Alfazl International 06 June 2024

‫َ ٰٓ َ ْ َّ ْ َ َ َ َ ُّ َ َ َ ً َ‬ ‫َّ ْ َ ْ َ َ ّٰ‬ ‫ْ ّٰ َّ‬ ‫َّ‬ ‫اللـ ِہ یُؤ ِت ْیـ ِہ َم ْن ّیَ َشـ ُ‬ ‫﴿ ِبسـ ِـم اللـ ِہ‬ ‫الر ْح ٰمـ ِـن‬ ‫ـد‬ ‫‪)80‬‬ ‫﴾ (بنی اســرائیل ‪80::‬‬ ‫امــا ّم ْح ُموْ ًد اا﴾‬ ‫‪…�…� ﴿ ))74‬ععســی ا ن یبعثــک ر بــک مق‬ ‫ـاء ﴾ (ٓال عمــران ‪74::‬‬ ‫الر ِح ْیـ ِـم ﴾ ﴿ �… ِا ن الفضــل ِبیـ ِ‬

‫�ا� شرا�دوبن�یﷺ‬

‫روز��‬

‫گ �ار ںیمیسک اعممہل ںیم وھب�ل اج یارک �و�ںوتمت ےھجم ای�د دلا د یارک �و‬

‫ا��‬

‫رفایا�‪:‬ںیمیھب‬ ‫رکمﷺےن م‬ ‫حرض�تدبعالہلنبوعسم� ؓدر�و�ایترکتےںیہہکیبن ی‬ ‫متاہ�ر�ی رط�حاک ایک اناس�ن وہ�ں ا�و�رسج رط�ح متیھبکوھب�ل اجتے وہ ںیمیھبوھب�ل‬

‫��ا�‪����:‬ا���ؔ‬ ‫جدل �‪۳�۱‬‬

‫مجتا رعمج ‪ ۶‬تارعمجمج‬ ‫تارعمج مجتا‬

‫�‪۲�۹‬؍ ذ �و �اقلدع�ہ �‪ ۱� ۴�۴�۵‬رجہ�ی‬ ‫�‪۲�۹‬؍‬

‫سپ ار ںیمیسک اعممہل ںیموھب�ل اجیارک�و�ںوتمت ےھجم ای�د دلا دیارک�و�۔‬ ‫کسات وہ�ں�۔ گ‬ ‫رجہییسمش‬ ‫‪�۶‬؍‪۶‬؍ ا حاس�ن �‪� ۱�۴� ۰� ۳‬‬

‫َ ّٰ‬ ‫صلی ً‬ ‫(ابو داؤد کتاب ٰ‬ ‫الصلوۃ باب اذا‬ ‫خمسا)‬

‫شام�ر�ہ �‪۱�۳�۵‬‬

‫کال �م ا ما �م ا لّز ما�ں ہیلع ا صلٰول�ۃ و �ا سلال �م‬ ‫وو�ں ا�و�رویبن�ںیک ہیاش�نںیہن وہتیہک ا�ن رپاج�د�واکھچک اثر وہ ےکس‬ ‫�رس ل‬

‫حرض�ت امریالومنمنی �اید�ہ الہل فرماتے ںیہ�‪:‬‬

‫دیجموی �ں رپرحسےک ہصقوک �‪� .�.�.‬ر �ّدرک د یات ےہ‬ ‫رق�آ �ن بن‬

‫وو�ں ا�و�رویبن�ںیک ہیاش�نںیہن وہ تیہک ا�ن رپ اج�د�واک‬ ‫وہا ےہ�۔ رس ل‬ ‫رطف ےس ت‬ ‫جا�د�ویھب اطیش �نیک �‬ ‫ُ‬ ‫َ ُ ۡ ُ َّ‬ ‫الساح ُِر َح ۡیث‬ ‫رفاتا ےہ لا یف ِلح‬ ‫کھچ اثر وہ ےکس�۔ہکلب ا �نوک دیھکرکاج�د�و اھب�گ اجتا ےہ ےسیجہکدخ�ا اعتلٰی م‬ ‫َٰ‬ ‫اتی ٰ�(ط ٰہ�‪�…�)�۷�۰� :‬دکیوھرضح�ت ومسٰیؑ ےک اقمبل رپ اج�د �و اھت�۔آخرومسٰیؑ اغ لب وہ �اہکںیہن�؟ ہی اب�ت ابللک طلغ ےہ‬

‫موجو�دںیہ ا �و �رآ ؐ�پ ےکزجعم�ا�تیھبآ ؐ�پیک اچس ئی رپوگ�ا�ہ ںیہ�۔ ابقی اع�م ندای ےک امو�رنج ےک ےیلآ ؐ�پوعبم �ثںیہن ےیک ےئگ‬

‫باخ�ر�ی ا�و�رملسموک امنےت اجنا ہی امہ�ر�ےکلسم ےک خربال�ف ےہ�۔ ہیوتلقعیھبمیلستںیہنرکیتکسہک ایےس اعلی‬

‫یجاسکہدح یث ےک ا �نآ خر�ی ا لاف �ظ ےس اظہرےہہک الہل ےن ےھجم افش د�ے د�ی ےہ �۔ (�ا �س ںیم و � ضاح وط�ر رپاھکل وہ�ا ےہ�۔�)‬

‫کہ حنآرض�تیلص الہلہیلع سومل ےک اقمبہل رپاج�د�و اغلبآ ایگ�۔ مہ ا�سوکیھبکںیہن ام�ن ےتکس �۔آنھک دنبرک ےک‬

‫شا�نیبن رپ اج�د�و اثررکایگ وہ �۔ ا ییس ابتںیہک ا�س اج�د�ویک اتثریےس (ماع�ذ �الہل�) آحنرض�تیلص ا لہلہیلع وسملاک‬ ‫حافہظ اجتا رہا�۔ ہی وہایگ ا�و�ر و�ہ وہایگیسک وص�ر�ت ںیمحیحص ںیہن وہںیتکس�۔‬

‫رطف ےس اییس تابںی الم �دی ںیہ �۔وگ مہرظنذہتیب ےس‬ ‫وہا ےہہکیسک ثیبخآ � مدی ےن اپین �‬ ‫ولم ت‬ ‫عم �‬

‫رکم ےک خربال�ف حنآرض�تیلص ا لہلہیلع سوملیکتمصع ےک‬ ‫�احا�دیثوک دکیےتھ ںیہنکیل وجدحیث رق�آ�ن ی‬

‫ےنو�چھجمس‬ ‫برخال�ف وہ ا�سوکمہبک ام�ن ےتکسںیہ�۔ ا�س قوت احا�دیث عمجرکنےاک قوت اھت �۔وگ انوہ �ں س‬

‫کر احا�دیثوک د�ر�جایک اھترگم وپ� �ری اتحای�ط ےساک�مںیہن ےل ےکس�۔�و�ہ عمجرکنےاک وقت اھت نکیل ا �برظن‬ ‫�ا�و�روغ�ررکنےاک وقت ےہ�۔‬

‫�آثا�ِریبنؐ عمجرکنا ڑب �ےوث�ا�باک اک�م ےہ�۔یلنک ہیاقعد �ہیک اب�ت ےہہکعمجرکنے و �الےوخ�بوغ�ر ےس‬

‫رہاکاک اتخای�ر ےہہکوخ�بوغ�ر ا�و�ررکف ےساک�م ےل�۔ وج امنےن و�الی وہ �و �ہ امنے ا�و �ر‬ ‫کا�مںیہن ےل ےتکس�۔ ا�ب ی‬

‫جووھچ�ڑنے و�الی وہ و�ہوھچ�ڑ د�ے �۔ ا ییس اب�تہکآحنرض�تیلص ا لہلہیلع وسمل رپ (ماع�ذ الہل �) اج�د �واک اثر وہایگ‬

‫تاھ ا �س ےسوت ایام �ن ا ٹھ اج تا ےہ�۔‬ ‫َّ‬ ‫َ َّ‬ ‫ۡ َ ُ ّٰ‬ ‫َ‬ ‫خد�ا اعتلٰی م‬ ‫رفاتا ےہ ِاذ یقوۡ ُل الظ ِل ُموۡ َن ِا ۡن تت ِب ُعوۡ َن ِالا َر ُجلًا ّم ۡس ُحوۡ ًرا�(بین اسر� ئالی�‪� …�)�۴�۸� :‬ا ییس ا ییس ابتںی‬

‫رطححلص دحبیہی ےک دعبھچکرعصہ‬ ‫جس رط�حآحنرض�تیلص ا لہلہیلع وسملوکیھبکیھبک اع �م ا�و�ر وقیت ایسن�ن وہاج تا اھت اسی �‬

‫کے ےیل امیب �ر�ی ےک رنگ ںیم ایسن �ن وہایگ اھت �۔ انچنہچ یہی و�ہرشتیح ےہ وجرحسو�الی ر�و�ایت ےک اطمبق ر�و �ایت ےکقلعت ںیم‬

‫رفاتے ںیہہکآحنرض�تیلص الہلہیلع وسملیک دص�ا قت رپ امشیب�ر ہتخپ دلائل‬ ‫زگہت املع�ء ےنیک ےہ �۔ًالثم الع مہ مَ�ا �َز �ِر�یّ م‬ ‫بضع ش‬ ‫تےھ وس ا�سقلعت ںیم ہی یاک امیب � �ریاک اع �رضہاھجمس اجئے اگ اسیج ہک اناس �نوک د� سور�ی امیب�ریا�ں الحق وہ اج تی ںیہ�۔ ا�و�ر اّلعمہ‬ ‫رفا تے ںیہہکآحنرض�تیلص ا لہلہیلع سوملوک وج ہی اع� ضرہ ایسن�ناک شیپآیا وت ہی امیب�ر یو �ں ںیم ےس یاک امیب�ر�ییھت‬ ‫�ِابنُ ال َقص�ا �ر م‬

‫رقا�ر دیاایگ‬ ‫خال صہالک�م ہیہکحلص دح بیہی ےک دعبآحنرض�تیلص الہلہیلع وسملیک ذمکو�ر�ہ احلت ےسج مشدون�ں ےکرحساک ہجیتن �‬

‫ہے و �ہ رہگزیسکرحس�‪ ،‬اج �د �و وغری�ہاک ہجیتنںیہنیھت �۔ہکلبشیپآمد �ہ احلا�ت ےک امتتحضحموھب لےنیکفیلکتیھت �۔ ایسن�نیک امیب� �ری‬

‫تیھ ےسجضعب ہنتف رپ�د �ا�زولگو�ں ےن رسو�ل اپ�کیلص الہلہیلع وسملیک ذ�ا�ت و�الا افص�ت ےکالخ�ف رپ�ایپڈنگ�ےاک ذ �ر یہع انب ایل �۔‬

‫دیجموی �ں رپرحسےک ہصقوک د�و �ر ےس یہ دھےک د یات ےہ�‪ ،‬ر �ّدرک دیات ےہ�۔لقع اناسنی اسےوبق�لرکنے ےس اناک�ررک تی‬ ‫قر�آ �ن بن‬

‫ہے�۔ دحیث ےک ا لاف�ظ ا�سرشتیح وکالٹھجتے ںیہ وج ا�س رپڑمھی اج رہی ےہ �۔ ا �و�روخ�درس�و�راکئان�ت افلض ا سلرلؐ اک ا�ر فع‬

‫ماق�مرحسو �الے ہصق ےک ات�ر وپ �دریھکبر ہا ےہ �۔‬

‫حرض�ت رم�ز �ا ریشبا حدم اص حبؓ ےن ا �س اب�تاکیھب ذکرایک ےہہک ہییھب اخلی ا�ز افئد�ہ ہن وہاگ ہکاسیج ہکرضح�ت ہفیلخ‬

‫ثا نی اید �ہ ا لہلاعتلٰی رصنب�ہ الزعیز ( �ا �س وقت ُا�نیک زندگییک اب�ترک رہے ںیہ �)یک ر�و �ا یت ےہ �۔ ا�س ر�و �ایت ےک اطم بق‬

‫سری�ۃ �ا ملدہ�ی ےکہصح ا�و�لیک ر�و �ا یتربمن �‪ 7� 5‬ںیم ذمکو�ر ےہہک ایک دفہع ایکبّصعتم دنہ �و وجرجگ�ا�تاک رہےن و�الا اھت اق�دیا�ن‬

‫�آ یا اھت �۔ ا �و �ر و �ہملعوتجہینعی انپہ ٹز�م ےکرحساک ڑب�ا امہراھت�۔ ا �س ےنرضح�تحیسم ومعو�د ہیلع اسلال�میکسلجم ںیم احضروہرکآ� ؑپ‬ ‫پراخموشی ےک اس تھوتجہ ڈ �ا لان رش�و �عیک ات ہکآ � ؑپ ےسضعب ان�زیاب رحکا�ترک اکےآ � ؑپوک ولگو�ںیک یسنہاک اشننہ انبئےرگم‬ ‫جبآ ؑ�پ ےن ا �س رپوتجہ ڈ �ا لیوت و �ہ خیچ ام�ررک اھبگا�۔ ا�و�ر بج ا�س ےس وپچاھ ایگ ہکںیہمت ہیایک وہ�ا اھت وت ا�س ےن وج�ا�ب‬

‫�د یاہک بج ںیم ےنرم�ز �ا اص حبؑ رپوتجہ ڈ �الیوت ےھجم وی�ںرظنآیاہکریم�ےاسمےن یاکوخفان�ک ریشڑھک�ا ےہ وجھجم رپہلمح‬

‫کرنے و �ا لا ےہ ا �و �ر ںیَم ا �س ےس ڈ �ررک اھب�گ الکن وہ�ں�۔وتآ� ؓپےتھکل ںیہہکرضح�تحیسم ومعو�دہیلع اسلال�موتآحنرض�تیلص الہل‬

‫لعہی وسمل ےک اخ �د�م ںیہ �‪ ،‬بج اخ �د�ماک ہیاقم �م ےہ �‪ ،‬ا �س رپ ا لہلاعتلٰی ےن انپہٹ �زماک اثرںیہن وہنے دیاوتآقا ےکقلعتم ہیایخ�ل‬ ‫کرنا ینعیآحنرض�تیلص ا لہلہیلع وسمل ےکقلعتم ہی ایخ�لرکنا ہکآ� ؐپوعن �ذ ابلہل یاک وہی� �دی ےک انپہ ٹ �زماک اشننہ نب ےئگ ےھت‬ ‫یہسک رط�ح وبق �لایک اج اتکس ےہ �۔‬

‫ہکےن و�الےوتاظلم ںیہ ہناملسم�ن�۔ ہیوت ےب ایامنو�ں ا�و�راظلوم �ںاک وق�ل ےہہک حنآرض�تیلص ا لہلہیلع سومل رپ‬

‫�(طخہب ہعمجرفمو�د �ہ �‪۸‬؍ ام�ر�چ �‪�۲�۰�۱� ۹‬ءطموب عہ ا فللض ا نرٹینلنش �‪ ۲�۲‬ا�و�ر �‪۲�۹‬؍ ام�ر�چ �‪�۲�۰�۱� ۹‬ء�)‬

‫رحس�و�راج�د�واک اثر وہایگ اھت�۔ اتان ںیہن وسچےت ہک بج (ماع�ذ الہل�)آحنرض�تیلص الہلہیلع وسملاک ہی‬ ‫�(ماع�ذ الہل�) ا‬

‫حا�ل ےہوترھپامتاکایک اکھٹنا�؟ و�ہوترھپرغ�ق وہیئگ�۔ولعم�مںیہن ا�ن ولگو�ںوکایک وہایگ ےہہکسجوصعم�میبنیلص‬

‫�الہلہیلع وسملوکامت�م ابنای �ءمّسِ اطیش�ن ےس اپ�کےتھجمسآئے ںیہ ہی ا�نیک اش�ن ںیم ایےس ایےس الاف�ظ وبلےتںیہ�۔‬

‫�(لموفظا�ت دلج �‪۹‬فصہح �‪ ،�۴� ۷� ۲�-�۴�۷� ۱‬ایڈینش ‪�۱�۹� ۸��۴‬ء�)‬

‫�( ماخو�ذ ا�زماضمنی ریشبدلج �‪ 3‬ہحفص �‪ 6�4�2‬ات �‪ 6�5�3‬اضممنی �‪�1�9�5� 9‬ء�)‬

‫�ا�س امش�ر �ہ ںیم‬ ‫نموظ�مالک�مرضح�ت ا قد�سحیسم ومعو�د لعہی اصلٰول�ۃ و�اسلال�م �‪۲‬‬ ‫قربانوی�ںیک دیع‬

‫�‪۳‬‬

‫تہب’ �’‬ ‫�‘�‘ �زخم ےلیھج د �ا �غیھباھک ئے �‬

‫�‪۴‬‬

‫�ٓا اپ �س رم�ےٓا رک ربو�ہاک ناظ�ر�ہ دیھک‬

‫�‪۶‬‬

‫گرمیاک وت�ڑ ‪ :‬تربو�ز‬

‫�‪۸‬‬

‫� ‬

‫حرض�ت امثع �ن نبوعظم ؓ�ن‬

‫تارعمج ‪ ۶‬تارعمجمج‬ ‫�ر� �وزنامہ افللض انرٹینلنش تارعمججمجمجتارعمج‬

‫�( �ا تناخ�ب ا�زہبطخ ہعمجرضح�ت ۃفیلخ املحیس الاخمس ا ید�ہ ا لہلاعتلٰی رصنب�ہ ا لزعیز رفمو�د�ہ �‪۱� ۹‬؍�اپریل �‪�۲�۰�۱� ۹‬ء�)‬ ‫�آ �ج نج دب� �ری احصبیاک ںیم ذکررک�و�ںاگ ا�ناک ان�م ےہ‬ ‫حرض�ت امثع�ن نبوعظم ؓ�ن�۔ ا �نیکتینک ابوسائبیھت�۔رضح�ت‬ ‫َ َ‬ ‫ْ‬ ‫ثعام�نیک و�ا لد�ہاک ان�م ُسخ ْیلہ بنت َعن َب ْس تاھ�۔رضح�ت امثع ؓ�ن‬ ‫ؓ‬ ‫ُ‬ ‫َ‬ ‫َ‬ ‫حل‬ ‫�ا�و�ر آ ؓ�پ ےک اھبئی رضح�ت قد امہؓ �یےمںی ابہم اشمبتہ‬ ‫ُ ْ‬ ‫�رھکےت ےھت�۔آ ؓ�پاکقلعت رقیشہکم ےک اخ ند�ا�ن بَنو ُج َمح سے‬ ‫تاھ�۔ �(�ا طلاقب�ت اکلرب�ٰی دلج �‪ 3‬ہحفص �‪‘� ‘�3� 0� 6� -�3� 0�5‬ثعام�ن نبوعظم � �ن’ �’ �۔‬

‫�‬ ‫�د�ا �ر�اکلبت ا لعلم� ۃی� ریب�و�ت �‪�1�9� 9� 0‬ء�)‬

‫رفایاایک و �اقیع مت ےن ایاس وسحم�سایک ےہ�؟ امثع�ن نب‬ ‫�آ ؐ�پ ےن م‬ ‫رفا یا‬ ‫ظموع�نےنہک ےگل�۔ یج �۔وت رسو�ل ا لہلیلص ا لہلہیلع وسمل ےن م‬ ‫ؓ‬ ‫�ابیھ ابیھ ریم�ے اپ�س ا لہلاک اقصدآ یا اھت�‪ ،‬اغیپ�م ےل ےکآ یا‬ ‫تاھ بجمت ریم�ے اپ�س یہ ےھٹیب وہئے ےھت�۔امثع�ن نبوعظم ؓ�ن‬ ‫نےاہک ہک الہلاک اقصد�؟ وس�ا�لایک�۔آ�پیلص الہلہیلع وسمل ےن‬ ‫رفا یا‬ ‫فرمایا اہ�ں �۔امثع ؓ�ن ےن وپچاھ رھپا�س ےنایکاہک�؟ آ ؐ�پ ےن م‬ ‫َّ ّٰ ۡ ُ ۡ ۡ ۡ ۡ‬ ‫ان َو ِایۡ َتٓا ِء‬ ‫�ا�س ےناہک ہیاھت ہک ِان الل َہ یَامرُ ِبال َعد ِل َوالاِح َس ِ‬ ‫ۡ َۡ ۡ ۡ َ ُ​ُ‬ ‫َۡ َ‬ ‫ُۡ‬ ‫ۡ‬ ‫ِذی الق ۡر ٰب َی َویَن ٰہی َع ِن الف ۡحشٓا ِء َوال ُمنک ِر َوال َبغ ِی ۚ ی ِعظک ۡم‬ ‫َّ ُ َ َ ّ‬ ‫ل َ َعلک ۡم تذک ُر ۡو َن۔ ینعی ًانیقی ا لہلدع�لاک ا �و�ر احاس�ناک ا �و�ر اقربا رپ‬ ‫رطح اطع اک مکح د یات ےہ ا�و�ر ےب ایحئی ا�و�ر‬ ‫کی اجنے و�الی اطعیک �‬ ‫ناسپدن ید �ہ ابتو�ں ا�و�ر اغب �و�ت ےسعنمرکتا ےہ �۔ و�ہںیہمتتحیصن‬ ‫کرتا ےہ ات ہکمت ربع�ت احصلرک�و�۔امثع�ن نبوعظم� ؓنےتہک ںیہ‬ ‫کہ ہی و�ہ وقت اھت بج ریم�ے د�ل ںیم ایام�ن ےن اپین ہگجیّکپ‬ ‫کر یل ا �و �ر ےھجمدمحمیلص ا لہلہیلع وسمل ےستبحم وہیئگ �۔ (سمدن ا حدم‬

