AFGIFTEKANTOOR GENT X · ERKENNINGSNUMMER P602487 – B30032 RETOUR: HOOGSTRAAT 42, 1000 BRUSSEL
Linxuit Linxuit
DRIEMAANDELIJKS MAGAZINE VOOR VRIJWILLIGERS VAN LINX+ 2021 · jaargang 1 · nummer 1 · P602487
v.u.: Caroline Copers, Hoogstraat 42, 1000 Brussel
Retour: Linx+ vzw, Hoogstraat 42, 1000 Brussel DRIEMAANDELIJKS MAGAZINE VAN LINX+ SEPTEMBER 2026
IJS G R OT E P R SO CIALE FIE F OTO G R A ZIE PAGIN
A 18
Interview: Frans Wuytack
Haal meer uit Samen Solidair Vrijwilligersdag p.7 • Zaal Missione p.8 • Loud Needles p.20
PB- PP B- 63
BELGIE(N) - BELGIQUE
KRUISWOORD
1
1. Jeugdbeweging waar Guy Brinckman actief was
2
2. Architect van het Volkshuis in Brussel (familienaam)
3
3. Bestuurder bij Linx vzw (voornaam)
4
4. Hier werkte Frans Wuytack als 14-jarige 5
5. Hier gidsen we op 31 oktober
6
6. Zaal waar het Genks Citékoor repeteert 7
7. Hier kan je naar expo ‘Nooit meer oorlog?’
8
8. Winnaar GPSF 2026 (voornaam)
9
9. Vorm van online fraude
10
10. Actrice die Noor speelt in ‘Porte Bagage’ (voornaam) 11
11. Film die je kan vertonen bij Samen Solidair
LINXUIT LEZEN LOONT! Alle antwoorden vind je in deze Linxuit. Stuur het woord dat we zoeken voor 1 december 2026 naar info@linxplus.be of Linx+, Hoogstraat 42, 1000 Brussel. Vermeld duidelijk je naam en adres. Onder alle juiste inzendingen verloten we een exemplaar van het boek ‘Midnight Taxi Pancho’ van Yilmaz Kursun (zie p. 23). Succes!
COLOFON
WINNAAR VORIG KRUISWOORD ‘Fietskoeriers’ was het woord dat we zochten. Marc Van Waeyenberghe uit Gent is de gelukkige winnaar van het boek ‘Wie betaalt, mag vervuilen’ van Mira Sys & Ties Gijzel. Veel leesplezier!
Driemaandelijks magazine van Linx+ vzw. 2026 • jaargang 6 • nummer 3
Linxuit is gratis voor vrijwilligers van Linx+. Andere geïnteresseerden kunnen zich abonneren voor 12,50 euro per jaar op BE79 8777 9643 0233. Medewerkers en contact Linx+, Hoogstraat 42, 1000 Brussel tel. 02 289 01 80 info@linxplus.be, www.linxplus.be beryl.vervloet@linxplus.be els.rits@linxplus.be joken.deknopper@linxplus.be marc.spruyt@linxplus.be sandra.temmerman@linxplus.be tom.desterke@linxplus.be Verantwoordelijke uitgever Miranda Ulens, Hoogstraat 42, 1000 Brussel Omslag Foto omslag: Bezoek aan het Fransmansmuseum in Koekelare. © Linx+
Linx+ in jouw regio Antwerpen / Mechelen+Kempen stien.verbelen@linxplus.be Limburg carla.verdingh@linxplus.be Oost-Vlaanderen hendrik.braet@linxplus.be, sabrina.meijs@linxplus.be Vlaams-Brabant wim.lahou@linxplus.be West-Vlaanderen fabienne.girolami@linxplus.be Coördinatie en eindredactie: Marc Spruyt Opmaak: Rudi De Rechter
www.linxplus.be www.linxplus.be/nieuwsbrief www.facebook.com/linxplus www.instagram.com/linxplus
Abonnementen en adreswijzigingen info@linxplus.be of Linx+ tav Els Rits, Hoogstraat 42, 1000 Brussel. Druk Graphius / gedrukt op Circle offset (milieuvriendelijk en 100% gerecycleerd) papier
MAAK KENNIS MET
Tessa Groen Wie zijn de mensen achter Linx+ en wat drijft hen om zich te engageren? In deze rubriek laten we bestuurders van Linx+ vzw aan het woord over hun parcours, hun motivatie en hun kijk op onze organisatie. Kan je jezelf even kort voorstellen? Tessa Groen: “Ik ben onderzoeker aan een hogeschool en werk aan gezondheidscommunicatie. Sinds 2024 ben ik lid van het bestuursorgaan van Linx+. Voor mij is het belangrijk dat er plekken zijn waar mensen samenkomen rond waarden en idealen die ruimte geven aan wat boven het dagelijkse uitstijgt. Wat ik sterk vind aan het huidige bestuursorgaan is de diversiteit aan profielen en achtergronden. Daardoor kan je vanuit je eigen expertise iets betekenen, terwijl je tegelijk veel leert van anderen.” Hoe kijk je naar het nieuwe beleidsplan en het politiek getouwtrek rond het decreet sociaal-cultureel werk? Hoe moet Linx+ zich hierin opstellen? Tessa: “Het sociaal-cultureel werk staat vandaag onder grote druk. Door de huidige subsidiesituatie wordt het steeds moeilijker om duurzaam vooruit te kijken. De organisatie bevindt zich in een uitdagende context, met voortdurend veranderende en strengere eisen, maar tegelijk ook in een positie waarin veel mogelijk is en mogelijk wordt gemaakt. Toch heeft Linx+ met Sandra als coördinator en het team, een stevig traject afgelegd en ligt er een toekomstgericht beleidsplan. Dat zie je in het
