DISTRICT | SANGAY NG OCCIDENTAL MINDORO | REHIYON NG MIMAROPA
Sa medalya sinukat ang halaga ng
anG Balawas
TOTOONG KWENTONG MAY PINUPUNTO
isports
18
Family Team Format, tampok sa School Palaro 2025 ng Payompon ES
INDAK NG KWALIPIKADO niDiarahShequinaC.Javier
niKassandraKayelleL.Villarosa
Isinagawa ng Payompon Elementary School ang School Palaro 2025 noong Setyembre 19– 20, 2025, bilang paghahanda sa pagpili ng mga batang atleta na kakatawan sa District Palaro 2025. Ngayong taon, ipinakilala ang bagong by family team format sa halip na by grade level upang mabigyan ng pantay na pagkakataon ang lahat ng magaaral. Tatlong koponan ang nagtunggali — Red Lions, Yellow Tigers, at White Bears — sa iba’t ibang larong pampalakasan gaya ng athletics, patintero, sipa, basketball, volleyball, at badminton. Ayon kay Dr. Dylene R. Eje, Punong-guro ng paaralan, ang sistema ay naglalayong palakasin ang samahan at sportsmanship sa pagitan ng mga mag-aaral kahit magkakaiba ng grade level. Dagdag pa ni G. Randy S. Glase, School Sports Leader, mas naging makulay at masigla ang palaro dahil nagkaisa ang mga bata sa kabila ng pagkakaiba ng baitang. Sa pagtatapos ng dalawang araw na paligsahan, higit pa sa medalya ang naiuwi ng bawat kalahok — ang aral ng pagkakaisa, patas na laban, at tunay na diwa ng pagiging atleta.
Matapos ang halos pitong taong pahinga, muling sasayaw sa entablado ng DanceSport ang Mamburao District sa nalalapit na 2025 Provincial Sports Meet na gaganapin sa Sablayan, Occidental Mindoro sa Nobyembre. Sina Zhandrea Zalvi Louise L. Dano at Josh Carl B. Ariola ang pares napambato na magpapainit ng dance floor ng pinakamataas na sporting event sa lalawigan ng Occidental Mindoro. Ang pagbabalik na ito ay itinuturing na makasaysayan sapagkat matagal ding nawala sa naturang kategorya ang distrito dahil sa kakulangan ng manlalaro at mga tagasanay. At ng mga pangangailangan para sa nasabing isport. Sa mga nakalipas na tapon nga ấy nagtabas ang Mamburao District ng isport at deligasyong isasama sa Provincial Sports Meet.Sa taong ito, muling binuo ng Mamburao District ang kanilang DanceSport team bilang patunay ng muling pag-usbong ng talento at kumpiyansa ng mga batang atleta. Ayon sa mga coach, layunin ng kanilang pagsali at pagbuo ng team muli, na hindi lamang makakuha ng medalya kundi maibalik ang sigla at prestihiyo ng distrito sa larangan ng Dance Sport. Sa huling pagkakataon nga na pagsali ng mamburao District ay umabot ang koponan sa Palaraong Pambansa sa dalawang kategoryang Latin at Modern Standard. Pinagharian ng Mamburao District ang buong rehiyon ng MIMAROPA. Ang Mamburao District ay inaasahang magbibigay ng bagong ritmo at enerhiya sa kumpetisyon—isang pagbabalik na tiyak na aabangan ng mga manonood sa buong lalawigan.
PES SCHOOL PALARO ‘25
MEDALTALLY
OFFICIALRESULTS
OPISYAL NA PAMPAARALANG PAHAYAGAN NG PAYOMPON ELEMENTARY SCHOOL | MAMBURAO DISTRICT | SANGAY NG OCCIDENTAL MINDORO | REHIYON NG MIMAROPA
RED
LIONS 5
11
12
YELLOW TIGERS 12
9
9
WHITE
MULA SA IKA-19 NA PAHINA
BEARS 11 anG Balawas
TOTOONG KWENTONG MAY PINUPUNTO
PES Colture and Performing Arts magpapasikab sa Prov. Meet ‘25
7
8
Tulad nina Jubal, Rio, Caden, at Saldrex, na araw-araw, kahit walang kasiguraduhan, patuloy pa ring nagsasanay. Muli silang nagtipon sa pamilyar na lugar — ang lumang kalsada sa tapat ng barangay hall. Wala pa ring malinaw na sagot kung makakapaglaro pa sila sa susunod na palaro.
