Issuu

Γιώργος Αλιχανίδης Πάφος 2020-21

Αρχιτεκτονική και Βιομηχανικός Σχεδιασμός

Πανεπιστήμιο Νεάπολις Πάφος Τμήμα Αρχιτεκτονικής

Αρχιτεκτονική και Βιομηχανικός Σχεδιασμός

Φοιτητής Γιώργος Αλιχανίδης

Επιβλέποντες καθηγητές ΣΟΛΩΝ ΞΕΝΟΠΟΥΛΟΣ

ΠΕΡΙΛΗΨΗ Ο βιομηχανικός σχεδιασμός, που αποτελεί τον σχεδιασμό προϊόντων που κατασκευάζονται από βιομηχανία μεγάλης κλίμακας, είναι μια εφαρμοσμένη τέχνη με την οποία μπορεί να συνδυαστεί με την αρχιτεκτονική και να συνδυάσει την αισθητική με την χρηστικότητα και την βελτίωση για εμπορευσιμότητα και παραγωγή. Στην παρούσα εργασία πραγματοποιείται η

παρουσίαση

της

αρχιτεκτονικής

ως

ένας

βιομηχανικός

σχεδιασμός.

Αρχικά,

πραγματοποιείται μια ιστορική αναδρομή του θέματος και έπειτα γίνεται λεπτομερής αναφορά στον ορισμό, στην διαδικασία και τα εργαλεία της αρχιτεκτονικής, στην διαδικασία παραγωγής ιδεών και στην οικολογική συνείδηση που πρέπει να κατέχει ένας αρχιτέκτονας σχεδιαστής. Ταυτόχρονα, γίνεται λεπτομερής αναφορά και για τον ορισμό, την διαδικασία και τα εργαλεία του βιομηχανικού σχεδιασμού, την διαδικασία παραγωγής ιδεών και στην οικολογικής συνείδηση που πρέπει να διακατέχει έναν βιομηχανικό σχεδιαστή. Έπειτα, γίνεται εισχώρηση στο κυρίως θέμα όπου αναφέρονται πτυχές της αρχιτεκτονικής ως βιομηχανικός σχεδιασμός και πως αυτό υπάρχει στο σήμερα και το πώς θα αναπτυχθεί στο μέλλον. Τέλος, παρουσιάζονται τα συμπεράσματα και η αντίστοιχη βιβλιογραφία που χρησιμοποιήθηκε.

Λέξεις-κλειδιά: αρχιτεκτονική, βιομηχανικός σχεδιασμός, σχεδιαστές, μέλλον.

ABSTRACT Industrial design, which is the design of products made by large-scale industry, is an applied art that can be combined with architecture and combine aesthetics with usability and improvement for marketability and production. In the present work, the presentation of architecture as an industrial design is made. First, a historical background is given and then a detailed reference is made to the definition, process and tools of architecture, the process of generating ideas and the ecological consciousness that an architect-designer must possess. At the same time, there is a detailed reference to the definition, process and tools of industrial design, the process of generating ideas and the ecological consciousness that an industrial designer must possess. Then, the main topic is introduced where aspects of architecture as industrial design are mentioned and how it exists today and how it will be developed in the future. Finally, the conclusions and the corresponding literature used are presented.

Keywords: architecture, industrial design, designers, future.

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΕΡΙΛΗΨΗ ................................................................................................................... 4 ABSTRACT ................................................................................................................... 5 ΕΙΣΑΓΩΓΗ .................................................................................................................... 6 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1. ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΝΑΔΡΟΜΗ ................................................................... 8 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2. ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ ΩΣ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ .......... 12 2.1 Αρχιτεκτονική .................................................................................................... 12 2.1.1 Ορισμός ........................................................................................................... 12 2.1.2 Η διαδικασία και τα εργαλεία της αρχιτεκτονικής.......................................... 14 2.1.3 Διαδικασία παραγωγής ιδεών.......................................................................... 16 2.1.4 Οικολογική συνειδητοποίηση σχεδιαστή ........................................................ 18 2.2 Βιομηχανικός σχεδιασμός .................................................................................. 20 2.2.1 Ορισμός ........................................................................................................... 20 2.2.2 Η διαδικασία και τα εργαλεία του βιομηχανικού σχεδιασμού ........................ 21 2.2.3 Διαδικασία παραγωγής ιδεών.......................................................................... 22 2.2.4 Οικολογική συνειδητοποίηση σχεδιαστή ........................................................ 23 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3. Η ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ ΩΣ ΒΙΟΜΗΧΑNΙΚΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΤΟΥ ΣΗΜΕΡΑ ΚΑΙ ΤΟΥ ΜΕΛΛΟΝΤΟΣ.......................................................................... 24 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ .......................................................................... 32 ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ ......................................................................................................... 33

ΕΙΣΑΓΩΓΗ

Η διαδικασία σχεδιασμού και κατασκευής έχει αναπτυχθεί τα τελευταία 40 χρόνια προς την κατεύθυνση μιας ολοένα και πιο βιομηχανοποιημένης παραγωγής. (Vestergaard, 2012) Πλέον, ο βιομηχανικός σχεδιασμός ασκεί μια συστηματική ψηφιακή μέθοδο σχεδιασμού και επικοινωνίας. Η εξέλιξη αυτή ήταν πιθανότατα αποτέλεσμα της ανάγκης για σχεδιασμό κατασκευών με μηχανήματα, για μαζική παραγωγή αντί για μεμονωμένη σχεδίαση με το χέρι, καθώς και την ανάγκη διαχείρισης και επικοινωνίας με μια πιο πολύπλοκη οργανωτική εγκατάσταση. Ωστόσο, σταδιακά η πρακτική εφαρμογή της αρχιτεκτονικής άρχισε να κινείται προς την αναφερόμενη διαδικασία βιομηχανικής κατασκευής. (Kumar, 2006) Αξίζει να αναφερθεί ότι για να δημιουργηθεί ένα αρχιτεκτονικό έργο υπάρχουν μερικά απαραίτητα και αδιαχώριστα βήματα, τα οποία διατηρούν όλα τα μέρη μαζί και σε σχέση μεταξύ τους. Ωστόσο, σε αυτή τη διαδικασία υπάρχει λιγότερη έμφαση στην εργονομία, τα ανθρωπομετρικά θέματα και τον σχεδιασμό λεπτομέρειας, τα οποία αποτελούν κύριο μέλημα στο επάγγελμα του βιομηχανικού σχεδιασμού και παίζουν σημαντικό ρόλο στις συμπληρωματικές διαδικασίες των αρχιτεκτονικών κατασκευών. (Mahshid Barani, 2014) Μια γενική κατανόηση της φύσης της αρχιτεκτονικής και του βιομηχανικού σχεδιασμού υποδηλώνει επίσης ότι οι αρχιτέκτονες εργάζονται ως επί το πλείστον σε μεγάλη κλίμακα, ενώ οι βιομηχανικοί σχεδιαστές εργάζονται σε μικρή κλίμακα. Ως εκ τούτου, λόγω αυτής της διαφοράς και μιας σειράς ομοιότητας μεταξύ αυτών των δύο κλάδων όσον αφορά την εξέταση των ανθρώπινων αναγκών, την κατάλληλη απόδοση, την αισθητική και την επιθυμητή σταθερότητα, υποστηρίζεται ότι η ενσωμάτωση της βιομηχανικής σκέψης μπορεί να βοηθήσει τους αρχιτέκτονες στον σχεδιασμό, ώστε να βελτιώσουν καλύτερα την κατανόηση των απαιτήσεων του σχεδιασμού και την σύνδεση που υπάρχει μεταξύ διαφορετικών κατασκευαστικών στοιχείων κατά τη διάρκεια διαφορετικών σταδίων σχεδιασμού, λαμβάνοντας υπόψη την αρχιτεκτονική ως ένα σύνολο. (Mahshid Barani, 2014)

Εικόνα 1. Απεικόνιση του βιώσιμου αστικού κόμβου διαβίωσης, εργασίας και αναψυχής που βρίσκεται στο Hangzhou, μια από τις πιο γραφικές πόλεις της Κίνας, και σχεδιάστηκε από τον Ben van Berkel , μέλος του γνωστού αρχιτεκτονικού γραφείου UNStudio. Το UNStudio εξιδανικεύει την προώθηση και την πρακτική του βιώσιμου σχεδιασμού με μια ολοκληρωμένη προσέγγιση στην αρχιτεκτονική. (Αrchiscene, 2017) (Archisoup, 2020)

Σκοπός της παρούσας εργασίας είναι να αναλυθεί το ερευνητικό έργο της αρχιτεκτονικής ως βιομηχανικός σχεδιασμός, διερευνώντας νέες αρχιτεκτονικές και βιομηχανικές μεθόδους σχεδιασμού. Μέσα από την έρευνα αυτή αναμένεται να καλυφθεί ένα σημαντικό κενό στην ελληνική βιβλιογραφία σχετικά με αυτό το ζήτημα. Επίσης, ένα σημαντικό κίνητρο για την εκπόνηση αυτής της ερευνητικής εργασίας είναι η ανακάλυψη της εξελικτικής πορείας της βιομηχανικής αρχιτεκτονικής, αναδεικνύοντας νέες ιδέες και μελέτες βιομηχανικών και αρχιτεκτονικών κατασκευών.

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1. ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΝΑΔΡΟΜΗ Ο 15ος αιώνας αποτέλεσε καθοριστικό ρόλο στην εξελικτική πορεία της αρχιτεκτονικής ως βιομηχανικός σχεδιασμός, αφού ήταν ο αιώνας όπου υπήρξε η μεγάλη μετάβαση από τον Μεσαίωνα στην Αναγέννηση. Έτσι, οι άνθρωποι, που βρίσκονταν στα πληθυσμιακά ευρωπαϊκά κέντρα, ήθελαν τα ίδια αντικείμενα που είχαν στα σπίτια τους να τα έχουν και

στους χώρους εργασίας τους. Η διάδοση των νέων για αυτά τα χρήσιμα ή επιθυμητά αντικείμενα εξαπλώθηκε σύντομα κατά μήκος των εμπορικών οδών σε κάθε άκρη του πολιτισμένου κόσμου. (Goldense, 2019) Αρχικά, η τεράστια αυτή αλλαγή ξεκίνησε με τα Αναδυόμενα Κέντρα Σχεδίασης, όπου μεγάλα εργαστήρια άρχισαν να εμφανίζονται σε μέρη όπως η Φλωρεντία, η Βενετία, η Νυρεμβέργη και η Μπριζ, όπου ομάδες τεχνιτών αντέγραψαν σχέδια σε μεγαλύτερους όγκους. Η αύξηση της ζήτησης ξεπέρασε γρήγορα αυτήν την προσέγγιση ως λύση. Έπειτα, εμφανίστηκαν τα βιβλία για χρήση τους ως πρότυπα, όπου η χρήση σχεδίων για να λειτουργήσουν ως οδηγίες για το πώς να πραγματοποιηθεί μια κατασκευή, αναπτύχθηκε για πρώτη φορά από αρχιτέκτονες και πνευματικούς κατόχους κατά τη διάρκεια της Ιταλικής Αναγέννησης. (Goldense, 2019) Στον ακόλουθο αιώνα, και ειδικότερα στις αρχές του 16ου, οι πιέσεις από ανταγωνιστές οδήγησαν στην εμφάνιση "βιβλίων μοτίβων" στην Ιταλία και τη Γερμανία, οι οποίες ήταν συλλογές που απεικόνιζαν διακοσμητικές φόρμες και μοτίβα για εφαρμογή σε ένα ευρύ φάσμα έργων. Εδώ αξίζει να αναφερθεί ότι, εν τέλει, ο σχεδιασμός πραγματοποιήθηκε πολύ πριν από την κατασκευή. (Goldense, 2019) Έπειτα, τον 17ο αιώνα ακολούθησε η ανάπτυξη των Αναδυομένων βιομηχανικών κέντρων. Έτσι, η ανάπτυξη των μοναρχιών οδήγησε σε μεγάλα κέντρα που λειτουργούσαν από την κυβέρνηση, που συνοψίζονται από το Gobelins Manufactory, που άνοιξε ο Louis XIV στο Παρίσι το 1667. Μετέπειτα, ακολούθησε η ανάπτυξη της βιομηχανικής εποχής. Στα μέσα του 18ου αιώνα, η εμφάνιση του βιομηχανικού σχεδιασμού αντικατόπτριζε την ανάπτυξη της εκβιομηχάνισης και της μηχανοποίησης, και ειδικότερα στη Μεγάλη Βρετανία. Ο όρος «βιομηχανικός σχεδιασμός» χρησιμοποιήθηκε για πρώτη φορά το 1839. Ωστόσο, η πρώτη αποδοτική χρήση του όρου «βιομηχανικός σχεδιασμός» το 1919 πιστώνεται στον Joseph Claude Sinel, έναν αυτοανακηρυγμένο «βιομηχανικό σχεδιαστή». Ωστόσο, πολλοί υποστηρίζουν ότι αυτό ξεκίνησε τουλάχιστον μια δεκαετία πριν. Ο Christopher Dresser θεωρείται γενικά ο πρώτος ανεξάρτητος βιομηχανικός σχεδιαστής. (Goldense, 2019) (Ljiljana Jevremovic, 2012)