Het sociaal-cultureel werk staat vandaag onder grote druk. Door de huidige subsidiesituatie wordt het steeds moeilijker om duurzaam vooruit te kijken. Tessa Groen
brede aanbod dat mensen samenbrengt rond uiteenlopende thema’s: van gegidste historische wandelingen tot expo’s, filmvertoningen en boekpresentaties. De gesprekken met ma© ISABELLE PATER kers en denkers op die evenementen zulke momenten extra waardevol, zijn een waardevolle verdieping. Een bijzonder geslaagde activiteit omdat je er de mensen ontmoet die vond ik dan ook de filmvertoning van elke dag de werking van Linx+ mee The Cost of Growth aan Vlaamse uni- vormgeven. versiteiten en hogescholen. Linx+ Tot slot wil ik graag het spel Samen wist daar een moeilijk te bereiken, Solidair aanraden. Je staat zelden stil geëngageerd publiek van ruim 2.300 bij het belang van sociale zekerheid, studenten samen te brengen en zo tot je er zelf op moet terugvallen. Dit bij te dragen aan het maatschappelijk spel laat je in een uurtje samen met debat over groei en rechtvaardigheid.” andere spelers nadenken over sociale Naar welke Linx+ activiteit kijk je keuzes in hypothetische situaties die dit jaar uit? in het leven kunnen voorvallen. Het Tessa: “Onlangs woonde ik de prijs- biedt inzicht en reflectie op ons huidiuitreiking van de Grote Prijs Sociale ge sociale zekerheidstelsel, hoe dat tot Fotografie bij in Gent. Het werk van stand gekomen is en waarom het bede laureaten was indrukwekkend en langrijk is om dat in stand te houden.” divers. Voor mij als bestuurslid zijn Welke protestsong mag niet ontbreken? ‘The Times They Are A-Changin’ zong Bob Dylan al in de jaren zestig. ‘Geef me werk, werk, werk’ zong Walter Grootaers in de jaren tachtig. Maar welke nummers over ongelijkheid, vrede of solidariteit geven jou vandaag nog kippenvel? Welke liedjes roepen herinneringen op aan strijd, solidariteit en verandering? Dit najaar maken we een grote Samen Solidair Quiz, geïnspireerd op onze expo over de strijd voor de sociale zekerheid. En daar hoort natuurlijk
muziek bij. Hiervoor zoeken we inspiratie. Welke protestsongs mogen volgens jou absoluut niet ontbreken? Van klassieke strijdliederen tot recente nummers die je raken: stuur ons jouw favorieten door. Wie weet duiken jouw suggesties straks op in de quiz. De quiz zal je later kunnen uitlenen. Mail je lijstje naar fabienne.girolami@linxplus.be. Lees meer over Samen Solidair op p.10.
3
1
2
3
4
6 5
8 7
AFDELINGSNIEUWS
1 Op zaterdag 20 juni 2026 orga-
7 Linx+ DOCA, Linx+ Brugge S
niseerde Linx+ Tongeren een BBQ ten voordele van de Mediclowns. Mediclowns brengen betoverende bezoekjes aan zieke kinderen. Dankzij de gezellige avond en de steun van alle aanwezigen mochten we een mooie cheque van 2000 euro overhandigen aan de Mediclowns.
en S-Plus Sport Brugge organiseerden op vrijdag 28 augustus 2026 de ‘Jan Samson Classic Tour Fietsbarbeque’. Helaas waren de weergoden niet gunstig gezind en viel de fietstocht in het water. Gelukkig konden de meer dan 90 aanwezigen wel nog genieten van een heerlijke barbecue.
2 Op zaterdag 11 juli 2026 trok
8 De wandelaars van Linx+ Genk
Linx+ Kordial Ieper eropuit naar het Nederlandse Zierikzee. Na een fijne busreis genoten de deelnemers van het rondslenteren in de fijne historische straten van Zierikzee en hadden de kans om enkele musea te bezoeken.
3 Ook in juli organiseerde Linx+
Groot Berlare zijn jaarlijkse ijsjesnamiddag. Genietend van een ijsje, konden de deelnemers ook de expo ‘Vrouwen in de Groote Oorlog’ ontdekken.
4 Op donderdag 6 augustus 2026
ging Linx+ Metallo’s Brugge op sportieve daguitstap naar de Westhoek. Alle deelnemers genoten van een volkssportroute langs fijne cafés met o.a. schijfwerpen, boltra, golf, stangenbiljart én smakelijke verwennerijen.
5 De leden van Linx+ Fotogroep
Mikpunt uit Antwerpen genoten op maandag 17 augustus 2026 van een fantastische barbecue met ijsjeskar. Ook de weergoden waren de Linx+ leden goedgezind op deze zomeravond.