‫حرض�ت امثع �ن نبوعظم ؓ�ن ےک وبق�ِل اسال�ماک و �اقہع ا�س‬ ‫طر�ح اتلم ےہ�۔رضح�ت ابن ابع�س رضی ا لہلاعتلٰیامہنع ےس ر�و �ایت‬ ‫ہےہک یاک ترمہب رسو�ل الہلیلص الہلہیلع سوملہکم ںیم اپےنرھگ‬ ‫رفا ےھت�۔ وہا�ں ےس امثع�ن نبوعظم� ؓناک‬ ‫رشتف م‬ ‫کےنحص ںیم ی‬ ‫گز�ر وہ�ا �۔ و�ہ رسو�ل ا لہلیلص ا لہلہیلع وسملوک دیھکرکرکسم�ا ئے �۔‬ ‫رفایاایک مت وھٹیب ےگ‬ ‫�رسو�ل الہلیلص الہلہیلع وسمل ےن ا�ن ےس م‬ ‫ہنںی�؟ انوہ �ں ےناہکویک�ںںیہن �۔ انچ نہچ و �ہآ ؐ�پ ےک اسمےنآ‬ ‫کے ھٹیب ےئگ �۔آحنرض�تیلص ا لہلہیلع وسمل ا �ن ےس اب�ترک رہے بنلبنح دلج �‪1‬فصہح �‪8� 0� 7‬سمدندبع �ا لہل نب ابع �س دحیثربمن �‪2� 9�2� 1‬عالم‬ ‫تےھہک ا چا نک رسو �ل ا لہلیلص ا لہلہیلع وسمل ےن ا پین اگنہںی ا �وپر �اکلبت ریب�و�ت �‪�1�9�9� 8‬ء�)‬ ‫کو اٹ ئاھںی ا�و�رآ �پیلص الہل ہیلع سومل ےن یاک ےحمل ےک ےیل‬ ‫حرض�تحلصم ومعو�د رضی ا لہلاعتلٰی ہنعآحنرض�تیلص ا لہل‬ ‫�آسام�نیک رط�ف کیداھ �۔ رھپآ سہہتآ سہہت اپین اگنہںی یچینرکنے لعہی وسمل ےک اعال�ِن ّوبن�ت ےک دعب ا بدت �ا ئی َد�و�راک ذکررکتے‬ ‫رفاتے ںیہہک ایک رقیب زمانہ ںیم ینعی ا�س زمانے‬ ‫لےگ اہی�ں کتہکآ ؐ�پ ےن زمنی رپ اپےن د�ائںی رط�ف دکیانھ ہوئے م‬ ‫رمعؓو�رزمح� ؓہ ا�و�رامثع�ن نبوعظم ؓ�ن ا�س‬ ‫شر�و �عرک د یا ا�و�ر ا پےن استھ ےھٹیب وہئے امثع �ن ےس ہنم ریھپ کے ا بدت�ا ںیم ہحلطؓ ا�و�رزبریؓا�و�ر ا�‬ ‫کر د � سور�ی رط�فوتمجہ وہ ےئگ ا�و�ر ا پان رس اکھج ایل �۔آ �پیلص قمس ےکاستیھآ� ؐپوکلم ےئگنج ںیم ےس رہصخشآ� ؐپاک دف�ائی‬ ‫�ا لہلہیلع وسمل ا�س د �و�ر�ا �ن ںیم اپےن رسوک وی�ں الہتے رہےوگ یا تاھ�۔ رہصخشآ ؐ�پ ےک ےنیسپیک ہگج اپان وخ�ن اہبنے ےک ےیلایت�ر‬ ‫کیس اب�توکھجمس رہے ںیہ �۔امثع �ن نبوعظم ؓ�ن اپ�س ےھٹیب وہئے تاھ�۔ ا�س ںیموک ئی ہبشںیہنہکریت�ہ اس�لکت اصمئبیھبآئے�‪،‬‬ ‫تےھ�‪ ،‬ہیبس دیھک رہے ےھت�۔ �‬ ‫وھتڑ�ی د یر دعب بج رسو�ل ا لہل شمالک�تیھب ئآںی�‪،‬اکتلفییھبآ ؐ�پوک رب�د �ا شترک نی ڑپیںرگم‬ ‫صیل الہلہیلع وسمل ا�ساک�م ےس اف �ر�غ وہئے ای وجیھب ا�س وقت �آ�پیلص الہلہیلع وسملوک امطانی�ن اھت ہک ا�نہکم و�الو�ں ںیم ےس‬ ‫صو�ر�ت اح�لیھت ا�س ےس اف �ر�غ وہ ئے ا�و �ر وجھچکآ ؐ�پ ےساہک علق و�الے�‪،‬ھجمس و�الے�‪ ،‬رتےب و�الے�‪،‬وقت�ٰی و �الے�‪ ،‬اہط�ر�ت‬ ‫جا رہا اھت�‪ ،‬وج اظبہرگل رہا اھت ہکھچکاہک اج ر ہا ےہ�‪،‬رضح�تامثع ؓ�ن �و�الے ےھجم ام�ن ےکچںیہ ا �و�ر ا �باملسم�ن ایک اطقتےھجمس اجتے‬ ‫کووتںیہن اتپ اھت نکیل رہبحا�لآحنرض�تیلص الہلہیلع وسمل ےس ہںی�۔ بجوکئیصخش رسو�لرکیمیلص الہلہیلع وسمل ےکقلعتماتہک‬ ‫کاہ اج رہا اھت و�ہآ� ؐپ ےنھجمس ایل وت رھپآ� ؐپیک اگنہںیآسام�نیک کہوعن�ذابلہلو�ہاپگلںیہوتا�سےکد �وسر�ےاستیھیہاسےےتہک‬ ‫طر�ف اھٹںی ےسیج یلہپ رمتہب وہ�ا اھت �۔آ ؐ�پیک اگنہںییسک زیچاک‬ ‫کہ ار و�ہ اپگل ےہوتالف�ںصخش وج ڑب �اھجمس د�ا�ر ا�و�رلقع دنم ےہ‬ ‫گ‬ ‫یپاھچرکتی رہںی اہی�ں کتہک و �ہ زیچآسام�ن ںیم اغئب وہیئگ�۔ �اسےویک�ں امنات ےہ �۔ ہی ایک ایاس وج�ا�ب اھت سج ےک وج�ا�ب ںیم‬ ‫�ا�س ےک دعبآ�پیلص الہلہیلع سومل ےلہپیک �‬ ‫رطح امثع�ن نبوعظم� ؓن کوئیصخش وبلےنیک اطقتںیہن رھکات اھت �۔‬ ‫وتمہ وہئےوتامثع� ؓنےنہک ےگلہک ںیمسک دصقمیک‬ ‫رطف ج‬ ‫کی �‬ ‫یو �رپنی فنصم رسو�لرکیمیلص ا لہلہیلع وسمل ےکالخ�ف‬ ‫خاطرآ ؐ�پ ےک اپ�سآ�ؤ�ں ا�و�ر وھٹیب �ں�؟ رضح�ت امثع ؓ�ن ےناہک�‪� ،‬ا پےن امت�م ز�و�ِر ایب�ن رص�فرک د یےت ںیہ�‪ ،‬تہب الخ�ف وب لےت‬ ‫� حنآرض�تیلص الہلہیلع سومل ےس ہیوس ا�لایکہکآ�جآ� ؐپ ےن وج ہںی ا �و �ر اسب ا �وقا�تآ ؐ�پ رپدنگ اچاھ لےن ےس یھب د�ریغ ںیہن‬ ‫کھچایک ےہ ا�س ےس ےلہپ ںیم ےنآ ؐ�پوک ا یاسرکتے وہئےںیہن کرتے �۔ ا�بیھب یہیھچک وہتا ےہ �۔رگم اہج �ں ابوبرکؓ اک ان�مآتا‬ ‫� کیداھ�۔آ �پیلص الہلہیلع وسمل ےن وپچاھ ہکمت ےن ےھجمایکرکتے ہے و�ہےتہکںیہہک ابورکبؓ ڑب�ا ےبسفن اھت�۔ ا�س رپضعب د� سور�ے‬ ‫وھجا‬ ‫ہوئے دکیاھ ےہ�؟ امثع�ن نبوعظم ؓ�نےنہک ےگلہک ںیم ےن دکیاھ یو�رپنی فنصمےتھکل ںیہہکسجصخشوک ابوبرکؓ ےن ام�ن ایل و�ہ ٹ‬ ‫کہآ� ؐپیک رظنیںآسام�نیک �‬ ‫رعتفرک رہے وہوتسج‬ ‫رطف اٹھںیئگ�۔ رھپآ � ؐپ ےن کس رط�ح وہایگ�؟اگرمت ابوبرکؓ یک ی‬ ‫�د�ائںیاجنبا پینرظن یںامجدیں �۔آ ؐ�پےھجموھچ�ڑرکا�سرط�ف کو ابوبرکؓ ےن امنا و�ہیھب ًانیقی اقبلِترعیف ےہ� گ۔ ار و�ہ ےبسفن‬ ‫موتجہ وہ ےئگ�۔آ� ؐپ ےن اپان رس الہنا رش�و�عرک دیاوگیا وجھچک تاھ�‪ ،‬ا بوبرکؓاگر ےبسفن اھت وت ا�س ےن ایےس اللیچوکویک�ں امنا ا�و�ر‬ ‫�آ ؐ�پ ےساہک اج رہا ےہ اسےآ ؐ�پےنھجمسیکوکششرک رہے ےھت�۔ گ �ار و�ہ و� قایع ںیم ےبسفن اھت وت رھپمیلسترکنا ڑپ�ےاگ ہک ا�س‬

‫نموظ�مالک�مرضح�ت ا قد�سحیسم ومعو �د‬ ‫ےک‬

‫�ِاسال�م‬

‫زیچ ایک‬

‫ےہ‬

‫دخ�ا‬

‫تر�ِک‬

‫ضرا ئے‬

‫وخیش‬

‫ےئپ‬

‫لعہی اصلٰول�ۃ و �اسلال �م‬

‫ےئل‬

‫انف‬

‫ضرمیٔ‬

‫دخ�ا‬

‫جو رم ےئگ انیہ ےک وبیصن�ں ںیم ےہ ایح�ت‬ ‫�ِا�س ر �ا�ہ ںیم زندگی ںیہن یتلم زجب امم�ت‬ ‫ل‬ ‫ع�یں‬

‫دیو‬

‫اک‬

‫اعش�ر‬

‫ےہ‬

‫وی و ربک‬ ‫ش خ‬ ‫ن‬ ‫س‬ ‫�ٓا� �دم یک �َ ل و�ہ ےہ وج و�ہ کاخاس�ر ےہ‬

‫غ‬ ‫�َا �ے رِک�ِم اخ�ک وھچ�ڑ د �ے کِ� ب ر� و �ُ�ر�و�ر وک‬

‫�زیاب‬

‫ےہ‬

‫کِ� ب ر�‬

‫رضح�ِت‬

‫ر �ّبِ‬

‫ویغ�ر‬

‫وک‬

‫بدتر‬

‫ونب رہ ایک‬

‫ےس‬

‫ا پےن‬

‫ایخ�ل‬

‫ںیم‬

‫شاید ِا سی ےس دخل وہ د�ا�ر الوِصا�ل ںیم‬ ‫غ‬ ‫چوھ�ڑ�و �ُ�ر �و�ر و ربک ہک وقت�ٰی ِا سی ںیم ےہ‬

‫ہو اج �ؤ اخ�ک ضرمیٔ وم لٰی ِا سی ںیم ےہ‬ ‫توق�ٰی یک ڑج دخ�ا ےک ےئل کاخاس�ر�ی ےہ‬ ‫ت‬ ‫وقتٰی ںیم اس� �ری ےہ‬ ‫عفّ� وج رش�ِط دیں ےہ و�ہ �‬ ‫جو‬

‫ول�گ‬

‫گدبام نی‬

‫وک‬

‫ویش�ہ‬

‫انبتے‬

‫ںیہ‬

‫توق�ٰی یک ر �ا�ہ ےس و �ہ تہب ُد�و�ر اجتے ںیہ‬ ‫�(بر�اہنی ا حدمیہ ح ِ ّصہ مجنپ�‪ ،‬رصن�ۃ القح �۔ ر � حوا نی زخ�ا ئن دلج�‪ ۲�۱‬ہحفص �‪)�۱� ۸‬‬

‫کا آقاؐیھب ےبسفن اھت�۔ ہی ایک تہب ڑب�ی دللی ےہسجوک ر�ّد‬ ‫کرنا آسا�نںیہن�۔رضح�تحلصم ومعو � ؓد ےنرضح�تحیسم ومعو�د ہیلع‬ ‫�اصلٰول�ۃ و �اسلال�م ےک اب�ر�ے ںیمیھب رھپا �سوک ا �س ےس وج�ڑ�ا‬ ‫رفا تے ںیہہکرضح�تحیسم ومعو�د ہیلع اصلٰول�ۃ و�ا سلال�م‬ ‫ہے�۔آ ؓ�پ م‬ ‫کےقلعتمیھب مہ دکیےتھ ںیہہک ول�گآ� ؑپوک اجہلےتہک ںیہرگم‬ ‫خد�ا اعتلٰی ےن ا�س اعرت�ا �ضوک ر �ّدرکنے ےک ےیل ا یےس اس ما�ن‬ ‫کر دیےہکرضح�ت ہفیلخ ا�و � ؓل رش�و�ع ںیم یہآ� ؑپ رپ ایام�ن ےل‬ ‫ومو�ی دمحمنیسح اص حب اٹبلو�ییھب دعو�ٰی ےس ےلہپآ ؑ�پ‬ ‫�آ ئے�۔ ل‬ ‫کیرعتیفرکنے و �الے ےھت�۔ رھپبجآ ؑ�پ ےن ندای ںیم اپین‬ ‫مامو�ر یتاک اعال�نایک وت ا �س ےک دعبمیلعت ایفہت ولگو�ںیک ایک‬ ‫جامعت ا لہلاعتلٰی ےن ا ییسڑھک�یرک د�ی وجوف �ر�ًا آ�پ رپ ایام�ن‬ ‫لےآئی�۔ہیمیلعتایفہتول�گاملع�ءںیمےسیھبےھت�‪،‬امر�ا�ءںیمےس‬ ‫زی د�ا�ن ےقبط ںیم ےسیھب ےھت�۔وتآ� ؓپ ا�ساک‬ ‫بیھ ےھت�‪ ،‬انرگی �‬

‫تزجیہرکتے وہئےےتہکںیہ �۔ رعب ا�و�ر دبدبہنیت زیچ�و �ں ےس‬

‫وہا ےہ ای ر �وپے‬ ‫وہا ےہ ای ملع ےس ت‬ ‫ہی وہتا ےہ ایوت ایام �ن ےس ت‬

‫سے وہتا ےہ �۔ الہلاعتلٰی ےنونیت �ں زیچ یں رضح�تحیسم ومعو�دہیلع‬

‫�ا سلال �میک امج عت ںیمیھب دیپ �ارک د یں �۔ �(ماخو�ذ ا�زریسفتریبکدلج‬ ‫�‪ 9‬ہحفص �‪)�1�4� 0� -�1�3� 9‬‬

‫�ا�و�رآ ؑ�پوکیھب ا یےس استیھ رش�و�ع ںیم ایہمرک د یے نج‬

‫کی د � سور�ی دنایرعتیفرک تییھت ہکلبرضح�ت ۃفیلخاملحیس ا لا �و ؓ�لیک‬

‫دمیامکح�ءیھبآ � ؓپ ےک‬ ‫کحتماک ولہا آ �جکت امنا اجتا ےہ �۔ریغا ح �‬

‫سنےخ ا تسامع�لرکتےںیہ ا �و�ر ا �س اب �ر �ے ںیمےتھکل ںیہوت رہبحا �ل‬ ‫�آحنرض�تیلص ا لہلہیلع وسملوک امنےن و �الے ایےسول�گ ا�س وقت‬

‫عاط وہ ئے وجرہےقبط ےکول�گ ےھت ا �و�ر ڑب �ے ڑب �ے اخ ند�ا نو�ں‬

‫کے ول�گ ےھت�۔‬

‫٭…٭…٭‬

‫قربانوی�ںیک دیع‬

‫تارعمج ‪ ۶‬تارعمجمج‬ ‫�ر� �وزنامہ افللض انرٹینلنش تارعمججمجمجتارعمج‬

‫�( �رقم رفمو�د�ہ دّیس نا رضح�ت ۃفیلخاملحیس ا لاث نی رضی ا لہلاعتلٰی ہنع �)‬ ‫�( قطس ا�ّو�ل�)‬

‫ٰمسلیعوکدخ�ا اعتلٰی ےک ےئلرقبا�نرک رہےںیہ�۔ ا�س زمانہ‬ ‫�ابر�اہمیؑ ےن ایکوخ�ا�ب دکیاھ وج ہیاھتکہ و�ہ ا ؑ‬ ‫مںی اناسنو�ںیک رقبانیاک اع�م ر�و�ا�ج اھت�۔ ا�و�ر اسے دخ�ا اعتلٰی ےکلضف ےکوصح�لاک ذ�ریہعاھجمس اجتا اھت‬

‫�(کافی رعصہ وہ�ا رضح�ت ا مریالومنمنی ۃفیلخ املحیس الاث نی‬ ‫�ا ید �ہ ا لہلاعتلٰی رصنب�ہ الزعیزاک ایک اہن یت فیطلومضم �ن دیع الاضیح‬ ‫کےقلعتم ؤمقر رسالہ ‘ �‘نرینگ ایخ� �ل’�’ ےکدیعربمن ںیم اشئع‬ ‫ہو�ا�۔ وجرکم�مدبع�احلدیم اص حبآ صف ےک ذ�ر یہع تسدای�ب وہ �ا‬ ‫ہے�۔ وجدیع الاضیحیکرقتیب رپ احاب �ب ےک اتساف �د�ہ ےک ےیل‬ ‫شائعایک اجتا ےہ �۔ ایڈیرٹ�)‬ ‫ض‬ ‫ُل�‬ ‫ح‬ ‫جےسول�گ اع�م وط�ر رپدیع ا یٰ ےتہکںیہ ا�ساک اصل ان�م‬ ‫عدی الاضیح ای دیع الاضا حی ےہ ینعی رقبانوی �ںیک دیع �۔سج رط�ح‬ ‫�ا�س دیعاک طلغ ان�م ولگو�ں ںیموہشم�ر ےہ�۔ اسی رط�ح ا�س دیعاک‬ ‫قمدصیھب ول�گ ابللک طلغےتھجمس ںیہ�۔‬

‫�ا �س دیع ےکقلعتممکح ےہہکدیع ا فلرطیک تبسن‬ ‫جدل�ی ڑپھی اج ئے �۔ینعی ابیھ وس�ر�ج زین�ہرھب‬ ‫�ا�وناچ وہ�ا وہ �۔‬

‫تو ا�سیک امن�زرش�و�ع وہجانی اچہےئ �۔ احدم �۔رتمذ�ی �۔ ابن امجہ‬ ‫نے رب ید�ہ ےس ر�و�ایتیک ےہ �۔ہک رسو�لرکیمیلص الہلہیلع و�آ لٖہ‬ ‫�وسمل ا�س دیع ےک د�ن امن�ز ا�و �رہبطخ ےس اف�ر�غ وہنے ےک دعب‬ ‫رفا تے ےھت�۔ ا�و�ر اما�م ا حدمیک ر�و �ایت ںیم ہی امر‬ ‫ناشہت انت�و�ل م‬ ‫�ز�ا ئد ےہہکاھک تےیھب رقبانی ےکوگشت ےس �۔‬ ‫یہدیع جح ےک د �وسر�ے د �ن وہ تی ےہ �۔ ا �و�ربتہ ےس‬ ‫رصف ا�س دق�رجمسےتھ ںیہہک‬ ‫سمامل�نآ�جلک ا�سیکتقیقح �‬ ‫قربانای �ںںیک �۔ ا �و�روخ�بوگشتاھک یا�۔ احلانہک ہیدیع ا پےن اند �ر‬ ‫�ایک تہب ڑب �ا قبس رھکیت ےہ�۔ ا�و�ر ایک اہم ات�رییخ و�اقہعیک‬ ‫یا �دگا�ر ےہ �۔ ےسج ںیم ذیل ںیم د�ر�جرکتا وہ�ں�۔‬ ‫ہز�ا�رہا اس�لذگ�ر�ےہکلبںیہنہہک ےتکسہکات�رییخ زمانہ ےس‬ ‫بیھ ےلہپیسک وقت ایک ےب رب�گ وایگ�ہلگنج ںیم الہلاعتلٰییک ای�د‬ ‫مںیاسیےکمکحےس یاکدبعمانبیاایگاھت�۔ا�سےکانبنےو�الے‬ ‫کےقلعتم نیقی ےسںیہن (کہہ�) ےتکس�۔ہک و�ہوک�ن اھت�۔نکیل‬

‫یہ امرینیقی ےہہک و �ہ دبعم موقی ا�و �ریّلم وہنے ےک‬ ‫لاح �ظ ےس دنای ںیم بس ےس الہپ دبعماھت �۔‬

‫کھچرعصہکت ول�گ ا�س دبعم ںیم دخ�ا اعتلٰیاک ان�م ےتیل رہے�۔‬ ‫یلنک ہنولعم�مہکایکریغت�ا�ت وہئےہک و �ہ ہگج ویر�ا �ن وہگیئ ا�و �ر‬ ‫عاب�د�ترکنے و�الے ول�گ رپ�اگدن�ہ وہگےئرگم ا لہلاعتلٰیوکیہ‬ ‫جہگ ایپ �ر�ییھت �۔ سپ ا�س ےن ا�ر �ا�د �ہایک ہک اسے رھپےسآبا�د‬ ‫کر�ے ا�و�ر ہشیمہ ےک ےئل دناییک دہ�ا یتاک رمکز انبئے �۔‬ ‫�الہلاعتلٰی ےکملع ےسوک�نیس زیچیفخم وہکسیت ےہ �۔ ا�س ےن‬ ‫�ا�س ہگجیکآبا�د�ی ےک ےئل ایک ا یاس مصفٰے اناس �ن انچ �۔سجیک‬ ‫�ا�ولا�د ےن اپین ون�ر �ا نی اعشعو�ں ےسآ �ج کت دنایوک ر�وشنرک‬

‫�رکاھ ےہ�۔ ہیصخش ایک تب رپست ہکلب تب اس�زرھگ�انے ںیم‬ ‫رعا�ق ےکرہشُا �و ک�ردسیماک رہےن و �الا اھت�۔ ا�س‬ ‫پدی�ا وہ�ا اھت�۔ ا�و�ر �‬

‫کے اخند �ا �ن ےک ولگو�ںاکزگ �ا�ر �ہ یہ وتب�ں ےک ڑچھا �و �و �ں ا�و�ر‬ ‫بت رف�وشی رپاھت �۔‬

‫�و �ا لدنپچب ںیم وف�ت وہگےئ ےھت�۔ ا �و�ر اچچیک‬ ‫�آغو�ش ںیم الپ اھت�۔سج ےن ا �س ےک وہ�ش‬ ‫نساھبلےت یہ اپےن وٹیب �ں ےک استھ اسےیھب‬ ‫بت رف�وشی ےکاک�م رپ اگل د یا �۔‬

‫قحتقی ےس ان�آشان اچچوک ہیولعم�م ہن اھت ہکسج د�لوکاخلقوک�ن و‬

‫ماک�ن نُچ اکچ ےہ ا�س ںیم وتب�ں ےک ےئلوکئی ہگجںیہن وہکسیت�۔‬ ‫ہپےل یہ د �ن ایک امریاگہگ وج اپین رمعیک اتناہئی زنملںی‬

‫طےرک رہا اھت ا�و�راھتیھب املد�ا �ر تبرخیدنے ےک ےئلآیا�۔ تب‬

‫فر�و�ش اچچ ےک ےٹیبوخ�ش وہ ئےہکآ �ج اچیھتمیق رپوس�د�ا وہگا�۔‬ ‫بو�ڑھےامریےنایکا چاھاستبانچ�۔ا�و�رتمیقدیےنیہاگلاھت�۔‬

‫رطفوہئیا�و�را �سےسوس�ا�ل‬ ‫وتہا�ساگہگیک �‬ ‫کہا�سہچبیک ج‬ ‫کای�۔ہکایم�ں �وبڑھےمتربقںیم اپ �ؤ �ں اکٹلنے ےھٹیب وہ�۔مت ا�س زیچ‬

‫کوایکرک�و ےگ �۔ ا �س ےن وج�ا �ب د یاہکرھگےل اج �ؤ �ںاگ �۔ ا�و�ر‬

‫�ایک اص�ف ا �و�رطمرہہگج ںیم رکھرک ا�سیک ابع�د�ترک�و �ںاگ �۔ ہی‬ ‫عسدی ہچب ا�س ایخ�ل رپ ا پےن ذجبا�توک ہن ر�و�ک اکس �۔ ا�و�ر وپچاھ‬ ‫متاہ�ر�ی رمعایک وہگی �۔ ا�س ےن اپین رمعاتبئی �۔ ا�و�ر ا�س ہچب ےن‬

‫ناہیتاقح�ر�تآمزییسنہ سنہرکاہک ہکمت اتےن ڑب�ے وہ�۔ ا �و�ر ہی‬ ‫بتُوت ابیھ دنچ د�ن وہئے ریم�ے اچچ ےن ونب�ایا ےہ�۔ایکںیہمت‬

‫�ا�س ےک اسمےندجس�ہرکتے وہئے رش�م ہنآ ئےیگ ؟ ہنولعم�م‬

‫�ا �س �وبڑھے ےک د�ل رپوتحدییکوک ئی اگنچ�ر�یرگ�ی ای ہنرگ�ی �۔‬

‫یلنک ا �س قوت ا�س تُباک رخید نا ا�س ےک ےئللکشم وہگای�۔‬

‫�ا�و �ر و�ہ تُب وہںی کنیھپرک و �اپس الچایگ �۔ ا �س رط�ح ایک اچےھ‬ ‫گاہکوک اہتھ ےس اج تا دیھکرک اھب ئیتخس ان�ر �ا �ض وہئے �۔ ا�و�ر‬ ‫�اپےناب�پوکاطال�ع �دی�۔سجےنا�سہچبیکوخ�بربخیل�۔ہییلہپ‬

‫کتفیلیھت�۔ وج ا�س اپ�ک اب�زیتسہ ےنتوحدی ےک ےئل اٹاھئی �۔رگم‬

‫با�وجو�دوھچٹی رمع�ا�و�رمکینس ےک زمانہ ےک ہیزس�ا وج�ش حوتدیوکرس�د‬

‫کرنےیک اجبئے اسے ا�و�ریھبڑھبکانےاک ومجب وہئی �۔زس�ا‬

‫نےرکفاک د �ر�و�ا�ز�ہوھک لا �۔ ا�و�رفرک ےنرعفا�نیکڑھککای�ںوھک�ل‬ ‫�د یں�۔ اہی�ں کتہکنپچبیکیعبط اعس�د�ت وج�انیاک ہتخپدیقع�ہ‬ ‫بنیئگ ا �و�رآ خر‬

