ARTIKEL
FINANCIĂ‹LE REGELINGEN VOOR BEDRIJVEN IN TIJDEN VAN HET CORONAVIRUS DOROTA ADAMUS Bachelorstudente Rechtsgeleerdheid aan de Universiteit van Amsterdam De uitbraak van het coronavirus heeft voor grote onrust gezorgd bij heel veel mensen en grote gevolgen gehad voor het bedrijfsleven en de economie. In deze bijdrage ga ik specifiek in op de regelingen die zijn getroffen en aangescherpt door de overheid om het bedrijfsleven een beetje tegemoet te komen in deze tijden van grote crises. Ten behoeve van de leesbaarheid en overzichtelijkheid verdeel ik deze in drie categorieĂŤn: de arbeidsrechtelijke regelingen, de regelingen ter compensatie van omzetderving en tenslotte de fiscale regelingen. Er zijn veel regelingen ter versoepeling van krediet (BMKB, BL en GO) getroffen, deze noem ik alleen even kort omdat het eigenlijk aan de kredietverstrekker is om deze aan te vragen.
Arbeidsrechtelijke regelingen Noodfonds Overbrugging Werkgelegenheid (NOW) en werktijdverkorting (WTV) De Tijdelijke Noodmaatregel Overbrugging voor behoud van Werkgelegenheid (NOW) is een tijdelijke regeling die bedoeld is voor werkgevers als tegemoetkoming in de loonkosten, zodat zij gewoon kunnen worden doorbetaald. Bedrijven die door de coronacrisis omzetverlies lijden, kunnen maximaal 90% van hun loonkosten vanaf 1 maart vergoed krijgen. De regeling geldt ook voor werknemers met een oproep of flexibel contract.1 Een werkgever dient, om in aanmerking te komen, een aanvraag te doen bij het UWV en ontvangt dan een voorschot. Vanaf maandag 6 april tot en met zondag 31 mei 2020 is aanvragen mogelijk.2 Voorwaarde voor de NOW-toekenning is dat er sprake is van tenminste 20% omzetverlies over drie maanden (art. 4 Regeling) als gevolg van het virus. Ook mag de werkgever, gedurende de
Juni 2020 | ALIBI Magazine
periode waarover hij tegemoetkoming ontvangt, geen ontslag aanvragen voor zijn werknemers wegens bedrijfseconomische redenen en betaalt hij het loon 100% door. De tegemoetkoming kan in ieder geval voor drie maanden worden aangevraagd.3 Hoe werkt het? Na de aanvraag krijgt de ondernemer, indien aan de voorwaarden is voldaan, maximaal 90% van de loonsom over januari 2020 aan subsidie toegekend. Dit percentage kan dus ook lager zijn, alles afhankelijk van het percentage van de omzetdaling van een bedrijf. Bij bijvoorbeeld een omzetdaling van 100% zal 90% van de loonsom worden uitbetaald. Als de subsidiehoogte bekend is wordt hier het voorschot over berekend van 80% (art.11 Regeling). Pas op het eind wordt dit verrekend met het definitieve subsidiebedrag. Er hoeft voor deze regeling verder niet aangetoond te worden tot in hoeverre de buitengewone omstandigheden aan
9
ARTIKEL
de omzetdaling hebben bijgedragen. De Toelichting op de regeling noemt een termijn van 2 à 4 weken na ontvangst van de volledige aanvraag, als wachttermijn voor betaling van het voorschot. De verstrekking van het voorschot vindt plaats in drie termijnen.4
december aangekondigd dat werkgevers voor 1 april 2020 een door de werknemer en werkgever ondertekende bijlage dienen overeen te komen en in hun loonadministratie moeten verwerken. Die deadline is verschoven naar 1 juli 2020.8
Wat is er veranderd ten opzichte van de normale situatie? Op grond van artikel 8, derde lid, van het Buitengewoon Besluit Arbeidsverhoudingen 1945 is ontheffing op het verbod op werktijdverkorting mogelijk. Deze bevoegdheid is in de Beleidsregels ontheffing verbod op werktijdverkorting 2004 (Stcrt. 2004, 199) verder uitgewerkt. Op grond van die beleidsregel kan er ontheffing worden verleend op het verbod inhoudende dat de arbeidstijd niet eenzijdig verkort mag worden door de werkgever. Dit kan pas als er aan een aantal voorwaarden is voldaan. Zoiets geldt voor minder werk als gevolg van calamiteiten zoals de virusuitbraak en de gevolgen.5