Εικόνα 2. Απεικόνιση εσωτερικού χώρου του τυπικού εργοστασίου βαμβακοκομίας στη Μεγάλη Βρετανία, στα μέσα του 1830. (Ljiljana Jevremovic, 2012)

Μαζί, όλα τα παραπάνω σημεία αγκυρώνουν την αρχή του σχεδιασμού ως επάγγελμα μεταξύ του 1850 και του 1900. Η Σχολή Σχεδιασμού του Ρόουντ Άιλαντ ιδρύθηκε το 1877. Όμως, μόλις το Carnegie Institute of Technology άνοιξε πρόγραμμα σχεδιασμού το 1934, οι ιστορικοί άρχισαν να αναγνωρίζουν το σχεδιασμό ως επάγγελμα για πολλούς. Με γνώμονα τη διεύρυνση των αγορών ηλεκτρονικών ειδών ευρείας κατανάλωσης, την έλευση του παγκόσμιου ανταγωνισμού, τη μείωση των κύκλων ζωής των προϊόντων και την ταχεία εξέλιξη του CAD σε τρισδιάστατο σχεδιασμό και μοντελοποίηση επιφανειών, ο σχεδιασμός αναπτύχθηκε από ένα επάγγελμα σε μια βιομηχανία. Η αειφόρος σχεδίαση είναι πολύ πίσω και η πρόσθετη σχεδίαση βρίσκεται στο κατώφλι καθώς η εκτύπωση 3D ωριμάζει στην κατασκευή πρόσθετων. (Goldense, 2019) Ακόμη, αξίζει να αναφερθεί ότι την περίοδο 1919 με 1933, σημαντική επιρροή στην αρχιτεκτονική είχε ο Bauhaus, ο οποίος επηρέασε κατά πολύ με τις ιδεολογίες, τις έννοιες και τις μεθόδους του. Ο Bauhaus θεωρείται ως ένας θεσμός που έχει την ευρωστία ενός συστηματικού διδακτικού και μεθοδικού χαρακτήρα, τονίζοντας ιδιαίτερα τον καθαρά ορθολογικό χαρακτήρα της αρχιτεκτονικής. Ο Bauhaus γεννήθηκε ως αποτέλεσμα της εκπαίδευσης εφαρμοσμένων τεχνών στην διαδικασία μεταρρύθμισης στη Γερμανία το 1898 από το κίνημα Deutsche Werkstatten που πρωτοστάτησε από τον Karl Schmidt, ακολουθούμενο από τους Hans Poelzig, Peter Behrens, Hermann Muthesius, Theodor Fischer και Henry Van de Velde στο Deutsche Werkbund το 1913. (Puspito Harimurti, 2008)

Ως εκ τούτου, η ανάπτυξη του Bauhaus ξεδιπλώθηκε λίγο πολύ σε συνδυασμό με την ιστορία της Πρώτης Γερμανικής Δημοκρατίας. Ο Walter Gropius ίδρυσε το Bauhaus το 1919 στο Weimar, κάτω από την Εθνοσυνέλευση, και το 1925 μετέφερε το σχολείο στο Dessau όπου ήταν σε θέση να εξασκήσει τον στόχο του να αναπτύξει τα πάντα, από το απλούστερο οικιακό σκεύος έως το τελικό κτίριο. (Arcspace, 2012)

Εικόνα 3. Το σχολείο Bauhaus, το οποίο ιδρύθηκε από τον Walter Gropius στο Weimar το 1919, και μεταφέρθηκε στο Dessau to 1925. (Arcspace, 2012)

Εικόνα 4. Απεικόνιση της αρχιτεκτονικής από τα σπίτια για το διδακτικό προσωπικό του Bauhaus, τα οποία αποτέλεσαν την επιτομή της σύγχρονης αρχιτεκτονικής στη Γερμανία, από τον Walter Gropius. (Arcspace, 2012)

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2. ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ ΚΑΙ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ 2.1 Αρχιτεκτονική 2.1.1 Ορισμός Αρκετοί ορισμοί της αρχιτεκτονικής έχουν δοθεί από πολλούς αρχιτέκτονες, με τον καθένα να εκφράζει την σημασία της αρχιτεκτονικής με τον δικό του εκφραστικό λόγο και τρόπο. Για παράδειγμα, ο αρχιτέκτονας Charles-Édouard Jeanneret-Gris, γνωστός και ως Le Corbusier, ο οποίος ήταν και θεωρητικός, πολεοδόμος, σχεδιαστής χώρου, ζωγράφος και γλύπτης έχει δηλώσει ότι: «Η αρχιτεκτονική είναι το σημείο εκκίνησης για όποιον θέλει να οδηγήσει την ανθρωπότητα προς ένα καλύτερο μέλλον». (MCHMaster, 2019) Ένας άλλος αρχιτέκτονας, πολεοδόμος, θεωρητικός και συγγραφέας, ο Rem Koolhaas, αναφέρει ότι: «Η αρχιτεκτονική είναι ένα επικίνδυνο μείγμα παντοδυναμίας και ανικανότητας ... Η συνοχή και η τύχη είναι αυτό που στηρίζει την καριέρα όλων των αρχιτεκτόνων... Εξ ορισμού, η

αρχιτεκτονική είναι μια χαοτική περιπέτεια. Δεν υπάρχει καθορισμένο πεδίο που να δημιουργεί την αρχιτεκτονική, αλλά είναι μια συσχέτιση πολλών δραστηριοτήτων που συγχωνεύονται με τρόπο που δεν μπορεί να προσδιοριστεί» (MCHMaster, 2019) Ακόμη, ο αρχιτέκτονας Jean-Nicolas-Luis Durand, ο οποίος ήταν καθηγητής και θεωρητικός στη Γαλλική Αρχιτεκτονική Σχολή Δημοσίων Έργων. Ορίζει την αρχιτεκτονική ως: «Η τέχνη της σύνθεσης και της υλοποίησης όλων των δημόσιων και ιδιωτικών κτιρίων. Για να είναι κατάλληλο ένα κτίριο, πρέπει να είναι συμπαγές, υγιές και άνετο». (MCHMaster, 2019) Έτσι, η Αρχιτεκτονική, αποτελεί την τέχνη και την τεχνική για τον σχεδιασμό και την οικοδόμηση, για μία κατασκευή. Η πρακτική της αρχιτεκτονικής χρησιμοποιείται για την εκπλήρωση τόσο πρακτικών όσο και εκφραστικών απαιτήσεων, και επομένως εξυπηρετεί τόσο χρηστικούς όσο και αισθητικούς σκοπούς. Ένα τέτοιο παράδειγμα φαίνεται στην Εικόνα 5, όπου απεικονίζεται η αισθητική αλλά και η χρηστική σημασία της αρχιτεκτονικής στην Βρετανία, όπου σημαντική επιρροή στην αρχιτεκτονική της συνέβαλλε ο ίδιος ο Πρίγκιπας Τσαρλς (Quirk, 2012). Συγκεκριμένα, στην Εικόνα 5 παρουσιάζεται η διεύρυνση του Βρετανικού Μουσείου με την κατασκευή μιας νέας στοάς, η οποία αποτελείται από έναν εντυπωσιακό γυάλινο θόλο, η κατασκευή της οποίας ολοκληρώθηκε προς το τέλος του 2000 (Γεμενάκης, 2001). Έτσι, η αρχιτεκτονική εκφράζει την ανάπτυξη μιας κοινωνίας και την χωρική σχέση με τον φυσικό κόσμο και με άλλες κοινωνίες. Επίσης, αποκαλύπτει το περιβάλλον μιας κοινωνίας ως προς το κλίμα και τον καιρό, την ιστορία, τις τελετές και την καλλιτεχνική ευαισθησία της, καθώς και πολλές πτυχές της καθημερινής ζωής των ανθρώπων που την κατοικούν. (Ackerman, 2000)

Εικόνα 5. Απεικόνιση της νέας στοάς με τον γυάλινο θόλο, που σχεδιάστηκε από τους Foster and Partners το 2000, στο Βρετανικό μουσείο του Λονδίνου. (Quirk, 2012)

Παρακάτω παρουσιάζονται τα χαρακτηριστικά που διακρίνουν ένα έργο αρχιτεκτονικής από άλλες δημιουργίες και κατασκευές. 1) Καταλληλότητα του έργου για χρήση από την ανθρώπινη ύπαρξη και η προσαρμοστικότητα του σε συγκεκριμένες ανθρώπινες δραστηριότητες, 2) σταθερότητα και μονιμότητα της κατασκευής του έργου, και 3) επικοινωνία της εμπειρίας και των ιδεών μέσω της μορφής της.