6 Op zaterdag 22 en zondag 23
augustus 2026 organiseerde Linx+ LKC (Limburgse Keverclub) een evenement waarbij het rijke verleden van de automobiel centraal stond. Bezoekers konden zich onderdompelen in een stukje autogeschiedenis. Van stijlvolle klassiekers tot bijzondere exemplaren uit vervlogen tijden.
gingen de hele zomer lang elke maandag op pad. Zo ontdekten ze samen heel wat mooie plekjes in Limburg. Ook werd er om de twee weken op vrijdag gefietst. Zo werd het een actieve en gezellige zomer vol beweging, ontspanning en mooie ontdekkingen!
OPROEP Wil jij jouw activiteit in de volgende Linxuit zien verschijnen? Bezorg dan een kort verslag én foto van je evenement aan je regionale afdelingsondersteuner. Vermeld zeker wat, waar en wanneer. Vertel ook iets over hoe het verliep en of de deelnemers tevreden waren. Op die manier inspireer je andere afdelingen en zet je je eigen afdeling in de kijker!
WIST JE DAT… je als Linx+ afdeling voortaan zelf je activiteiten kan aankondigen op onze website? Zo maak je extra reclame! Surf naar www.linxplus.be/ aankondigen en vul alle gegevens in. Hulp nodig hierbij? Contacteer dan je regionale afdelingsondersteuner. Enkel activiteiten die openstaan voor een breed publiek en herkenbaar zijn als Linx+ activiteit worden opgenomen.
OP KOMST Linx+ Eeklo, nog tot 01/10/2026: Fotowedstrijd ‘Mantelzorger in beeld’ en expo Linx+ De Brug Roeselare, 09/10/2026: Infonamiddag ‘Zorgvolmacht en erfenisrechten’ Linx+ Oudenburg, 16/10/2026: Boekvoorstelling ‘De macht achter AI’ met Jurgen Masure Linx+ De Brug Roeselare, 16/10/2026: Busreis daguitstap Henegouwen - ‘Mahymobiles en Brouwerij Omer’ Linx+ Genk, 17/10/2026: Uitstap met gids naar Eupen; 26/11/2026: Boekvoorstelling ‘Kort door de bocht’ met Bert Engelaar Linx+ ‘t Virveld, 17/10/2026: Achter de schermen van Natuurhulpcentrum Oudsbergen; 21/11/2026: Bezoek aan Diest Linx+ Oostende: 20/10/2026: Infonamiddag ‘Veilig digitaal: over QR-codes, itsme, 4411…’ Linx+ Egelantier (Heist), 23/10/2026: Daguitstap naar Calais en Clairmarais; 13/11/2026: Bezoek Belle Epoque Centrum Blankenberge Linx+ Fotogroep Mikpunt (Antwerpen), 24-25/10/2026: Foto-expo ‘Fantasies en memories’ Linx+ Oostende: 17/11/2026: Filmnamiddag Linx+ Kortrijk, 26/11/2026: Chambres d’amis met Jurgen Masure over ‘De macht achter AI’ Linx+ Brugge B Onderweg, 04/12/2026: Gezellige quiz-avond in Assebroek Linx+ Biz’art (Torhout): 12/12/2026: Finale ‘Biz’art Rock Clash ‘26’ Linx+ De Brigade (Veurne), 14/12/2026-17/01/2027: Expo Samen Solidair ¢ Meer info: www.linxplus.be
¢ Zoek je tips om activiteiten te organiseren, of wil je weten hoe je geld in het bakje van jouw afdelingskas kan krijgen? Bezoek dan onze inspiratiegids op www.linxplus.be/inspiratiegids.
5
DEELNEMER IN DE KIJKER
Guy Brinckman: “Het café heeft me het perspectief van de ander gegeven” Wie zijn de mensen die deelnemen aan Linx+ activiteiten? In deze rubriek delen deelnemers hun verhaal, hun motivatie en wat Linx+ voor hen betekent.
Guy Brinckman naast zijn winnende foto in 2023 tijdens een expo in het Warandepark in Brussel. FOTO: SONNY PLASSCHAERT
Wie ben je? “Ik ben Guy Brinckman. Ik ben in de eerste plaats een gezinsman. Ik geniet van tijd spenderen met mijn vrouw Yoka, mijn drie kinderen Femke, Lobke en Nienke. Ik ben ondertussen ook grootvader van Toon. Ik moet toegeven dat ik naast een gezinsman ook een vakidioot ben. Ik ben thuisbegeleider van mensen met een niet-aangeboren hersenletsel en doe dit met een ontzettend grote passie. Ik probeer de verhalen van deze mensen niet onder mijn huid te laten kruipen, maar dat is soms moeilijk. Het sociaal engagement in mijn job is essentieel voor mij. Bovendien ben ik ook altijd politiek actief geweest in Torhout.” Hoe ben je in contact gekomen met Linx+? “Als tiener had ik een donkere kamer om foto’s te ontwikkelen. Die passie ben ik verloren tijdens het studeren, werken, kinderen opvoeden en verbouwen. Een paar jaar geleden hervatte ik deze passie en begon ik deel te nemen aan fotografiewedstrij-
6
Linxuit • SEPTEMBER 2026
den. Op zoek naar een nieuwe wedstrijd kwam ik bij Linx+ terecht. In 2023 won ik de wedstrijd Bewogen Fotografen, tot mijn grote verrassing.”