‫� ‬

‫الہلاعتلٰیاک ون�ر ہذین ون�ر رپرگرک الاہ�میک ر�وشین‬ ‫پدی�ارکنےاک ومجب وہگای�۔ ا�س ونجو�ا�ناک ان�م‬ ‫�ابر�ا�م اھت �۔ وج دعب ںیم ابر�ا ہا�م ای ابر�ا ہمی نبایگ �۔‬

‫جباخند �ا�نےکول�گا�سیکوتحدییکامیلعت�تےسگنت‬ ‫�آگےئ�۔وت انوہ �ں ےن اسےرشم�کوکحمت ےک اسمےن شیپایک‬ ‫وتڑ �ے �۔‬ ‫�ا�و�روکحمت ا�و�ر امر�ا�ء ےنرط�ح رط�ح ےکملظ ا�س رپ �‬ ‫یاہ�ں کت اسے‬

‫�ا لہلاعت لٰی ےکمکح ےس ا پےن ایپ �ر �ے طونوکریخ اب�د‬ ‫کہہرکاعنک�نیک رس�ز منی ںیم وج ا �س وقتنیطسلف‬ ‫کا ہصح ےہآکرآبا�د وہ نا ڑپ �ا �۔‬

‫یاہ�ںیھبغیلبت حوتدیاک ہلسلساج � �ری رہا�۔نکیل ابیھکت ہیدصقم‬ ‫ظاہرہن وہ�ا اھت �۔ہک ا لہل اعتلٰیویک�ں ا�و�رسک رغ�ض ےس ا�س‬ ‫�ُد�و�ر�د�ر �ا�ز کلم ںیم الیا ےہ �۔‬ ‫حرض�ت ابر�ا ہمیؑ ا�و�ر ا�نیک ویب�ی اس�ر � ؓہیھب وج ا�س وقت‬ ‫سر�یالہک تییھت �۔سج رط�ح ا �ن ےک اخ �وند ا �س وقتکت ا رب �ا�م‬ ‫ہکالتے ےھت�۔رعصہکت ا�س کلم ںیم رہے�۔نکیل ا�ن ےک اہ�ں‬ ‫ر �ی’ �’نے ابر�ا ہمیؑ ےس‬ ‫کوئی ا�ولا�د ہن وہ ئی ہن اٹیب ہن یٹیب �۔آخر‘�‘ س �‬ ‫کاہہکامہ�ر�ےاہ�ںا�و لا�دںیہن �۔ںیماچہیتوہ�ں�۔ہکا �سولنڈ�ی‬ ‫کو وجرصمےک اب� شدا�ہ ےن امہ� �ری دخمت ےک ےئل �دی ےہوت اپین‬ ‫بوی�ی انب �۔اشئد ا لہلاعتلٰی ا�س ےسںیمہ ا�و لا�داطعرک�ے �۔ ہیکین‬ ‫ر �ی’ �’نے ولنڈ�یاہک �۔ د �رقحتقی‬ ‫�ا�و�ر کاپاب�ز وع�ر�ت ےسج ‘�‘س �‬ ‫شا�ہرصمےک اخند �ا�نیک ایک ڑلکییھت �۔ ا�و�ر ا�س ےن ابر�ا ہمیؑیک‬ ‫عمزج�انہ اطقوت �ںوک دیھکرک ا �نیک دعا�ؤ�ں ےکوصح�لیک رغ�ض ےس‬ ‫�ا�نیک دخمت ےک ےئل اسےاستھرک دیا اھت �۔ ا�و �ر ا�ساک ان�م اہجر� ؓہ‬ ‫تاھ�۔ ابر�ا�م ےن اپین ویب�ییک ا�س اب�توکوبق�لرک ےک اہجر � ؓہوک‬ ‫�ا پین ز�وجتی ںیم ےل ایل �۔ ا�و�ردخ�ا اعتلٰی ےن ھڑباپے ںیم ابر�ا�م‬ ‫کو ایک ڑلکا دیا �۔سجاکنا�م ا �س ےنٰمس الیعؑ رکاھ�۔ینعی دخ �ا ےن‬ ‫ہام�ر�ی دعا نس یل�۔ �ا�س ےٹیبیک دیپ �ائش رپدخ�ا اعتلٰی ےن ابر�ا�ماک‬ ‫رفا�و �ا نی ا�و�رآسامنی ربکتاک‬ ‫نا�م رب �اہا�مرک دیا �۔ویکنہک اسےلسنیک �‬ ‫� عود�ہ د یاایگ اھت �۔ ابر�اہا�ماک ظفلترعبی زبا�ن ںیم ابر�ا ہمیؑ ےہ �۔‬ ‫�ا �س وجہ ےس ربع�انی ول�گ اہنںی ابر�اہا ؑ�م ا �و�رعر�ب ابر�ا ہمیؑےتہک‬ ‫ر �ی’ �’جس ےنوخشی ےس ابر�ا ہمیؑوک اہجر � ؓہیک ویب�ی انبنے‬ ‫ہںی�۔‘�‘ س �‬ ‫کا وشم�ر�ہ د یا اھت�۔ اہجر� ؓہ ےک ہچب ےننج رپھچک دگلریوہ ئی ا �و�ر ا �س‬ ‫نے اہجر� ؓہ ا �و�ر ا �س ےک ہچبوکںیفیلکت د یین رش�و �عںیک�۔�ابر�ا ہمیؑ‬ ‫ت‬ ‫ویبییک اسبہق‬ ‫دق�ر��ا ا�ساک فیلکت د �ہ اثر وہ �ا�۔نکیل �‬ ‫کے د�ل رپ ً‬ ‫خدما�تا �و�راخال �صوکدمنرظرھکےتوہ ئےو�ہھچکہہکہنےکس �۔ہکلب‬ ‫کاہ وتیہیہک اہجر � ؓہاہمت�ر�ی ولنڈ�ی ےہ�۔متسج رط�ح اچہو ا �س‬ ‫ولسکرک�و�۔�آ�ہ�! ابر�اہمیؑ وکایک ولعم�م اھت ہک ہیبس اسما�ن‬ ‫سے �‬ ‫کیس ا �و�ر یہ رغ�ض ےک ےئل ںیہ �۔ ا�و�ر ہیبس و �اقاع�ت ابر�ا ہمیؑ‬ ‫کے رت�ک وطن ےکہلسلسیکڑکیا�ں ںیہ �۔‬ ‫�ا�ن یہ ایا�م ںیم بجاٰمسلیع ؑکھچ ڑب�ے وہگےئ ےھت�۔‬ ‫�ا �و�ر ا پےن و�الد ےک استھ د�و�ڑ د �و�ڑرک الچرکتے ےھت�۔‬

‫�ابر�اہمیؑےنایکوخ�ا�بدکیاھوجہیاھت�۔ہکو ٰمس�ہالیعؑ‬ ‫کودخ�ااعتلٰیےکےئلرقبا�نرکرہےںیہ�۔‬

‫ا �س ز مانہ ںیم ا ناسنو �ںیک رقبانیاک اع�م ر�و �ا�ج اھت �۔ ا �و�ر اسے‬ ‫خد�ا اعتلٰی ےکلضف ےکوصح�لاک ذ �ر یہعاھجمس اج تا اھت �۔ ابر�ا ہمی ےن‬ ‫بیھ ایخ�لایک�۔ہک الہلاعتلٰی ریم�ے ا خال �صاک ا تماح �ن اتیل ےہ ا �و �ر‬ ‫جٹھ ا پےن ھڑباپےیک ا �و لا�دوک رقبا�نرکنےوک ایت�ر وہگےئ�۔‬ ‫ریتی ضرمیایک ےہ �۔ ہچبوگ‬ ‫�ا�و�ر ہچب ےستبحم ےکاس تھ وپچاھ ہک �‬ ‫چوھٹا اھت�۔رگمون�روبن�ت ُا �سیک اشیپ نی ےس کمچ ر ہا اھت �۔ کین‬ ‫با�پیکرتبتییک جوہےسوگابیھذمہبیکاب �رکیای �ںہنھجمساتکسوہ‬ ‫یلنک ا �س دق�راجنات اھت �۔ہک ا لہلاعت لٰی ےکحمکوکںیہن اٹلان اچہےئ �۔‬ ‫جٹھ ٹپ وب لا �۔سج رط�ح اچہو�۔ ا لہل ےکمکحوک وپ�ر �ارک �و �۔‬ ‫با�پ ےنآکنوھ�ں رپ یٹپ اب ھندی�۔ ا �و�ر ےٹیبوک ذبحرکنے اگل �۔رگم‬ ‫خو�ا�باک بلطم د�رقحتقیھچک ا �و�راھت�۔ ا �و�ر ا �سیکریبعتکیس ا �و �ر‬ ‫طر�ح اظہروہنے و �الییھت �۔ ا لہلاعتلٰی ےن رھپالاہ�مایک ہک سب‬ ‫�ا �ب اجنے د �ے �۔‬

‫ہموت ا�س ہچبیکلسن ےک ذ �ر یہع ےس اناس نو �ںوک‬ ‫� نزد �ہرکنے و �الے ںیہ �۔‬

‫تو اسے ام�رتا ےہ �۔ریت�ا اخال �ص اثبت وہگای�۔ ا �ب ا �س وقت ا �س‬ ‫کے دبلہ ںیم رص�ف ایکرکب�ا ذبحرک د�ے �۔‬ ‫ر �ی’ �’کویھب ایک‬ ‫کھچ ندو �ں ےک دعب ا لہلاعتلٰی ےن‘ �‘ س �‬ ‫یباٹ دیا �۔ ا �و�ر ا�ساکنا �م احسقٰؑ رکاھایگ �۔سج ےکینعم ںیہہک دخ �ا‬ ‫نے ا �س ےک ذ �ریہع ےس ابر�ا ہمیؑ ےک اخند �ا �نوک اسنہ یا �۔ احسقٰؑیک‬ ‫پدی�ائش رپ‘�‘سر�ی’�’کا ان�م’�’ سر� �ہ‘�‘ رکاھایگ �۔ ےسجرعبیظفلت ںیم‬ ‫سا�ر � ؓہےتہک ںیہ �۔ ا �و�ر‘�‘ ہا�’�’�ا�س ےئل ھڑبائییئگہکربع�ا نی ںیم ہی‬ ‫تر قی ا �و �ر ربکتیک الع مت ےہ �۔ �(باقیآ ئدن �ہ رعمج�ا�ت اناش�ء الہل�)‬

‫ُ َّ‬ ‫المقربین‬ ‫علامات‬

‫�ا �ن ےک ا لہلاعت لٰی کے استھوبضم�طاقلعت�ت وہتے ںیہ‬ ‫رفاتے ںیہ �‪:‬‬ ‫�اما�م ا لزما�ں رضح�ت ا قد�سحیسم ومعو�د ہیلع اصلٰول�ۃ و �اسلال�مرقمبنی ا ٰلیہیک العما�ت ایب �نرک تے وہ ئے م‬

‫زینہ�‪،‬باھلا�‪،‬‬ ‫�ا�نیکایکالعمتہیےہہکہیایےسول�گںیہنجےکالہلےکاستھایےسوبضم�طاقلعت�توہتےںیہنجںیموکئی �‬

‫رفانرب�د�ا�ر�ییک احلت ںیم وم�تآتی ےہ�۔‬ ‫مشریشرب�ا�ں ا�و�روکئی اشننے رپےنھٹیب و�الا ریترخہنںیہن ڈ�ا�ل اتکس�۔ ا�ن رقمبنی رپ م‬

‫�(عالما�ت املرقبنی رتمجم ا�ر�د �وہحفص �‪)�۷�۰‬‬

‫� ‬

‫تارعمج ‪ ۶‬تارعمجمج‬ ‫�ر� �وزنامہ افللض انرٹینلنش تارعمججمجمجتارعمج‬

‫تہب’ �’‬ ‫�‘�‘�زخم ےلیھج د �ا �غیھباھک ئے �‬

‫رو�ر�ی ےہہکرہاٰلیہ ہلسلسیک اخملتف وہ ا�و�راخملتف ےک دعب ا�سوکرتقی بیصن �وہ’�’�(حرض�تحلصم ومعو� ؓد�)‬ ‫�‘�‘ض �‬ ‫�( �ولدی احدمصصختم ات�ریخ وریس�ت اج مہع احدمیہ رجمین�)‬

‫�‘�‘ حرض�ت ےک ا�وپر وجملظ وہتا اھت ُاسےسج رط�ح نب ڑپتا اھت و�ہ رب �د �ا شترکتے ےھترگم اپےن ر یفوق �ں‬ ‫کی تبیصم دیھکرک ُا �ناک د �ل اہتھ ےس لکن اج تا اھت ا �و �ر اتیب�ب وہ اجتا اھت �’�’ �(حرض�تحیسم ومعو� ؑد �)‬ ‫رطف ےس‬ ‫نوب�ت ےک اپ نچ اس �ل دعبہکبجہکم ںیمافک �ریک �‬

‫رکم یلص ا لہل ہیلع‬ ‫سماملنو �ں رپملظ ومتساک ہلسلس اج � �ری اھت �‪،‬نیب ی‬

‫�وسمل ےن اص حِب ا تساط عتاملسم نو �ںوک ہشبحرجہ�ترکنےاک‬ ‫حمک د یا �۔جب ہیاہم جر ین ہشبحچنہپ ےئگوتہکم و �ا لو �ں ےن ا �ن‬

‫یبےھٹ�۔بلدیولگو�ںوک ا پےن اشاع�ر انس ر ہا اھت �۔ �ا �س ےن ا پےن ایک‬ ‫َ ُ ُ َ َ َ ّٰ‬ ‫شرعاک رصمعہ ھ‬ ‫ڑپا ‪:‬الَا ک ّل ش ْی ٍء ّما خلَا الل َہ بَا ِط ٌل‬ ‫عیین ربخد �ا �ر �! ا لہل ےک وس�ا بسھچک اب طل ےہ �۔ ا �س رپ‬

‫�و انمر�ا �درک د یات ےہ �۔‬

‫رو �ر�ی ےہہکرہا ٰلیہ‬ ‫رفا تےںیہ �‪ ‘� ‘ :‬ض �‬ ‫حرض�تحلصم ومعو � ؓد م‬

‫�د �ائںی اہتھ رپوس�ر �ج ا �و �ر ابئںی اہتھ رپ اچندیھب رکھ د یں بت‬

‫غر�ض ا �ن د � نوو �ں وس�رتو�ں ےس ہتپاتگل ےہہک ا سال �موک ہشیمہ‬

‫ٓا�پاک ہی وج�ا �ب انس وتاہک �‪ ،‬اج�ٔو ریم�ےےجیتھب �‪� ،‬ا پےن‬ ‫نے بج ؐ‬

‫لسہلسیک اخم لتف وہ ا �و �راخم لتف ےک دعب ا �سوکرتقی بیصن وہ �۔‬ ‫شدید اخم لتف ےک دعب رتقی وہ تی ےہ سپ ہی د � نوو �ں وس�رتںی‬

‫ماضمنی ےک احل�ظ ےسآپس ںیمرہگ�اقلعت ھکریت ںیہ’ �’ �۔ �(فتریسریبک‬

‫جدل �‪ ١�٢‬ہحفص �‪�۱� ۰�۰‬۔ �‪�١� ٠�١‬۔ ایڈینش �‪�٢�٠�٢�٣‬ء�)�ا لہلاعت لٰی وجاق �د �ر ا �و �روت �ا نا‬

‫الآ تے ںیہوت و �ہ ا �ن رقبانوی �ں‬ ‫جب ا �سمسقیک اکت لفی ا �و �ر ا تب �‬ ‫کے ےجیتن ںیم ا لہل تاعلٰی ےکولضف �ںوکچنیھکرک النےاک اب عث ےتنب‬

‫ہںی�‪ ،‬رھک�ے ا �و �روھک ٹے ںیمزیمترک د یےت ںیہ ا �و �ر د ینیک‬

‫قافہلہکم ےک رق یب یہ اھت ہک اہنںی ا صلتقیقح ےس�ٓاگاہی‬

‫یہانستوےنہک اگل ہک ا �ےرگ�و �ہرقیش �!ںیہمتایک وہگای ےہ �‪ٓ�،‬ا�ج‬

‫میلہک ہیبسافک �ریکوھج ٹی اس �ز�شیھت �۔چاننہچضعب ول�گ وہںی‬

‫سے و �اپس ہشبح ےلچ ےئگنکیلھچک ا یےسیھب ےھت وہنج �ں ےن‬ ‫اصاح�ب ںیم ےس ایک‬ ‫مہک ںیم یہ ر کےن اک ہلصیفرکلای�۔ �ا �ن‬ ‫ؓ‬

‫حرض�ت ثعام�ن بنوعظم ؓ�ن یھب ےھت�۔ ا �س وقت رع�ب ںیم ہی‬

‫� یاکصخش ےصغ ںیمٓاکرڑھک�ا وہگای ا �و �ر ا �س ےنرضح�تامثع ؓ�نیک‬

‫�آنھک رپ ا �س ز �و �ر ےسامط نہچ ام�ر �اہک ا �سیک دش�ت ےسآ �پیک‬ ‫�و �ہآنھکوس�جیئگ �۔آ ؓ�پ ےکرگ�دومجو�د ولگو�ں ےناہک امثع ؓ�ن �!‬

‫خاطررقبانای �ںرکنے و �الے وجو�درھکنرکاس مےنآ اج تے ںیہ �۔‬

‫مامو�رنم ا لہلاتس ئے اج تے ںیہ �۔ ُدکھ د ئےی اج تے ںیہ �۔لکشم‬ ‫جائںی ہکلب ا �س ےیلہکرصن�ت ا ٰلیہوک ذج �برک یں �۔ یہی وجہیھت‬

‫کہآ �پیکیکم زندگیاک ز مانہ دمنی زندگی ےک اب ملاق بل د �ر �ا �ز‬

‫ہے�۔ انچ نہچہکم ںیم �‪ ۱� ۳‬رب�سذگ �ر �ے ا �و �ر دمیہن ںیم د�س‬

‫س’ �’ �۔ �( لموفظا�ت دلج ا �و �لہحفص �‪� ،�٤� ٢�٤‬ا یڈینش �‪�١� ٩� ٨� ٨‬ء�)‬ ‫بر� �‬

‫�ر �و �ا �ج اھت ہک ا ییس ان�ز�ک وص �رتاح �ل ںیم بج وق�م ا �و �ر ےلیبقیک‬

‫تم ایکوبضم �ط انپ�ہ ںیم ےھت ا �و �راہمت�ر�یآنھک ا �سفیلکت ےس‬

‫ماخلتفیک وجہ‬

‫ہوتا وتیسکصخشیک ذمہ �د �ا �ر�ی ا �و �ر ا ما �نرسیموہنےیک وص �ر�ت‬

‫�ا ما �ن ز یا �د �ہوفحم�ظ ا �و �رزعم�ز ےہ ا �و �ر ہیوت ایکآنھک زخیم وہ ئی‬

‫کے لدو �ں ںیم ےب ینیچیس دیپ �ا وہچیکیھت �۔ و �ہ ول�گ وج ا �س‬

‫�ا ما �ن ےلرکہکم ںیم د �اخل وہ ئے �ا �و �ر ا من ووکس �ن ےسرہشںیم‬

‫لےی ایت �ر ےہ وج ا �س آنھکوکیچنہپ ےہ �۔ �( �ا سد ا لاغ بہ دلج �‪ ٣‬ہحفص‬ ‫�‪‘� ‘ ٥� ٩� ٠� -�٥� ٨� ٩‬ثعام�ن نبوعظم � �ن’ �’ د �ا �ر اکلبت ا لعلم� یہ ریب�و�ت �‪�٢�٠�٠� ٣‬ء�)‬

‫جا�ہ وتمشحوھکنے ےک ڈ �ر ےس رپ یاش �ن وہ ےکچ ےھت�۔�ٓاپس‬

‫حموس�سایکہک ںیموت ا من ا �و �رافح ظت ےسہکم ںیم ر �ہ ر ہا وہ �ں‬

‫�ا �و �راملسم نو �ں رپ وہنے و �الے اظم لم رپ ر �وشین ڈ �ا لاتہے وہںی‬

‫اصاح�ب ا لہلاعت لٰی ا �و �ر ا �س‬ ‫لمےتہںی�۔ �‪ ۵‬اس �ل ےکرعصہ ںیم ہی‬ ‫ؓ‬

‫طر�ف ےس اخم لتف اج �ر�ی وہیسکصخش ےناگر و �اپس رہشںیمٓانا‬

‫مںی یہ و �ہ رہشںیم و �اپس د �اخل وہاتکس اھت �۔چاننہچرضح�ت امثع �ن‬

‫بنوعظم ؓ�ن ا پےن و �ا لد ےک ایک رقییب د �وست ولدی نبریغم�ہیک‬

‫ٓا�پ ےن ہی‬ ‫�ر ہےن ےگل�۔نکیل ابیھ دنچ د �ن یہزگ �ر �ے ےھتہک ؓ‬

‫حموف�ظیھت وجںیہمت ا �بیچنہپ ےہ �۔ ا �س رپامثع � ؓن ےناہک ہک ا لہلیک‬

‫ہےریم�یوت د � سور�یآنھکیھب ا سی رط�حیکفیلکت ا ٹاھنے ےک‬

‫یہ و �ا قہع اہج �ں ا �س ز مانہ ںیمہکم ےکرطخنا�ک احلا�ت‬

‫ومع رپںیمہ‬ ‫توکل یلع ا لہلاکایک یہمیظع ا لاش �نقلخ ےہجو ا �س ق‬

‫پو�ر �اںیہن وہاتکس وج ا تبال �ؤ �ں ےکآنے ےس وپ �ر �ا وہتا ےہویکنہک‬

‫پرلکشم ُا �ن ےک اس مےنآ تی ےہ ہن ا �س ےیلہک و �ہ �الہک وہ‬

‫سے ےلہپوتاہمت�ر�یںیلفحم ا ییس ہنںیھت �۔چاننہچ و ہا �ں رپومجو�د‬

‫جبکت ںیم نزد �ہ وہ �ں اہمت�ر�ی رہرط�ح ےس دم�درک �و �ںاگ �۔‬

‫کے ہی ا لاف �ظضحم وقیت ذجبا�ت رپلمتشمںیہن ےھت ہکلبآ �پ د �ل‬

‫رطح وتف حا�ت اطعرکنے ےس و �ہ دصقم‬ ‫رفا د �ےنکیل ا �س �‬ ‫عاط م‬

‫رفا تے ںیہ �‪‘� ‘� :‬یہتنس ا لہل ےہہک‬ ‫رضح�تحیسم ومعو � ؑد م‬

‫ہپیچنوت�اکرثاملسم نو �ں ےن و �اپسہکماجنےاک ہلصیفرکلای�۔ �ابیھ ہی‬

‫�ا �ساک �موک اج �ر�ی رکوھ�ا �و �ر ںیم مت ےس ہی عود �ہرکتا وہ �ںہک‬

‫ہےاگراچہےوت ا پےنےجیھب وہ ئے ا بنای�ءوک ےلہپ د �ن یہ وتف حا�ت‬

‫کو و �اپس البنے ےک ےیل ہی افو�ا �ہ اع �مرک �د�یہکرقیش بس ےک‬

‫نے طلغاہک ےہ �‪ ،‬جتنیکںیتمعنوت ال�ز �و �ا �ل ںیہ �۔ دیبل ےن بج‬

‫بیھ ںیم ا �س رف�ض ےک ا �د �ارکنے ےسںیہن رکو�ںاگ �۔ ابواط لب‬

‫�ٓا�پﷺ یکتیصخش ںیم دکیےنھوک اتلم ےہ �۔ دعب ںیمآنے‬

‫حرض�تامثع � ؓنےنہک ےگلہکوُت ےن چساہک ےہ �۔ رھپدیبلنے�ا �ساک‬ ‫َُ ُ َ‬ ‫َ​َ‬ ‫�د �وسر�ا رصمعہ‬ ‫اہکوک ّل ن ِع ْی ٍم لَا َم َحالَۃ زائِ ٌل۔کہ کشیب رہتمعن‬ ‫�ز �و �ا �ل ذپ یر ےہ �۔رضح�تامثع � ؓن ےن بج ہیرصمعہانس وتاہک ہکمت‬