Pero habang hawak ni Saldrex ang bola, tumatawa si Caden, at nagsisigawan sina Jubal at Rio, malinaw ang mensahe: Hindi natatapos ang laban sa desisyon ng iilan. Dahil sa puso ng bawat batang naglalaro, patuloy ang pagtalbog ng pag-asa. At habang patuloy nilang pinapasa ang bola, tila ipinapasa rin nila sa isa’t isa ang paniniwala na kahit maliit ang simula, malaki ang mararating.
Murcia tagumpay madepensahan ang Korona sa Chess niFretzyAlexaC.Jordan
Governor’s Cup binuksan para sa batang atleta ng OcciMin
BAKBAKAN NA
ni AliahJuris M. Villas
District Palaro ‘25, nagpasiklab ng tunay na diwa ng palakasan
Layuning paigtingin ang disiplina, sportsmanship, at pangarap ng kabataang Mindoreño nang pormal na binuksan sa Mamburao noong Oktubre 4, 2025 ang Governor’s Cup 2025 bilang tampok sa pagdiriwang ng Anibersaryo ng Occidental Mindoro. Dinaluhan ito ng mga batang atleta, guro, at mga lider ng lalawigan na nagkakaisang isulong ang kabataan bilang haligi ng kinabukasan. Sa talumpati ni Governor Eduardo B. Gadiano binigyang liana niya na ang palakasan ay isang mabisang daan upang hubugin ang kabataan tungo sa tagumpay. “Ang mga batang atleta ngayon ay magiging inspirasyon bukas. Dito natin nakikita ang tibay, tapang, at puso ng mga kabataang Mindoreño,” ani Gadiano. Dagdag pa ng gobernador, ang Governor’s Cup ay hindi lamang paligsahan kundi isang hakbang upang mailayo ang mga mag-aaral sa bisyo at negatibong impluwensya, at mahubog sila bilang mas responsableng mamamayan. Sa pamamagitan ng programang ito, patuloy na ipinapakita ng lalawigan na ang tunay na tagumpay ay nasusukat hindi lang sa medalya, kundi sa pagbabagong hatid nito sa mga batang Mindoreño.
ni AliahJuris M. Villas
Umalingawngaw ang Sa temang “Tibay, Galing, sigawan at palakpakan at Puso sa Bawat Laro!” sa Mamburao Central School nang pormal na tampok sa makulay na parada ang mga guro, magbuksan ang District Palaro 2025 noong Ika- aaral, at hindi mawawala ang 15 ng Oktubre, 2025— mga muse at mga magulang patunay ng muling pag- na masiglang pagsuporta sa usbong ng sigla at diwa kani-kanilang koponan. ng School Sports. Sinimulan ang programa sa Torch Lighting Ceremony ni Jacobo Adrian B. Cataje ng Mamburao Central School isang beteranong manlalaro ng Basketball at panunumpa ng mga atleta, na nagpaalala sa halaga ng fair play at sportsmanship. Uminit ang kompetisyon sa iba’t ibang larong gaya ng basketball, volleyball, badminton, track and
Sa bawat laro, hindi lang medalya ang hinahabol natin
Sipa para sa susunod na libel
field, at chess. Ngunit higit sa tagisan ng talento, ipinamalas din ng mga atleta ang disiplina, pagtutulungan, at paggalang. Ayon kay Dr. Dylene R. Eje, Punong Guro ng Payompon ES, “Sa bawat laro, hindi lang medalya ang hinahabol natin, kundi ang pagtrain ng karakter at magandang ugli ng bawat batang atleta.” Sa kabuoan ang mga atletang mapipili sa school palaro ay siyang magrerepresenta sa nasabing paaralan para sa District palaro na gaganapin sa Mamburao Central School.