Regelingen ter compensatie van omzetderving Tegemoetkoming Ondernemers Getroffen Sectoren en Noodloket (TOGS)
“BEDRIJVEN DIE DOOR DE CORONACRISIS OMZETVERLIES LIJDEN, KUNNEN MAXIMAAL 90% VAN HUN LOONKOSTEN VANAF 1 MAART VERGOED KRIJGEN”
Deze beleidsregel was echter niet bestemd voor een crisissituatie als deze. Er werd veel beroep gedaan op deze regeling: het aantal aanvragen voor werktijdverkorting steeg explosief, waardoor midden maart al meer dan 50.000 nog af te handelen aanvragen waren ingediend. Daarnaast is het niet ontworpen voor de gevolgen van de uitbraak van het coronavirus. Om die reden is de regeling Werktijdverkorting (WTV) stopgezet en kan er, sinds 17 maart, geen werktijdverkorting meer worden aangevraagd. 6 Als een werkgever al recht heeft gekregen voor werktijdverkorting, dan blijft de vergunning daarvoor gelden. Verlenging kan uitsluitend voor de NOW. Een aanvraag voor de WTV wordt beschouwd als een aanvraag voor de NOW.7 Aanpassingen WW-premiedifferentiatie Om in aanmerking te komen voor de lagere WW-premie voor vaste werknemers heeft de minister in
10
Juni 2020 | ALIBI Magazine
ARTIKEL
De Tegemoetkoming Ondernemers Getroffen Sectoren COVID-19 (TOGS) stond eerder bekend als het Noodloket. Deze regeling is voor bedrijven die rechtstreeks zijn getroffen door de maatregelen van het kabinet ter bestrijding van het coronavirus door noodgedwongen sluiting, inperking van bijeenkomsten of negatief reisadvies. Bedrijven ontvangen een eenmalige vaste tegemoetkoming van €4.000 om vaste lasten te kunnen betalen. Vanaf 27 maart tot en met vrijdag 26 juni 2020 is het mogelijk om een aanvraag te doen bij de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO). Extra groepen ondernemers in de non-food sector zoals winkeliers kunnen vanaf maandag 30 maart 2020 ook gebruik maken van de regeling.9 Een bedrijf komt in aanmerking indien het voldoet aan de voorwaarden en op 15 maart 2020 de hoofdactiviteit van het bedrijf (dat blijkt uit zijn SBIcode) overeenkomt met een van de in de regeling benoemde SBI-codes. SBI is een afkorting voor Standaard Bedrijfsindeling en geeft aan wat de hoofdactiviteit van een bedrijf is.10 In de zoektool bij RVO kan dit worden gecontroleerd.11 De voorwaarden om in aanmerking te komen zijn verder dat het bedrijf geen overheidsbedrijf is, dat het in de periode 16 maart tot en met 15 juni verwacht 4.000 euro aan vaste lasten te hebben en een omzetverlies van ten minste 4.000 euro lijdt, dat de onderneming een fysieke vestiging heeft in Nederland en dit vestigingsadres is geregistreerd in het Handelsregister, in de onderneming maximaal 250 personen werken en het voor 15 maart 2020 is opgericht. Ook mag het bedrijf geen verzoek tot surseance van betaling hebben ingediend bij de rechtbank of failliet zijn.12 Het gebeurt weleens dat de SBI-code niet overeenkomt met de daadwerkelijke hoofdactiviteit van het bedrijf. Dit kan worden gemeld bij het RVO.13
Juni 2020 | ALIBI Magazine