‫سبٓا�پ ﷺ رپ ا یام �ن ےلٓائے ںیہ �۔ ہی افو�ا �ہ بج ا �نکت‬

‫�ا حاک �موک الیھپنےسےںیہن رکو�ںاگ �‪،‬خد�ایکمسقاگر و �ہ ریم�ے‬

‫مہک ںیم ا سال �میک اع �مغیلبت رش�و �ع وہنے ےک دعبرقیش‬

‫�و �الے وقت ےن ہیوگ �اہی د�یہکآحنرض�تیلص ا لہل ہیلع وسمل‬

‫کیرہگ�ا ئی ےس د ینوکالیھپنے ےک ےیل رہرقبانی شیپرکنےوک‬

‫تای�ر ےھت�۔آ ؐ�پیک زندگی ںیم شیپٓانے و �الے و �ا قاع�تیھب‬

‫�ا �ن ا لاف �ظیکیلمعوگ �اہی د �ے رہےںیہہک رسو �لرکیمﷺ ا �و �ر‬ ‫�ٓا�پ ےک اصاح�ب ےن امت �ملکشم احلا�ت ںیمےسیکمیظع ربصےک‬

‫نومنے دکاھئے ا �و �ر د ینیک ر �اہو�ں ںیم دق�مآگے ےسآگے‬ ‫بڑھا تے ےلچ ےئگ �۔ �ا �س ےک اس تھاس تھ ا �س و �ا قہع ےس ا �س‬

‫�ز مانہ ںیم رقیش ےک ا خال قی احلا�تاک یھب ا ند �ا �ز �ہ اگل یا اج کسات‬

‫ہےجو اب لآ خر ا سال �م ےک الخ�ف دمشیناک اب عث ےنب �۔ �( لتصیخ ا �ز‬

‫سری�ت ابن اشہ �م دلج ا �و �لہحفص �‪�٢�٦�٥‬۔ �‪٢�٦�٦‬بطہعاثنہی �‪�١� ٩� ٥� ٥‬ء�)‬

‫رفا تے ںیہ �‪‘� ‘� :‬یہ احلا�ت رسیت�ے‬ ‫حرض�تحلصم ومعو � ؓد م‬

‫سا�ل ےکبدع دیپ �ا وہنےگل ےئگ ےھت انچ نہچ ا سال �میک رتقیوک‬

‫�دیھکرک ا نوہ �ں ےنیلع ا لاعال�نانہک رش�و �عرک د یاہک ا �ب ذم �ا �ق‬

‫ےتکس’ �’ �۔ �(فتریس‬ ‫ہو اکچ �۔ ا �ب مہ ا �ن ابتو�ںوک رب �د �ا شتںیہنرک �‬ ‫بکریدلج �‪ ١� ٢‬ہحفص �‪�١� ٠� ٧‬۔ ا یڈینش �‪�٢�٠�٢�٣‬ء�)‬

‫نےئ ہلسلسوکضحملیھک ا �و �ر ذم �ا �قھجمس رہے ےھت�‪ ،‬ا �ب ا پین‬

‫�احد احد‬

‫مںی وشم �ر �ہ ےک دعبٓاخر و �ہٓا�پﷺ ےک اچچ ابو اط لب ےک‬

‫سیکوتٓاخر ا نوہ �ں ےن ا �س ہلسلسوک اٹمنے ےک ےیل وخ �دتخس‬

‫رطف ےسوک ئیاکمایبی ہنلم‬ ‫قریشوک بج ابواط لبیک �‬

‫پا�س ٓائے ا �و �ر اہنںی ٓاحنرض�تﷺ وکبتغیل ےس ر �و کےناک‬

‫کا�ر �ر �و �ا ئیرکنےاک ہلصیفایک �۔ٓاپس ںیم وشم �ر �ہ ےک دعب ہیوجت یز‬

‫�آ ؓ�پیک ذمہیب ریغ�ت ےن ا �س اب�توکرہگزوگ �ا �ر �ا ہنایکہکآ ؓ�پ‬ ‫توآ �ر �ا �م ےس رہںی ا �و �رآ �پ ےک استیھ د ینیک اخطررقبانای �ں‬

‫�ا �س ںیم اصاح�ِب رسو ؐ�ل ےکمیظع ا لاش �ن ر �و یے یھب دکیےنھوک‬

‫�رختصرک �د یا �۔نکیل دنچ ر �و�ز دعبقریش ےن بج ہی دکیاھ ہک‬

‫پرجواملسم �ن وہچےکںیہ دبا�ٔو ڈ �الے ا �و �ر اہنںی ا سال �م ےس ربشگہت‬

‫کے رسو �ل ؐکی تبحم ںیم اب للک انف وہچےک ےھت�۔ د ینیک تبحم‬

‫مرتہب ابو اط لب ےک اپ �سٓائے ا �و �ر ا �س دفہع ا نوہ �ں ےنٓا�پ‬

‫کا ٓاغا�ز وہگای�۔وگ ا �سفیلکت د �ہ د �و �ر ںیم اط قوت �ر ا �و �ر اص حب‬

‫�ا �و �ر ا �س ےساہک ہک ا �ے ابو دبع اشلسم �! ابیھ ا �و �ر ا سی وقت‬

‫چیکیھتہک ا �ن ےک ےیل ہیاکت لفی ا �و �راظم لموک ئی تیثیح یہ ہن‬

‫کہ امہ �ر �ے وتب �ں رپبیع اگل ئے ئاجںی �‪،‬ہام�ر �ے زب �رگو�ںوک‬

‫کزم�و �روقبط �ں ےسایک ایگ و �ہ اہن یت یہ د �ر �د نا�ک ےہ �۔ انچ نہچ‬

‫جائے ا �س ےیل ای وت آ �پ ا پےن ےجیتھبوک ر�وکںیہک و �ہ ا پین‬

‫بڑ�ےرس�د �ا �ر ا مہی نب فلخ ےک الغ �م ےھت�۔ �ا �س ہلصیف ےک دعب‬

‫یلنک ریم�ےاملسم �ن اھب ئیوتٓائے د �نملظاک اشننہ نب رہےںیہ �۔‬

‫پشیرک تے رہںی�۔چاننہچآ ؓ�پ ا سی وقت ولدی ےک اپ �س ےئگ‬

‫�ا �و �ر ا سال �میک ریغ�ت ا �ن ےک لدو �ں ںیم ا ییس رج�ٔا�ت دیپ �ارک‬

‫کاہ�۔ہپیل رمتہبوت ابو اط لب ےن اہنںییلست د�ی ا �و �رمساھج اھجبرک‬ ‫بتغیل اک ہلسلس ابیھیھب و یےس یہ اج � �ری ےہوت رھپو �ہ د � سور�ی‬

‫کو دمھیکٓامزیےجہل ںیماہک ہک ا �ب مہ ا �و �ر رب �د �ا شتںیہنرککسےت‬

‫نموظ �ر وہ ئیہکرہوک ئی ا پےنہلیبق ےکولگو�ں ا �و �ر رشہت د �ا �ر �و �ں‬

‫کرنےیکوکششرک �ے ا �و �ر وی�ںملظ ےک ایک تدبر ین د �و �ر‬

‫�ا تساط عتاملسم نو �ںوکیھباخم لتفاکاس مانرک ناڑپ �ایلنکوجولس�ک‬

‫یہ اعال�نرک �د یںہکامثع �ن نبوعظم ؓ�ن ا �ب ریم�ی ا ما �ن ںیمںیہن‬

‫�رھکےت ےھت�۔ظمل ےک ا �س ات�ریک د �و �ر ںیم ہییلست اہنںی ا لہلاعت لٰی‬

‫رقا �ر د یا‬ ‫بر�ا الھباہک اج ئے ا �و �ر امہ �ر �ےدنملقع �و �ںوک ویبقو�ف �‬

‫ہی لم رہییھت وج رسو �ل ِ پا�کﷺ رپ ان�ز �ل وہ �ر ہا اھت �۔چاننہچ‬

‫رھپارآ �پدمحم (ﷺ )یکابہگن نی‬ ‫روی �ںوک دنبرک د �ے ای گ‬ ‫س گر م‬

‫ٓا�پ رپملظاک ہلسلسرش�و �عرک �د یا �۔مہک‬ ‫�ا �س رش یر شدنمِ ا سال �م ےن ؓ‬

‫ماقبےل رپںیلکن ےگ اہی �ںکتہکمہ د � نوو �ں ںیم ےسوک ئی یاک‬

‫�ا �وپررگ�م رھتپرکھ د یات �ا �و �راتہک ال�ت ا �و �رزع�ٰی وتب �ںیک رپسشترک �و‬

‫ہے�۔ �ولدی ےناہک ہک ا �ےریم�ےےجیتھب �!ںیہمتایک وہایگ ےہ�؟‬

‫کے اپ�ک یبنﷺ یک تبحص ا �و �ر ا �سالک�م ےک ذ �ر یہع ےس‬

‫کای ریم�ی وجہ ےسںیہمتوک ئیفیلکتیچنہپ ےہ�؟ رضح�ت امثع ؓ�ن‬ ‫ومع رپ تہب یہ د �ر �د ےس وج�ا �ب د یاہکںیہن �‪ ،‬ا یاس وت‬ ‫نے ا �س ق‬

‫حوض �ر�اکر�میلص ا لہلہیلع وسملیک وبن�ت ےک اب للکآغا�ز ںیم بج‬

‫چوھ�ڑنے ےک ےیل ایت �رںیہن ںیہ وت مہ یھب رھپوبجم �ر ںیہ �۔ہم‬

‫بر�د �ا شتںیہنرککسات ہکریم�ےاملسم �ن اھب ئیوت ا سال �میک اخطر‬

‫سے ا سال �میک وتف حا�تیک ربخ یں انلم رش�و �ع وہگیئںیھت س�۔و �ر�ۃ‬

‫فریق الہ�ک وہجائے �۔ �ابو طالب ہینسرکستخربھگ�ا ےئگ ا �و �ر‬

‫�ا پےنرھگںیم اھٹیب رہو�ں �۔ ا �ب ںیمیھب د �وسر�ے اع �ماملسم نو �ں‬

‫ربخو �ں‬ ‫سو �رتو�ں ںیم ےس ںیہ �‪،‬جن ںیم ا سال �میک وتف حا�تیک �‬

‫ہنںی ےہنکیلھجم ںیم ربصیک ا �ب ا �و �ر تمہںیہن رہی�۔ ںیم ہی‬

‫�دکھ ا ٹ ئاھںی �‪ ،‬رقبانای �ں شیپرک یں ا �و �ر ںیمآ �ر �ا �م ا �و �رسوک�ن ےس‬

‫کہ ابیھ اخم لتفاکوک ئی ان�م وناش�نیھب ہن اھت �ا لہلاعت لٰییک رط�ف‬

‫�ا لا عٰیل ا �و �روس�ر�ۃ ا لاغ شہی ا سی ا �و �ل د �و �ر ںیم ان�ز �ل وہنے و �ا لی‬

‫کی رط�ح رص�ف ا لہلاعت لٰییک ا ما �ن ںیم ر ہان اچہات وہ �ں ا �و �ر ےھجم‬

‫کے اس تھاس تھٓائدن �ہٓانے و �ا لی اخم لتفیک رط�فیھب اشن �ن‬

‫نے ا پین ا ما �ن و �اپس ےنیلاک اعال�ن اع �مرک د یا �۔‬

‫�ا ٰلیہ امج عوت �ںیک یہی ات�ر یخ ےہہک ا �نیک اخم لتفیک اج تی ےہ‬

‫�ٓا�پیک امض نت ای اہس �ر �ےیک رض�و �ر�تںیہن ےہ �۔ ا �س رپ ولدی‬ ‫�ا �س و �ا قہع ےک دعب ایک رمتہبرضح�ت امثع �ن نبوعظم ؓ�ن‬ ‫عر�ب ےک ایکوہشم �ر اشعردیبل نب ر یبہعیکسلجم ںیم ٓاکر‬

‫�ٓاحنرض�ت ﷺ ےس ا �ساک �ذکرایک ا �و �ر د لی دمہ �ر �د�ی ےس ا �س‬ ‫کا�م ےس اب �زٓانےوکاہک �۔ٓا�پﷺ ےن ہیبسنسرکبڑ�ے‬

‫ہی ا مطانی �ن ےس وج�ا �ب د یاہک اچچ ہی دبگوئیںیہن ہکلبتقیقح ےہ‬

‫حرض�ت الب ؓ�ل وج ا �و لنیاملسم نو �ں ںیم ےس ےھتہکم ےک یاک‬

‫ٓا�پ ےک‬ ‫ٓا�پوک رھتپ ییل ز منی رپاٹل تا ا �و �ر ؓ‬ ‫کی دش یدرگمی ںیم ؓ‬

‫�ا �و �ردمحم ےسدحیلعگی ا تخای �ررکنےاک اعال�نرک �و و �رنہ ںیمںیہمت‬

‫ما �ر ڈ �ا لو �ںاگ �۔حرض�ت الب ؓ�ل وچنہکیشبح ےھت رع بی ز یا �د �ہںیہن‬ ‫احد ٌ‬ ‫جانےت ےھت�‪،‬بس یہیےتہک اج تے ٌ‬ ‫احد ینعی ا لہل ایک ےہ‬

‫�ا لہل ایک ےہ �۔یہنسرک ا مہیٓا�پوک ےلہپ ےسیھب ز یا �د �ہ ام�رتا‬

‫رفا �د�ییئگیھت �۔یہومضم �ن اب للک و �اضح رک �د یا ایگ اھت ہک‬ ‫�دہی م‬

‫�ا �و �ر ںیم انیہ دب ا عام لوی �ں ا �و �رشرمان�ک رحکا�تیک ا صال �ح ےک‬

‫�ا �و �ر بجٓاخر ام�ر ام�ررککھت اج تا وتہکم ےک ا �وبا�ش ڑلکو�ں ےک‬

‫یلنک ہی ابد�ی اچس ئییھب ا سی ات�ر یخ اک ہصح ےہہک بجیھب ا ٰلیہ‬

‫ٓا�پ ےن‬ ‫پس ےھجم ا �س ر �ا �ہ ںیم وم�تاکوک ئی ڈ �رںیہن ےہ �۔نزی ؐ‬

‫یہملظ ا پین ا تناہوکچنہپ ایگ وترضح�ت ابورکبدص یقؓ ےنٓا�پوک‬

‫جامعوت �ں ےک الخ�فٓا�و �ا �ز ا ٹاھ ئی اج تی ےہ ا لہلاعت لٰی اسے انکا�م‬

‫لےیاجیھبایگ وہ �ں وج ا �س وقت اعمشر�ے ںیم یلیھپ وہ ئی ںیہ �۔‬

‫رفا یاہک ںیم ا لہلاعت لٰی ےک‬ ‫بڑ�ے یہ رقترھب�ے ا لاف �ظ ںیم م‬

‫ٓا�پوکہکمیکویلگ �ں ںیمےتٹیسھگ ےلچ اج تے �۔جب‬ ‫سرپ�درک د یاتجو ؓ‬

‫خر یدرکٓا�ز �ا �درک �د یا �۔ �ا مہی نب فلخ ےک ےٹیبوفص �ا �ن ےک ایک‬

‫غال�م ابو فک�ی�ہہ یھباملسم �ن وہچےک ےھت اہنںییھب ا سی رط�حیک‬

‫اجںی �۔ �( �ا طلاقب�ت اکلرب�ٰی البن دعس ا لزج�ء ا لاث لثہحفص‬ ‫تاکلفی د�ی ت‬ ‫لعلم �‬ ‫‪�١� ٧��٤‬۔ �‪‘� ‘�١� ٧� ٦‬بال�ل نب ربا�ح �’ �’ �‪ ،‬د �ا �ر اکلبت ا � ۃی� ریب�و�ت �‪�١� ٩� ٩� ٠‬ء�)‬

‫تارعمج ‪ ۶‬تارعمجمج‬ ‫�ر� �وزنامہ افللض انرٹینلنش تارعمججمجمجتارعمج‬

‫مذکو�ر �ہ اب لا اصاح�ب ےک الع �و �ہ بیہص نب انس ؓ�ن ا �و �ر‬

‫�ٓاحنرض�تﷺ وک ا �س ا ٰلیہنشم ےکالیھپنے ےس ر�وکان یہیھت‬

‫ئگںی�۔یہ د � نوو �ں اصاح�ب ےلہپ الغ �م ےھت ا �ب ٓا�ز �ا �د وہچےک‬

‫کن اھت �۔چاننہچ ا �ب ہکبج و �ہ ا �س رط یق رپبیھ ا سال �میک ا شا عت‬

‫حرض�ت خاب ؓ�بیھب ےھت ںیہنج رط�ح رط�حیک اکت لفی اچنہپ ئی‬

‫رفا تے ںیہ �‪‘� ‘� :‬تو ہی ابتںی ا �ن ےک‬ ‫حرض�تحلصم ومعو � ؓد م‬

‫تےھ �۔حرض�ت بیہصؓ و �ہ ےلہپ ر �ومیاملسم �ن ےھت نج ےکوبق �ل‬

‫بوت�ںوک رب �ا الھباہک اج تا اھت ا �و �ر رھپےنہک و �الے و �ہ ےھت وج ا �ن‬

‫خاب ؓ�ب ولہا �راک اک �مرک تے ےھت�‪ٓ�،‬ا�پوک یھب رقیش ےکملظاک‬

‫لےی اب للک ان اق بِل رب �د �ا شت وہںیئگ �۔ویکنہک ا �ّو �ل وت ا �ن ےک‬ ‫کے الغ �م ےھت�’ �’ �۔ �(فتریسریبکدلج�‪ ١� ٢‬ہحفص �‪�١� ٠� ٧‬۔ ا یڈینش �‪�٢�٠�٢�٣‬ء�)‬

‫ً‬ ‫صبر ا ٰا ل یاسر‬

‫ماظلماک اشننہ ےننب و �الے ا �نزمک�و �راملسم نو �ں ںیم رضح�ت‬

‫عام ؓ�ر �‪ ،‬ا �ن ےک و �ا لد ایسرؓ ا �و �ر و �ا لد �ہ ہیمسؓ بیھ ےھت�۔حرض�ت‬

‫مسہیؓ ا �س ےس ےلہپ ونب زخم� �ومیک الغ �م یھب ر �ہ یکچںیھت �۔ ہی‬ ‫�وہی اخ ند �ا �ن اھت سج ےس ا سال �م ےک بس ےس ڑب �ے �دشنم‬

‫عرم�و نب اشہ �م �‪� ،‬ابولہجقلعت رھکات اھت �۔ �ابوجلہوک بج ا �ن ےک‬

‫�ا سال �موبق �لرکنےیک ربخیلموت ا �س ےن ا �سزمک�و �ر اخ ند �ا �نوک‬ ‫ظمل اک اشننہ انب نا رش�و �عرک د یا ا �و �ر اہنںی دش ید اکت لفی د یان‬

‫شر�و �عرک �د یں �۔�ٓاحنرض�تﷺ وک ا �س ولظم�م اخ ند �ا �ن ےک‬

‫ماصئباک ا ند �ا �ز �ہ اھت ا �س ےیل بج اہنںی ہی ا �ذتیںی اچنہپ ئی‬

‫جا�رہیںیھت وت ٓاحنرض�تﷺ ےن ا �نیک رط�ف ہی اغیپ �م‬ ‫َ ًْ ٰ َ َ َ َ َ‬ ‫ُ ْ َّ ُ‬ ‫اسر ف ِا ّن َموْ ِع َدک ُم ال َجنۃ عیین ا �ےٓا�ل‬ ‫ھبوج �ا یاکہ صبرا ال ی‬

‫یا سر�! ربصرک �و ًانیقی دخ �ا اعت لٰی ےن اہمت�ر �ے ےیل ا �ن اکت لفی‬

‫کے دب لہ ںیم تنج ایت �ررک رکیھ ےہ �۔ملظ و دعت�ی ا �و �ردش ید‬

‫ماصئب وآ لا �ماک ہیہلسلس اج �ر�ی ر ہا ا �و �ررضح�ت امع�ر ےک و �ا لد‬ ‫یا سرا سی احلت ںیم وفا�ت اپگےئ�۔ �ا سی رط�ح رضح�ت ہیمسؓ کو‬

‫خو�د ابولہج ےن ڑب�ی یہ ےب �د �ر �د�ی ےسبرچیھ ام�ررکدیہش‬ ‫امع�ر ےک ےیل ا �ن ےک و �ا لد ینیک ا �س رط�ح‬ ‫کر�د یا �۔حرض�ت ؓ‬

‫سے وفا�ت ایک زلزلے ےسمک ہنیھت �۔ ا �و �ر ا �س رپ ا ضا فہ ہیاھت‬

‫�ا سال �میک وجہ ےس رقیشٓا�پوک تہب ام�ر �ارک تے ےھت�۔حرض�ت‬ ‫ڑپا �‪ ،‬ایک رمتہبٓا�پوک ےتلج وہ ئےوکئول �ں رپ اٹل‬ ‫سامانرک نا ت‬

‫گای ا �و �ر ا �سملظ ںیم ریغ�و �ں ےک اس تھاس تھآ �پیک �وقم �‪ ،‬ےلیبق‬

‫�د یاایگ �ا �و �ر ایکصخش ٓا�پ ےک ا �وپرڑھک�ا وہگای اتکہٓا�پ لہ‬ ‫کے مسج رپلجرکھٹڈن �ے ہن وہگےئ�۔ �( �ا طلاقب�ت اکلرب�ٰی دلج �‪٣‬‬ ‫�‬ ‫فصہح�‪ ١� ٢�٣‬ا �و �ر �‪١� ٧� ١‬طموب عہ د �ا �ر اکلبت ا لعلم� ۃی� ریب�و�ت �‪�١� ٩� ٩� ٠‬ء�)‬

‫�دشنم نب ےئگ �۔چاننہچ ایک رط�ف آ ؐ�پ اک ایک اچچ ابولبہ‬

‫نہںیکس �‪،‬چاننہچ و �ہ بتکت ہن ا ٹاھ بجکتہک و �ہوک ئےلٓا�پ‬

‫با�ا ثراملسم نو �ں رپیھب اکت لفی‬

‫کزم�و �ر ہقبط ےسقلعت رھکےن و �الے ا �ناملسم نو �ں ےک‬

‫ساتھ اس تھہکم ںیم ومجو�د اط قوت �ر ا �و �ر اب �ا ثر ولگو�ںوک یھب‬

‫سمامل�ن وہنےیک جوہ ےسملظاک اشننہ انب یا اج تا اھت �۔رضح�تامثع �ن‬ ‫بن افع � ؓنہکم ےک یاکمکحتسم اخ ند �ا �ناک ہصح ےھت ا �و �روخ �دیھب‬

‫ماعشر�ے ےک رتہب ین افر�ا �د ںیم امش�رکےی اج تے ےھت�۔رقیش‬ ‫کے اظ لامنہ ےلصیف ےک دعب ایک ترمہبٓا�پ ےک اچچ مکح نب ا بی‬

‫ٓا�پ ےن‬ ‫�ا لاع �ص ےنٓا�پوک �رسی ےس اب ند �ھرکبتہ ام�ر �ا نکیل ؓ‬ ‫ربصیاک‬ ‫�ا �سملظوک ڑب �ے ربصےک اس تھ رب �د �ا شتایک ا �و �ر ےب �‬

‫کوئیہملکآ �پ ےک ہنم ےس ہن الکن �۔ �( �ا طلاقب�ت اکلرب�ٰی دلج �‪ ٣‬ہحفص‬ ‫�‬ ‫�‪٤� ٠‬طموب عہ د �ا �ر اکلبت ا لعلم� ۃی� ریب�و�ت �‪�١� ٩� ٩� ٠‬ء�)‬