ni DiarahShequinaC.Javier
Villarosa kwalipikado sa 2025 Provincial Sports Meet Buo ang loob, matatag ang tindig, at handang lumaban. Si Kassandra Kayelle L. Villarosa, ang nagiisang Jin Taekwondo ng Payompon Elementary School, ay opisyal na kwalipikado sa 2025 Provincial Sports Meet na gaganapin sa Sablayan, Occidental Mindoro ngayong darating na Nobyembre. Sa bawat sipa ni Villarosa ay naroon ang buhos ng araw-araw na ensayo at determinasyon upang makamit ang tagumpay. Sa murang edad, pinatunayan niyang kayang isabay ng mga batang Payomponin ang tibay at disiplina ng mga atleta sa buong lalawigan. Bilang kinatawan ng Mamburao District, dala ni Kayelle ang bandila ng kanyang paaralan at ang inspirasyon para sa mga kabataang nais sumabak sa martial arts.
Ayon sa kanyang coach, “Disiplinado, mapagpakumbaba, at palaban si Kayelle — isang batang may pusong mandirigma,” aniya matapos ang eliminations na nagbigay daan sa pagkakakwalipika ni Villarosa. Sinabi rin ng isa sa kanyang guro na si Villarosa ay hindi lamang lumalaban sa larangan ng palakasan, kundi pati sa paghubog ng magandang asal at disiplina. Ibinahagi nito na ang batang jin ay laging handang magbigay ng inspirasyon sa kanyang mga kamag-aral.
Habang papalapit ang laban sa Sablayan, patuloy ang kanyang pagsasanay upang patalasin ang teknik, bilis, at tibay ng loob. “Hindi ako lalaban para lang sa sarili ko,” ani Villarosa, “lalaban ako para sa Payompon Elementary School.” Sa darating na palarong panlalawigan, isang batang jin mula sa Payompon ang magpapatunay: “Heto ako, handang lumaban.”
MULA SA IKA-20 PAHINA Sa isang pagpupulong ng mga School Sports Coordinators ng Mamburao District, may balitang kumalat: posibleng alisin ang ilang ball games sa darating na paligsahan. Tahimik. Hindi agad makapaniwala ang mga bata. “Paano po kung matanggal ’yung volleyball? Eh ’yun lang po ’yung laro namin,” mahinang sabi ni Rio, habang tinatanggal ang alikabok sa lumang bola nila. Para sa kanila, hindi lang ito tungkol sa sports — ito ay tungkol sa pagkakataon. Kapag tinanggal ang larong minamahal nila, para mo na ring tinanggal ang espasyo kung saan sila natutong lumaban. Ang sports ay hindi lamang tungkol sa medalya. Ito ay larangan ng disiplina, pagkakaisa, at paghubog ng loob. Kapag ang desisyon ay base lamang sa posibilidad ng panalo, sino ang tunay na natatalo? Hindi nasusukat sa bilang ng tropeo ang halaga ng paglalaro. Nasusukat ito sa dami ng batang tumayo, bumangon at nakipaglaban.
SUNDAN SA IKA-18 PAHINA
OPISYAL NA PAMPAARALANG PAHAYAGAN NG PAYOMPON ELEMENTARY SCHOOL | MAMBURAO DISTRICT | SANGAY NG OCCIDENTAL MINDORO | REHIYON NG MIMAROPA
Sa 25 na mga paaralang nakipagtagisan ng galing sa estratehiya sa Chess muli ngang ipinutong ang Korona sa ika-apat na baitang na PESian. Hawak ni Murcia ang korona ng Chess Boys sa ika’tlong taon. Bagamat si Murcia ang pinakabatang manlalro ng Chess hindi niya hinayaang magpatinag sa masmatatandang manlalaro kung kaya isinemento niya ang kanyang pangalan sa kampeonato sa District palaro ‘25.
isports
19
Sa ika’tlong taon ay muling pinangharian ni Isabelo Murcia ang Chess Boys at itaga ang pangalan sa listahan ng magrerepresenta sa Provencial Sports Meet ‘2025.