Waar komt je sociaal engagement vandaan? “Zowel vanuit de Chiro als vanuit de plek waar ik opgroeide. De Chiro waar ik mijn jeugd doorbracht, was erg links geëngageerd. Ik ging ooit op Chirokamp in Marseille en bij de terugkeer mochten we niet zingen van de buschauffeur. De hoofdleider ging hier tegenin, maar werd uiteindelijk uit de bus gezet. We kwamen van een kamp waarbij het centrale thema politieke solidariteit was. De hoofdleider zei: ‘zijn jullie solidair met mij?’ Alle kinderen zijn van de bus gestapt in Brussel en de chauffeur is zonder ons verder gereden. Mijn eerste daad van activisme! Blijkbaar is de man hierdoor zijn job verloren.” En de plek waar je opgroeide? “Ik ben opgegroeid in het café van mijn moeder. Ik zag mijn moeder iedereen een luisterend oor bieden. Dat heeft me geleerd dat alle mensen gelijk zijn, los van hun sociale status. Een paar maanden later zat die buschauffeur aan de toog van mijn moeder. Ze riep me naar beneden om
Uit de reeks ‘Menselijkheid in de marge’ waarmee Guy Brinckman deelnam aan de GPSF dit jaar. Bekijk meer op www.linxplus.be/gpsf.
CYBERVEILIGHEID
Ik ben opgegroeid in het café van mijn moeder. Ik zag mijn moeder iedereen een luisterend oor bieden. Dat heeft me geleerd dat alle mensen gelijk zijn, los van hun sociale status. Guy Brinckman
naar zijn verhaal te luisteren. Hij vertelde dat hij, terwijl wij luidkeels aan het zingen waren, in de voorgaande 48 uur slechts tien uur had geslapen. Hij had ontzettende hoofdpijn en kon daarom niet verdragen dat de hele bus aan het zingen was. Zoals je ziet: het café heeft me het perspectief van de ander gegeven. Ik mocht niet zelf kiezen wat ik zou studeren en werd uiteindelijk drukker. Aangezien ik dit niet graag deed, was ik er ontzettend slecht in. Ik wou eigenlijk voor eeuwig Chiroleider zijn. Vanuit deze drang naar menselijke connectie werd ik begeleider van mensen met een beperking. Na mijn huwelijk heb ik me negen jaar lang als werkstudent omgeschoold tot orthopedagoog.” Nam je vanuit dit engagement dit jaar deel aan de Grote Prijs Sociale Fotografie (GPSF)? “Dat sociaal engagement komt inderdaad ook naar boven in mijn fotografie. Mijn inzending toonde de vaste verblijvers in het Ravenhofpark in Torhout. Ik fotografeerde zeven maanden lang Peter en zijn kompanen. Een groep mensen die door de samenleving als ‘in de marge’ wordt bestempeld, maar tussen de bomen en banken een eigen logica en ritme gevonden hebben. Ik maakte een connectie met deze mensen, maar ik begrijp waarom anderen daar geen behoefte aan hebben. Elke foto die ik neem is een engagement ten aanzien van de gefotografeerde en de kijker. Met mijn GPSF-inzending wilde ik het stigma doorbreken dat rond Peter en zijn makkers hangt. Mijn foto’s moeten dingen in beweging brengen.” → Tom Desterke
Laat je niet vangen door slimme oplichters Een sms van je bank. Een mail over een pakje dat onderweg is. Een dringende vraag om in te loggen. Op het eerste gezicht lijken ze betrouwbaar, maar soms schuilt er een oplichter achter. Tijdens de Linx+ Vrijwilligersdagen leerden deelnemers hoe cybercriminelen te werk gaan en vooral: hoe je voorkomt dat je in hun val trapt. Even snel een pakje opvolgen, een rekening betalen of een bericht van de bank controleren. Het zijn handelingen die we vaak automatisch uitvoeren. En precies daarop spelen oplichters in. Met overtuigende e-mails, sms’jes, telefoontjes en professioneel ogende websites proberen ze persoonlijke gegevens te bemachtigen of mensen geld afhandig te maken. Waarom online fraude zo goed werkt Online fraude is al jaren een van de meest voorkomende vormen van criminaliteit. Cybercriminelen worden daarbij steeds slimmer. Hun berichten bevatten officiële logo’s, lijken afkomstig van vertrouwde organisaties en spelen handig in op gevoelens van nieuwsgierigheid of tijdsdruk. Daardoor wordt het steeds moeilijker om echt van vals te onderscheiden. Tijdens de Linx+ Vrijwilligersdagen, in september dit jaar in Brugge en Genk, stond digitale veiligheid dan ook op het programma. In een interactieve sessie liet Aaron Le Rycke van Aaronimo de deelnemers kennismaken met de wereld van phishing, online oplichting en informatieveiligheid. Aan de hand van herkenbare voorbeelden werd duidelijk hoe fraudeurs te werk gaan en hoe je verdachte situaties sneller kan herkennen.