Ως εκ τούτου, θα πρέπει στην αρχιτεκτονική να πληρούνται όλα τα παραπάνω χαρακτηριστικά. Το 2ο αποτελεί μια σταθερά, ενώ το 1ο και το 3ο χαρακτηριστικό ποικίλλουν ανάλογα με την κοινωνική λειτουργία των κτιρίων. Εάν η λειτουργία είναι κυρίως χρηστική, όπως σε ένα εργοστάσιο, η επικοινωνία είναι λιγότερο σημαντική. Εάν η συνάρτηση είναι κυρίως εκφραστική, όπως σε έναν μνημειακό τάφο, η χρησιμότητα είναι μια μικρή ανησυχία. Σε ορισμένα κτίρια, όπως εκκλησίες και αίθουσες πόλεων, η χρησιμότητα και η επικοινωνία μπορεί να είναι εξίσου σημαντικές. (Ackerman, 2000) Επίσης, αξίζει να αναφερθεί ότι οι τύποι της αρχιτεκτονικής δεν καθορίζονται από τους αρχιτέκτονες αλλά από την ίδια την κοινωνία, και διαμορφώνονται ανάλογα με τις ανάγκες των διαφορετικών θεσμών της. Η κοινωνία θέτει τους στόχους και αναθέτει στον αρχιτέκτονα τη δουλειά να βρει τα μέσα για την επίτευξή τους. (Ackerman, 2000) 2.1.2 Η διαδικασία και τα εργαλεία της αρχιτεκτονικής Η αυξανόμενη πολυπλοκότητα και ο κατακερματισμός της διαδικασίας αρχιτεκτονικού σχεδιασμού, κυρίως λόγω αυστηρότερων κανονισμών, νέων τεχνολογιών και αυξανόμενης εξειδίκευσης, οδήγησε σε σημαντική αύξηση του αριθμού των εργαλείων υποστήριξης σχεδιασμού που διατίθενται σήμερα στους σχεδιαστές. Τέτοια εργαλεία είναι οι απλές λίστες ελέγχου μέχρι και τα πολύπλοκα λογισμικά προσομοίωσης, που προορίζονται για την διευκόλυνση των διαφορετικών πτυχών της διαδικασίας σχεδιασμού στην αρχιτεκτονική. Με βάση τη βιβλιογραφική αναζήτηση, και σε έναν ολοκληρωμένο αριθμό εργαλείων που διατίθενται σήμερα στους αρχιτέκτονες, υπάρχουν έξι ρόλοι που μπορούν να παίξουν τα εργαλεία κατά τη διάρκεια της διαδικασίας σχεδιασμού, για αξιολόγηση και ανάλυση, για μοντελοποίηση, για δομή, για παρουσίαση, και για επικοινωνία. Η προτεινόμενη ταξινόμηση

περιλαμβάνει έξι τύπους εργαλείων σχεδίασης σύμφωνα με το ρόλο που διαδραματίζουν στη διαδικασία σχεδιασμού: (1) εργαλεία βασισμένα στη γνώση, (2) εργαλεία επικοινωνίας, (3) εργαλεία μοντελοποίησης, (4) εργαλεία παρουσίασης, (5) εργαλεία δόμησης και (6) εργαλεία αξιολόγησης και ανάλυσης. Ένα εργαλείο μπορεί να ανήκει σε μία ή περισσότερες κατηγορίες διαδικασιών σχεδίασης. (Lieve Weytjens, 2009)

EΝΝΟΙΟΛΟΓΙΚΗ ΣΧΕΔΙΑΣΗ

ΑΔΕΙΑ ΚΑΤΑΣΚΕΥΗΣ

ΠΡΟΜΕΛΕΤΗ

ΚΑΤΑΣΚΕΥΗ

ΜΟΝΤΕΛΟΠΟΙΗΣΗ

• Δόμηση

Εικόνα 6. Σχηματική απεικόνιση των βημάτων κατά την διαδικασία σχεδίασης. (Lieve Weytjens, 2009)

Ουσιαστικά, μια διαδικασία σχεδιασμού περιλαμβάνει: 1) Ανάλυση 2) Σύνθεση 3) Αξιολόγηση και απόφαση 4) Βελτιστοποίηση 5) Αναθεώρηση 6) Υλοποίηση. Ως εκ τούτου, η διαδικασία αρχιτεκτονικού σχεδιασμού είναι η επιστημονική μελέτη υφιστάμενων ιδεών και σκέψης για την εξεύρεση λεπτομερούς λύσης ενός αρχιτεκτονικού σχεδιασμού. Αξίζει να αναφερθεί ότι η διαφορά μεταξύ της διαδικασίας αρχιτεκτονικού σχεδιασμού και των επιστημονικών μεθόδων είναι ότι, ο αρχιτεκτονικός σχεδιασμός

ασχολείται με το πώς πρέπει να γίνει το σχέδιο, ενώ οι φυσικές επιστήμες ασχολούνται με το πώς είναι το σχέδιο. (Mahmoodi, 2001) Σήμερα, πολλοί αρχιτέκτονες και επικριτές προτείνουν ότι η διαδικασία σχεδιασμού είναι μια διαδικασία «εκμάθησης μέσω πράξης». Το θεωρούν ως εμπειρία «προβληματισμού σε δράση». Αυτό σημαίνει ότι τόσο η «λογική» όσο και η «διαίσθηση» μπορούν να διαδραματίσουν σημαντικό ρόλο σε αυτήν τη διαδικασία. Επομένως, η διαδικασία σχεδιασμού είναι το πεδίο της μελέτης που οδηγεί σε μια κατανόηση των διαδικασιών αυτών και της συνολικής δομής των περιβαλλοντικών πρακτικών σχεδιασμού και των υποσυστατικών του. (Mahmoodi, 2001) 2.1.3 Διαδικασία παραγωγής ιδεών Σύμφωνα με τον Βιτρούβιο (1914), ο αρχιτέκτονας πρέπει να μιλάει με γεωμετρία, αριθμητική, οπτική, ιστορία, φιλοσοφία, μουσική, ιατρική, νόμο και αστρονομία. (Wikipedia, 2020) Η παραγωγή αρχιτεκτονικών ιδεών αποτελεί συχνά μια δύσκολη διαδικασία για έναν αρχιτέκτονα. Σε σύγκριση με την διαδικασία σχεδιασμού, η οποία παρουσιάζει μια από τις καλύτερες πτυχές της μελέτης της αρχιτεκτονικής και του να είναι κάποιος αρχιτέκτονας, η εύρεση νέων ιδεών κάθε φορά που χρειάζεται να παρουσιαστεί ένα νέο έργο αποτελεί το πιο δύσκολο και αποθαρρυντικό κομμάτι της αρχιτεκτονικής. Ως εκ τούτου, κάθε σχέδιο προς σχεδιασμό είναι διαφορετικό και απαιτεί την καλύτερη δυνατή προσέγγιση σχεδιασμού. Επίσης, τα συναισθήματα, οι γνώσεις και τα ενδιαφέροντά εκείνη τη στιγμή είναι πολύ πιθανό να δημιουργήσουν εντελώς νέα αποτελέσματα και κατευθύνσεις σκέψεων, από την αρχική ιδέα σχεδιασμού. (Archisoup, 2020) Υπάρχει μια κοινή ιδέα που αναπτύχθηκε από έναν Άγγλο κοινωνικό ψυχολόγο, τον Graham Wallas, που πίστευε ότι η δημιουργική διαδικασία θα μπορούσε να χωριστεί σε 4 στάδια: 1) Προετοιμασία, 2) επώαση, 3) φωτισμός και 4) επαλήθευση. Στο πρώτο στάδιο που είναι η προετοιμασία, ο εγκέφαλός συγκεντρώνει πληροφορίες για να σχηματίσει τα συστατικά της ιδέας. Στο δεύτερο στάδιο που είναι η επώαση, το μυαλό αφήνεται να συνδεθεί και να διαμορφώσει τις πληροφορίες που συλλέγονται σε χαλαρές ιδέες. Στο τρίτο στάδιο που είναι ο φωτισμός, πραγματοποιούνται συνδέσεις μεταξύ ιδεών. Και στο

τέταρτο στάδιο που είναι η επαλύθευση, οι δημιουργικές ιδέες που συλλέγονται προετοιμάζονται με βαθύτερη κριτική σκέψη, προκειμένου να υπάρχει κατάληξη σε συμπεράσματα και αποτελέσματα. Αυτή η δημιουργική διαδικασία παρέχει μια πλήρη μέθοδο για τη γέννηση δημιουργικών ιδεών, όχι μόνο από μια ιδέα. (Archisoup, 2020) Ένα παράδειγμα ιδεών είναι η διχοτόμηση ή ο διαχωρισμός, η οποία είναι επινοημένη από τον Arthur Koestler, αποτελεί έναν όρο που περιγράφει την ταυτόχρονη διανοητική ένωση της σύνδεσης μιας ιδέας ή αντικειμένου με δύο εντελώς ξεχωριστούς και άσχετους τομείς. Επίσης, απαιτεί μη συμβατική σκέψη που στοχεύει στην εξάλειψη των κοινών πεποιθήσεων και των επαναλαμβανόμενων διαδικασιών σκέψης που συχνά παράγουν παρόμοια αποτελέσματα. Η Εικόνα 7 απεικονίζει τον όρο αυτόν. (Archisoup, 2020)

Εικόνα 7. Απεικόνιση της αρχιτεκτονικής ιδέας του διαχωρισμού ενός κτιρίου σε ορόφους και διαμερίσματα. (Archisoup, 2020)

Ωστόσο κατά την διαδικασία παραγωγής ιδεών πρέπει να ληφθούν υπόψη οι περιορισμοί και τα όρια που είναι απαραίτητα για κάθε σχέδιο, παρέχοντας βοήθεια στον καθορισμό και τη διαμόρφωση της επιτυχίας του. Οι περιορισμοί σε ένα σχέδιο ενός έργου μπορεί να είναι οτιδήποτε, είτε να προέρχονται από τον πελάτη είτε από έναν χρήστη προσανατολισμένο σε νομικά ή τεχνικά θέματα. Οπότε εδώ θα πρέπει να παρουσιαστεί η ευκαιρία καινοτομίας και σωστής προώθησης των ορίων προς τα μπροστά ώστε να μην περιοριστεί η δημιουργική ανταπόκριση ιδεών του αρχιτέκτονα. Ένα παράδειγμα περιορισμού μπορεί να είναι το όριο της τοποθεσίας, δηλαδή η πορεία του νερού ή το προστατευόμενο δέντρο ή δομή. Επίσης, πιο περίπλοκοι περιορισμοί θα μπορούσαν να επιτρέπουν την πρόσβαση ατόμων με ειδικές ανάγκες, τις απαιτήσεις προγράμματος ή τις συνθήκες εδάφους. Ο πύργος του Public

Investment Fund, που απεικονίζεται στην Εικόνα 8, είναι ένας ουρανοξύστης 385 μέτρων στο Ριάντ της Σαουδικής Αραβίας και η κατασκευή του ξεκίνησε το 2010 και ολοκληρώθηκε το 2014. Αυτός ο ουρανοξύστης είναι το ψηλότερο κτίριο στο Ριάντ και αναπτύχθηκε στο πλαίσιο διαφόρων φυσικών και περιβαλλοντικών περιορισμών μετατρέποντας και ξεπερνώντας τις προκλήσεις σε οδηγούς στρατηγικών σχεδιαστικών λύσεων. Έτσι, σχεδιάστηκε για να αντέχει ισχυρά αιολικά φορτία χωρίς να θυσιάζει την εύχρηστη επιφάνεια του δαπέδου και η πρισματική του μορφή είναι συνεπής με τους στόχους της δομικής σταθερότητας, της μέγιστης εσωτερικής περιοχής και της αισθητικής διάκρισης.. (Willmetts, 2017)

Εικόνα 8. Απεικόνιση του ουρανοξύστη Public Investment Fund στο Ρίαντ της Σαουδικής Αραβίας. (Willmetts, 2017)

2.1.4 Οικολογική συνειδητοποίηση σχεδιαστή Τα σημερινά προβλήματα του αρχιτεκτονικού σχεδιασμού έχουν γίνει πολύπλοκα και αλλάζουν δραματικά. Μεταξύ πολλών παραγόντων που επηρεάζουν τέτοιες αλλαγές, πρέπει κανείς να εξετάσει τη συμβολή της αύξησης του πληθυσμού, την αυξημένη ζήτηση, τις αλλαγές στις κοινωνικές ανάγκες, την οικονομική συνείδηση και πρωτίστως την εξοικονόμηση ενέργειας και τις περιβαλλοντικές και οικολογικές ανησυχίες. (Mahmoodi, 2001)

Ταχέως αυξανόμενες αρχιτεκτονικές ανησυχίες και προβλήματα σχεδιασμού στον βιώσιμο σχεδιασμό, αναγκάζουν τους αρχιτέκτονες να μάθουν, να κατανοήσουν και να ενσωματώσουν περισσότερα δεδομένα σε ένα αρχιτεκτονικό πλαίσιο. Οι έννοιες του βιώσιμου περιβαλλοντικού σχεδιασμού πρέπει να ενσωματώνονται αποτελεσματικά σε κάθε σχεδιασμό ενός έργου. Η αρχιτεκτονική πρέπει να επανεξετάζεται πάντα από την άποψη της «οικολογίας» και της «περιβαλλοντικής βιολογίας». Στο πλαίσιο της βασικής διαδικασίας σχεδιασμού, πρέπει να εισάγονται θέματα βιώσιμου σχεδιασμού και έχοντας πάντα την επίγνωση των περιβαλλοντικών προβλημάτων και των οικολογικών εννοιών. Προκειμένου να επιτευχθεί αυτή η ολοκλήρωση, τα γεγονότα που πρέπει να εισάγονται σε ένα σχέδιο ενός αρχιτέκτονα σχεδιαστή πρέπει να περιλαμβάνουν θέματα: 

ενέργειας,



οικολογίας,



αειφορίας,



ευαισθητοποίησης για περιβαλλοντικά προβλήματα. (D. G. Ozer, 2012)

Για παράδειγμα, για τον βασικό σχεδιασμό ενός έργου βιώσιμου σπιτιού, ως προς την οικολογική συνείδηση του σχεδιαστή, πρέπει να ληφθούν υπόψη οι βασικές έννοιες του οικολογικού σχεδιασμού και η εποχιακή και καθημερινή χρήση τους όλο το χρόνο. Για παράδειγμα: 

Τις ημέρες του χειμώνα, χρήση νότιας πρόσοψης για μεγιστοποίηση του ηλιακού κέρδους και χρήση ηλιακών καμινάδων.