Tijdelijke overbruggingsregeling zelfstandig ondernemers (Tozo) De Tijdelijke overbruggingsregeling zelfstandig ondernemers (Tozo) is een regeling die voor maximaal 3 maanden inkomensondersteuning biedt voor levensonderhoud en zo zzp’ers helpt die in financiële problemen zijn gekomen. Het bestaat uit twee componenten, namelijk een inkomensondersteuning en een lening voor bedrijfskapitaal.14 Wat is er veranderd? Normaal gesproken is er de mogelijkheid Bijstand voor zelfstandigen (Bbz). Dit is een financiering voor zelfstandigen die tijdelijk in financiële problemen zijn gekomen. Een bedrijf kan in aanmerking komen voor een periodieke uitkering en/of bedrijfskapitaal. Dit is mogelijk door het Besluit bijstandverlening zelfstandigen (Bbz). Voorwaarde is wel dat het bedrijf na de bijstandsverlening levensvatbaar moet zijn.15 De nieuwe regeling bouwt als het ware voort op de Bbz-ondersteuning voor zzp’ers. Verbetering zit in de snelheid. De toets op levensvatbaarheid van onderneming wordt hier niet gedaan waardoor de aanvraag sneller wordt behandeld (binnen 4 weken). De regeling werkt terug tot 1 maart en geldt voorlopig tot 1 juni 2020. Het dient te worden aangevraagd bij de eigen gemeente.16 De Borgstelling MKB-kredieten (BMKB), De Borgstelling MKBLandbouwkredieten (BL) en De Garantie Ondernemersfinanciering (GO) De BMKB-maatregel zorgt ervoor, net
“DE TEGEMOETKOMING ONDERNEMERS GETROFFEN SECTOREN COVID-19 (TOGS) STOND EERDER BEKEND ALS HET NOODLOKET”
11
ARTIKEL
als de BL en GO, dat er meer onderpand beschikbaar is voor kredietverstrekkers om een lening te kunnen verstrekken aan bedrijven. Het ministerie van Economische Zaken staat via de BMKB borg voor leningen aan ondernemers waardoor zij meer onderpand hebben en makkelijker geld kunnen lenen.17 Bij de BL-regeling kunnen vanaf 18 maart agrarisch ondernemers met liquiditeitsproblemen als gevolg van de uitbraak van het coronavirus bij hun kredietverstrekker werkkapitaal18 kredieten aanvragen.19 Bij De GO-regeling geeft de overheid 50% staatsgarantie op bankleningen en bankgaranties, vanaf € 1,5 miljoen tot maximaal € 50 miljoen per onderneming, aan het MKB en middelgrote ondernemingen. Het maximum per onderneming wordt tijdelijk verruimd naar € 150 miljoen.20 Fiscale maatregelen Bijzonder uitstel van betaling Als bedrijf kan er om uitstel van betaling van verschillende belastingen worden verzocht. Normaal gesproken is uitstel ook al mogelijk als een bedrijf zijn aanslag niet kan betalen. Je kan dan 4 maanden uitstel krijgen als je voldoet aan de voorwaarden. Uiteraard loopt de Belastingdienst rente mis over dit te laat betaalde geld en wordt hierover rente verschuldigd met een tarief van 4%. Ook kon dit uitstel niet worden gevraagd voor de aangifte omzetbelasting en loonheffing.21 Om bedrijven in moeilijkheden beter tegemoet te kunnen komen is er nu een speciale tijdelijke regeling: bijzonder uitstel van betaling. Dit kan voor alle aanslagen van inkomstenbelasting, vennootschaps- belasting, omzetbelasting (btw) en loonheffingen worden aangevraagd. 22 Als hiervoor een verzoek wordt ingediend, krijgt een bedrijf automatisch drie maanden uitstel. Nadat het verzoek is ontvangen stopt de belastingdienst de invorderingsmaatregelen en zal
12
verzuimboetes achterwege laten of terugdraaien. Voor de eerste drie maanden is geen verklaring van een derde deskundige, zoals een accountant vereist. Hiervoor moet er wel eerst aangifte gedaan zijn en de aanslag van de Belastingdienst al zijn ontvangen.23 Verlaging belastingrente en invorderingsrente Deze maatregelen gaat over de misgelopen rente bij te late betaling. Hierboven is het al kort even genoemd. In de normale situatie moet een bedrijf 4% invorderingsrente betalen vanaf het moment van verstrijking van de betaaltermijn. Vanaf 23 maart wordt deze rente tijdelijk verlaagd naar 0,01%, en geldt voor alle belastingschulden. Ook rekent de Belastingdienst belastingrente als zij een aanslag te laat vaststellen, bijvoorbeeld als een bedrijf niet het juiste bedrag heeft betaald of het te laat heeft betaald. Dit tarief was 4% en 8% voor de vennootschapsbelasting, en wordt nu tijdelijk 0,01%. Dit zal voor alle belastingen gelden waar belastingrente geldt. Dit gaat allemaal pas in op 1 juni, met een uitzondering voor de inkomstenbelasting wat pas 1 juli ingaat.24