nele of verzonnen nieuwsberichten naar dubieuze websites te lokken. Bij catfishing maakt iemand een vals profiel aan op sociale media of een datingplatform om het vertrouwen van anderen te winnen en soms geld of persoonlijke informatie los te krijgen. Hoe bescherm je jezelf? Gelukkig kan je jezelf met enkele eenvoudige maatregelen goed beschermen: → Klik niet zomaar op links of bijlagen in onverwachte berichten. → Surf naar je bank of online diensten door zelf het webadres in te typen of de officiële app te gebruiken. → Controleer afzenders kritisch en wees alert voor taal- of vormfouten. → Meld verdachte berichten via verdacht@safeonweb.be. → Gebruik waar mogelijk tweestapsverificatie (2FA). → Kies voor sterke, unieke wachtzinnen en gebruik eventueel een wachtwoordmanager. → Verander wachtwoorden onmiddellijk na een datalek. → Deel nooit verificatiecodes die je via sms of een app ontvangt. Controleer of je gegevens gelekt zijn Benieuwd of jouw e-mailadres ooit betrokken was bij een datalek? Via www.haveibeenpwned.com kan je dit eenvoudig controleren.
Phishing, smishing en andere valstrikken Eerst nadenken, daarna klikken De bekendste vorm van online fraude blijft phishing: berichten die Digitale technologie biedt enorme zogenaamd afkomstig zijn van een mogelijkheden, maar vraagt ook om bank, pakjesdienst of overheidsin- waakzaamheid. Door kennis te delen stantie en je naar een valse website en alert te blijven, maken we het opleiden. Daar word je gevraagd om in lichters een stuk moeilijker. Want onte loggen of persoonlijke gegevens in line veiligheid begint vaak met één te vullen. Ook smishing, dat is phis- eenvoudige reflex: eerst nadenken, hing via sms of chatberichten, komt daarna klikken. steeds vaker voor. → Joken Deknopper Daarnaast zijn er andere valkuilen. Zo probeert clickbait je met sensatio7
BONDING EN BRIDGING IN DE PRAKTIJK
Zaal Missione: een buurtplek in Waterschei Vrijwilligerswerk draait om verbinding, zowel binnen een groep als met andere organisaties en gemeenschappen. In deze Linxuit-reeks laten we je kennismaken met verschillende praktijkvoorbeelden. In Waterschei ligt Zaal Missione, de repetitieruimte van het geliefde Genks Citékoor. Samen met Linx+ Genk organiseren ze regelmatig activiteiten. In het café van zaal Missione vertellen Bernard, Diego en Michelle over het Citékoor en de rol die de zaal speelt in de buurt. Hoe is het Citékoor ontstaan? Diego: “We zijn ontstaan vanuit het Genks Citétheater eind jaren 1980. Nadat de theatergroep uit elkaar viel, bleef er een kern van zangers over. Toen noemden we onszelf Ad Hoc. Sinds een jaar of twintig zijn we het Genks Citékoor. We zijn nu met dertig mensen.” Dat is een flink getal! Diego: “Ja, het is heel plezant om bij het Citékoor te zitten. We amuseren ons én we brengen een boodschap over. Dat doen we door vooral volks-
en strijdliederen te zingen. We zongen eerst vaak in het Italiaans, maar tegenwoordig zingen we ook in andere talen, zoals het Spaans en het Portugees.” Waarom zingen jullie strijdliederen? Diego: “Dat zit in ons DNA! De geschiedenis van de mijnen leeft nog sterk in Genk.” Bernard: “En we willen inhoud bieden aan de mensen die naar ons luisteren, en hen inspireren. We halen zelf ook inspiratie uit allerlei internationale liederen. Mijn ouders waren socialisten, dus dat heb ik van hen meegekregen. We willen de strijdliederen behouden. Ze worden nog gezongen in 1 mei-optochten, maar we merken dat jongeren hier minder in geïnteresseerd zijn.” Jullie repeteren in zaal Missione in Genk. Hoe belangrijk is deze zaal als
Diego, Bernard en Michelle van het Genks Citékoor
8
Linxuit • SEPTEMBER 2026
We amuseren ons én we brengen een boodschap over. Dat doen we door vooral volksen strijdliederen te zingen. We zongen eerst vaak in het Italiaans, maar tegenwoordig zingen we ook in andere talen, zoals het Spaans en het Portugees.” Diego
ontmoetingsplek voor jullie en voor de buurt? Diego: “Het is een belangrijke plek voor de gemeenschap. De meeste mensen die gebruikmaken van de zaal wonen hier in de omgeving. Wij gebruiken de zaal als repetitieruimte voor het Citékoor, anderen gebruiken het om te sporten of creatieve activiteiten te doen. Er worden hier ook