Τις νύχτες του χειμώνα, θα πρέπει να υπάρχει μονωτικά παράθυρα με διπλά τζάμια για την αποφυγή απώλειας θερμότητας.



Τις ημέρες του καλοκαιριού, για να διατηρηθεί η νυχτερινή δροσιά θα πρέπει τα νότια παράθυρα και οι αποχρώσεις τους να είναι κλειστές με αποτέλεσμα ο ήλιος να μην μπορεί να διεισδύσει μέσα, να υπάρχουν οριζόντια στοιχεία σκίασης νότιας πρόσοψης και

κάθετα στοιχεία

σκίασης

ανατολικής

και

δυτικής

διασταυρούμενων αερισμών και παράθυρα στην οροφή. 

Χρήση βιώσιμων χώρων στη βόρεια πλευρά. (D. G. Ozer, 2012)

πρόσοψης, χρήση

Εικόνα 9. Μοντέλα βιώσιμων οικιακών σπιτιών. (D. G. Ozer, 2012)

2.2 Βιομηχανικός σχεδιασμός 2.2.1 Ορισμός Ο σχεδιασμός πρέπει είναι μια λέξη που περιγράφει τόσο μια διαδικασία όσο και ένα αποτέλεσμα. Επίσης, αποτελεί την διαδικασία μετατροπής ιδεών σε υλικά πράγματα. Η λέξη αυτή μπορεί να χρησιμοποιηθεί με νομιμότητα σε πολλές δραστηριότητες, ο σχεδιασμός πωλήσεων ή οικονομικού σχεδίου, ο σχεδιασμός ενός νέου οργανισμού ή ο σχεδιασμός ενός έργου κατασκευής σπιτιών. Από την άλλη, ο βιομηχανικός σχεδιασμός είναι ο όρος που χρησιμοποιείται όταν η δραστηριότητα τίθεται σε λειτουργία ως επίσημο μέρος μια επιχείρησης που είναι αφιερωμένη στη δημιουργία αντικειμένων. (Dumas, 2000) Η δραστηριότητα του βιομηχανικού σχεδιασμού συνδέεται σε γενικό βαθμό με την ανάπτυξη προϊόντων σε ένα κατασκευαστικό πλαίσιο και χαρακτηρίζεται από τους παρακάτω παράγοντες: 

Δημιουργία προϊόντων που επιτυγχάνουν και φτάνουν πέρα από το στυλ.



Ενσωμάτωση και εφαρμογή νέας τεχνολογίας.



Δραστηριότητες που ενισχύουν ή δημιουργούν νέες αγορές. (Dumas, 2000)

Ο βιομηχανικός σχεδιασμός αποτελεί αναπόσπαστο μέρος της καινοτομίας και μπορεί να συμβάλει σε τρεις ευρείες κατηγορίες δραστηριοτήτων καινοτομίας:



Αυξητική καινοτομία και βελτίωση.



Ποικιλία καινοτομίας και αναδιαμόρφωση.



Νέα ικανότητα ριζικής καινοτομίας. (Dumas, 2000)

Από τα παραπάνω, ο βιομηχανικός σχεδιασμός είναι μια στρατηγική διαδικασία επίλυσης προβλημάτων που οδηγεί στην καινοτομία, χτίζει επιχειρηματική επιτυχία και οδηγεί σε καλύτερη ποιότητα ζωής μέσω καινοτόμων προϊόντων, συστημάτων, υπηρεσιών και εμπειριών. Επίσης, στην καθημερινή γλώσσα ένα βιομηχανικό σχέδιο αναφέρεται στη συνολική μορφή ενός προϊόντος και στην λειτουργία του. Μια πολυθρόνα λέγεται ότι έχει «καλό βιομηχανικό σχεδιασμό» όταν είναι άνετη για να καθίσει κάποιος και αρέσει ο τρόπος που φαίνεται. Για επιχειρήσεις, σχεδιάζοντας ένα προϊόν γενικά συνεπάγεται την ανάπτυξη του λειτουργικού του προϊόντος και τα αισθητικά χαρακτηριστικά λαμβάνοντας υπόψη ζητήματα όπως η εμπορευσιμότητα του προϊόντος, το κόστος κατασκευής ή η ευκολία μεταφοράς, αποθήκευσης, επισκευής και διάθεσης. Από την άποψη της νομοθεσίας περί πνευματικής ιδιοκτησίας, ένα βιομηχανικό σχέδιο αναφέρεται μόνο στις διακοσμητικές ή αισθητικές πτυχές ενός προϊόντος. Με άλλα λόγια, αναφέρεται μόνο στην εμφάνιση πολυθρόνας. Αν και ο σχεδιασμός ενός προϊόντος μπορεί να έχει τεχνικά ή λειτουργικά χαρακτηριστικά. (WIPO, 2006) Τέλος, ο βιομηχανικός σχεδιασμός γεφυρώνει το χάσμα μεταξύ του τι είναι και του τι είναι δυνατόν. Είναι ένα διεπιστημονικό επάγγελμα που αξιοποιεί τη δημιουργικότητα για την επίλυση προβλημάτων και τη συν-δημιουργία λύσεων με σκοπό να βελτιώσει καλύτερα ένα προϊόν, ένα σύστημα, μια υπηρεσία, μια εμπειρία ή μια επιχείρηση. Στην καρδιά του, ο βιομηχανικός

σχεδιασμός

παρέχει

έναν

πιο

αισιόδοξο

τρόπο

του

μέλλοντος,

αναδιαμορφώνοντας τα προβλήματα ως ευκαιρίες, συνδέοντας την καινοτομία, την τεχνολογία, την έρευνα, τις επιχειρήσεις και τους πελάτες για να παρέχει νέα αξία και ανταγωνιστικό πλεονέκτημα σε οικονομικούς, κοινωνικούς και περιβαλλοντικούς τομείς. 2.2.2 Η διαδικασία και τα εργαλεία του βιομηχανικού σχεδιασμού Τα είδη των εργαλείων και των διαδικασιών που χρησιμοποιούνται στην υλοποίηση ενός βιομηχανικού σχεδιασμού θα εξαρτηθούν από το στάδιο της διαδικασίας σχεδιασμού στον οποίο ασχολείται ο σχεδιαστής. Τα εργαλεία που χρησιμοποιούνται συνήθως είναι τα σκίτσα και τα μοντέλα, τα οποία χρησιμοποιούνται συχνά κατά τη διάρκεια του εννοιολογικού σχεδιασμού

και

ανάπτυξης.

Αργότερα,

για

την

ενίσχυση

των

προδιαγραφών,

χρησιμοποιούνται πρωτότυπα λογισμικά όπως το CAD. Κατά τον βιομηχανικό σχεδιασμό μπορεί να υπάρχουν πολλές μορφές σχεδίων, όπως λεπτομερή σχέδια εργασίας και σχέδια παρουσίασης για πελάτες. (Self, 2011) Ο μόνος περιορισμός που αντιμετωπίζει ένας βιομηχανικός σχεδιαστής πρέπει να είναι η φαντασία του και όχι το λογισμικό του. Εάν τα εργαλεία βιομηχανικού σχεδιασμού σας εμποδίζουν ή αν θέλετε να αναβαθμίσετε την υπάρχουσα πλατφόρμα λογισμικού σας, έχουμε μερικές επιλογές για εσάς. Συγκεντρώσαμε τα κορυφαία 50 εργαλεία βιομηχανικού σχεδιασμού, με βάση κριτικές χρηστών, φόρουμ βιομηχανικού σχεδιασμού και άλλες κορυφαίες εκδόσεις του κλάδου. Υπάρχουν κορυφαία εργαλεία που καλύπτουν μια γκάμα χρήσεων, από γρήγορο ιδεασμό και απόδοση, έως οπτικοποίηση, ανάπτυξη διαδραστικών έργων και παιχνίδι με τις ιδέες των σχεδιαστών, από τη φάση του σχεδιασμού έως την κατασκευή. Μέσα από τέτοια εργαλεία δίνεται η δυνατότητα για μερικές επιπλέον επιλογές όπως βοήθεια για την παρουσίαση των σχεδίων των σχεδιαστών και βελτίωση της αισθητικής των σχεδίων τους, ενώ ταυτόχρονα ακονίζονται οι ψηφιακές δεξιότητες. Παραδείγματα τέτοιων εργαλείων, για μια πιο αποτελεσματική και πολύ πιο δυνατή διαδικασία βιομηχανικού σχεδιασμού, είναι: 

Adobe Illustrator



Adobe Photoshop and 3D



SOLIDWORKS 2016



Alias



ZBrush



Rhinoceros



123D Design



AutoCAD



OpenSCAD

(Hooper, 2020) 2.2.3 Διαδικασία παραγωγής ιδεών Υπάρχουν διάφορα προγράμματα που βοηθάνε τους σχεδιαστές βιομηχανικού σχεδιασμού στην παραγωγή ιδεών. Για παράδειγμα, η Synectics παρέχει μια σειρά από «σκανδάλη ιδεών» που βοηθάει τους σχεδιαστές να δημιουργήσουν νέες ιδέες. Επίσης, η τεχνική SCAMPER αποτελεί έναν τεράστιο οδηγό. Ένα άλλο εργαλείο που βασίζεται στη μηχανική, η θεωρία της