‫�ا سی رط�ح رضح�ت زبریبن ا لوع �ا ؓ�ماک ایک اچچ یھب ا �س‬

‫ماعمےل ںیم تہبتخس و �ا قع وہ �ا اھت �۔وبق �ل ا سال �م ےک دعب و �ہآ ؓ�پ‬ ‫کو اٹچ ئی ںیم اب ند �ھرک ان�ک ںیم ھدو �ا �ں د یارکتا اھت �۔ �( شر�ح‬

‫�‬ ‫�ز �رقانی زج�ء �‪٤‬فصہح �‪ ٥� ٤� ٥‬د �ا �ر �اکلبت ا لعلم� ۃی� وبطمعہ �‪�١� ٩� ٩� ٦‬ء�)‬

‫جوھٹےںیہوتمہںیہمت ا �و �رفیلکتںیہن اچنہپئںی ےگ �۔جب ہی‬

‫طر�ف ےس وج ابیھ املسم �نںیہن وہ ئے ےھت اہن یتیتخس ا �و �ر‬

‫ظملیک دش�ت ےک اب عثھچک انمانسب ا لاف �ظہہک د یے سج رپ‬

‫ٓا�پ ےک ا یام �ناک ہی اح�ل اھت‬ ‫کاف�ر ےنٓا�پوک ر ہارک �د یا �۔یلنک ؓ‬ ‫کہوف �ر�ًا یبنرکیمﷺ یک دخمت ںیم ر �و تے ر �و تے احضر‬

‫ہوئے ا �و �ر ٓا�پﷺ ےساہک �‪:‬مںی الہ�ک وہگای ںیم الہ�ک‬

‫ہوگای�۔�ٓا�پﷺ ےن وپ چاھ ٓاخر وہ �اایکہے�۔�ٓا�پ ےنرع�ض‬

‫کای ہک ےھجمافک �ر ےن اتینفیلکت د�یہک ںیم ےنٓا�پﷺ‬

‫کے اب �ر �ے ںیمھچک انمانسب ا لاف �ظہہک د یےہںی�۔�ٓا�پﷺ‬

‫امع�ر ےن وج�ا �ب‬ ‫رفا یا �‪،‬مت ا پےن د �لوکیکاس اپ تے �‬ ‫نے م‬ ‫وہ؟ حرض�ت ؓ‬

‫�د یاہک ںیموت ا پےن د �ل ںیم ا سی رط�ح ا یام �ن ا �و �ر ا لہل ا �و �ر ا �س‬

‫کے رسو �لیک تبحم اپ تا وہ �ں �۔ �ا �س رپ رسو �لرکیمﷺ ےن‬

‫فرما یا �‪،‬پرھوک ئی رپ یاش نیںیہن �۔ ا لہل اعت لٰی اہمت�ر�ی ا �سزمک�و �ر�ی‬

‫رفا �د �ےاگ �۔رضح�ت ہیمسؓ ےک الع �و �ہ ونبزخم�و�میکوکحم�م‬ ‫کواعم �ف م‬

‫عو �رتو�ں ںیم ایک ا �و �ر اختو�ن زنری�ہ یھبںیھت ںیہنج ابولہج‬ ‫قوبلتیِ ا سال �میک وجہ ےس تہب ام�رتا اھت �۔ٓا�پوکیھب رضح�ت‬

‫�ابو برک دص یقؓ ےن رخیدرکٓا�ز �ا �درک �د یا �۔ �( �ا طلاقب�ت اکلرب�ٰی دلج‬ ‫�‬ ‫�‪ ٣‬ہحفص �‪�١� ٨� ٦‬۔ �‪١� ٨� ٩‬عام �ر نب ایسرؓ طموب عہ د �ا �ر اکلبت ا لعلم� ۃی� ریب�و�ت‬ ‫�‪�١� ٩� ٩� ٠‬ء�)‬

‫کر�د یا �۔آ ؐ�پوکفیلکت اچنہپنے ےک رہہنکممرط یقوک ا تخای �رایک‬

‫�ا �و �راخ ند �ا �ن ےکضعب ول�گیھب اشمل ےھت وجضحمٓا�پﷺ‬

‫کہ ا �س دکھ ےکساتھاس تھ ا �ن رپبیھ رب �ابرملظاک ہلسلس اج �ر�ی‬

‫امع�ر ےن ایک رمتہب ا �س‬ ‫ظمل انقابل رب �د �ا شت وہایگ وترضح�ت ؓ‬

‫کو ر �و کےن ںیم انکا�م رہے وت اب لآ خر ا نوہ �ں ےن رب �ا �ہ ر �ا ست‬ ‫�ٓاحنرض�تﷺ یک ذ �ا�ت ےک الخ�فیھب ا یذ �ا رسانیاک ٓاغا�ز‬

‫حرض�ترمعؓےک اچچ ز �ا �د اھب ئی ا �و �ر ونہب ئی دیعس نب ز ید‬

‫ہک ارمت ہی اقر�ا �ررک �د �وہکدمحمﷺ‬ ‫تاھ�۔افک �ر ےنٓا�پ ےساہک گ‬

‫ریحا �ن‬ ‫ربصو �را تسالق �لاہن یت �‬ ‫یلنکافک �رےکےیلا �نونسمومل �ںاک ا �‬

‫�ٓا�پوکرضح�ترمعؓ یک‬ ‫بیھ ا �و لنیاملسم نو �ں ںیم ےس ےھت�‪ؓ ،‬‬ ‫کتفیلاک اس مانرک نا ڑپ �ا �۔ �( ریس�ت ابن اشہ �م دلج �‪ ١‬ہحفص �‪ ٣� ٤� ٤‬ہعبط‬

‫ثا نہی �‪�١� ٩� ٥� ٥‬ء�)‬

‫رفا تے ںیہ �‪ ‘� ‘� :‬ا �ن ےک لدو �ں ںیم‬ ‫حرض�تحلصم ومعو � ؓد م‬

‫�ا سال �م یک اخم لتف اک وج�ش دیپ �ارکنے و �ا لی د �وچزییںںیھت‬

‫�ایک الغمو�ںاک ا سال �م ںیم اشمل وہ نا �۔ د �وسر�ے ر�ؤسا ںیم‬

‫سےضعب ونجو�ا نو �ںاک رسو �لرکیمیلص ا لہلہیلع وسمل رپ ا یام �ن‬

‫لے آ نا �۔رضح�ت امثع ؓ�ن �‪ ،‬رضح�ت ہحلطؓ ا �و �ررضح�ت ز بریؓ ا یےس‬

‫خاند �ا نو �ں ںیم ےس ےھت وجہکم ےک �رؤ �وسا ںیم امش�ر وہ تے‬

‫تےھ �۔ بج ہیول�گ ا یام �ن ےلآ ئےوت و �ہ ول�گ وج رسو �لرکیم‬

‫صیل ا لہلہیلع و�آ لٖہ وسملوک اپگلاہکرک تے ےھت ا �ن ولگو�ں ےن‬

‫عطہن د یان رش�و �عرک د یاہکایک ہی اپگل ےہ ہیوتاہمت�ر �ےرھگ�و �ں‬ ‫رطفچنیھکرک ےلایگ ےہ ا �و �رمت ا سی‬ ‫مںی ےسون وج�ا نو �ںوک ا پین �‬

‫ےہ’ �’ �۔�(فتریس‬ ‫خای�لںیمتسموہہکہیاپگلےہامہ �ر �اایکاگب �ڑاتکس �‬

‫بکریدلج �‪ ١� ٢‬ہحفص �‪ ،�١� ٠� ٧‬ا یڈینش�‪�٢�٠�٢�٣‬ء�)‬

‫�ٓاحنرض�تﷺ یک ذ �ا تی اکت لفی‬

‫�ٓاحنرض�تﷺ ےک ےیل ا پےن ا �ن ایپ �ر �ے اصاح�ب‬

‫پر ڈ ھا ئے اجنے و �الے اظم لم اہن یت یہفیلکت د �ہ وہ تے‬ ‫تےھ �۔ �ا �ن ومنمنیوکفیلکت ںیم ڈ �ا لےنیک ا صل رغ�ض یھب‬

‫کی رتقی وک دیھکرکدسح ا �و �ربضغیک جوہ ےسٓا�پ ےک اج نی‬

‫�ٓا�پﷺ وکغیلبت ےس ر �و کےن ا �و �ر ولگو�ںوک ٓا�پﷺ‬ ‫کےخال �ف و �رغالنے ںیم اگل ر ہات وت د � سور�ی رط�ف یچچ ا �ملیمج‬ ‫�ٓا�پﷺ ےک ر �ا سوت �ں ںیماک نےٹ اھچب تی یلچ اج تی �۔ �ابو بہل‬

‫کی ا �س دع�ا �و�توک دیھکرک اب قیہکم و �الےیھبٓا�پﷺ یک‬

‫�دمشین ںیم د لریوہ ےئگ �۔ �ر �ا سےت ںیمٓا�پوکفلتخممسقیک اکت لفی‬

‫ہپاچنئی تاجںی �‪� ،‬ا �و �ربدع�ا �ز �ا �ں یسنہ ا �و �راھٹھٹایک اج تا �۔رھگوہ تے‬ ‫تودنگگیٓا�پ ےک د �ر �و �ا �ز �ہ ےکٓاگےکنیھپ د�ی اج تی ا �و �ر رھتپ‬ ‫برسائے اج تے �۔�ٓا�پﷺ وک دمحمیک اجب ئےمہک ںیم ذممماہک‬

‫جانے اگل �۔ ا �و �ر اب لآ خر ہیدع�ا �و�ت اتین ڑب �ھیئگہک ایک رمتہبہکبج‬

‫�رسو �لرکیمﷺ نحص ِ عکہب ںیم ابع �د�ت ںیموغشم �ل ےھت�‪،‬‬ ‫�ایک دب بتخ ا �و �ررش یرصخش ہبقع نب ا بی طیعمآ ؐ�پ ےک ےلگ ںیم‬

‫�ٓا�پیک اج �ن ےنیل ےک ےیل ایت �ر وہایگ �۔رضح�ت‬ ‫کڑپ�ا ڈ �ا �لرک ؐ‬

‫رکب ےن بج ہی دکیاھ وتوف �ر�ًا ہبقعوکڑکپرک ےھچیپ اٹہ یا ا �و �راہک‬ ‫�ابو ؓ‬ ‫َ َ ْ ُ ُ ْ َ َ ُ ً َ ْ َ ُ ْ َ َ ّ َ ٰ ُّ‬ ‫أتقتلون رجلا أن يقول ربِي الله عیینایکمتایکا یےسصخشوکلتق‬ ‫کرنا اچہےت وہ وج ہیاتہک ےہہک ریم�ا ر �ب ا لہل اعت لٰی ےہ �۔ �(حصحی‬

‫باخ �ر�یاتک �ب اضفئل أصاح�ب ا نلىبىلص الهلهيلع وسمل دح یثربمن �‪)�۳� ۶� ۷� ۸‬‬

‫حرض�تحیسم ومعو � ؑد ا �س د �و �ر ںیم ٓاحنرض�تﷺ وک‬

‫رفا تے ںیہ �‪ ‘� ‘� :‬حرض�ت‬ ‫نہپےنچ و �ا لی اکت لفیاک ہشقنےتچنیھک وہ ئے م‬ ‫کے ا �وپر وجملظ وہتا اھت ُاسےسج رط�ح نب ڑپتا اھت و �ہ رب �د �ا شت‬

‫کرتے ےھترگم ا پےن ر یفوق �ںیک تبیصم دیھکرکُا �ناک د �ل اہتھ‬ ‫رعمت �‪ ،‬ر � حوا نی‬ ‫سے لکن اج تا اھت ا �و �ر اتیب �ب وہ اج تا اھت � �۔’ �’ �( ہمشچ ف‬

‫خز�ا ئن دلج �‪ ٢�٣‬ہحفص �‪)�٢�٥�٨‬‬

‫�ا سال �میک حتف‬

‫� ‬

‫پسملظ ا �و �ر ات�رییک ےک ا �ن ندو �ں ںیم ا �ن اک وبضم �ط‬

‫�ا یام �ن ا �و �ر ا لہل اعت لٰییک رط�ف ےس وتف حا�ت ا �و �ر رتقای�ت ےک‬

‫�و �ہ عود �ے یہ ےھت وجسماملنو �ںیکیلست ا �و �ر ا مدیاک ذ �ر یہع ےنب‬

‫�رہے�‪،‬جو اہنںی ہینیقی د لا تے رہےہک اب �وجو�د ا �سملظ ےک ا �ن‬

‫کی یہی اثبت دقمی اہنںیآ خرکا�راکمایبییک ر �اہو�ںیک رط�ف‬ ‫لےرکاج ئےیگ�۔ ہینیقی ا �س ببس ےس اھت ہک و �ہ اج نےت ےھتہک‬

‫� حنآرض�تیلص ا لہلہیلع سومل ا لہلاعت لٰی ےک ےچسیبن ںیہ ا �و �ر ا لہل‬

‫تاعلٰی ہشیمہ ا پےنویبن�ں ا �و �ر اممو�ر �و �ں ےک ذ �ر یےع ےس یہ دناییک‬

‫ہد�ا یت ےکاس ما �نیھبرکتا ےہ ا �و �ر ےچس د ینوکوتف حا�تیھب اطع‬

‫کایرکتا ےہ �۔املسم نو �ں ےک اس تھ ےیک اجنے و �الے رتقی ےک‬

‫�ا �ن عود �و �ں ا �و �ر ا �ن ےک دنلبوحصول �ںوک دیھکرک �دمشان �ِن ا سال �م‬ ‫حری�ا �نیھب وہ �ارک تے ےھت ا �و �ر رپ یاش �نیھب �۔ و �ہ زہ�ا �روکشوش �ں‬

‫کے اب �وجو�دآپس ںیم و �ہ تبحم �‪ ،‬ا تاف �ق ا �و �ریتہجکی دیپ �ا ںیہنرک‬

‫پاتے ےھت وجاملسم نو �ں ںیم رسو �ل دخ �ا یلص ا لہلہیلع وسمل ےک‬ ‫�وجو�دیک کربت ےس اپ ئی اج تییھت �۔ ےسیج ےسیج و �ہملظیکٓا�گوک‬

‫بڑھا تے اج رہے ےھت و یےس و یےساملسم �ن ا �س �آگ ںیم ڑپرک‬ ‫کدن �ن ےتنب ےلچ اج رہے ےھت�۔ ا �نلکشم ا �و �رنھٹک احلا�ت ںیم‬

‫نیبرکیمﷺ ا �و �راحص بہاک ربصو ا تسالق �لٓا�جیھب امت �ماملسم نو �ں‬

‫کے ےیل ا پےن ا ند �ر ایکقبس رھکات ےہ �۔سماملنو �ںیک رتقیاک ر �ا �ز‬

‫�ا �و �ر ا سال �میک وتف حا�تاک وخ �ا �بآ �جیھب ا تجام عتی ا �و �ر ایک اہتھ‬

‫پر اٹکےھ وہنے ںیم یہ اہنپ �ں ےہ �۔ �ا �س ز مانہ ےک ا ما �م ا �و �ر �ا �ن‬ ‫کے ہفیلخیکاکمل اطاعت رپیہ ا سال �میک رتقیاک امت �م رت حنااص �ر‬

‫�ا �و �ر د �ا �ر �و مد �ا �ر ےہ سجیک وگشیپ ئی امہ �ر �ےیبنرکیمﷺنے‬

‫رفا �د�ییھت �۔یجےسہیاملسم نو �ں ںیم‬ ‫�ٓا�ج ےس �‪ ۱� ۴� ۰� ۰‬اس �ل ےلہپ م‬

‫�ا لہلاعت لٰی ےک اممو�ریک ا تاب �ع ےک ذ �ر یےع ےس ہی ا تجام عتی دیپ �ا‬

‫ہوجائےیگ ا سال �م ایک رمتہب رھپرق�ٓا�نرکیم ا �و �ر ا حا �د یث ںیم‬

‫بای�نرک �د �ہ عود �و �ں ےک اطم بق دنای رپ ا پان ہبلغ احصلرکلے‬ ‫گا�۔ �اناش�ء�ا لہل‬

‫رفا تے ںیہ �‪� :‬ا �ن د � نوو �ں‬ ‫حرض�تحلصم ومعو � ؓد ایب �ن م‬ ‫ش �‬ ‫سو �رتو�ں ( سو �ر�ۃ ا لا عٰیل ا �و �ر �ا لاغ �� ی�ۃ�) اک ومضم �ن ا یاس ےہ وج‬

‫رفا تے ںیہ �‪� ‘� ‘� :‬آ ؐ�پیک ا بدت �ا ئی‬ ‫حرض�تحلصم ومعو � ؓد ایب �ن م‬

‫شر�و �ع ز مانہ ا سال �م ےسآ خر ز ما نۂ ا سال �م کتقلعت رھکےن و �ا لا‬

‫ٹپاک ڈ �ا لات �۔رغ�ضوک ئیفیلکت ہن وہ تی وج اچنہپ ئی ہن اج تی ا �و �روک ئی‬

‫رفا یارک تے‬ ‫مںی اب لا لزت�ا �م ا �ن د � نوو �ں وس�رتو�ںیک الت �و�ت م‬

‫حا لت ےک دکیےنھ ےسوک ئیہہکاتکس ےہہکآ �ج سجوک لذلیاھجمس‬

‫کریمیلص ا لہلہیلع وسملاک ا �ن د � نوو �ں وس�رتو�ںیک الت �و�ترک نا‬

‫حا لت ںیموک ئیآ ؐ�پ رپالیم ڈ �ا لات �‪،‬وک ئی د ھاک د یات �‪،‬وک ئی ےلگ ںیم‬

‫ولسک ہن اھت وجآ � ؐپ ےکاس تھایک ہنایگ �۔ایک ُا �س قوتیک‬ ‫ستخ �‬

‫جاتا ےہ وہی دنای ںیم بس ےس ز یا �د �ہزع�ت د �ا �ر وہاگ �۔آ �جسج‬ ‫کے ےلگ ںیم اکٹپ ڈ �ا لا اج تا ےہ وہی وہگا سج ےکآگے ندای ےک‬

‫بڑ�ے ڑب �ے ولگو�ںیکرگ�دنںی کھج اجئںییگ�‪. .� .‬ہرگزںیہن �۔‬

‫�ا �س ےکامگ�ن ںیمیھب ہی اب�ت ہنآکسیتیھتہک و �ہصخش ےسج رہ‬

‫رکا ا �س دق�ر ڑب ھےاگ ہک ندای ےکدنملقع �‪ ،‬ندای‬ ‫شصخ اپگل ایخ �ل ت‬

‫کے اط قوت �ر �‪ ،‬دنای ےکزع�ت د �ا �ر ا �سیک الغمیوکرخفںیھجمس ےگ �۔‬

‫مرگ و �ہ ھڑبا �‪ ،‬ا �سیکمیلعت دنای ےکرھگرھگںیم لیھپیئگ �‪ ،‬ڑب �ے‬

‫بڑ�ے اب � شدا �ہ ا �سیک الغمیوک رخفےنھجمس گل ےئگ �۔ ا �و �ر ہیبس‬

‫�ا �س ےیل وہ �اہک ا �س ےن اہن یت ات�رییک ےک ندو �ں ںیم دخ �ا اک‬

‫نا �م ایل ا �و �ر دخ �ا ےن اسے ر �وشنرکنےاک عود �ہایک �’ �’ �۔ �( ا فللض‬ ‫�‪٩‬؍ نومرب �‪�١� ٩� ٢�٦‬ءفصہح �‪)�٧‬‬

‫تاھ�۔ ا �س ےیل رسو �لرکیمیلص ا لہلہیلع وسمل ہشیمہ ہعمج ا �و �ردیع ین‬

‫تےھ �۔ ہعمج ا �و �ردیع ین وج ا تجام �ع ےکوم �ا قع ںیہ ا �ن ںیم رسو �ل‬

‫باتتا ےہہک بجیھباملسم �ن ا تجام عی اط قتڑکپنےیک رط�ف‬

‫موتجہ وہ �ں ےگ ا �و �ر بجیھب دخ �ا اعت لٰیاملسم نو �ںیکزمک�و �ر�یوک‬

‫�د �و �ررکنے ےگلاگ ا �س وقت ہی د � نوو �ں وس�رتںی ا پےن اطم لب‬

‫کے احل�ظ ےس اظہروہ اجںیئیگ�۔وس�ر�ۃ ا لا عٰیل ںیم ہی اب�ت و �اضح‬

‫رکم‬ ‫کییئگیھتہکاملسم نو �ںیک رتقی ا سی قوت وہگی بجرق�آ �ن ی‬

‫کے اعم �ر�ف ا �و �ر ا �س ےک ولع�موک اظہررکنے و �ا لا اممو�ر ا لہل‬ ‫تاعلٰییک رط�ف ےسآ ئے اگ �۔وگ یا املسم نو �ںیک رتقییھبکیھب‬

‫�د نوی�ی ذ �ر �ا ئع ےسںیہن وہگی ہکلب اممو�ر ین رپ ا یام �ن النے ا �و �ر‬

‫�ا �نیک دہ �ا یا�ت رپ ےنلچ ےک ذ �ر یہع وہگی �۔ �(فتریسریبکدلج �‪ ١� ٢‬ہحفص‬ ‫�‪�١� ٠� ٠‬۔ ا یڈینش�‪�٢�٠�٢�٣‬ء �)‬

‫�٭ �… �٭ �… �٭‬

‫� ‬

‫تارعمج ‪ ۶‬تارعمجمج‬ ‫�ر� �وزنامہ افللض انرٹینلنش تارعمججمجمجتارعمج‬

‫حا صل اطم لہع‬

‫�ٓا اپ �س رم�ےٓا رک ربو�ہاک ناظ�ر�ہ دیھک‬ ‫�( مجدیشومحم�د�)‬

‫یہامت�م دناییک ر�ّدکر�د�ہ زمنی امجعت احدمیہ ےن اپےنرمکز ا�و�ر اشاعت اسال�م ےک ذجبے ےس ایک‬ ‫عموق�ل رقم د�ےرکرخید�ی‬