“Het is een belangrijke plek voor hun gsm zitten. Dat is jammer, maar veel feestjes gevierd. De zaal krijgt subsidies van de stad en staat open dat is de realiteit.” de gemeenschap” voor de hele buurt.” Diego Bernard: “Ja, er worden veel bijeenHoe ziet de toekomst van het Citékomsten georganiseerd. Voor de Itakoor eruit? liaanse gemeenschap is het ook een Bernard: “We zijn een stabiele belangrijke plek voor communiefeesgroep en we gaan ons best doen dat ten en kerst- en nieuwjaarfeesten. gaan samen op stap naar een ande- zo te houden. Er staat een aantal soOok de Italiaanse vakbondsmensen re Linx+ groep. We organiseerden bij- ciaal bewogen optredens op de agenorganiseren hier bijvoorbeeld eet- voorbeeld de sociale filmavond met da, en dat gaan we blijven doen. Het de film Io Capitano, een indrukwek- zou leuk zijn om binnen de socialistiavonden.” Michelle: “Deze zomer organiseren kende film over twee jongeren die sche beweging ook meer te gaan zinwe een barbecue met de ACLI (Asso- een gevaarlijke reis ondernemen om gen, bijvoorbeeld door mee te doen ciazioni Christiane Lavoratori Italia- naar Europa te komen. Soms zingen aan de 1 mei-activiteiten. Een beetje ni, nvdr.). Dan kunnen mensen aller- we met het Citékoor om geld op te ha- meer cultureel erfgoed naast die molei gerechtjes uitproberen en nieuwe len voor een goed doel. We vragen derne muziek!” 100 euro voor onze optredens, zodat smaken leren kennen.” → Beryl Vervloet het toegankelijk blijft. Op andere moMet welke organisaties werken jullie menten willen we bijdragen aan bewustwording, zoals tijdens de Vredessamen en wat voor activiteiten Ben je benieuwd naar het reperweek dit jaar.” organiseren jullie? toire van het Citékoor? Of wil Diego: “We zijn uitgenodigd om te je een benefietavond organiseBereiken jullie ook jongeren? komen zingen tijdens de Vredesweek. ren samen met het Citékoor en Bernard: “Niet als deelnemer van Dan gaan we meedoen aan de liedeLinx+ Genk? Neem dan contact renavond. We werken ook vaak sa- het Citékoor, maar er komen wel jonop met Bernard Glowacki via gere mensen naar ons luisteren. We men met de ACLI.” glowackibernard3@gmail.com of Bernard: “Het Citékoor doet veel merken dat de cultuur is veranderd 0498 50 34 81. samen met Linx+ Genk. We orga- en jongeren tegenwoordig wat minniseren quizzen en filmavonden of der sociale voeling hebben en veel op
9
SAMEN SOLIDAIR
Meer halen uit Samen Solidair Met Samen Solidair ontwikkelde Linx+ een expo en een spel over de sociale zekerheid. Samen Solidair zet deelnemers aan het denken over het ontstaan, het actuele belang en de toekomst van onze sociale zekerheid. Wil je als afdeling nog een stap verder gaan? Combineer de expo of het spel met een film, spreker, gesprekstafel of workshop. Zo geef je extra diepgang aan het thema en maak je meer ruimte voor ontmoeting, gesprek en debat. Filmavond met stof tot nadenken Een film maakt de verhalen achter de sociale zekerheid tastbaar. Wij stelden een lijst samen van 17 films, zowel Belgische als internationale. Kies bijvoorbeeld voor Misère au Borinage, Rosetta, Grensland of I, Daniel Blake. Deze films tonen hoe werkloosheid, armoede, ziekte en sociale bescherming het leven van mensen beïnvloeden. Sluit af met een nabespreking en laat deelnemers linken leggen met de uitdagingen van vandaag. Gesprekstafels vol echte ervaringen Organiseer na een infosessie of bezoek aan de expo enkele gesprekstafels waar deelnemers in kleine groepen verder praten. Thema’s genoeg: Beschermt sociale zekerheid mensen nog voldoende tegen armoede? Wat betekent een waardig pensioen? Hoe kijken we naar langdurige ziekte of ver-
grijzing? Gesprekstafels brengen verschillende ervaringen samen en zorgen vaak voor verrassende inzichten. Nodig een spreker uit Koppel je activiteit aan een gastspreker. Die kan historische achtergrond, actuele cijfers of persoonlijke verhalen toevoegen. Er zijn sprekers rond ziekte en gezondheid, werkloosheid, pensioenen, sociale strijd, armoede en ongelijkheid. Ook auteurs, onderzoekers en vormingsmedewerkers van partnerorganisaties kunnen een bijeenkomst verrijken met kennis én stof tot discussie. Duik in de geschiedenis van sociale strijd De sociale zekerheid kwam er niet vanzelf. Organiseer een lezing over de arbeidersbeweging, de strijd voor sociale rechten of de geschiedenis van armoede en ongelijkheid. Zo ontdekken deelnemers hoe eerdere genera-
Expo Samen Solidair trekt door Vlaanderen Nieuw bij de expo: Test je kennis Solidair een helder antwoord. Kom met de mini-quiz ontdekken hoe generaties werkenBij de expo hoort voortaan ook een den stap voor stap sociale rechten afmini-quiz. Met het quizblad in de dwongen en waarom solidariteit ook hand gaan deelnemers op zoek naar vandaag nog het verschil maakt. antwoorden tussen foto’s, affiches en getuigenissen. Onderweg ontdekken → 1/10 – 15/11 2026: Saamo Antwerpen ze verrassende feiten over stemrecht, → 1 – 28/10 2026: Artevelde hogekinderbijslag, betaalde vakantie en school Gent andere sociale rechten die vandaag → 23/10 – 1/11 2026: Filmhuis Klappei vaak vanzelfsprekend lijken. Antwerpen → 30/10 – 1/11 2026: Drongen De expo reist de komende maan- → 16 – 27/11 2026: Menen den langs verschillende locaties → 21/11 – 3/12 2026: UCLL Hasselt in Vlaanderen → 6 – 2/12 2026: ACOD Hasselt Waarom bestaat onze sociale zeker- → 14/12 – 17/1 2027: Veurne heid? Welke strijd ging eraan vooraf? En wat staat er vandaag op het spel? Meer info: www.linxplus.be Op die vragen geeft onze expo Samen
10
Linxuit • SEPTEMBER 2026
Les Dames Blanches is een van de 17 films uit onze inspiratiegids bij Samen Solidair.