εφευρετικής επίλυσης προβλημάτων TRIZ παρέχει ένα σύστημα για την τροποποίηση λύσεων με την επίλυση αντιφάσεων ή ανταλλαγών με βάση σε πατέντες προϊόντων στο παρελθόν. Οι σχεδιαστές δημιουργούν φυσικά ιδέες επίσης χωρίς εργαλεία. Αυτές οι φυσικές προσεγγίσεις αναπτύσσονται με βάση τις εμπειρίες των σχεδιαστών και τις προτιμήσεις τους για την επίλυση προβλημάτων. Πολλές εμπειρικές μελέτες έχουν διερευνήσει τις γνωστικές διαδικασίες των ατόμων κατά τη διάρκεια της διαδικασίας σχεδιασμού. (Robin S. Adams, 1999) (Gül Kremer, 2006) (Noe Vargas Hernandez, 2010) Αξίζει να αναφερθεί ότι η έρευνα επηρεάζει αρκετά τη διαδικασία σχεδιασμού επειδή βοηθά στον καθορισμό της πρόκλησης και του τρόπου που μπορούν να επιλυθούν τα προβλήματα. Μέσα στην παραδοσιακή σχεδιαστική σκέψη, ο σχεδιαστής είναι αυτός που δημιουργεί, επιλέγει, δοκιμάζει και βελτιώνει τις ιδέες του ως μέσο βελτίωσης του προβλήματος σχεδιασμού και φτάνει σε μια αποτελεσματική λύση. Έτσι, είναι σημαντικό για τους σχεδιαστές να κατανοήσουν πώς επηρεάζουν αυτήν τη διαδικασία δημιουργώντας δημιουργικές και καινοτόμες ιδέες σχεδιασμού. (Milene Gonçalves, 2016) Όλα όσα αναφέρθηκαν είναι ζωτικής σημασίας επειδή η δημιουργία ιδεών σχεδιασμού είναι η δραστηριότητα που συνδέεται συχνότερα με τη δημιουργική επίλυση του προβλήματος. Εκτός αυτού, οι ιδέες που δημιουργούνται χρησιμοποιούνται σε όλη τη δημιουργική διαδικασία. Η σοβαρή λήψη της φάσης δημιουργίας ιδεών είναι καθοριστικής σημασίας για την επιτυχία της δημιουργικής επίλυσης προβλημάτων. (Milene Gonçalves, 2016) 2.2.4 Οικολογική συνειδητοποίηση σχεδιαστή Η έννοια της αειφορίας γίνεται όλο και πιο σημαντική σε όλο τον κόσμο. Οι κυβερνήσεις, οι κοινότητες και οι βιομηχανίες εργάζονται όλοι για να αποτρέψουν τη ρύπανση και την υπερκατανάλωση από την καταστροφή του πλανήτη και τους φυσικούς πόρους στους οποίους βασίζονται όλοι. Υπάρχει επείγουσα ανάγκη να καταστούν όλα τα βιομηχανικά προϊόντα και οι βιομηχανικές διεργασίες ως βιώσιμα και να προσφέρουν το καλό για τους ανθρώπους και τον πλανήτη. Τα προϊόντα είναι η πηγή όλων των περιβαλλοντικών προβλημάτων. Σημαντικά ζητήματα όπως η ρύπανση, η απώλεια ειδών και η υπερθέρμανση του πλανήτη είναι όλες παρενέργειες των δραστηριοτήτων των ανθρώπων ως καταναλωτές. Οι σχεδιαστές πρέπει να διαδραματίσουν καθοριστικό ρόλο στην επίτευξη μιας πιο βιώσιμης οικονομικής και κοινωνικής τάξης. Παραδοσιακά ζητήματα που εξετάζονται στο σχεδιασμό δεν σχετίζονται μόνο με τη λειτουργία, την εμφάνιση και τις οικονομικές ανησυχίες, αλλά τα τελευταία χρόνια,

σχεδιαστές και καταναλωτές έχουν αρχίσει να κοιτάζουν πέρα από την καθαρή επιφάνεια. Η εξέλιξη του βιώσιμου σχεδιασμού πρέπει να αναδείξει πιο περιβαλλοντικά καλοήθη προϊόντα και διαδικασίες. (co-design, 2020) Ο στόχος του βιώσιμου σχεδιασμού είναι να κάνει όλα τα προϊόντα 100% ανακυκλώσιμα, ασφαλή και ανανεώσιμα. Έτσι, ο σχεδιασμός των βιώσιμων προϊόντων δεν είναι εννοιολογικά δύσκολος και τα τελευταία χρόνια οι πληροφορίες σχετικά με τον σχεδιασμό για το περιβάλλον έχουν αυξηθεί σημαντικά, επιτρέποντας στους σχεδιαστές να προβούν σε διαδικασίες όπως: • κατασκευή χωρίς παραγωγή επικίνδυνων αποβλήτων • χρήση καθαρών τεχνολογιών • μείωση των χημικών εκπομπών προϊόντος • μείωση της κατανάλωσης ενέργειας του προϊόντος • χρήση μη επικίνδυνων ανακυκλώσιμων υλικών • χρήση ανακυκλωμένου υλικού και επαναχρησιμοποιημένων εξαρτημάτων • σχεδιασμός για ευκολία αποσυναρμολόγησης • επαναχρησιμοποίηση και ανακύκλωση προϊόντων στο τέλος του κύκλου ζωής τους. (DENİZ, 2002)

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3. Η ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ ΩΣ ΒΙΟΜΗΧΑNΙΚΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΤΟΥ ΣΗΜΕΡΑ ΚΑΙ ΤΟΥ ΜΕΛΛΟΝΤΟΣ Στις αρχές του 21ου αιώνα, οι ευθύνες του αρχιτέκτονα αυξήθηκαν και περισσότερα είναι τα θέματα που σχετίζονται με τον άνθρωπο και το περιβάλλον του και ασχολούνται με τον αρχιτεκτονικό σχεδιασμό που απαιτεί προσεκτικό σχεδιασμό και προετοιμασία. Έπειτα, μέχρι το 2050 ο παγκόσμιος πληθυσμός αναμένεται να έχει ξεπεράσει τα 10 δισεκατομμύρια άτομα, καθιστώντας τις υπερπλήρεις πόλεις ένα από τα πιο πιεστικά ζητήματα του παρόντος. Η ανάλυση δεδομένων, η μηχανική μάθηση, οι εξελίξεις στις μεταφορές και η ταχεία ανάπτυξη νέων κοινωνικών τεχνολογιών αλλάζουν ολοένα και περισσότερο τις ανάγκες των ανθρώπων και των κοινοτήτων, οι οποίες θα έχουν άμεσο αντίκτυπο στο ζήτημα του υπερπληθυσμού και στο δομημένο περιβάλλον σε μεγαλύτερο βαθμό. (Mahmoodi, 2001)

Ως εκ τούτου, οι σχεδιαστές του τώρα, αρχιτέκτονες και μηχανικοί, πρέπει να αντιμετωπίσουν τις μεγάλες προκλήσεις του συνεχώς μεταβαλλόμενου τομέα σχεδιασμού και κτιρίων σε τοπικό και παγκόσμιο επίπεδο, όσον αφορά τον ανταγωνισμό, την ανάπτυξη και τον εκσυγχρονισμό. Οι ίδιοι πρέπει να είναι σε θέση να αναπτύξουν νέες ιδέες στον τομέα των ακινήτων και μη, σχεδιάζοντας λύσεις που ενσωματώνουν προηγμένα δομικά στοιχεία και εμφανίζουν καινοτόμα σχέδια διάταξης. Συγκεκριμένα, ο τομέας ενδιαφέροντος αφορά προσωρινά κτίρια και εκδηλώσεις, αναστροφή κτιρίων και σχεδιασμό στοιχείων κτιρίων. Έτσι, απαιτείται συνδυασμός πολυτομεακών ικανοτήτων για να δημιουργηθούν προηγμένες κατασκευές. (Mahmoodi, 2001) Μέσα από την 2η έκδοση του Συνεδρίου «Αρχιτεκτονική του Μέλλοντος», από τον αρχιτέκτονα Dmytro Aranchii το 2019, στο Κίεβο της Ουκρανίας, παρουσιάζονται διαταρακτικές τεχνολογίες που διαμορφώνουν το μέλλον της αρχιτεκτονικής ως μια τεράστια βιομηχανία σχεδιασμού. Επίσης, εντός αυτού αναδύθηκαν νέες τεχνολογίες που διαμορφώνουν το μέλλον της αρχιτεκτονικής. Αξίζει να αναφερθεί ότι η κύρια πρόκληση του σχεδιασμού νέων χώρων ή ακόμα και του εκσυγχρονισμού των υπαρχόντων έγκειται στις ταχέως μεταβαλλόμενες ανάγκες της ανθρωπότητας και στις ακόμη ταχύτερα εξελισσόμενες τεχνολογίες που περιβάλλουν και υποστηρίζουν αυτές τις ανάγκες. Ο ανθρωποκεντρικός σχεδιασμός και οι πειραματικές μεθοδολογίες δημιουργεί μια ολιστική διεπιστημονική προοπτική που και οι δύο προσδιορίζουν τις ανθρώπινες ανάγκες που θα πρέπει να αντιμετωπιστούν και τις συνδυάζει με τις διαθέσιμες τεχνολογίες και δεδομένα για να βοηθήσουν στον σχεδιασμό ενός ικανού και βιώσιμου μέλλοντος. (Sambiasi, 2019)

Εικόνα 10. Χονγκ Κονγκ (Sambiasi, 2019)

Εικόνα 11. Amaravati, πρωτεύουσα της Ινδίας. (Sambiasi, 2019)

Υπάρχουν 7 ζητήματα που σχετίζονται με την αρχιτεκτονική πως βιομηχανικός σχεδιασμός του μέλλοντος και παρουσιάζονται παρακάτω. Το 1ο ζήτημα αφορά την κλιματική αλλαγή, το οποίο είναι ένα από τα πιο πιεστικά θέματα που πρέπει να εξεταστούν κατά τη συζήτηση μελλοντικών πόλεων. Τα κτίρια και οι κατασκευές αντιπροσωπεύουν το 38% των εκπομπών CO2 που σχετίζονται με την ενέργεια. Το απλούστερο και πιο επιβλητικό ζήτημα που πρέπει να ληφθεί υπόψη σχετικά με την κλιματική αλλαγή είναι ότι το πιο βιώσιμο κτίριο είναι αυτό που ποτέ δεν χτίζεται. Η ανακαίνιση λόγω κατεδάφισης είναι μια από τις πιο σχετικές τάσεις που πρέπει να εξεταστούν, καθώς όχι μόνο

εξοικονομεί χρήματα και χρόνο, αλλά επίσης μειώνει τον αντίκτυπο που έχει στις εκπομπές άνθρακα, εξαλείφοντας τη διαδικασία κατασκευής και την ίδια την κατεδάφιση. Ακόμη, η ενεργειακή απόδοση στα κτίρια είναι ένας άλλος τρόπος για τη μείωση των εκπομπών CO2. Ολόκληρη η βιομηχανία διέρχεται από έναν μετασχηματισμό που καταλύεται κυρίως από την BIM, η οποία ενσωματώνει ολόκληρο τον κύκλο ζωής του δομημένου περιβάλλοντος και πιο πρόσφατα, το Internet of Things (IoT). Έτσι, τα δίκτυα αισθητήρων και τα συστήματα διαχείρισης κτιρίων παρακολουθούν κάθε είδους δεδομένα, παρέχοντας βαθιές πληροφορίες για την απόδοση σε πραγματικό χρόνο, προβλέποντας πιθανά ζητήματα και παρέχοντας δεδομένα για να ενεργήσουν καλύτερα οι αρχιτέκτονες ως βιομηχανικοί σχεδιαστές για το μέλλον. Επιπρόσθετα, ο έλεγχος της θερμοκρασίας, η παρακολούθηση ισχύος, η κατανάλωση νερού και η απόδοση σε πραγματικό χρόνο καταγράφονται και υποβάλλονται σε επεξεργασία, παράλληλα με την ανθρώπινη συμπεριφορά, καθιστώντας τα κτίρια ανταποκρινόμενα στις μελλοντικές αλληλεπιδράσεις. (Sambiasi, 2019) Ένα 2ο ζήτημα είναι οι επαναστατικές τεχνολογίες. Η 4η