Hindi ako lalaban para lang sa sarili ko lalaban ako para sa Payompon Elementary School anG Balawas
TOTOONG KWENTONG MAY PINUPUNTO
OPISYAL NA PAMPAARALANG PAHAYAGAN NG PAYOMPON ELEMENTARY SCHOOL | MAMBURAO DISTRICT | SANGAY NG OCCIDENTAL MINDORO | REHIYON NG MIMAROPA
TOMO: IX | BLG: 1
isports anGBalawas TOTOONG KWENTONG MAY PINUPUNTO
-alyas Jubal
SA KANTO NATUTO A
MGA NILALAMAN ISPORTS SA LIKOD NG KASAYSAYAN PAHINA
15
Himig ng tagumpay at ang maestro sa sideline Sa bawat palo ng bola at sigaw ng libolibong manonood, iniukit ng Alas Pilipinas Men sa bato ng kasysayan ang isang kabanata na matagal nang inaasam ng sambayanan—ang kanilang unang panalo sa FIVB Men’s World Championship 2025.
Sa medalya sinukat ang halaga ng pinatay na pangarap Kapag sinimulan nating sukatin ang halaga ng laban sa dami ng medalya, nawawala ang esensya ng tunay kompetisyon.
ISPORTS
16 PAHINA
17
PAHINA
ISPORTS
ALEX EALA insperasyon ng bagong henerasyon
O
Pusong kampeon ng mga bata sa lansangan sa lumang mukha ng isports sa eskwela ni DiarahShequinaC.Javier atfretzieAlexaC.Jordan
SUNDAN SA IKA -19 NA PAHINA
Ganun lang po, laban lang . Nakakapagtraini ng na din po kami tapos nakita tapos nagkakaroon po kami ng mga kuya at ate, mga katropa din po na mahilig sa sports.
HUNYO, 2025 DISYEMBRE, 2025
Sa bawat palo ng bola sa kalsada, may tunog ng pangarap sa gilid ng barangay court, habang tumatama sa alikabok, naroon sina Jubal, Rio, Caden at Saldrex, mga magkakaibigang tila itinadhana ng volleyball. Hindi man kumpleto ang gamit, hindi man pantay ang taas ng net pero sa kanila, sapat na ang bola at tiwala. Nagsimula ang lahat sa simpleng kwentuhan tuwing hapon. May dalang tsenelas, tali, at kung minsan sprang bola. Sa umpisa, laro lang. Hanggang sa mapanood pilasa telebisyon nila ang Men’s Volleyball World Championships 2025 na ginanap sa Pilipinas. Ang dating larong kanto, biglang nagkaroon ng direksyon. “Ganun lang talaga, laban lang. Nakakapagtraining na rin kami tapos nagkakaroon pa kami ng mga ate at mga kuya, mga katropa din na mahilig maglaro ng volleyball at mahilig din sa isports,” wika ni Jubal, habang nainom ng tubig at nagpupunas ng pais matapos mag ensayo. Sa simpleng linyang iyon, ramdam ang alab ng mag-aaral na hindi natatakot mangarap kahit sa gitna ng kakulangan. Sa payompon Elementary School Intramural o iyong School Palaro, unang pagkakataon sa opisyal na torneo. Si Rio, Ang Setter na may liksi ng isang betirano; Si Caden, taximik pero matatag sa depensa; si Saldrex isa sa malakas pumalo o spiker ng grupo. Hindi man kabisaado ang lahat ng teknik, dala nila ang puso ng mga batang nagtitiyagang matuto sa ilalim ng araw.