ties zich organiseerden voor betere levensomstandigheden en welke lessen die geschiedenis vandaag nog biedt. Maak het interactief Niet elke activiteit hoeft een klassieke lezing te zijn. Denk aan een workshop, een vorming of een ervaringsgericht parcours. Een rolstoelparcours, een sessie over betaalbare gezondheidszorg of een workshop rond mantelzorg maakt maatschappelijke thema’s concreet en herkenbaar. Mensen leren niet alleen met hun hoofd, maar ook door te ervaren. Combineer ontmoeting met inhoud Een eenvoudige formule werkt vaak het best: eerst een korte infosessie, daarna koffie en taart, gevolgd door gesprekken aan tafel. Die combinatie van inhoud en ontmoeting zorgt ervoor dat deelnemers hun eigen ervaringen delen, naar elkaar luisteren en samen nadenken over de toekomst van solidariteit. Dat is precies waar Samen Solidair om draait. Op zoek naar inspiratie? Op www. linxplus.be/samensolidair vind je de volledige lijst met films, sprekers, gespreksmethodieken en extra materiaal om zelf aan de slag te gaan. Wist je dat je de expo gratis kan ontlenen? Als Linx+ afdeling kan je ook het spel gratis ontlenen. Het spel aankopen kan voor 50 euro. Meer info bij je regionale afdelingsondersteuner.
BLIK HISTORIK
Gids in de kijker: Geert Onraedt Achter elke Blik Historik-uitstap staat een gids met een passie voor geschiedenis. Dit keer zetten we Geert Onraedt in de kijker. Deze West-Vlaming gidste deze zomer in Koekelare en neemt deelnemers op 31 oktober mee naar de Westhoek. Een gesprek over sociale geschiedenis, de Eerste Wereldoorlog en wat een goede gidsbeurt onvergetelijk maakt. Wie is Geert Onraedt? Geert: “Ik woon in West-Vlaanderen in het landelijke Aartrijke met mijn vrouw Stefanie en mijn twee dochtertjes Noor (4 jaar) en Roos (2 jaar). Ik ben actief binnen de vakbond en bij diverse linkse socio-culturele verenigingen. Ik werk bij Fedasil, dat asielzoekers opvangt. In mijn vrije tijd hou ik me bezig met lezen en muziek beluisteren én spelen.” Je gidste voor Linx+ deze zomer in Koekelare. Hoe was dat? Geert: “Ik gidste in het Fransmansmuseum en het Käthe Kollwitz museum in Koekelare. In het verleden deed ik dat al met groepen, scholen of verenigingen die een bezoek wilden brengen aan de slagvelden van de Eerste Wereldoorlog in West-Vlaanderen en Frankrijk. Hoewel ik veel bezig ben met sociale geschiedenis moest ik mij toch grondig voorbereiden. Over seizoensarbeid wist ik echt niet veel. Gelukkig vond ik voldoende literatuur en getuigenissen over dit thema.” Wat motiveert je om te gidsen bij Linx+? Geert: “Gidsen vind ik bijzonder boeiend. Je hebt (bijna altijd) een gemotiveerd publiek. Dat voor Linx+ kunnen doen rond het thema sociale geschiedenis schenkt me extra voldoening én ik steek er zelf nog wat van op. Ook de interactie met de groep levert soms interessante inzichten op.” Op 31 oktober 2026 gids je opnieuw voor ons in de Westhoek. Wat mogen we daar verwachten? Geert: “Die gidsbeurt speelt zich af in het Ieperse. Het is een daguitstap naar enkele belangrijke sites die een rol speelden in het oorlogsjaar 1917. Naast de zuivere militaire gebeurte-
nissen (mijnenslag, Derde Slag om Ieper) gaat het ook over de impact van oorlog op de mensen zelf: het dagdagelijks overleven van soldaten in extreme omstandigheden, de kameraadschap, het contact van de lokale bevolking met troepen van alle nationaliteiten, de totale vernietiging van een streek én de gevolgen daar-
van tot op vandaag. Onderwerpen die in onze wankele wereld heel relevant zijn.” Kan je al iets verklappen over het parcours door de Westhoek? Geert: “Ruim 100 jaar na het einde van de oorlog leeft de regio Ieper nog altijd met de gevolgen: de ‘iron harvest’ (niet-ontplofte munitie die ook vandaag voor gevaar zorgt); het regelmatig vinden van lijken van soldaten die geen graf hebben gekregen. De oorlog hertekende ook de geografie van de streek: een rustige vijver blijkt een oude mijnkrater… en natuurlijk de ontelbare oorlogsbegraafplaatsen. We starten in Ieper; na de oorlog compleet vernield maar door een vastberaden bevolking volledig heropgebouwd. Dan gaat het via enkele sites van de mijnenslag en de Derde Slag om Ieper (Hill 60, Caterpillar, Sanctuary Wood) naar de bewaarde loopgraven van Bayernwald om te eindigen op de indrukwekkende begraafplaatsen Tyne Cot (Commonwealth) en het Duitse Langemark.” Tickets voor deze daguitstap per bus verkrijgbaar via www.linxplus.be
Wandel mee met Blik Historik Leer je graag iets bij tijdens een wandeling en ben je geïnteresseerd in sociale geschiedenis? Dan zijn onze Blik Historik-wandelingen een aanrader voor jou. Meewandelen kan voor 10 euro, of 2 euro met het UiTPAS-kansentarief. Inschrijven doe je via www.linxplus.be. Sommige wandelingen zitten snel vol, dus wacht niet te lang. zaterdag 3 oktober
Hoboken - Moretusburg
zondag 4 oktober
Brugge – queer wandeling
zaterdag 17 oktober
Antwerpen – armoedewandeling
zondag 31 oktober
Westhoek – daguitstap
zondag 8 november
Leuven – stadsbegraafplaats
zaterdag 14 november
Genk – diverse stad
zaterdag 5 december
Mechelen – vrouwenwandeling
Zelf op stap met een groep collega’s, vrienden, familie… Boek dan één van onze 30 groepswandelingen: www.linxplus.be/groepsaanbod. Linx+ afdelingen kunnen één wandeling gratis boeken!