Βιομηχανική Επανάσταση

εξελίσσεται γρήγορα καθώς η ψηφιοποίηση των ανθρώπινων αλληλεπιδράσεων αυξάνεται με εκθετικό ρυθμό και μειώνεται το χρονικό πλαίσιο κατά το οποίο οι άνθρωποι υιοθετούν νέες τεχνολογίες. Η ψηφιοποίηση του κατασκευαστικού κλάδου είναι σήμερα μια από τις μεγαλύτερες ευκαιρίες για τους επενδυτές, προσελκύοντας την παγκόσμια προσοχή των ηγετών της σκέψης, των καινοτόμων και των επαγγελματιών: ο αστικός σχεδιασμός, η αρχιτεκτονική και ο σχεδιασμός είναι σήμερα μερικοί από τους πιο υποσχόμενους τομείς που μπορούν να επηρεάσουν το μέλλον της ανθρωπότητας. Το Internet of Things, ο αναγεννητικός και παραμετρικός σχεδιασμός, η τεχνητή νοημοσύνη, η ρομποτική, η 3D εκτύπωση, τα μεγάλα δεδομένα και η εικονική πραγματικότητα είναι μόνο μερικά από τα νέα εργαλεία στα οποία μπορούν να βασίζονται οι αρχιτέκτονες για να αλλάξουν τον τρόπο σκέψης τους, το σχεδιασμό και να χτίσουν τις πόλεις του μέλλοντος. Αυτό σημαίνει ότι ο ρόλος του αρχιτέκτονα θα πρέπει να περιστραφεί, να αγκαλιάσει τη διεπιστημονική συνεργασία και να υιοθετήσει νέες τεχνολογίες στις ροές εργασίας του για να αντιμετωπίσει αυτή τη νέα διεπαφή ευκαιριών. Οι διαταρακτικές τεχνολογίες εφαρμόζονται σε ζητήματα όλων των κλιμάκων, από σύνθετα πολυπαραγοντικά ζητήματα όπως παραμετρικός πολεοδομικός σχεδιασμός έως πιο ανθρώπινα προϊόντα, όπως προϊόντα φωτισμού σχεδιασμένα να αλλάζουν κάθε λίγα λεπτά, προσομοίωση πραγματικών φυσικών συνθηκών φωτός και ρύθμιση των χώρων με τρόπο που κάνουν τους ανθρώπους πιο υγιείς και πιο ευτυχισμένους. (Sambiasi, 2019)

Εικόνα 12. Ουρανοξύστης στο Χονγκ Κονγκ. (Sambiasi, 2019)

Ένα 3ο ζήτημα είναι η ανάπτυξη νέων δομικών υλικών. Όλα τα ζητήματα που αναφέρθηκαν έως τώρα δημιουργούν ένα εύφορο έδαφος για καινοτομία σε νέα δομικά υλικά και τεχνολογίες ψηφιακής παραγωγής. Ο πιο έξυπνος τρόπος αντιμετώπισης αυτού του ζητήματος είναι συστηματικός, δηλαδή αντί να καταστραφούν τα δάση, οι παραλίες και οι όχθες των ποταμών, θα πρέπει να χρησιμοποιηθούν τα απόβλητά επαναχρησιμοποιώντας τα και ανακυκλώνοντας τα. Έτσι, εδώ έρχεται η τρισδιάστατη εκτύπωση, η οποία ανοίγει επιπλέον μια ενδιαφέρουσα προοπτική επιτρέποντας τη δημιουργία νέων υλικών με βελτιωμένες επιδόσεις και βελτιστοποιώντας την ποσότητα του υλικού που χρησιμοποιήθηκε στην κατασκευή. Στην περίπτωση του σκυροδέματος, μπορεί να μειώσει τη χρήση έως και 40%. (Sambiasi, 2019)

Εικόνα 13. Τρισδιάστατη εκτύπωση. (Sambiasi, 2019)

Ένα 4ο ζήτημα είναι η αστική πυκνότητα και η βιωσιμότητα. Ο Lukasz Platkowski, ο οποίος είναι Διευθυντής Σχεδιασμού της GENSLER και συμμετείχε στο σχεδιασμό ενός από τα ψηλότερα κτίρια του κόσμου, το Shanghai Tower στην Κίνα, έχει αναφέρει ότι μεσαία έως ψηλά κτίρια μπορούν να μεταφράζουν τις οριζόντιες λεπτομέρειες των οικισμών στην πιο κάθετη γλώσσα των εμπορικών γειτονιών. Το αποτέλεσμα είναι μια υβριδική γλώσσα στην οποία τα ψηλά κτίρια διαχωρίζονται οριζόντια, δημιουργώντας πλουσιότερες χωρικές σχέσεις που αυξάνουν την ποιότητα των αλληλεπιδράσεων μεταξύ των ανθρώπων και τους επιτρέπουν να συνδεθούν και να συνεργαστούν σε χώρους που έχουν σχεδιαστεί για να συγχωνεύσουν το στυλ εργασίας με τον τρόπο ζωής. (Sambiasi, 2019)

Εικόνα 14. Πύργος της Σαγκάη, Κίνα. (Sambiasi, 2019)

Ένα 5ο ζήτημα είναι τα Big Data και η ανθρώπινη συμπεριφορά. Οι μελλοντικές πόλεις είναι έξυπνες πόλεις και θα λειτουργούν ως ένα μεγάλο οικοσύστημα βάσει δεδομένων. Κάθε αλληλεπίδραση και κατάσταση θα καταγράφεται επί του παρόντος, και αρκετές εταιρείες χρησιμοποιούν ήδη αυτά τα δεδομένα για να επεκτείνουν και να προβάλουν εξυπνότερα σχέδια που ταιριάζουν καλύτερα στις ανθρώπινες ανάγκες. Μερικές από τις πιο σημαντικές πτυχές της πόλης που αναλύονται επί του παρόντος και τις οποίες ο μελλοντικός σχεδιασμός θα μπορούσε να βελτιωθεί περαιτέρω με τα δεδομένα περιλαμβάνουν τη δυνατότητα πεζοπορίας, την προσβασιμότητα, τις μικτές χρήσεις, τα επίπεδα διακυμάνσεων χρήσης σε διαφορετικές ώρες της ημέρας και σε διαφορετικές ημέρες της εβδομάδας. Ένα τέτοιο παράδειγμα είναι σύγχρονες πόλεις που θα έχουν ισορροπημένα επίπεδα δραστηριότητας 24ώρες όλες τις ημέρες της εβδομάδας και δεν θα πρέπει ποτέ να έχουν «νεκρούς» χώρους και την ένταξη διαφορετικών πολιτισμών και κοινοτήτων.

Εικόνα 15. Η πόλη του μλελλοντος.

Ένα 6ο ζήτημα είναι η συνεργασία και η συν-διαβίωση. Η ανθρώπινη υγεία και η ψυχολογική ευεξία είναι επίσης τομείς που μπορούν να βελτιωθούν και να βελτιστοποιηθούν μέσω της χρήσης τεχνολογίας και δεδομένων. Καθώς ο ανθρώπινος πληθυσμός διπλασιάζεται, θα γίνει κρίσιμο να βελτιστοποιηθεί η ποιότητα των δημόσιων χώρων, επιτρέποντας στις κοινότητες να μοιράζονται και να αλληλεπιδρούν σε χώρους που έχουν σχεδιαστεί για προσβασιμότητα και ποικιλομορφία. Η ποιότητα της άνεσης στους χώρους εργασίας και στο περίβλημα θα μετρηθεί μέσω αισθητήρων που παρέχουν δεδομένα σε πραγματικό χρόνο σχετικά με την

ευημερία και τους πρωταρχικούς δείκτες άνεσης, όπως φυσικό φως, επίπεδα οξυγόνου και ανθρώπινη αλληλεπίδραση. Για παράδειγμα, ένα κτίριο θα μπορούσε να ανιχνεύσει ότι τα επίπεδα οξυγόνου είναι χαμηλά, κάνοντας τους ανθρώπους να αισθάνονται κουρασμένοι και αγχωμένοι και να ενεργοποιούν αυτόματα τα συστήματα εξαερισμού ως απόκριση. Θα μπορούσε επίσης να συνδεθεί με εφαρμογές ημερολογίου και να προτείνει χώρους που δεν χρησιμοποιούνται σε πραγματικό χρόνο, βελτιστοποιώντας τη χρήση του χώρου. Ο εσωτερικός σχεδιασμός έχει επίσης αντίκτυπο στην άνεση και την υγεία και αποκτά σημασία καθώς οι χώροι μεγαλώνουν και είναι πιο πολυσύχναστοι, καθιστώντας την ποιότητα αυτών των χώρων ακόμη πιο σχετική με την ψυχολογική ευεξία των ανθρώπων. Η βαθύτερη κατανόηση του τρόπου με τον οποίο το χρώμα, η υλότητα, η χωρητικότητα, ο φωτισμός, ακόμη και η διακόσμηση επηρεάζει την ανθρώπινη συμπεριφορά θα πρέπει να αναπτυχθεί περαιτέρω και να τεθεί σε εφαρμογή. (Sambiasi, 2019)

Εικόνα 16. Συνεργασία και συμβίωση.

Τέλος, ένα 7ο ζήτημα είναι η αρχιτεκτονική επηρεασμένη από ιδέες που σχετίζονται με εξωγήινα αντικείμενα. Η παραγωγή νέων ενδιαιτημάτων σε άλλους πλανήτες είναι ο νέος διαστημικός αγώνας του 21ου αιώνα. Θεωρείται από πολλούς ως ένας από τους πιο υποσχόμενους τρόπους για την επίλυση του προβλήματος του υπερπληθυσμού, αντίστροφα θεωρείται από πολλούς άλλους ως εκτροπή. Εταιρείες όπως οι Foster + Partners, HASSELL, AI SpaceFactory δεν σχεδιάζουν μόνο την εξωγήινη αρχιτεκτονική, αλλά ερευνούν τεχνικές κτιρίων που επιτρέπουν την ανέγερση αντικειμένων σε συνθήκες που είναι εντελώς διαφορετικές από το περιβάλλον της Γης. Ο Tyson Hosme έχει διερευνήσει τα συστήματα

διαβίωσης και έχει αναπτύξει αυτόνομα αναδιαμορφώσιμα κτίρια με δυνατότητα αυτοοργάνωσης, αυτό-αξιολόγησης και αυτό-βελτίωσης με τη χρήση μηχανικής μάθησης, προκαλώντας έτσι τον γραμμικό κύκλο ζωής των κτιρίων.