‫مری�ے د�ا �د �ارکم�م وچ � ھدر�ی ویسفیلع اخ �ن املرع�و�ف‬ ‫�ٓاغاجی ےن �‪�۱�۹�۲�۹‬ء ںیم�احدم یت وبق�لیکیھت �۔نکیل ٓا�پ ےک‬ ‫تمدع �د زعیز و اقا�ر�ب احدم�یںیہن وہئے �۔ د�ا�د�ا اج �نرک �اچی‬ ‫مںیمیقم رہے ا�و �ر �‪�۱� ۹�۸�۲‬ءمںی و�ہرک�اچی ںیم�ا پانرھگ اب�رچوھ�ڑ‬ ‫کر ربو�ہٓا ےئگ �۔‬ ‫�ا�نیک ایکزک�ن دیمہف �ہ الہہی ڈ�اکرٹوخشد�ل اخ �ن اص حب‬ ‫�احدم�یںیہنںیھترگماپینتبحمںیمانوہ�ںےند�ا�د�یاج �نےکان�م‬ ‫�ایک طخاھکل سجاک الخصہ ہی اھت ہکٓا�پ ےن زیا �د�ہ‪ ‬رتخاند�ا�ن‬ ‫کے خربال�ف ایک ےئندیقع�ےوکویک �ں انچ ا�و�ر ا�نوک ا پان اخملف‬ ‫کوی�ں انب ایلہے�۔نزیکر�اچی ےسیج اب �ر�ونق ا�و�ررتقی ایفہت رہشوک‬ ‫چوھ�ڑرک ایک اسنس �ن ا �و�ر امسپ ند �ہ ےبصق ربو�ہاک اتناخ �بویک �ںایک‬ ‫ہے�۔ٓا�پوک و �اپسرک �اچیٓاجانا اچہےی�۔‬ ‫�د�ا�د�ا اج�ن ےن وج�ا�ب ںیم دیمہف�ہ اصحہب ےک ان�م ایکیلیصفت‬ ‫وگشیپوی�ں‬ ‫خطاھکل�۔طخںیمٓا�پےنٓاحنرض�تیلصالہلہیلعوسملیک ئ‬ ‫کے اطمبقحیسم ومعو�د و دہم�ی وہعم�د ؑکی تثعب ےک اب�ر�ے ںیم‬ ‫ٓا�پوک امنےنیک امہتیوک اجاگرایک�۔استھیہ‬ ‫فتلیص ایب�نیک ا�و�ر ؑ‬ ‫�اپےننکسم ربو�ہیک امہتی ےک اب�ر�ے ںیم اپین ذ�اتی وجوہا�ت ایب�ن‬ ‫کںی�ا�و�رربو�ہںیمالخفتےکزیراسیہرہےنیکربکا�تاکذتکر�ہ‬ ‫کای�۔اسیطخےکٓاخرںیمانوہ�ںےناپین نایہزعیز�ہوکربو�ہٓارک‬ ‫برکا�ت ےک اظن�ر�ےیک وظنم�م دعو�ت �دی�۔‬ ‫خطاکفییلیصفت ےہنکیل ربو�ہ ا�و�ر ڑب �ے رہش�و�ںرک �اچی‬ ‫�ا �و�ر الہو�ر اک اقتبلرکتے وہ ئے د �ا�د�ا اج �ن ےن وجکلاھ ا�س‬ ‫ہک‘�‘ �ربو�ہرک�اچی ا�و �ر الہو�ر اسیج رپ�ر �ونق رہش‬ ‫کا الخصہ ہی ےہ �‬ ‫ہنںی�‪.�.�.‬عا�م رض�و�ریا�ت زندگی �‪ ،‬اھٹیم اپنی�‪،‬سیگیھب بس ہگج‬ ‫ہنںی�۔رگم و �ہ رہشوت اب�دشاہو�ں ای ڑب�ی ڑب�ی وکحموت�ں ےن انبئے‬ ‫ہںی�‪.�.�.‬یہرہشوت یاکرجنبزمنی رپ وجڑکنیس�و�ں اسلو�ں ےس ویر�ا�ن‬ ‫�ا �و�ر ےبٓابا�دیھت ا�و�روکحمت ےکاکغذ�ا�ت ںیم انقابلاکشت‬ ‫�ا �و�ر ےباک�رزمنییھت�۔�ا �و نیچ ہگج وہنےیک وجہ ےس د �ر یااک اپ نی‬ ‫ہنںی ٓاکسات اھت �۔ ہیرلک ز�د�ہ�‪ ،‬وش� �رزمنی اہج �ں ایک وپ �د�ا�‪ ،‬ایک‬ ‫جاھ� �ڑی�‪ ،‬ایک د�رخت ہکلباھگ �ساک ہکنتیھبںیہن اھت �۔ ہیامت�م دنای‬ ‫کی ر �ّدکر�د �ہ زمنی امج عت احدمیہ ےن اپےن رمکز ا�و�ر ا شاعت‬ ‫�اسال�م ےک ذجبے ےس ایکوقعم�ل رقم د �ےرک رخی �دی �۔‬ ‫�ا�و �رقا�دیا�ن ےسٓامد�ہ ےٹل ےٹپ احدم�ی اہمجر اپین اجئدی�ا�د ا�و �ر‬ ‫ساما �ن وھچ�ڑ ٓائے �۔وکئی اکم�ن �‪ ،‬اک �رخانہ�‪ ،‬دکا�ن�‪ ،‬رٹکیف�ی ا�و �ر‬ ‫مل الا �ٹںیہنرک�ائی�۔عجیلمیلک (‪)�claim‬ہنںی رُپ ےیک ہکلب‬ ‫باعز�ت وط�ر رپ�ر �وپے د�ےرک ایک رجنبزمنی رخی �دی �۔ ا�و �ر‬ ‫رطح�‪ ،‬سجاکرھگ اب�ر ابت�ہ وہجائے�‪ ،‬رھپ‬ ‫�ایک ےب سب ویچنیٹیک �‬ ‫نےئ رس�ے ےس ا�س ےبٓا�ب وایگ�ہ زمنیوکٓابا�درکنے گل‬ ‫گےئ�۔�ا لہلاعتلٰی ےس د�ل وس�ز دعائںیںیک�‪،‬رع�ش ا ٰلیہوک الہیا�‪ ،‬رجنب‬

‫�زمنیوکٓانوس�و �ں ےسرتایک ا �و�ر دکیوھ�ا�س زمنی ےس اہج �ں اپ نی‬ ‫کا ان�م و اشن �نیھب ہن اھتپانی لکنٓایا �۔سج ہگج د � خرت�‪،‬اھگ�س‬ ‫�ا�و�روسکےھ وتپ�ںکتاک اشن�نیھب ہن اھت ٓا�ج دخ�اتاعلٰی ےکلضف‬ ‫سےرسزبسرہشٓابا�د ےہ�‪’�’.� � .�.‬‬ ‫غالًاب ا �نیکزک�ن ےن اپےن طخ ںیمرکم�م ریشب مربی اصحب‬ ‫کے اکم�ن ےس د�ا� �دی اج�ن ےک ےکلن ےس اپنیرھبنےاک ذکرایک‬ ‫تاھ�۔ وج�ا �ب ںیم د �ا�د�ا اج�ن ےناھکلہک‘�‘عمول�مںیہنٓا�پ ےن‬ ‫بر�ا �د�ر�م رتحم�م ریشب ربمی اص حب اک اکم�ن ا �و�ر ڈنیہ پمپبک‬ ‫�دکیاھہے�۔’�’ہا ئے ںیم دصقے اج �ن یج�( �د�ا �د�ی اج�ن�۔ن قال�)‬ ‫یہڈن پمپ ےس اپ نیرھبتی وہگی�‪،‬کھت اج تی وہگی � �۔‘�‘یہوتٓا�پیک‬ ‫رھبی امئںی اپین ویٹیب�ں ےکقلعتم ہشیمہ‬ ‫حمتبیک تابںی ںیہ�‪ ،‬اممات �‬ ‫�انیہرکف�و �ں ںیم رہیت ںیہ �‪ٓ�.�.�.‬ا�پ امہ�ر�ےقلعتم ا�س دق�ررکفدنم‬ ‫ہںی�‪ ،‬ہیٓا�پیک نیع ون�ا�ز�ش ےہ�۔ ا�س ںیم کشںیہن اہی �ں و�ہ‬ ‫�ٓاسائش ا �و�رٓا�ر�ا�مرسیمںیہن وج ڑب�ےرہش�و�ں ںیمہوتےںیہ �۔‬ ‫خد�ا اعتلٰیاک لضف ےہ یاکانک�لاک الپ�ٹ ےہ�‪،‬یلجب ےہ�‪ ،‬ز یمین اپنی‬ ‫جوھچکاھک�ر�ا ےہ�‪ ،‬ومجو�د ےہ�۔ ےھٹیم اپنیاک لن ےہ�۔ رھپدخ�ا ےک‬ ‫فلض ےس امطانی �ن ےہ�‪،‬وکس�ن ےہ�‪ ،‬ہسلج رپامہم�نٓاتےںیہ ا�ن‬ ‫کی دخمتاک ومقع اتلم ےہ �‪،‬زعیز �و �ں ےس المقاتںی وہ تی ںیہ�‪،‬‬ ‫بڑ�ی ر�ونق وہ تی ےہ �‪ٓ�.�.�.‬ا�پ ےناھکل اھت ‘ �‘کس اسنس �ن ہگجٓاگیئ‬ ‫ہو�‪ ،‬اکم�ن چیب د� �و’�’ �‪(�.�.�.‬جو�ا�ب ںیم�)یہرعشےھجم تہب دنسپ ےہ �‪:‬‬ ‫ہوتی ہن اگر ر �وشن ہی عمش ر �خ انو �ر‬ ‫کوی�ں عمج اہی �ں وہتے بس دنای ےک رپ�و �انے‬ ‫�ربو�ہ ےک اب �ر �ے ںیم اپےنھچک اشاع�راتھکل وہ�ں �‪:‬‬ ‫�ٓا اپ �س رم�ے ٓاکر ربو�ہ اک اظن�ر �ہ دیھک‬ ‫�ا�س وھچ ٹی یس یتسب ےس اعلم اک اظن�ر�ہ دیھک‬ ‫�دیو �انو �ں یک ابتںی نس�‪ ،‬تائدی ال�ٰہی دیھک‬ ‫�دشنم ےکبضغوک دیھک ا �و�ر فطل امہ�ر�ا دیھک‬ ‫کھچ ا �ونےچ اہپ �ڑ�و�ں ںیم ٓابا�د ےہ ہییتسب‬ ‫ہا�ں ملظ ےک ام�ر�و�ں ےس ٓابا�د ےہ ہییتسب‬ ‫�د �ر یا ےک انک�ر �ے رپ ٓابا�د ےہ ہی یتسب‬ ‫�الہل ےک اہس�ر�ے رپ ٓابا�د ےہ ہی یتسب‬ ‫�ٓاکنوھ�ں ںیمیتکٹھک ےہ اغای �ر وک ہییتسب‬ ‫ستنیک اک ابعث ےہ احاب�ب وک ہی یتسب‬ ‫وٰی اھت مہ ایٹن اجب�دیں ےگ‬ ‫� شدنم اک ہی دع �‬ ‫ہم ا�نوک اکنلںی ےگ ا �و�ر�و�ںوک اسب د یں ےگ‬ ‫�ا�ک اک سہدگ�ا ئی اک اہتوھ�ں ںیم امھت �د یں ےگ‬ ‫کای یتسہ ےہ ا�نیک مہ�‪ ،‬ا�نوک اٹم دیں ےگ‬ ‫خو�د ٹم ےئگ بس یہ وج مہوک اٹمتے ےھت‬ ‫�ر�وتے ںیہ وہی ٓاخر وج مہوک رلاتے ےھت‬

‫�(عاط�ء املبیج ر�اشد�۔ �ا ما�مدجسملضف دنل �ن �)‬

‫�ا � شرا�د�ا�ت اع لہی‬

‫تذکر�ۃ ا شلاہ�دتنی اب�ر اب�ر ڑپھو‬

‫رفاتے ںیہ �‪‘� ‘�:‬ہام�ر�ی امج عت‬ ‫حرض�ت اقد�سحیسم ومعو� ؑد م‬ ‫وھچڑ �ےیگ ا �و �ر‬ ‫کو ای�د�رھکان اچہےیہک بجکت و�ہ زب�دلیوک ہن �‬ ‫�ا تسالق�ل ا �و�ر تمہ ےک استھ ا لہلاعتلٰییک رہایک ر�ا�ہ ںیم رہ‬ ‫صمتبی وشملک ےک اٹاھنے ےک ےیلایت �ر ہن رہےیگ و �ہ اصحلنی‬ ‫زبا�د �ہدبع �اللفیطدیہشیک اہش�د�ت‬ ‫مںی د �اخلںیہن وہیتکس�‪.�.�.� .‬اص ح �‬ ‫کا و �اقہعاہمت�ر �ے ےئل �اسو� ٔہ ہنسح ےہ �۔ذتکر�ۃ اشلاہ �دتنیوک اب �ر‬ ‫با�ر ڑپھو ا�و�ر دکیوھہک ا�س ےن اپےن ایام�ناکاسیک ومننہ دکاھ ای‬ ‫ہے�۔ ا�س ےن ندای ا�و�ر ا�س ےک اقلعت�تیکھچکیھب رپ �و�اںیہن‬ ‫کی� �۔’�’�(لموفظا�ت دلج �‪ ۶‬ہحفص �‪ ۲�۵�۵‬ایڈینش �‪�۱�۹� ۸�۸‬ء�)‬

‫�ر �وشین ےک و �ا �ر �ث ونب‬

‫�‘�‘�ر �وشین ےک و �ا�ر �ث ونب ہنات�رییک ےک اع شق ات مت اطیش�ن‬ ‫کیذگ �رگاہو�ں ےس ا من ںیمٓاجا�ٔو� �۔’ �’ �(شکیت ون�ح�‪ ،‬ر � حوا نی زخ�ا ئن‬ ‫جدل �‪ ۱� ۹‬ہحفص �‪)�۴�۵‬‬

‫�ا�دنٰی یکینیھب اضئعںیہن اج تی‬

‫�‘�‘�الہلاعتلٰییسکیک یکینوک اضئعںیہنرکتا ہکلب ا�دنٰی ےس‬ ‫�ا �دنٰی یکینیھب وہوت ا �ساک رمث�ہ د یات ےہ� �۔’ �’�(لموفظا�ت دلج �‪ ۵‬ہحفص‬ ‫�‪� ،�۱� ۱� ۰‬ا یڈینش �‪�۱� ۹� ۸� ۸‬ء�)‬

‫گرھو �ا لو �ںوکیھب الس�موہک‬

‫سدینا رضح�تحلصم ومعو�د ؓفرماتےںیہ�‪‘� ‘� :‬جبمتیسک اھب ئی‬ ‫کوالس�مےتہک وہوتمتںیہنےتہکہکلبدخ�ا اعتلٰییک دعا اسے اچنہپتے‬ ‫ہو�۔نکیل ںیم دکیاتھ وہ �ںہک امہ�ر�ے کلم ںیم ول�گومعمًا ا پےن‬ ‫گرھ�و�ں ںیم د �اخل وہ تے وقت اسلال�ممکیلعںیہنےتہکوگ یا ا�ن‬ ‫کے زن�دیک د�وسر�و�ں ےک ےئل وت ہی دعا ےہنکیل ا پےن ام�ں‬ ‫با�پ ا�و�ر ویب�ی وچب�ں ےک ےئلںیہن�۔ احلانہک ا لہلاعتلٰی ےنتام�م‬ ‫سماملنو �ںوک ہیمکح دیا ےہہک و�ہ بجیھب اپےنرھگ�و�ں ںیم ئاجںی‬ ‫�اسلال�ممکیلعاہکرک یں�‪ � .�.‬س‪.‬ال�مانہک ایک تہب ڑب�ی یکین ےہ ا �و �ر‬ ‫�رسو�لرکیمیلص الہلہیلع وسملےن اخو�تا سالمی ےکایق�مےکےئل‬ ‫رقا�ر د یا ےہ�۔ سپ مت الس�موکوھچ ٹی ا �و�رومعم لی‬ ‫�اسے رض�و�ر�ی �‬ ‫وھچڑ �وہکلب ا �سیکدہگن �ا شترک �و � �۔’ �’ �(فتریسریبکدلج‬ ‫با�تھجمسرک ہن �‬ ‫شمشہحفص �‪۴�۰�۵‬تا �‪)�۴�۰�۶‬‬

‫ساما �ِن ربع�ت‬

‫میظ’ �’ �‪۵‬؍تسربم �‪�۱�۹�۶�۹‬ء ںیم‬ ‫�ا ہل دحیث ےک تفہ ر � �وز �ہ‘ � نت‘ �‬

‫ومو�ی اشر�فیلع اھت ن �وی اص حب ےس وپچاھ‬ ‫کلاھ ےہہکیسک ےن ل‬ ‫ومو�ی وہرکول�گ وجتے رُچ�اتے رھپتےںیہ �‪،‬‬ ‫کہ‘�‘ یا رضح�ت ! ل‬ ‫�دیھاگنیتشمرپاترٓاتےںیہ �۔ہیرکتےںیہا�و�رو�ہرکتےںیہ�۔ایاس‬ ‫رفا یا ‪‘�‘ :‬مای�ں �!‬ ‫ےہ؟�’�’ �ا �س رپاھت نو�ی اص حب ےن م‬ ‫کوی�ں وہتا �‬ ‫ومو�ی نب اجتا ےہ � �۔’ �’�(ہتف ر � �وز �ہ‬ ‫مولو�ی وچ�رںیہن اتنب�‪ ،‬وچ�ر ل‬ ‫نتمیظ ا ہل دح یث الہو�ر �‪۵‬؍ تسربم �‪�۱�۹�۶� ۹‬ء�)‬

‫�ٓاحنرض�تﷺ یک اجنو�ر �و�ں ےس تبحم‬

‫رکمؐ‬ ‫سابقاسیعئیر �اہہبرپ �ویفرسریک�نٓا�رسمرٹ�انگےنیبن ی‬ ‫کیاجنو �ر �و �ںےستبحمےکذکرںیماھکل �‪ٓ�‘� ‘:‬ا�پ�(ﷺ�)ایک‬ ‫ظعمی دمہ�ر �د�ی ا �و�ر د �وسر�و�ں اک احاس �س رھکےن و �الے ا ناس�ن‬ ‫ٓا�پ اج نو�ر �و �ں ےسیھب تبحمرک تے ےھت�۔اثم�ل ےکوط�ر‬ ‫تےھ �۔ ؐ‬ ‫ٓا�پ ےن ایک یلبوک ا پےنڑپک�ے رپوسئے وہ ئے اپ یا وت‬ ‫پراگر ؐ‬ ‫�اسے وہا �ں ےس اٹاھنا دنسپںیہنایک �۔اہک اج تا ےہہکیسک اعمشر�ے‬ ‫کا ایک اتماح�ن اجنو �ر �و �ں ےک استھولگو�ںاک ر �ویہ وہتا ےہ �۔‬ ‫زا ئیرک تے ا �و�ر اع لم‬ ‫تام�م ذم�اہب تبحم ےک ر�ویےیک وحصہل ا ف �‬ ‫قد �ر�تیکزع�ترک تےںیہ �۔دمحمﷺاملسم نو�ںوکیہیقبسد یان‬ ‫چاہےت ےھت�۔ اج لہتی ںیم رع�ب اج نو �ر�و �ں ےس تہب رب �ا ولس�ک‬ ‫کرتے ےھت�۔ و�ہ نزد�ہ اجنو�ر �و �ں ےساھکنے ےک ےئلوگشت‬ ‫کا�ٹ ےنیل ےسیھب د�ریغ ہنرکتے ےھت�۔ و �ہ ا � نووٹ �ںیکرگ� ندو�ں‬ ‫مںی�غفیلکت د�ہ ےقلح ڈ�ا�ل د یےت ےھت�۔دمحمﷺ ےن اج نو �ر �و �ںوک‬ ‫ن‬ ‫�د�ا �ے ےک اظ لامنہرط یق ا �و�ر اجنو �ر �و �ںیک ڑل �ائوی�ں ےس ر �و�ک‬ ‫�دیا� �۔’�’ �(‪Muhammad A Biography of‬‬ ‫‪Prophet by Karen Armstrong, Page‬‬ ‫�‪ ،�۲� ۳�۱‬وحب�ا لہ ا سو � ٔہ اناس�ناکملہحفص �‪)�۵� ۸� ۲‬‬

‫ماطلہعبتکرضح�تحیسم ومعو� ؑد حصتبِ اص�دقنی ےہ‬

‫حرض�ت ۃفیلخ �احیسمل ا لاخمس ا ید �ہ ا لہل اعتلٰی رصنب�ہ الزع یز‬ ‫فرماتے ںیہ�‪‘�:‬یشاط�ن ےس ےنچب ےک ےئل اسیج ہک ںیم ےن ےلہپ‬ ‫بیھاہک ںیمہ ا پین اصال�حیک رط�ف وتجہ د یےت ر ہان اچہےئ �۔‬ ‫�اپین ر � حوانتیوک ڑبھانےیک رط�فوتجہ دیےت ر ہان اچہےئ ا �و�ر‬ ‫�ا �س زمانے ںیم وجحیحص رطیےقںیمہ د ینوکےنھجمس ےک ےئل اتب ئے‬ ‫�و�ہ رضح�ت اقد�سحیسم ومعو�د ہیلع اصلٰول�ۃ و�ا سلال�م ےن یہ اتب ئے‬ ‫رطفیھب تہبوتجہ‬ ‫ٓا�پیکبتک ڑپ ھےنیک �‬ ‫ہںی�۔ ا�س ےئل ؑ‬ ‫�د یین اچہےئ �۔ ہی اب�تیھب تبحص اص �دقنی ےک زمر�ے ںیمٓاتی‬ ‫ٓا�پ ےکملعالک�م ےس اف ئد �ہ ا ٹاھ یا اج ئے � �۔’ �’ �( طخہب ہعمج‬ ‫ہےہک ؑ‬ ‫فرمو�د�ہ �‪۱� ۱‬؍جو�ن �‪�۲�۰�۰� ۴‬ء�)‬

‫�الہل اک عود�ہ ےہ مہ ا�نوک ھڑبا د یں ےگ‬

‫�د�ا �د�ا اج �ن ےندنم�رجہ ابلا طخ ا پین ڈ�ا ئر�ی ںیموفحم�ظرک �د یا‬

‫قعول �ںوک ڑبھا دیں ےگ ذہون�ںوکالج دیں ےگ‬

‫سےتبحم ا �و�رالخفت ےسقشع اتکپٹ ےہ �۔ �ا لہلاعتلٰی ا�نوکرک �و �ٹ‬

‫�امو�ا�ل ںیمرثک�ت ا�و�ر �رز�ق وس�ا د یں ےگ‬

‫تاھ�۔ ا�نیک ڈ�ائر�ییک دیرگرحت یر �و�ںسے یھب ا �نیک احدم یت‬

‫�دنای ےکانک�ر�و �ں کت مہ ا �نوک اسب دیں ےگ‬

‫کر�و�ٹ تنج بیصنرک �ے ا�و�رںیمہ ا�و�ر امہ �ر�یولسن �ںوک ا �س‬

‫ہم ا �س ےک ںیہ ا�و�ر و�ہ رمحنٰ امہ�ر�ا ےہ‬

‫جوںیمہ ا�ن ےک ویسےل ےس یلم ےہ �۔ٓامنی‬

‫�ا لہل ےک عود �و�ں رپ ایام �ن امہ�ر�ا ےہ‬

‫عنتمٰیمظع ینعی احدمیت ا�و�رالخفتیک دق�ریکوت فقی د یات الچ اجئے‬

�

‫ تارعمجمج‬۶ ‫تارعمج‬ ‫�ر� �وزنامہ افللض انرٹینلنش تارعمججمجمجتارعمج‬

‫� ن‬ ‫ق ن‬ ‫�ء‬۲�۰�۲�۳� ‫ریس�ا لوی �ن ےک د�و ر ی ��ج��ز ےک د�س اس�ل ےس ز �ا ئد و �ا ف�ی� وناک اس لانہ ا تجام �ع‬

Muslim Television Ahmadiyya Weekly Programme Guide June 06, 2024 – June 09, 2024

Please Note that programme and timings may change without prior notice. All times are given in Greenwich Mean Time. For more information, please phone on +44 20 3875 6040

Thursday June 06, 2024 00:00 00:20 00:35 00:45

01:20 02:25

03:05 04:40 06:00 06:15 06:25

06:55 08:55

World News Tilawat: Recitation of the Holy Qur'an by Aiman Almaliki. Surah Al-An`am, verses 21-52. Dars-e-Tehreerat: Selected sayings of the Promised Messiah (as) presented by Nasruminallah. Hayat-e-Javidaan: an Urdu discussion programme on the blessed character of the Promised 21 2004 Messiah (as). The topic of this episode is 'moral training through parables'.

Beacon Of Guidance : A compilation of questions and answers given by the Head of the

Ahmadiyya Muslim Community, Hazrat Mirza Masroor Ahmad (may Allah be his Helper) through mulaqats and written correspondence. The Golden Age of Islam: English discussion on the life of the Holy Prophet Muhammad (saw).

Waqifeen Class - Maryland, USA: An educational class with Khuddam and Atfal

members of the Waqfe Nau scheme and Hazrat Mirza Masroor Ahmad (may Allah be his Helper). Recorded on October 12, 2022 in Maryland, USA. Muslim Community, Hazrat Mirza Masroor Ahmad (may Allah be his Helper). Tilawat: Recitation of the Holy Qur'an by Maulana Feroz Alam with Urdu translation. Surah TaHa, verses 79-97. Dars-e-Hadith: Laiq Ahmad Dar presents selected sayings of the Holy Prophet Muhammad (saw) on the topic of 'what is faith'. Presentation of MTA studios India. Zauq-e-Bayaan: A brand new game show based on the poetry of the Promised Messiah (as).

Jamia Convocation Shahid 2023: Convocation Shahideen 2019-2022 of Jamia

Ahmadiyya UK, including an address delivered by Hazrat Mirza Masroor Ahmad (may Allah be his Helper). Recorded on June 1, 2024 in Haslemere, UK.

Friday Sermon: Friday sermon delivered on May 31, 2024 by the Head of the Ahmadiyya Muslim Community, Hazrat Mirza Masroor Ahmad (may Allah be his Helper). Friday Sermon 4 Kids: A children's programme featuring the summary of Friday sermon.