“DE NIEUWE REGELING BOUWT ALS HET WARE VOORT OP DE BBZONDERSTEUNING VOOR ZZP’ERS. VERBETERING ZIT IN DE SNELHEID. DE TOETS OP LEVENSVAT-BAARHEID VAN ONDERNEMING WORDT HIER NIET GEDAAN WAARDOOR DE AANVRAAG SNELLER WORDT BEHANDELD”
Verlaging voorlopige aanslag Als een bedrijf ervoor heeft gekozen om voorlopige aanslag te betalen en het nu door de gevolgen van het coronavirus minder winst maakt, kan het vragen om wijziging van de voorlopige aanslag inkomstenbelasting of vennootschapsbelasting. Hierdoor hoeft het bedrijf direct minder belasting te betalen.25 Dit is een belangrijke maatregel omdat er bij een voorlopige aanslag een schatting wordt gemaakt van hoeveel belasting een bedrijf moet betalen (of terugkrijgt) gebaseerd op de belastingaanslag die is ontvangen over het afgelopen jaar.26 Uiteraard valt al te verwachten wat hier het gevolg van is: belasting gebaseerd op het voorgaande jaar pakt veel hoger
Juni 2020 | ALIBI Magazine
ARTIKEL
uit gezien de hogere winsten. Gelukkig daarom nu de mogelijkheid tot verlaging hiervan. Conclusie Het coronavirus heeft in de laatste weken voor heel veel kwaads gezorgd. Het is natuurlijk volledig te begrijpen dat volksgezondheid op nummer één staat en ten goede hiervan maatregelen werden genomen. Mede als gevolg hiervan moesten veel bedrijven sluiten of misten zij op een andere wijze hun inkomsten. Zo konden we verspreiding voorkomen. Het is echter ook goed om vooruit te kijken en ook in te spelen op wat voor gevolgen het coronavirus op onze bedrijven en banen kan hebben en uiteindelijk op onze economie. Zonder deze focus zou de crisis voor nog veel meer problemen kunnen zorgen. Daarom is gelukkig ook aandacht besteed aan het bedrijfsleven middels deze spoedmaatregelen. •
1.
2. 3. 4.
5.
6. 7.
Juni 2020 | ALIBI Magazine
‘Vragen over de Tijdelijke Noodmaatregel Overbrugging voor Werkgelegenheid (NOW)’, www.rijksoverheid.nl, geraadpleegd op 03-04-2020 ‘Hoe vraag ik de NOW aan?’, www. rijksoverheid.nl, geraadpleegd op 03-042020 ‘Wat en voor wie is de NOW?’, www. rijksoverheid.nl, geraadpleegd op 03-042020. Regeling van de Minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid van 31 maart 2020, 2020-000004663020200000046763, tot vaststelling van een Tijdelijke subsidieregeling tegemoetkoming in de loonkosten in verband met het coronavirus (Tijdelijke noodmaatregel overbrugging voor behoud van werkgelegenheid) en de Toelichting hierop. Aanpassing v/d overheid: Regeling van de Minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid van 3 april 2020, 2020-000004866420200000049214, tot wijziging van de tijdelijke noodmaatregel overbrugging voor behoud van werkgelegenheid. Toelichting op Beleidsregel van de Minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid van 17 maart 2020, 2020-0000039117, houdende de beëindiging van de mogelijkheid tot ontheffing van het verbod op werktijdverkorting; Stcrt. 2020, nr. 17126 Art. 1 en 2 Beleidsregel van de Minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid van 17 maart 2020, nr. 17126 ‘De regeling Werktijdverkorting (wtv) is stopgezet als coronamaatregel. Welke maatregel komt daarvoor in de plaats?’, www.rijksoverheid.nl, ook ‘NOW vervangt de oude regeling Werktijdverkorting. Hoe zit dat?’, www.rijksoverheid.nl, beide geraadpleegd op 03-04-2020. Beleidsregel van de Minister van Sociale
8. 9.
10. 11. 12.
13. 14.
15. 16.
17.
18.
19.
20.