Εικόνα 17. «Εξωγήινη αρχιτεκτονική» (Sambiasi, 2019)

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ Ως εκ τούτου, οι ανθρώπινες ανάγκες αλλάζουν με γρήγορο ρυθμό, ενώ οι τεχνολογίες που μεταμορφώνουν τις ανάγκες και τις αλληλεπιδράσεις αλλάζουν ακόμη πιο γρήγορα. Έτσι, ήρθε η ώρα να αναπτυχθεί περαιτέρω η ιδέα της αρχιτεκτονικής ως βιομηχανικός σχεδιασμός

και να προσεγγίσει την πρόκληση του σχεδιασμού του δομημένου και εικονικού περιβάλλοντος στο οποίο πραγματοποιούνται οι αντίστοιχες μεταμορφώσεις. Ένα από τα πρώτα βήματα της επανεξέτασης αυτού του ζητήματος έγκειται στον εντοπισμό των εκτιμήσεων που επηρεάζουν σημαντικά τον μετασχηματισμό αυτό που περιλαμβάνει την κλιματική αλλαγή, τις διαταραχές τεχνολογίας, τα καινοτόμα δομικά υλικά, την αστική πυκνότητα, τα τεράστια δεδομένα και την ανθρώπινη συμπεριφορά, τη συνεργασία και τη συνδιαβίωση και την εξωγήινη αρχιτεκτονική. Ο συνδυασμός ενός ανθρώπινου σχεδιασμού, πειραματικών μεθοδολογιών βάσει δεδομένων και ολιστικής διεπιστημονικής συνεργασίας είναι το κλειδί για τον εντοπισμό των ανθρώπινων αναγκών που θα πρέπει να αντιμετωπιστούν, ενώ ο συνδυασμός αυτών με τις διαθέσιμες τεχνολογίες και δεδομένα θα βοηθήσει να σχεδιαστεί ένα ικανό και βιώσιμο μελλοντικό περιβάλλον όπου θα αναδειχθεί η αρχιτεκτονική ως ένα τεράστιος βιομηχανικός σχεδιασμός. (Sambiasi, 2019)

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ Ξένη Βιβλιογραφία Ackerman, J. S. (2000). Architecture. Britain, Britain. Archisoup. (2020). Archisoup. Ανάκτηση από Archisoup: https://www.archisoup.com/-how-to-findarchitectural-ideas Arcspace. (2012, August). Bauaus: 1919-1933. Arcspace . co-design. (2020). co-design. Ανάκτηση από http://www.co-design.co.uk/green.htm

D. G. Ozer, B. S. (2012). Raising awareness for sustainability in basic design. ECO-ARCHITECTURE . DENİZ, D. (2002). Sustainability and Environmental Issues in Industrial Product Design . Turkey: Izmir Institute of Technology. Dowdy, C. (2014). Archdaily. Ανάκτηση από https://www.archdaily.com/531228/when-architects-trytheir-hand-at-industrial-design Dumas, A. (2000). Theory and Practice of Industrial Design. Art and Design Review , σσ. 1-21. Goldense, B. L. (2019, April). A History of Product Design. Machine Design . Gül Kremer, M. O. (2006, January). An Investigation on the Effectiveness of Design Ideation Using TRIZ. ASME 2006 International Design Engineering Technical Conferences and Computers and Information in Engineering Conference . Hooper, T. (2020). pannam. Ανάκτηση από https://www.pannam.com/blog/top-industrial-designtools/ Kumar, S. (2006). Architecture and Industrial Design: A Convergent Process for Design . ACADIA: Synthetic Landscapes Digital Exchange , σσ. 79-94. Lieve Weytjens, E. V. (2009, January). Classification and Use of Design Tools: The Roles of Tools in the Architectural Design Process. DESIGN: Principles & Practices, An International Journal . Ljiljana Jevremovic, M. V. (2012). Aesthetics of Induastrial Architecture in the context of Industrial Buildings conversion. PhiDAC , σσ. 80-87. Mahmoodi, A. S. (2001). The Design Process In Architecture: A pedagogic approach using interactive thinking. United Kingdom: The University Of Leeds, School of Civil Engineering. Mahshid Barani, M. A. (2014, August). A Proposal for An Interactive Architectural Design Approach Inspired by Industrial Design (DCC). Journal of Science and Technology , σσ. 72-87. MCHMaster. (2019, March 14). MCHMaster. Ανάκτηση από MCHMaster: https://www.mchmaster.com/news/definition-of-architecture-by-architects/ Milene Gonçalves, C. C.-S. (2016, January). Inspiration choices that matter: the selection of external stimuli during ideation. Design Science . Noe Vargas Hernandez, J. J. (2010, July). Understanding design ideation mechanisms through multilevel aligned empirical studies. Design Studies , σσ. 382-410. Puspito Harimurti, D. W. (2008). Bauhaus Ideology, Concept and Method on Architecture. International Conference on Creative Industry 2011 in Denpasar, Bali . Quirk, V. (2012). Archdaily. Ανάκτηση από Archdaily: https://www.archdaily.com/241580/britainsbuilt-legacy-from-carbuncles-to-the-cutting-edge?ad_medium=gallery Robin S. Adams, C. J. (1999). Cognitive Processes in Iterative Design Behavior. 29th ASEE/IEEE Frontiers in Education Conference . Sambiasi, S. (2019). archdaily. Ανάκτηση από archdaily: https://www.archdaily.com/927262/7architectural-considerations-that-are-shaping-future-cities Self, J. A. (2011). The Use of Design Tools in Industrial Design Practice. Kingston University London: Faculty of Art, Design and Architecture.

Vestergaard, I. (2012, October). Architectural freedom and industrial architecture - retrofit design to passive house level. Nordic Passive House . Wikipedia. (2020). Wikipedia. Ανάκτηση από https://en.wikipedia.org/wiki/Vitruvius Willmetts, P. (2017, June). Turning constraints into design opportunities – CMA Tower, Riyadh. WIPO. (2006). Looking good: An introduxtion to industrial designs for small and medium-sized enterprises in Nigeria. Intellectual Property for Business . Αrchiscene. (2017). archiscene. Ανάκτηση από https://www.archiscene.net/tower/raffles-cityhangzhou-unstudio/

Ελληνική Βιβλιογραφία Γεμενάκης, Γ. (2001, Ιανουαρίου 14). Το Βήμα. Ανάκτηση από Το Βήμα: https://www.tovima.gr/2008/11/24/archive/enas-tholos-gia-tin-texni/ Δημήτρης Φατούρος, Ν. Κ. (2010). Αφιέρωμα στο Design. Θεσσαλονίκη: Σύλλογος Φίλων Τελλόγλειου Ιδρύματος Τεχνών Α.Π.Θ. Λυπαρή, Β. (2019). Διαδικασία Σχεδιαμσού & Ανάπτυξης Νέων Προϊόντων. Αθήνα: ΕΜΠ. Μπάμπαλης, Θ. (2013). Βιομηχανικός Σχεδιασμός 1. Καρδίτσα: Τμήμα Σχεδιασμού και Τεχνολογίας Ξύλου και Επίπλου, ΤΕΙ Θεσσαλίας. Μπατής, Γ. (2012). Μετασχηματισμοί Του Βιομηχανικού Αντικειμένου, η διείσδυση των νέων τεχνολογιών στα αντικείμενα και οι αλλαγές που επιφέρουν. Έρευνα στην Αρχιτεκτονική: Σχεδιασμός - Χώρος - Πολιτισμός , σσ. 37-54. Σαράντης, Κ. (2012). Διερεύνηση του φυσικού φωτισμού στα βιομηχανικά κτίρια , ο χειρισμός του κελύφους σε σχέση με το φως, η εξέλιξη των βιομηχανικών τύπων μέχρι τη δεκαετία του '60. Έρευνα και Αρχιτεκτονική: Σχεδιασμός - Χώρος - Πολιτισμός , σσ. 15-34. Τερζόγλου, Ν.-Ί. (2012). ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ ΓΝΩΣΗ ΚΑΙ ΙΔΕΑΤΟΙ ΤΥΠΟΙ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΤΟΥ ΧΩΡΟΥ. Έρευνα στην Αρχιτεκτονική: Σχεδιασμός - Χώρος - Πολιτισμός , σσ. 4-10. Χαλκιαδάκης, Ε. Μ. (2017). Βιομηχναική Αρχιτεκτονική. Χανιά: Σχολή Αρχιτεκτόνων Μηχανικών, Πολυτεχνείο Κρήτης. Χειρχαντέρη, Γ. (2017). Βιομηχανικός Σχεδιασμός Προϊόντος. Αθήνα: Κύβος.

Ar c hi t ec t ur ea ndT our i s m

Nea pol i sUni v er s i t yPa f os Depa r t mentofAr c hi t ec t ur e

Ar c hi t ec t ur ea ndT our i s m

S t udent

Geor geAl i c ha ni di s

S uper v i s i ngs t udent s

Dr . S OL ONXE NOPOUL OS Dea n, S c hool ofAr c hi t ec t ur e , L a nda ndE nv i r onment a l S c i enc esi n Nea pol i sUni v er s i t yPa f os

Geor geAl i c ha ni di s Pa phos202021

Ανάλυση Περιοχής Μελέτης

σημεία ενδιαφέροντος

5 3

1. Tombs of the Kings 2. Παλιά πόλη Πάφου 3. Kings Avenue Mall 7

4. Φρούριο των Σαράντα Κολονών 5. Στάδιο Στέλιος Κυριακίδης (Πρώην Παφιακό) 6. Paphos Aphrodite Waterpark 7. Διεθνές Αεροδρόμιο Πάφου

υπάρχον οδικό δίκτυο

κεντρικές οδοί δίκτυο κατοικημένης περιοχής ισοϋψείς

Ανάλυση Οικοπέδου Μελέτης

είδη γειτονικών κτιρίων

ξενοδοχειακές μονάδες-ενοικιαζόμενα διαμερίσματα

οικ. τεμάχιο Α : 14.716 τ.μ

ιδιωτικές κατοικίες - πολυκατοικίες

οικ. τεμάχιο Β : 26.856 τ.μ

super market καταστήματα εστίασης αποθήκη

υψομετρικές καμπύλες 2m 3m 5m 6m 8m 10m 11m 13m 15m 16m 18m 19m 21m 23m 24m 26m 28m 29m 31m 32m

φωτογραφίες οικοπέδου

Ανάλυση Οικοπέδου Μελέτης

Ανάλυση και τριμερής διαχωρισμός οικοπέδου με βάση τις υψομετρικές διαβαθμίσεις

10m

στάθμη θάλασσας

στάθμη δρόμου

Μέση διατομή περιοχής μελέτης και επιλογή πιθανής τοποθέτησης

δωμάτια ξενοδοχείου

10m

στάθμη δρόμου

κοινόχρηστοι χώροι

στάθμη θάλασσας

Πιθανή διατομή όγκων σε σχέση με την διατομή μελέτης: διαφορές επιπέδων και αποστάσεις από δρόμο και θάλασσα

Ανάλυση Οικοπέδου Μελέτης

Ανάλυση και τριμερής διαχωρισμός οικοπέδου με βάση τις αποστάσεις από τις υπάρχουσες ξενοδοχειακές εγκαταστάσεις

Μελέτη και ανάλυση κίνησης οχημάτων, χαρτογράφηση εισόδων γειτονικών ξενοδοχείων και επιλογή βασικής εισόδου στην περιοχή μελέτης

Μελέτη και ανάλυση κτηριακού προγράμματος

luxury rooms family rooms family rooms πισίνα

παιδική χαρά

εστατόριο / cafe-bar κουζίνα / μαγειρείο

family rooms family rooms δωμάτια διαμονής δωμάτια διαμονής δωμάτια διαμονής

lobby / χώρος υποδοχής - αναμονής

είσοδος

θάλασσα | θέα

luxury rooms

κλιμακοστάσιο

suites

κλιμακοστάσιο

roof garden

laundry room / αποθήκες εγκαταστάσεις θέρμανσης / ψύξης

τομή κατά μήκος ενδεικτικής ξενοδοχειακής μονάδας

δωμάτια διαμονής δωμάτια διαμονής αίθουσα συνεδρίων / εκδηλώσεων

parking

κουζίνα / μαγειρείο

f a m i l y

r o o m s

f a m i l y

r o o m s

δωμάτια διαμονής δωμάτια διαμονής δωμάτια διαμονής προσωπικού

lobby/αναμονή

gift shop

κλιμακοστάσιο

δωμάτια διαμονής

g a r d e n

χώρος φύλαξης αποσκευών εγκαταστάσεις θέρμανσης / ψύξης

κλιμακοστάσιο

family rooms

ασανσέρ

suites

α σ α ν σ έ ρ

r o o f

suites family rooms δωμάτια διαμονής δωμάτια διαμονής δωμάτια διαμονής spa / υδρομασάζ γυμναστήριο laundry room / αποθήκες

κοινόχρηστοι χώροι τύποι δωματίων πρόσβαση μόνο σε υπαλλήλους

τομή κατά πλάτος ενδεικτικής ξενοδοχειακής μονάδας

Στάδια μελέτηςκαι τοποθέτησης βασικών όγκων

Βασικοί όγκοι κτηριακού συνόλου

Με βάση τους άξονες χάραξης ο κύριος όγκος του ξενοδοχείου τοποθετείται στο κέντρο του οικοπέδου. Σε αυτόν προστίθενται κατά μήκος δευτερεύοντες όγκοι, οι οποίοι εξυπηρετούν κυρίως κοινόχρηστες δραστηριότητες όπως reception, εστιατόριο ή lobby.