12:05 12:20

Mirza Tahir Ahmad, Khalifatul-Masih IV (rh). Recorded on February 25, 1996. Tilawat & Dars-e-Hadith [R] Zauq-e-Bayaan [R]

12:45

Question And Answer Session: Part 1 of a question and answer session with Hazrat Bustan-e-Waqfe Nau: An educational class with Hazrat Mirza Masroor Ahmad (may

13:50

Allah be his Helper) and children of the Waqfe Nau scheme. Recorded on February 5, 2023. Friday Sermon 4 Kids [R]

18:00 18:20 18:35

World News Tilawat: Recitation of the Holy Qur'an by Aiman Almaliki. Surah Al-An`am, verses 53-84. Dars-e-Hadith [R]

14:45 16:55 18:45 19:25

21:00 23:00

Jamia Convocation Shahid 2023 [R] Friday Sermon 2024 [R]

Beacon Of Guidance : A compilation of questions and answers given by the Head of the

Ahmadiyya Muslim Community, Hazrat Mirza Masroor Ahmad (may Allah be his Helper) through mulaqats and written correspondence. Friday Sermon 4 Kids [R]

Jamia Convocation Shahid 2023 [R] Huzoor's (aba) Jalsa Salana USA Address From Ladies Jalsa Gah: An

address delivered on June 14, 2014 by Hazrat Mirza Masroor Ahmad (may Allah be his Helper).

Friday June 07, 2024 00:00 00:20

World News Tilawat & Dars-e-Hadith

02:55

In His Own Words: Qaasid Muin Ahmad presents selected extracts from the books of the 21 2004 Promised Messiah (as). Today's episode is about 'A Gift For An-Nadwah'.

01:10 03:30 05:00 06:00 06:15 06:25

06:55

Question And Answer Session: Recorded on February 25, 1996.

Jamia Convocation Shahid 2023: Recorded on June 1, 2024 in Haslemere, UK. Bustan-e-Waqfe Nau: Recorded on February 5, 2023.

Tilawat: Recitation of the Holy Qur'an by Maulana Feroz Alam with Urdu translation. Surah TaHa, verses 98-118. Dars-e-Hadith: Laiq Ahmad Dar presents selected sayings of the Holy Prophet Muhammad (saw) on the topic of 'the etiquettes of eating'. Presentation of MTA studios India. Essence of Islam: An English discussion based on the book series 'Essence Of Islam', by the Promised Messiah (as). Today's programme is on the topic of 'marriage'. Season 1, episode 9.

Huzoor's (aba) Jalsa Salana Germany Address To German Guests: An

World News Tilawat: Recitation of the Holy Qur'an by Aiman Almaliki. Surah Al-An`am, verses 85-111. Dars-e-Hadith [R] Aal-e-Rasool (saw) [R]

21:40

Hayat-e-Javidaan [R]

22:30

Muslim Community, Hazrat Mirza Masroor Ahmad (may Allah be his Helper) on the occasion of Atfalul Ahmadiyya rally UK. Recorded on April 24, 2011. Bangladesh Beyond Hidden Borders: A documentary about the journey through the hidden borders of Bangladesh following in the footsteps of Hazrat Mirza Tahir Ahmad, Khalifatul-Masih IV (rh). Presentation of MTA International.

00:00 00:20

World News Tilawat & Dars-e-Hadith

22:00

01:30 03:15 05:00 06:00 06:20

06:50 08:50 11:05 12:10

13:00 14:35 16:30 18:00 18:20

19:00 21:10 22:35

22:50 00:00 00:20

04:40 06:00 06:15

06:25

13:00

LIVE Proceedings: LIVE Proceedings before Friday Sermon.

14:30 14:50

LIVE Proceedings: LIVE Proceedings before Friday Sermon.

Hayat-e-Javidaan [R] Jihad of the Pen: An English speech by Safwan Chaudhry at Jalsa Salana Canada 2023.

Friday Sermon: Friday sermon delivered on June 7, 2024 by the Head of the Ahmadiyya Muslim Community, Hazrat Mirza Masroor Ahmad (may Allah be his Helper).

National Waqifat-e-Nau Ijtema UK: An address delivered by Hazrat Mirza Masroor Ahmad (may Allah be his Helper) to Lajna and Nasirat, on the occasion of National Waqifat-eNau Ijtema UK. Recorded on May 1, 2011. Tilawat & Dars-e-Malfoozat [R]

LIVE Intikhab-e-Sukhan: A LIVE poem request programme. Friday Sermon 2024 [R] LIVE Rah-e-Huda: LIVE interactive talk show answering questions about the beliefs of the Ahmadiyya Muslim Community, thus rectifying misconceptions. World News Tilawat: Recitation of the Holy Qur'an by Aiman Almaliki. Surah Al-An`am, verses 112-139. Gulshan-e-Waqfe Nau Nasirat: Gulshan-e-Waqfe Nau Nasirat class with Hadhrat Mirza Masroor Ahmad, Head of the Ahmadiyya Muslim Community. Rec, January 02, 2010.

Beacon Of Guidance : A compilation of questions and answers given by the Head of the

Ahmadiyya Muslim Community, Hazrat Mirza Masroor Ahmad (may Allah be his Helper) through mulaqats and written correspondence. Christian Cross at Jalsa Salana UK: An English documentary about the story of when a Christian cross was brought to Jalsa Salana, the largest Muslim convention in the UK.

Friday Sermon 2024 [R] World News Tilawat & Dars-e-Malfoozat

National Waqifat-e-Nau Ijtema UK: Recorded on May 1, 2011.

04:10

LIVE Friday Sermon: LIVE Friday sermon delivered by the Head of the Ahmadiyya Muslim Community, Hazrat Mirza Masroor Ahmad (may Allah be his Helper).

Hazrat Mirza Masroor Ahmad (may Allah be his Helper). Recorded on August 29, 2014.

03:35

03:05

12:00

11:50

Huzoor’s (aba) Jalsa Salana UK Opening Address: Opening address delivered by

Huzoor’s (aba) Jalsa Salana UK Opening Address: Rec. August 29, 2014.

10:55 11:20

10:20

Recorded on June 6, 2015. Tilawat: Recitation of the Holy Qur'an by Maulana Feroz Alam with Urdu translation. Surah TaHa, verses 119-136. Dars-e-Malfoozat: extracts from the writings and speeches of the Promised Messiah (as).

01:00

12:20

10:05

Huzoor's (aba) Mulaqat With AMWSA Bangladesh: Rec. February 26, 2023. Atfalul Ahmadiyya UK Rally: Recorded on April 24, 2011. Huzoor's (aba) Jalsa Salana Germany Address To German Guests:

Sunday June 09, 2024

Mirza Masroor Ahmad (may Allah be his Helper) and the Ahmadiyya Muslim Women's Students Association from Bangladesh. Recorded on February 26, 2023. Aal-e-Rasool (saw): Omar Farooq presents a discussion about the progeny of the Holy Prophet Muhammad (saw). Today's episode is on the life of Hazrat Fatima (ra). Seerat-un-Nabi (saw): A discussion about the life and character of the Holy Prophet Muhammad (saw) on the topic of 'the establishment of peace'. Hosted by Shareef Kausar. Tilawat & Dars-e-Hadith [R] Essence of Islam [R]

Huzoor's (aba) Mulaqat With AMWSA Bangladesh: A mulaqat with Hazrat

Atfalul Ahmadiyya UK Rally: An address delivered by the Head of the Ahmadiyya

Saturday June 08, 2024

08:10

08:50

‫�ءوک د �ا�ر� حلاوکمت رف�ی اٹ�ؤ�ن ںيم‬۲�۰�۲�۳� ‫؍�دمسرب‬۳�۰� ‫مو�رخہ‬ ‫ق ن‬ ‫�د�س اس�ل ےس ز�ا ئدرمعےک و �ا ف� ي� وناک ایک ر� �وز �ہ اسلانہ ا تجام �ع‬ ‫� ن‬ ‫نمدقعرکنےيکوتفقي يلم سج ںیم رف�ی اٹ�ؤ�ن ا�و�ر ےگنل ر ی ��ج��ز‬ ‫ق ن‬ ‫کے و�ا ف�ی� ون ا�و�ر ا�ن بس ےک و �ا لداصحاب�ن رشیک وہئے ۔‬

20:15 Friday Sermon 2024 [R]

address delivered by Hazrat Mirza Masroor Ahmad (may Allah be his Helper) to German guests at the occasion of Jalsa Salana Germany 2015. Recorded on June 6, 2015. Hayat-e-Javidaan: Najeeb Ullah Ayaz hosts an Urdu discussion programme on the blessed character of the Promised Messiah (as). The topic of this episode is 'the Promised Messiah's (as) method of offering condolence'.

07:30

‫�الهلاعت ٰيل ےکلضف ورک�م ےس امجعت احدميہریس�الوی�نوک‬

Friday Sermon 2024 [R]

18:00 18:20 18:35 19:00

Friday Sermon: Friday sermon delivered on May 31, 2024 by the Head of the Ahmadiyya

10:25

10:50

16:00

11:10 13:20 14:20

14:55 18:00 18:20

18:35 20:15 21:25 22:35

23:05

Baitul Futuh - A New Chapter: An English documentary about Baitul Futuh Mosque.

21 2004

Zauq-e-Bayaan: A brand new game show based on the poetry of the Promised Messiah (as).

Friday Sermon: delivered on June 07, 2024.

Tilawat: Recitation of the Holy Qur'an by Maulana Feroz Alam with Urdu translation. Surah AlAnbiya', verses 1-19. Dars-e-Tehreerat: Selected sayings of the Promised Messiah (as) presented by Nasruminallah.

Huzoor's (aba) Jalsa Salana UK Address From Ladies Jalsa Gah: An address delivered on August 30, 2014 by Hazrat Mirza Masroor Ahmad (may Allah be his Helper).

Beacon Of Guidance : A compilation of questions and answers given by the Head of the

Ahmadiyya Muslim Community, Hazrat Mirza Masroor Ahmad (may Allah be his Helper) through mulaqats and written correspondence.

Friday Sermon: Friday sermon delivered on June 07, 2024 by the Head of the Ahmadiyya Muslim Community, Hazrat Mirza Masroor Ahmad (may Allah be his Helper). Tilawat & Dars-e-Tehreerat [R]

Gulshan-e-Waqfe Nau Atfal: An educational class with Hazrat Mirza Masroor Ahmad

(may Allah be his Helper) and Atfal members of the Waqfe Nau scheme. Rec. January 03, 2010. Seerat-un-Nabi (saw): A discussion about the life and character of the Holy Prophet Muhammad (saw) on the topic of 'the establishment of peace'. Hosted by Shareef Kausar.

Huzoor's (aba) Jalsa Salana UK Address From Ladies Jalsa Gah 2014 [R] World News Tilawat: Recitation of the Holy Qur'an by Aiman Almaliki. Surah Al-An`am, verses 140-157.

Friday Sermon 2024 [R] Beacon Of Guidance [R] Gulshan-e-Waqfe Nau Atfal 2010 [R]

Jihad of the Pen: An English speech by Safwan Chaudhry at Jalsa Salana Canada 2023.

Huzoor’s (aba) Address At Atfal Ijtema Germany: An address delivered by Hazrat Mirza Masroor Ahmad (may Allah be his Helper) on the occasion of Ijtema Atfalul Ahmadiyya Germany on September 16, 2011.

Translations for Huzoor’s (may Allah be his Helper) programmes are available. Prepared by the MTA Scheduling Department

‫نہپےتچ سجاک دصقم وچب �ںیکیملع و ہذینحطس ولعم�مرکنابیھ اھت�۔‬ ‫ق ن‬ ‫�ا تجام �عیک ایک اخ �ص اب�تامت�م و �ا ف�ی� وناک وضح�ر انو�ر اید �ہ ا لہل‬ ‫تاعلٰی رصنب�ہ الزعیزیک دخمت اقد�س ںیم دعائہی طخانھکل اھت�۔‬ ‫ون‬ ‫رکیسر�ی اص حب قوف‬ ‫�ا تجام �ع ےک اتخات می اجال�س ںیم ٹ‬ ‫کی رپو�ر �ٹ ےک دعبرکم�م ومسٰی ویم�ا اصحب ا مریامجعت احدمیہ‬ ‫ق ن‬ ‫سری�الوی �ن ےن اناعما�تمیسقت ےیک ا�و�ر رھپو�ا ف�ی� ون ا �و�ر و �الد ین‬ ‫ق ن‬ ‫رقا�ر‬ � ‫کو اصن ئحںیک �۔ انوہ �ں ےن و �ا ف�ی� ونوک امجعتاک رسمایہ‬ ‫ق ن‬ ‫�دیا ا�و�ر و�ا ف�ی� ونوک اپانیلمعومننہ شیپرکنےاکاہک�۔ دعا ےک‬ ‫ساتھ ہی رپ گ�ور�ا�م اتخات�م ذپیر وہ�ا ا �و�ر رھپرگ�و�پ وفٹو وہئی �۔‬ ‫نام�زرہظےک دعبامت�م اشلمنییک دخمت ںیماھکنا شيپايکايگ�۔‬ ‫�اتخات میرقتیب ویٹوی�ب ےک ذ�ریہع رب �ا�ہ ر�ا ست رشنیک‬ ‫ق ن‬ ‫؍چباگ �ن‬۱�۰� ‫؍ �و�ا ف�ی� ونہکبج‬۱� ۳� ‫گیئ�۔�د�س اس�ل ےس ڑب�ی رمعےک‬ ‫ق ن‬ ‫�و �ا ف�ی� و و�اقاف�ت وناشمل وہئے ا�ن ےک الع�و�ہ و �الد ین ا�و�ریعلض‬ ‫یسرکٹر یا�ن وقف ونیھب اشمل وہ ئے�۔‬ ‫ق ن‬ ‫�ا لہلاعتلٰی و�ا ف�ی� ونوک اپےن اعٰیلومننے اقئمرکنے و �الا‬ ‫بانئے ا�و�روضح�ر انو�ر اید�ہ الہلاعتلٰی رصنب�ہ الزعیز ےک رہا� شرا�د رپ‬ ‫رفا ئے �۔ٓامنی‬ ‫علمرکنےیکوت فقی اطع م‬ )�‫ دیسدیعس احلنس اش�ہ �۔ امنئدن�ہ افللض ا یننرٹلنش‬:� ‫�( �رپو�ر �ٹ‬

‫�اتجام �عیک ا تفاتحي رقتيباک آغا�زحبص د�س ےجب الت�و�ت‬

‫ دحیث ا�و�رمظن ےس وہ �ا �۔ ا�س ےک دعب‬،�‫قر�آ�نرکيم و رتجہم‬ ‫ق ن‬ ‫تام�م و�ا ف�ی� ون ےن ا پان اعت �ر�فرک�و�ا یا �۔ دعب�ا �ز�ا �ںرکم�م اشہد احدم‬ ‫ق ن‬ ‫ونوک وخ�ش‬ �‫رکیسر�ی وقف نو ےن و�ا ف� ي‬ ‫کو�رجی اصحبلنشين ٹ‬

‫�آمديداہک�ا�و �رذگشہت اس�لیک رپو�ر�ٹ شیپیک �۔ رھپرکم�ممیعن‬ ‫ق ن‬ ‫�اظرہاص حبغلبم اناچ �ر�ج ےن و�ا ف�ی� ونوک ا�نیک ذمہ �د �ا�ریو�ں‬

‫کی رط�فوتجہ دلائی �۔ ا�س ےک دعبضعب اہم اتخال فی وس�الا�ت‬ ‫ق ن‬ ‫پر د�س اس�ل ےس ڑب �ے و�ا ف�ی� ونوک اظاہ�ر ایخ�ل اک ومقع‬

‫�د یا ایگ �۔ ہیوس�ا لا�ت ا یےس ےھت وج ومعمی وط�ر رپ وچب �ں ےس‬

‫جامعت ےکوح�الے ےسوکس�ل ںیم وپ چےھ اجتےںیہ �۔ ا�س ںیم‬ ‫ق ن‬ ‫وننے ڑب�ی دچلیپس ےس ہصح ایل ۔‬ �‫�و�ا ف�ی‬ ‫ق ن‬ ‫یسرکٹر�ی اص حب وقف ون ےن ا پینرقتير ںيم و �ا ف� ي� ون‬ ‫کووضح�ر انو�ر ا دي�ہ الهلاعت ٰيل رصنب�ہ الزع يزيک اصنئحيک ر�وشين ںيم‬

‫�ا �نيک ذمہ د �ا�ريو �ں ا�و�ررتيبيت امو�ر ےسقلعتمآگا ہايک�۔ دعب ا�ز �ا�ں‬

‫لعيم اقمبہل اج�تدقعنم ےیک ےئگ نج ںیم اقمبہلالت�و�ت رق�آ�ن‬

‫رقتير يف الدبيہہ ا �و�ر ديين ولعمما�ت اشمل ےھت�۔‬،�‫مظن‬،�‫کریم‬ ‫�دیین ولعمما�ت ےکوس�الا�ت ےک وج�ا�ب بس ےس ےلہپوھچٹے‬

‫بےچ ےس وپچےھ اجتے ا�و�رٓاسہہتآسہہت ڑب�ی رمعےک وچب �ں کت‬

‫میگایب ںیم ہسلج اہئے وی�محیسم ومعو�داک اعناق �د‬ ‫مضح ا لہلاعتلٰی ےکلضف ےس امج عت احدمیہ‬

‫�ء ںیم کلمرھبیک امجعوت�ں‬۲�۰�۲�۴� ‫میگایبوک ام�ر �چ‬

‫مںی ہسلج اہئے وی�محیسم ومعو�ددقعنمرکنےیکوتفقی‬ ‫میل �۔ ا �ن ہسلج اج�ت ےک ہلسلس اک آغا�ز وم�رخہ‬

‫ �اعالنا�ت دص�ر؍ امریاص حب ہقلح؍جامعتیک دصت یق ےک استھٓانا رض�و �ر�ی ںیہ‬:‫نو�ٹ‬ ‫عبج رنگ اخال �ص و وفا اک احصلایک �۔‬ ‫ےس رجمین‬ ‫سدی وف�ز اعلمیظنسحم اش�ہ اص حب وطیل رعصہ ئ‬ ‫�ل‬ ‫مںی ایق�م ذپ یر ےھت ا �و �ر ےئنآنے و�الے ا حاب�ب وج اسا م رکنا‬ ‫چاہےت ےھت ا�نیک رہرط�ح ےس دم�درک تے ےھت�۔ اپین امجعت‬ ‫مںی رہدلزعیزتیصخش ےھت�۔‬ ‫گونٹنگ امجعت ںیم امن�ز انج�ز �ہیک ا �د�ایئیگ ےک دعب تیب‬ ‫�الس�ب�و �ح رفنیرفک�ٹ ںیم امن �ز انج �ز �ہ ا �د �ایکیئگ ا �و �ر انج �ز�ہ اپسکات�ن‬ ‫�ر �و�انہرک د یا ایگ�۔ ربو�ہ ںیم تیب ا ملاب�ر�ک ںیم امن�ز انج�ز�ہ ا �د �ا‬ ‫کرنے ےک دعبیتشہب ربقم�ہ ریصنآبا�د ںیم دتفنی وہ ئی �۔‬ ‫ د �و وٹیب �ں ا �و�ر د �و ویٹیب�ں‬،�‫مرحو�م ےک وسگو�ا �ر�ا �ن ںیم ا لہہی‬ ‫ دیس ون�رنیبم‬،� ‫کے الع �و�ہ اھب ئی دیسرفظومحم�د اش�ہ اص حب دنل �ن‬ ‫ اشہد احدماش�ہ ا �و�ر کاخاس�راشمل ںیہ �۔‬، ‫ دیسرشبماقاب �ل اش�ہ‬،�‫شا�ه‬ ‫�احاب �ب امج عت ےس د�رخو�ا ست دعا ےہہک ا لہل اعت لٰی‬ ‫رفا تاالچاجئے‬ ‫ہام�ر �ےرمحو�ماھب ئیےسرفغم�تا�و�ررحماکولس�ک م‬ ‫رفا ئے �۔�آ منی‬ ‫�ا �و�ر اہنںی تنج ا لرف�د�و�س ںیم ا عٰیل اقم�م اطع م‬ ‫�٭ �… �٭ �… �٭‬

‫؍ ما �ر�چ ےس وہ�ا ا�و �ر د�و�ر �ا�ن ام�ہ اج �ر�ی رہا �۔‬۲�۳�

‫�ا حلدم لہلٰیلع ذ� لاک�۔‬

‫سانہح ا �رتاح �ل‬

،�‫رکم‬ ‫�ا �ن وسلج �ں ںیم الت�و�ت رق�آ�ن ی‬

‫ امریہک ےسرحتیررکتے‬Georgia ‫سدیرف�خ احدماش�ہ‬

‫ہںیہک کاخاس�ر ےک ڑب�ے اھبئی دیسوف�ز اعلمیظنسحم اش�ہ اصحب‬ ‫سا�ل وبجہ ربین � ہ�یم�ر�ج‬۶�۰� ‫�ءوک رمعب‬۲�۰�۲�۴� ‫؍جون�ر�ی‬۲�۶� ‫مو�رخہ‬

‫ رجمین ںیم وفا�ت اپگےئ�۔ انالہل و �ا نا ا لہی‬،�Gottingen

‫�ر �ا جوع �ن‬

‫مرحو�م ا تناہ ئیصلخم ا�و�ر دف �ا ئی احدم�ی ےھت�۔رمحو�م ےن‬

‫چھ اس�ل تیثیحب دص�ر امج عتوگنٹنگ دخمتیک وتفقی اپ ئی �۔‬

‫�ابدت�ائی رمعںیم احفظالک�س ںیم ظفحرق�آ�نیکیھب دج و جدہیک‬

‫تیھ ا�و�ر دنچ اپ�ر �ےظفحیھب ےیک ےھت�۔آ �پ ےک اخ ند�ا�ن ںیم‬

‫�احدمیتآ�پ ےک د�ا �د �ا اج�ن دیسنیع یلع اش�ہ اصحب رمحو�مآ �ف‬ ‫ٹ‬ ‫�� بہ وبٹے اش�ہعلضرجگ�ا�ت ےک ذ�ریہع ےسآئی وہنج�ں ےن دیپ�ل‬

‫حجیک اعس�د�ت اپئی ا�و�رۃبعک الہل ںیم ایکفشک دکیےنھ ےکہجیتن‬

‫مںی رضح�ت ۃفیلخاملحیس الاث نی رضی ا لہلہنع ےک دست ابم �ر�ک رپ‬

‫یبتعرک ےک امجعت احدمیہ اعملریگ ںیم اشمل وہئے ا�و�ر ایک‬

‫آ مدرضح�ت‬،�‫�احا �د یث ہقلعتمآ مدرضح�تحیسم ومعو � ؑد‬ ‫بیھ دکاھئیںیئگ�۔‬

‫؍ ےسلجدقعنم وہئے نج‬۱�۰�۲� ‫مکلرھبیک امجعوت�ں ںیم ُکل‬

‫؍ احدم�ی ا�و�رغریاحدم�ی احاب�ب ےنرشکتیک�۔‬۶�۶�۳� ‫مںی د�و زہ�ا�ر‬

)�‫ وعسم�د احدم اطہر�۔ امنئدن �ہ ا فللض ا یننرٹلنش‬:�‫�(�رپو�ر�ٹ‬

‫ رضح�تحیسم‬، ‫سمحی ومعو� ؑدیک اشننوی�ںاک وپ�ر�ا وہنا‬

‫موعو � ؑداک قشع رسو�لﷺ وعقش رق�آ�نرکیم ا�و�رریس�ت ےک‬

‫امجیتحطس ےک استھ‬ ‫ولہپؤ�ں رپاقت�ریریکںیئگ�۔ ہی ےسلج ع‬ � ‫�دیرگ‬ ‫من ٹ‬ ‫ساتھیمیظنتحطس رپیھب دقعنم ےیک ےئگ ا�و�ر ا�ن ںیم ڈ�اکو ���ریز‬