21.
22.
23.
24.
25.
26.
Zaken en Werkgelegenheid van 17 maart 2020, 2020-0000039117, houdende de beëindiging van de mogelijkheid tot ontheffing van het verbod op werktijdverkorting; Stcrt. 2020, nr. 17126 en Toelichting daarop. ‘NEWS UPDATE EMPLOYMENT 16 Maart 2020’, www.houthoff.com, geraadpleegd op 27-03-2020 ‘Tegemoetkoming Ondernemers Getroffen Sectoren COVID-19’, www. rijksoverheid.nl en ‘Tegemoetkoming schade COVID-19 (TOGS)’, www.rvo.nl, beide geraadpleegd op 02-04-2020 ‘Compensatieregeling getroffen sectoren (TOGS)’, www.ondernemersplein.kvk.nl, geraadpleegd op 03-04-2020 ‘Tegemoetkoming schade COVID-19 (TOGS)’, www.rvo.nl, geraadpleegd op 03-04-2020 ‘Voorwaarden Tegemoetkoming schade COVID-19’, www.rvo.nl, en ‘TOGS: 4.000 euro voor direct getroffen ondernemers’, www.kvk.nl, beide geraadpleegd op 0304-2020 ‘Compensatieregeling getroffen sectoren (TOGS)’, www.ondernemersplein.kvk.nl, geraadpleegd op 04-03-2020 ‘Tijdelijke overbruggingsregeling zelfstandig ondernemers (Tozo)’, www. ondernemersplein.kvk.nl, geraadpleegd op 03-04-2020 ‘Bijstand voor zelfstandigen (Bbz)’, www. ondernemersplein.kvk.nl, geraadpleegd op 03-04-2020 ‘Tijdelijke overbruggingsregeling zelfstandig ondernemers (Tozo)’, www. ondernemersplein.kvk.nl en ‘Vragen over de Tijdelijke overbruggingsregeling zelfstandig ondernemers (Tozo)’, www. rijksoverheid.nl, beide geraadpleegd op 03-04-2020 ‘Vragen over de Borgstelling MKBkredieten (BMKB)’, www.rijksoverheid. nl en ‘ Borgstelling MKB-kredieten (BMKB)’, www.rvo.nl, beide geraadpleegd op 03-04-2020 en Kamerbrief van 12 maart 2020 over economische maatregelen met betrekking tot het coronavirus. Werkkapitaal is het geld dat een bedrijf nodig heeft om aan zijn dagelijkse geldelijke plichten te voldoen, bron: ‘Financiering vinden voor werkkapitaal’, www.kvk.nl, geraadpleegd op 02-042020 ‘Vragen over de Borgstelling MKBLandbouwkredieten voor tijdelijke kredietfaciliteiten (BL-C)’, www. rijksoverheid.nl, geraadpleegd op 0204-2020 ‘Verruiming GO in verband met coronacrisis’, www.rvo.nl en ‘Garantie Ondernemingsfinanciering (GO)’, www.ondernemersplein.kvk.nl, beide geraadpleegd op 03-04-2020 ‘Ik kan mijn belasting niet op tijd betalen - kan ik uitstel of een betalingsregeling krijgen?’, www.belastingdienst.nl, geraadpleegd op 03-04-2020 ‘Coronavirus: belastingmaatregelen voor ondernemers (inclusief zzp’ers)’, www.belastingdienst.nl en ‘Vragen over belastingmaatregelen’, www. rijksoverheid.nl, beide geraadpleegd op 03-04-2020 ‘Vragen over belastingmaatregelen’, www.rijksoverheid.nl, geraadpleegd op 03-04-2020 en ‘Coronavirus: belastingmaatregelen voor ondernemers (inclusief zzp’ers)’, www.belastingdienst. nl, geraadpleegd op 03-04-2020 ‘Coronavirus: belastingmaatregelen voor ondernemers (inclusief zzp’ers)’, www. belastingdienst.nl, geraadpleegd op 0304-2020 ‘Coronavirus: belastingmaatregelen voor ondernemers (inclusief zzp’ers)’, www. belastingdienst.nl, geraadpleegd op 0304-2020 ‘Krijg ik een voorlopige aanslag van de Belastingdienst?’, www.rijksoverheid.nl, geraadpleegd op 03-04-2020
13