Κινήσεις πεζών και οχημάτων Σε επόμενο στάδιο επιλέγονται 2 βασικές είσοδοι οχημάτων μέσω του πλησιέστερου οδικού δικτύου. Αντιδιαμετρικά και στις διαγωνίους του οικοπέδου δεσμεύεται ο απαραίτητος χώρος στάθμευσης οχημάτων και η είσοδος των πεζών γίνεται μέσω κεντρικού διαδρόμου.

Εξωτερικές υποδομές Στον ευρύτερο ελεύθερο χώρο του οικοπέδου και σε κοινή ακτίνα απόστασης από τον βασικό όγκο του ξενοδοχείου επιλέγονται τα βασικά σημεία τοποθέτησης εξωτερικών υποδομών όπως εξωτερικοί χώροι άθλησης και ψυχαγωγίας με θέα προς την θάλασσα.

Χώροι φύτευσης και πρασίνου Τέλος, προκειμένου να δεσμευτεί η απαραίτητη απόσταση από την όχληση των οχημάτων και του οδικού δικτύου, οι επιφάνειες καλύπτονται με χαμηλή φύτευση αλλά και με χρήση θάμνων ηχοπροστασίας. Παράλληλα δημιουργούν ευχάριστο περιβάλλον εισόδου και περιμετρικά της ξενοδοχειακής μονάδας.

Στάδια μελέτης και διαμόρφωσης ξενοδοχειακού κτιριακού όγκου

στάδιο 1ο: Σε πρώτη φάση επιλέγεται ο βασικός όγκος του ξενοδοχειακού συγκροτήματος, ο οποίος θα αναπτυχθεί καθ’ ύψος και θα αφορά κυρίως τα δωμάτια φιλοξενίας.

στάδιο 2ο: Κατά μήκος του συνολικού όγκου ορίζεται ο βασικός κεντρικός διάδρομος οριζόντιας

θέα προς οικισμό

θέα προς θάλασσα

κίνησης. Παράλληλα, διαχωρίζεται σε 2 ζώνες δωματίων ανάλογα με την θέα που έχουν αυτά. Ο πρώτος όροφος φιλοξενεί κυρίως κλίνες βασικού και οικονομικού τύπου ενώ στον δεύτερο και τρίτο -και ιδιαίτερα από την πλευρά της θέας προς το παραθαλάσσιο μέτωπο- επιλέγεται η τοποθέτηση πιο προνομιακών και πολυτελών δωματίων.

διάδρομος επικοινωνίας βοηθητικών χώρων

χώρος υποδοχής | reception και lobby

βασική είσοδος και διαμπερής κίνηση προς την παραλία

στάδιο 3ο: Οι

βασικές

κατακόρυφες

κινήσεις

τοποθετούνται σε κομβικά σημεία ώστε να εξυπηρετούν ανάλογα όλα τα δωμάτια και τμήματα του ξενοδοχείου, συγκεκριμένα επάνω σε χαράξεις οι οποίες το διαιρούν σε 3 μέρη. Η είσοδος από την ΒΑ πλευρά του οικοπέδου τοποθετείται επίσης βάση των προηγούμενων αξόνων.

βασικός όγκος ξενοδοχείου κατακόρυφες κινήσεις

στάδιο 4ο:

βασική είσοδος χώρος εστίασης - καθιστικού

Τέλος, στο ισόγειο προστίθενται κτιριακοί όγκοι οι οποίοι θα αφορούν κοινόχρηστες και βοηθητικές λειτουργίες του ξενοδοχείου. Δεξιά

βοηθητικοί χώροι - κουζίνα - αποθήκες πιθανές προεκτάσεις

της βασικής εισόδου τοποθετείται το Lobby και ο χώρος υποδοχής. Αντίστοιχα, αριστερά της βασικής εισόδου, ο χώρος διατίθεται προς διαμόρφωση χώρου εστίασης. Το Ν-Δ τμήμα αφορά κυρίως βοηθητικές λειτουργίες όπως χώρος κλειστού γυμναστηρίου, την κουζίνα, αποθήκες, χώρους γραφείων διαχείρισης κα.

τελικό στάδιο

Νέο Τοπογραφικό περιοχής

κλίμακα 1:750

Κάτοψη Β’ Υπογείου

κλίμακα 1:250

αποθ. χώρος

7,26

7,36

λινοθήκη

3,54

αποθ. χώρος

Ε’

λεβητοστάσιο

7,36

14,39

Γ’

Β’

Α’

Δ’ αποθ. χώρος

3,54

υπόγειο Parking

9,55

συνολικό εμβαδό: 1.870 τ.μ. υπόγειο Parking | διαθέσιμες θέσεις στάθμευσης: 50 εγκαταστάσεις ξενοδοχείου | λινοθήκες | αποθηκευτικοί χώροι | λεβητοστάσιο

14,57

13,44

Κάτοψη A’ Υπογείου

κλίμακα 1:250

Α’

9,33

Β’

14,04

Γ’

10,9

αποθ. χώρος

10,84 7,26

αποθ. χώρος

Δ’

γυμναστήριο

3,54

αποθ. χώρος

3,54

αποθ. χώρος

7,47

αποδητήρια αίθουσα χορού/πολλαπλών χρήσεων

αποδητήρια

συνολικό εμβαδό: 1.870 τ.μ.

Ε’

λινοθήκη

αποθ. χώρος

7,36

λεβητοστάσιο

Κάτοψη Ισογείου

κλίμακα 1:250

χώρος στάθμευσης Α

Α’

13,18

7,29

15,07

3,52

Γ’

Β’

γραφείο διεύθυνσης

γραφείa προσωπικού reception/lobby

6,11

λινοθήκη

1,5

7,21

20,82

10,51

11,49

βοηθητικός διάδρομος

3,6 11,19

Ε πισίνα

Ε’

έξοδος προς παραλία

κεντρική είσοδος

cafe bar

12,87

3,83

W/C

εστιατόριο

7,71

10,18

κουζίνα

7,1

Δ’

3,62

W/C

αίθουσα εκδηλώσεων/πολλαπλών χρήσεων

W/C

γήπεδο tennis

W/C

7,23

7,8

17,2

χώρος στάθμευσης Β

συνολικό εμβαδό: 1.860 τ.μ. εσωτερικό εμβαδό: 1.600 τ.μ. Είσοδος Reception | Lobby Cafe Bar Εστιατόριο

εξωτερικός περιβάλλον χώρος Αίθουσα πολλαπλών χρήσεων Κουζίνα εστιατορίου Δωμάτιο προσωπικού Γραφεία προσωπικού | Γραφείο διεύθυνσης

υπαίθριες θέσεις στάθμευσης γήπεδο τέννις πισίνα open bar

Κάτοψη A ορόφου

κλίμακα 1:250

1,5 7,3

3,69

Γ’

Β’

Α’

6,05

Ε’

Ε λινοθήκη

τύπος Α’

27 δωμάτια τύπου Α΄ δωμάτιο προσωπικού κλιμακοστάσια | ανελκυστήρες

συνολικό εμβαδό: 967 τ.μ.

Δ’

Κάτοψη Β ορόφου

κλίμακα 1:250

1,5 7,3

7,63

Γ’

Β’

Α’

6,05

Ε’

Ε λινοθήκη

τύπος Α’

τύπος Β’

4 δωμάτια τύπου Β΄ 18 δωμάτια τύπου Α΄ δωμάτιο προσωπικού κλιμακοστάσια | ανελκυστήρες

συνολικό εμβαδό: 967 τ.μ.

Δ’

Κάτοψη Γ ορόφου

κλίμακα 1:250

1,5 7,3

7,63

Γ’

Β’

Α’

6,05

Ε’

Ε λινοθήκη

τύπος Α’

τύπος Γ’

4 δωμάτια τύπου Γ΄ 18 δωμάτια τύπου Α΄ δωμάτιο προσωπικού κλιμακοστάσια | ανελκυστήρες

συνολικό εμβαδό: 967 τ.μ.

Δ’

Προβολή Δώματος

κλίμακα 1:250

Α’

Β’

Γ’

Ε’

Δ’

Κάτοψη Terrarium

8,74

Γ’

Β’

Α’

κλίμακα 1:250

2,35

3,3

2,35

W/C

Ε 40

Ε’ Δ’

αίθριο-terrarium

συνολικό εμβαδό: 320 τ.μ. χώρος αναψυχής με διαμόρφωση καθισμάτων και πέργκολας καλλιέργεια τοπικών βοτάνων και αρωματικών τουαλέτα | ανελκυστήρες

11,26

Προβολή Terrarium

Α’

Β’

Γ’

κλίμακα 1:250

Δ’

Ε’

Όψεις Ξενοδοχειακής Μονάδας

κλίμακα 1:250

+21,00

+18,00

+15,00 +14,00

+10,50

+7,00

+3,50

0,00 -1,20

Όψη από δρόμο

+21,00

+18,00

+3,50

0,00

-2,30 -4,10

Πλάγια Όψη Α

Όψεις Ξενοδοχειακής Μονάδας

κλίμακα 1:250

+21,00

+18,00

3,50

0,00

-3,20 -4,70

Πλάγια Όψη Β

+21,00

+18,00

+15,00 +14,00

+10,50

+7,00

+3,50

0,00

-4,20

Όψη από θάλασσα

Τομές Ξενοδοχειακής Μονάδας

κλίμακα 1:250

+21,00

+18,00

+15,00 +14,00

+10,50

+7,00

+3,50

0,00

Τομή Α-Α’

+15,00 +14,00

+10,50

+7,00

+3,50

0,00

-3,40

Τομή Β-Β’

-6,40

+21,00

+18,00

+15,00 +14,00

+10,50

+7,00

+3,50

0,00

-3,40

Τομή Γ-Γ’

-6,40

Τομές Ξενοδοχειακής Μονάδας

κλίμακα 1:250

+21,00

+18,00

+3,50

0,00

-3,20 -4,70

Τομή Δ-Δ’

+21,00

+18,00

+3,50

0,00

-3,40 -4,10

Τομή Ε-Ε’

Τύποι Δωματίων

κλίμακα 1:50

1,66

δίκλινο δωμάτιο Ε=20,5τ.μ.

0,74

0,78

0,9

1,59

0,78

Τύπος Α’

1,66

0,78

Τύπος Β’

0,74

0,78

0,9

1,92

1,75

3,62

τετράκλινο δωμάτιο Ε=42,2τ.μ.

1,66

Τύπος Γ’ 3,62 0,74

0,78

0,9

1,92

1,75

0,78

premium δωμάτιο Ε=42,2τ.μ.

Φωτορεαλιστικές απεικονίσεις

Εξωτερικοί Χώροι

Φωτορεαλιστική απεικόνιση εισόδου προς το ξενοδοχείο

Φωτορεαλιστική απεικόνιση εξωτερικού δωματίων

Φωτορεαλιστική απεικόνιση εξωτερικής διαμόρφωσης πισίνας

Φωτορεαλιστική απεικόνιση εξωτερικού χώρου από την πλευρά της εισόδου

Φωτορεαλιστικές απεικονίσεις

Εσωτερικοί Κοινόχρηστοι Χώροι

Φωτορεαλιστική απεικόνιση cafe bar

Φωτορεαλιστική απεικόνιση lobby/reception

Φωτορεαλιστική απεικόνιση εστιατορίου

Φωτορεαλιστική απεικόνιση εισόδου εστιατορίου

Φωτορεαλιστικές απεικονίσεις

Αίθριο - Terrarium

T ha nky ou

Geor geAl i c ha ni di s Nea pol i sUni v er s i t yPa f os2021