‫ن‬ ‫یبتع ےک مع�ے ا صل ںیم اپےنںیئت چیب دیان ےہ‬

‫ن‬ ‫حرض�تحیسم ومعو�د ہیلع اصلٰول�ۃ و�اسلال�م م‬ ‫ ‘�‘یہ تعیب وج ےہ ا �س ےک مع�ے ا صل ںیم اپےنںیئت چیب د یان ےہ �۔‬:�‫رفا تے ںیہ‬ ‫�ا�سیک ربکا�ت ا�و�راتثری�ا�ت اسی رش�ط ےس و �اسبہتںیہ ےسیج یاکمخت زمنی ںیم وبیا اجتا ےہوت ا�سیک ابدت�ائی احلت یہی وہتی ےہہک‬ ‫نکیل ار و�ہمختدمع�ہ وہتا ےہ ا�و�ر ا�س ںیم وشن�ونام‬ ‫گویا و�ہاسک�ن ےک اہتھ ےس وبیاایگ ا�و�ر ا�ساکھچک ہتپںیہنہک ا�ب و�ہایک وہاگ�۔ گ‬ ‫کیوق�تومجو�د وہتی ےہوتدخ�ا ےکلضف ےس ا�و �ر ا�ساسک�نیکیعس ےس و�ہ ُا�وپرآتا ےہ ا�و�ر یاک د�انہاک زہ�ا�ر د�انہ اتنب ےہ�۔ اسی‬ ‫طر�ح ےس اناس�ن تعیبدننک�ہوک ا �ّو�ل اکناس �ر�ی ا�و�ر زجعاتخای�ررک نی ڑپتی ےہ ا�و�ر ا پین وخ�د�ی ا �و�راسفننتی ےس الگ وہ نا ڑپتا ےہ‬ ’�’‫وہا� �۔‬ ‫وہا ےہنکیل وج تعیب ےک استھاسفننتییھب رھکاتہے اسے رہگزضیف احصلںیہن ت‬ ‫تب و�ہ وشن �ونام ےک اقبل ت‬ )�‫�ء‬۱�۹�۸�۸� ‫ ایڈینش‬،�۴� ۵� ۵� -�۴�۵� ۴� ‫�( لموفظا�ت دلجوس�مہحفص‬

‫‪Issue No. 135‬‬

‫گرمیاک وت�ڑ ‪:‬تربو�ز‬

‫تربو�زاھکئںیرگم ا تحای�ط ےس �!‬ ‫موسمرگما رش�و�ع وہتے یہآ�پوکرہہگجرتبو�زرظنآ رہے‬

‫ہو�ں ےگ�۔ ہیاتسسرگماہنیت دیفملھپ ےہ �۔اہک اجتا ےہہکرتبو�ز‬ ‫سب ےس ےلہپ اچ�ر زہ�ا�راس�للبق امش�لرشمقی افریہق ںیماکشت‬ ‫کای ایگ اھت�۔رتبو�زیک لکش اع�م وط�ر رپوگ�ل وہتی ےہ�‪ ،‬بجہک‬

‫وبملر�ی وہ تی ےہ �۔ ا �ساک اکلھچ دق�ر �ےتخس ا�و �ر‬ ‫�ا �سیک ایکمسق ت‬

‫�ا �ساکوگ �د�ا اہن یت رن�م�‪ ،‬اھٹیم�‪ ،‬ا�و�ر ذ �ا ئےق د�ا�ر وہتا ےہ �۔رتبو�زاک‬ ‫شام �ر ا�نولھپ �ں ںیمایک اجتا ےہ نج ےس اناس �نڑکنیس�و�ں اسلو�ں‬ ‫سے تہب ےسیبط وف�ائد احصلرک رہا ےہ�۔‬

‫تربو�زےکوف�ائدا �سوکایکدیفملھپاثبترکتےںیہ �۔‬

‫تربو�ز ایپ�س اھجبنے و�الا ایک ذلیذلھپ ےہسج ےس تہب ےس‬

‫‪Thursday 06 June 2024‬‬

‫رکا ےہ یاک رپ � ٹونی وجآ �پیک دلجوکوکمل ا�و�رآ�پ ےک‬ ‫مد�د ت‬

‫�٭�… رتبو�ز ںیم افئربیھباکفی دقم�ا�ر ںیم اپ یا اجتا ےہ‬

‫جو اہضےمیکاک�رکر�دگیوک ھڑباتا ےہ ا �و�رضبقیک العما�ت ںیمیمک‬ ‫لا تا ےہ�۔‬

‫�٭�… رتبو�ز ےک اتسامع�ل ےس امسج نی د �ر�د ا �و�رفیلکتیک‬

‫عالما�ت ںیمیھبیمکآ تی ےہ �۔‬

‫�٭�… رتبو�زلمح ےک د�و �ر�ا�ن ےنیسیکنلجیک اکشیتوکمک‬

‫کرتا ےہ �۔ ا �س ےکاستھاستھ ا�سلھپ ںیم ایےسرنملز اپ ئے‬ ‫جاتےںیہ وجلمحیکرسیت�ی ہس امہی ےک د�و�ر�ا�ن وھٹپ�ںیکفیلکت‬

‫سے اچبنے ںیمیھب دم�دگا�راثبت وہ ےتکس ںیہ�۔‬

‫وماپے ےس اکٹھچ�ر �ا اپنے ےک ےیلرتبو�ز ےک وج�س‬ ‫�٭ �… ٹ‬

‫کویھب اتسامع�لایک اجتا ےہویکنہک ا�س ںیم ومجو�دزلیسمسج ںیم‬

‫لو�گرگمی ںیم فطل اند �و�ز وہتے ںیہ �۔رتبو�زاھکنا تحص ےک‬

‫چربی ےننب ےکلمعوک ر�وکےت ںیہ�۔‬

‫وہا ےہ�۔‬ ‫�آ�پیک ایپ�س اھجبنے ےک ےیل رتہبین ت‬

‫ہڈیو �ں ےکفلتخم اسمئل اسیج ہک ڈہیو�ں ےکرھببرھ�ے نپ‬

‫لےی تہب دیفم ےہ ہکلب ہی اھٹیم ا�و�ر ریسہل وہتا ےہ ا�و�ررگمی ںیم‬ ‫عا�م وط�ر رپ رتبو�زاک اتسامع�ل ا�سیک ذل�ت ا�و�رڈنھٹ�ک‬

‫کی جوہ ےسایک اجتا ےہنکیل د �رتقیقح رتبو�ز ےک افئد�ے ا�س‬

‫کویبط احل�ظ ےسیھب تہب افئد�ہ دنماثبترک تے ںیہ �۔ماطلےع‬ ‫رفو�غ‬ ‫سے اتپ اتلچ ےہہک ہیاھٹیم�‪،‬رس�خ رتبو�ز د�لیکتحصوکیھب �‬

‫�د�ےاتکس ےہ�‪ ،‬وھٹپ�ں ےک د�ر �دوک ا�و�روس�ز�شوکمکرکاتکس ےہ�۔‬

‫تربو�ز ںیم �‪۹�۲‬؍یفدص اپ نی وہتا ےہ وج ر� �وز �انہ اپنییک‬

‫مدق�ا�ر ےک ےیلرتہب ین اتناخ �ب ےہ�۔ �ا �س ںیم ومجو�دز یا�د�ہ اپ نی‬ ‫کیوجہےسا �سیکولیک�ریزیکاثکفتمکوہتیےہایا�سںیمتہب‬

‫کمولیک �ر یز وہ تی ںیہ �۔مکولیک �ر�ی و �الےاھکنے ےسیجرتبو�زآ �پ‬ ‫کوز یا �د �ہ د یرکت ٹیپرھبنےاک احاس �س دلاتے وہئے �وز �نوک‬ ‫رٹو�لرکنے ںیم دم�درکتے ںیہ�۔‬ ‫نک �‬

‫تربو�ز تہب ےس ذغ�ا ئی اجز�اکا احمل ےہ �۔ ہی ا نییٹ‬

‫�‬ ‫ڈز�‪،‬‬ ‫�آ کس� ی ڈ�نیسٹ و�الا لھپ ےہ ومشب �ل ٹوا من یس�‪ ،‬ریک� یٹوان ئ �‬ ‫�‬ ‫ل یئاوکپنی ا�و�رویککریباٹسن ا�ی ےسیج ا نییٹ آکس� ی ڈ� نٹ رف�ی‬

‫�٭ �…اگررتبو�زوک ابقاعدگی ےکاستھ اتسامع�لایک اج ئےوت‬

‫کےرطخ�ا�ت ںیمیمکآ تی ےہ�۔‬

‫�٭�… رتبو�ز ںیم ومجو�د تہب زیا�د�ہ افئد�ہ دنم ا نییٹ‬

‫�‬ ‫�آکس�ی�ڈنٹ الیئوک نیپمسجوک ولف�‪ ،‬زن لہ ا�و�ر زکا�م ےس ڑلنے ںیم‬ ‫�‬ ‫مد �د رف�اہمرکتے ںیہییہ الیئوک نیپ انمی انییٹآکس� ی ڈ� نٹ انیب ئی‬

‫کی افحظترکتا ےہ ا�و �رآکنوھ �ںوک وس�ز�شیسیج اکشیا�ت ےس‬ ‫بیھ اچب تا ےہ�۔‬

‫ماہرین ےک اطمبق وسرگ�ا�م رتبو�ز ںیم �‪۳� ۰‬؍یکول�ریز‬

‫وہا ےہوت اسےآسانی ےس‬ ‫ہوتی ںیہ ا�و�ر وچنہک ہی اپنی رپلمتشم ت‬

‫�آ � ھداولککتاھکیا اجکسات ےہ وجہک �‪۱� ۵�۰‬؍یکول�ریز ےک رب�ابر وہتا‬

‫ہے�‪،‬رگم ہییھب اج�ن ںیلہکوسرگ�ا�م رتبو�ز ںیم �‪۶‬؍گر�ا�م اھٹم�س‬

‫یا وشگر وہتی ےہ وتآ� ھداولک رتبو�ز ںیم ہیدقم�ا�ر �‪۳�۰‬؍گر�ا�م‬

‫تکچنہپ اج ئےیگ�۔‬

‫سے تسکش د�ے� �دی �۔ ےلہپ اہ�ف ںیم اقمبہل ریغبکیسوگ�ل ےک‬

‫بر�ابر رہا اتہملیھک ےکآ خر�ی سیب ٹنم ںیم نر یا ئ�ل ڈیم �ر�ڈ‬ ‫��یک‬ ‫نے د �ا نیاک�ر�و �اہا�ل (‪ )�Dani Carvajal‬و ی��س وجینرئ‬

‫�(‪)�Vinicius Jr‬کےوگلزکی دب�ولت حتف احصلیک�۔‬

‫فا�رمولا َو �ن اک�ر�رسیگن �‪۲�۶�:�:‬؍میئ�‪�۲�۰�۲�۴‬ءکو�ر�و �ا�ں‬

‫سزی�ن یک آٹوھ یں ریس ‪Monaco Grand Prix‬‬ ‫مانکو ےسقلعت رھکےن و�الے ‪ Ferrari‬ڈ�ر�ا ئوی�ر‪Charles‬‬

‫‪Leclerc‬نے تیج یل�۔‪McLaren‬گا�ڑ�ی الچنے و�الے‬

‫�آسرٹلیای ےک ‪Oscar Piastri‬نے د � سور�ی ہکبجنیپس ےک‬ ‫‪Carlos Sainz‬نےرسیت�ی �وپزینش احصلیک�۔�ا �سرگ�ا�ں‬

‫پر�ییک اقبِل ذکر اب�ت ہی رہیہک ریس ےکآغا�ز ںیم ےلہپ د�س‬

‫�ڈ�ر �ائوی�ر�زیک وجرتتبییھت ‪� ،‬اسی رتتبی ےس ریس ےک اتخات�م رپ‬ ‫پو�زشیزناک ہلصیف وہ �ا�۔مانکو ےک گنت رسیگن رٹیکوکاک فی دیقنت‬ ‫کا اشننہ انبیا اج�رہا ےہ اہج�ں ےھچیپ و�الیاگ �ڑیو �ںوکآگےبڑھےناک‬

‫موقع یہ ہن الم�۔سزی�نیک اگیل ریسڈینیک�ا ںیم �‪۹‬؍جو�ن �‪�۲�۰�۲�۴‬ء‬ ‫کو وہگی�۔‬

‫کرکٹ�‪ :‬اپسکات�ن ا �و�ر الگنڈنی ےک امبنی وہنے و�ا لی اچ�ر یٹ‬

‫ٹ نیویٹزچیمیکریسیز �‪ �۲‬ص۔رفسےزیمبا�ن گناشلمیٹےنتیجیلہکبج‬

‫�د�ویمزچبا�ر�شیک ذن�رہوئے�۔برنممھگ ںیمےلیھک ےئگ اقمبےل ںیم‬ ‫�الگنڈنی ےنسا�ت کووٹ �ں ےکاصقن�ن رپ ‪۱�۸��۳‬؍ �رنزبانئے �‪�،‬اگنشل‬

‫پکات�ن وج�س رلٹب�(‪)�Jos Buttler‬نے ‪۸��۴‬؍�رنزیک اشند�ا �ر‬

‫با�ر�ی یلیھک�۔ وج�ا�ب ںیم اپسکات نی میٹ �‪۱� ۶� ۰‬؍�رنزبانکر�آ�ؤ�ٹ‬

‫ہے�۔‬

‫�‪۱�۵�۷‬؍�رنزبانئےجوکہ الگنڈنی ےنصر�ف نیت وٹکںی ونگ�اکر‬

‫�ر�ا ئڈی� �رز�(‪ )�KKR‬ےن تیجرک�‪�۲�۰�۱�۲‬ء�ا �و�ر �‪�۲�۰�۱� ۴‬ءکے دعب‬ ‫نئ‬ ‫یترس�ی اب�ر اٹیئلٹ اپےن ان�مایک�۔ �چ ی���ی ںیمےلیھک ےئگ ئافلن ںیم‬

‫پلھ�‪،‬زبس�ی ا�و�روخ�ر�ا�کوک اپین ر� �وز �انہ اع�د�ت انبنے ےسلبق‬

‫کوکلہتیک میٹ ےنکی رطفہ اقمبہل ںیم دیح�ر�آبا�دنس ر�ا ئز�ر�ز‬

‫�(مرہم ڈ�ا�ٹ یپ ےک�‪ ،‬ھتلیہ و �ائر�ڈ �ا�ٹ یپ ےک�‪ ،‬ڈ �ا�ن وین�ز�)‬

‫بےل اب�ز�یرکتے وہ ئے رص�ف �‪۱�۱� ۳‬؍�رنز انب سیک �۔وککلہت ےکیھبس‬

‫ما ہرِذغ�ا ئتی ےس ال�ز مًا ر �ا بہطرکیں�۔‬

‫ماضمنی وٓا�ر�ا ےک ےیل ‪info@alfazl.com :‬‬

‫لتوککلہت ےن دہ�ف �‪۵�۷‬؍ یگدن یں‬ ‫�د�ا �ر ےلببا�ز�ی یک دب �و‬ ‫ی� ن�ک�ٹ� ش‬ ‫قلب احصل رکلای�۔ �و ی� آ ئری ےن �‪۲�۶‬؍ یگدن�و�ں‬

‫رٹول�ی‬ ‫پر�‪۵�۲‬؍ �رنزبانئے�۔فائلن چیم ےک رتہبینالھک �ڑ�ی آس ی‬

‫فاسٹ اب�ؤ لرلچم اٹس �ر�ک (‪)�M itchell Starc‬قر�ا �رپائے‬ ‫بجہک وٹ�رنامٹن ےک رتہب ینالھک �ڑ�یاک ا یو �ا�ر �ڈ ‪KKR‬کےلینس‬

‫نا �ر �ا ئن (‪)�S unil Narine‬کے ہصح ںیمآ یا وہنج�ں ےن‬

‫جمومعی وط �رپر �‪۴� ۸�۸‬؍ �رنز انبئے ا �و �ر �‪۱� ۷‬؍�وٹکںی احصلںیک�۔‬ ‫امریہک �‪ :‬امریہکیکرککٹ میٹ ےن‬ ‫نبہلگ دیش اقمببہل امریہک‬

‫رکا�ر یخ‬ ‫ےکال �ف یٹ وٹنییٹ ریسیز �‪�۲‬۔ �‪۱‬؍سے تیج ت‬ ‫نبہلگ یدش خ‬

‫�رقمرک � �دی �۔ ویہسنٹاسکیٹ�س ںیمیلیھکیئگ ریسیزکے ےلہپ د�وزچیم‬ ‫مںی امریہک ےنپانچ کووٹ �ں ا �و�رچھ رنزسےاکمایبییٹیمس �۔بجہک‬

‫�آخر�ی چیم ںیم ہلگنب دیش ےن زیمبا�ن میٹوک �د�س کووٹ �ں ےس‬ ‫کشتس �دی�۔‬ ‫ن‬ ‫وکو �ر نامٹن‬ ‫کپ�‪:‬یمک وج�ن ٹ‬ ‫م�ی���زٹی وٹنییٹرککٹ و�ر کلڈپ‬

‫کے�ا تفات حی اقمبہل ںیم وی�ا یس ا �ے ےنڈینیک �اوک اس�ت کووٹ�ں‬ ‫سےہر�اکر اشند�ا �ر ا�و � ترا �رییخاکمایبی احصلیک �۔ وی�ا یس ا �ے‬

‫کی رط�ف ےس�ایر �و�ن وجنز�(‪)�A aron Jones‬نےناقابِل‬

‫کشتس �‪۹� ۴‬؍ �رنزیک اج�رحانہ اب�ر�ییلیھکسج ںیم د�س ےکھچاشمل‬

‫تےھ�۔�ا سی رط�ح وٹ�رنامٹن ےک د�وسر�ے زیمبا�ن کلم ویٹس‬ ‫�ا نڈیز ےن ا پان الہپ چیم اپپو�ا نویگین ےک الخ�ف تیج ایل �۔ �ویٹس‬

‫�ا نڈیزنے �‪۱� ۳�۷‬؍ �رنز اکہد�ف �‪۱� ۹‬؍ �ا �و �و�ر�زمںی اپ نچ کووٹ�ں ےک‬ ‫قناص�ن حرپا صلایک�۔‬

‫�و�الیاب�ل�‪�:�:‬اسال�مآبا�دںیماپسکات�نا�و�رآسرٹلیایےکامبنییلیھک‬

‫گیئ و�الی اب�ل ریسیز اپسکات�ن ےننیت رفصےسجتی یل�۔آخر�ی‬ ‫س ٹ‬ ‫مچی ںیم اپسکاتنی میٹ ےنآسرٹلیایوکنیت ی��س ںیم �‪،�۲�۶�-�۲�۴‬‬ ‫�‪ ۲�۵�-�۲�۰‬ا�و�ر �‪۲�۵�-�۲�۰‬؍کےوکس�رسے تسکش �دی�۔‬

‫ہوگیئ�۔ دنل �ن ےک ا�و�و�ل دیم�ا �ن رپ وہنے و�الاآخر�ی چیمیھب‬

‫�ا�و�راگر ا �ساک اخر�ا�ج ہن وہوت ہیوخ �ناک و�الوی�م ڑبھارک اٹنوگ�ں‬

‫مدعنای�ت ںیممیشینگیم�‪ ،‬ٹوپاشمی ا �و�ر وٹامزنا �ے�‪ ،‬یب �‪ ۶‬ا�و�ر یس‬

‫نائب دمیر‪ :‬نحفی احدمومحم�د‬

‫ڈیٹسم ںیمےلیھک ےئگ ہلصیفنک رعمکہ‬ ‫کولدن�ن ےک ویمبلے ی‬ ‫�ٹ ن �‬ ‫مںی ر یا�ل ڈیم�ر�ڈ ےن رجمنبلک رب �وسای ڈ�و�ر م� ڈ� وک د�ووگ �ل‬

‫�‪۲�۷‬؍یگدن یںلبق وپ�ر�اکرلای�۔‬ ‫� ئ‬ ‫�انڈ ین رپ یم�ی��ر گیل �‪:�:‬آئی یپ ایل زیس�ن �‪۱� ۷‬کوکلہت انئٹ‬

‫�ز یا�د�ہ دقم�ا�ر ںیماھکنامسج ںیم اپ نییک دقم�ا�روک ڑبھا اتکس ےہ‬

‫نو �ٹ�‪ :‬ہیومضم �ن اع�م ولعمما�ت ےک ےیل ےہ�۔کیس یھب‬

‫جدلیکتحص ےک ےیل اہم ںیہ�۔ ٹوامنیس بجاھکیا اجئے ای‬ ‫ل� ن‬ ‫�ا�وپر�ی وط �ر رپ اگلیا اجئےوتآ�پ ےکمسجوکوک ی� ج� انبنے ںیم‬

‫ٹ‬ ‫فٹ اب�ل �‪:�:‬پسشنی ف��ب�ا�ل بلک ر یا�ل ڈیم�ر �ڈ ےن‬ ‫ئ �چ� ئ ن‬ ‫پدن�رھوِ یں رمتہب وی ��یف�ا یم�پ����ز گیلاک اٹئلٹ تیج ایل�۔یمک وج�ن‬

‫یا�د رہےہک رہ زیچںیم ا عدت �ا�ل ال�زمی امرےہ �۔رتبو�زوک‬

‫مںی وسجن�‪،‬اکھت�و �ٹ�‪،‬رگ�د�و �ںوکزمک�و�ررکنےاک اب عث نبیتکس‬

‫شامل ںیہ�۔تربو�ز ںیم اپئے اجنے و �الے ٹوامن ا�ے ا�و�ریس‬

‫موقع ہن د یا�۔جو�ا�ب ںیم ‪Venkatesh Iyer‬کی ھدو �ا�ں‬

‫یک رطفہاثبت وہ �ا�۔ پاسکات �ن ےن ےلہپ اب�ز�یرکتے وہئے‬

‫�ریڈ �یکل��ز ےس ڑلنے ںیم دم�درک تے ںیہ �۔ رتبو�ز ںیم ا نییٹ‬ ‫�‬ ‫�آکس� ی ڈ�نیسٹ �‪ ،‬الئوکپنی ا�و�ر ٹوا من یس اک ومجم عہوس�ز�ش ا�و �ر‬ ‫�‬ ‫�آکس� ی ڈ�ٹیوی اصقن�نوکمکرکنے ںیم دم�درکاتکس ےہ�۔‬ ‫تربو�ز ںیم د�ل ےک ےیلتحص شخب دیرگ وٹامزنا�و �ر‬

‫با�ؤلر�ز ےنرتہب ین اب�ؤلگنیک ا �و�راخم لفمیٹوکلھکرکےنلیھککاکوئی‬

‫سوپ �رٹس نٹیلب‬

‫بالو �ںوکوبضم�ط رھکات ےہ �۔‬

‫�ا �ن ےک الع�و�ہ رتبو�ز ےکچدنوف�ا ئد د�ر �ج ذ یل ںیہ ‪:‬‬

‫‪Vol 31‬‬

‫�(‪)�S RH‬کو�آٹھ کووٹ �ں ےستسکش �دی�۔حدی�ر�آبا�دیکمیٹ ےلہپ‬

‫‪www.alfazl.com‬‬

‫نیمرجی‪ :‬طاہردہم�ی اتمای�ز احدم‬

‫( �ن م اطہر�)‬

‫رغو �ِب �ٓافات �ب‬ ‫طول�ِع فرجو �‬ ‫�‪�۲�۰�۲�۴‬ء�ء‬ ‫‪�۶‬؍‪۶‬؍ وج�ن �‪۲�۰�۲�۴‬‬

‫طول �ع رجف‬

‫غر�و�ب آفات �ب‬

‫مہکرکممہ‬

‫‪04:10‬‬

‫‪19:01‬‬

‫مدیہنونم�ر�ہ‬

‫‪04:02‬‬

‫‪19:08‬‬

‫قا�دیا�ن د�ا�ر�الاما�ن‬ ‫ٹ‬ ‫�اسال�م آبا�د�(�لف�و�ر�ڈ)‬

‫‪03:44‬‬

‫‪19:32‬‬

‫‪03:20‬‬

‫‪21:14‬‬

‫�ربو�ہ د�ا�ر�اہلرج�ت‬

‫‪03:24‬‬

‫‪19:12‬‬

‫خرید�ا�ر�ی و اتشاہ�ر�ا�ت ےک ےیل‪:‬‬

‫‪manager@alfazl.com‬‬