11
BLIK HISTORIK
Meer dan steen en staal: het verdwenen Volkshuis van Brussel
Wie vandaag in Brussel over het Emile Vanderveldeplein wandelt, ziet weinig dat nog herinnert aan het Volkshuis van Victor Horta. Nochtans stond hier ooit een gebouw dat veel meer was dan bakstenen, staal en glas. Het Volkshuis was een ontmoetingsplek, een huis van solidariteit, een cultureel centrum, een vakbondslokaal, een coöperatieve winkel én een symbool van de arbeidersbeweging. De sloop ervan in 1965 geldt nog altijd als een van de grootste stedelijke vergissingen uit de Brusselse geschiedenis. Een huis voor het volk Toen het nieuwe Volkshuis in april 1899 werd ingehuldigd, stroomden op twee dagen tijd bijna 100.000 bezoekers toe. Het gebouw, ontworpen door Victor Horta, moest een thuis worden voor de snel groeiende socialistische beweging. Het stond op de grens van de Marollen en bracht allerlei functies onder één dak. Op het gelijkvloers vonden mensen een bakkerij, slagerij, kruidenierszaak, kledingwinkel en een groot café. Op de verdiepingen zaten de Belgische Werkliedenpartij en de vakbonden.
12
Linxuit • SEPTEMBER 2026
en solidariteitsacties vertrokken vanuit het Volkshuis. Tussen de twee wereldoorlogen bleef het gebouw een bruisend centrum. Het ondersteunde arbeidersgezinnen, bood ruimte aan culturele activiteiten en gaf hulp aan vluchtelingen en vervolgden.
Onder het dak bevond zich een indrukwekkende zaal die plaats bood aan duizenden bezoekers. Mensen kwamen er niet alleen om Waarom het Volkshuis verdween te vergaderen. Ze kwamen er brood Na de Tweede Wereldoorlog verkopen, een krant lezen, een concert bijwonen, een politieke discussie anderde Brussel snel. De coöperavoeren of simpelweg bekenden ont- ties verloren terrein, nieuwe winkelmoeten. Werk, ontspanning, cultuur vormen kwamen op en veel organien maatschappelijke betrokkenheid saties kregen eigen gebouwen. Het liepen er door elkaar. Het gebouw Volkshuis, ooit het kloppende hart vormde een dagelijkse ontmoetings- van een brede beweging, werd steeds plaats waar arbeiders elkaar vonden minder gebruikt zoals oorspronkelijk bedoeld. De Belgische Socialistische en waar solidariteit tastbaar werd. Ook grote momenten uit de ge- Partij verhuisde naar een andere loschiedenis van de arbeidersbeweging catie en ook het ABVV organiseerde speelden zich hier af. Internationale zich elders. Daardoor groeide binnen de versocialistische congressen werden er voorbereid. Het Internationaal Socia- schillende organisaties de overtuilistisch Bureau van de Tweede Inter- ging dat het grote gebouw te duur en nationale vestigde er zijn hoofdzetel. te log was geworden. Uiteindelijk be1 mei als internationale dag van strijd sloten de betrokken afdelingen gezaen solidariteit vond vanuit die bewe- menlijk om het te verkopen. Bouwbeging haar weg naar de wereld. Tal van drijf Blaton kocht het terrein voor 25 vergaderingen, culturele activiteiten
Affiche uit 1899 voor de inhuldiging van het volkshuis in Brussel. Collectie Amsab-Instituut voor Sociale Geschiedenis
leuning en twee glasramen. De ijzeren spanten van het voormalige Volkshuis kregen een tweede leven in de Art Nouveau Zaal boven het Grand Café Horta in Antwerpen. Daarnaast zijn de oorspronkelijke bouwplannen teruggevonden. Op basis daarvan kon de Université libre de Bruxelles (ULB) in 2019 een digitale reconstructie maken van het Volkshuis. Daardoor kunnen we vandaag opnieuw zien hoe indrukwekkend het gebouw ooit was.
miljoen Belgische frank, vooral vanwege de waarde van de grond. Op dat moment klonk er wereldwijd protest. Architecten, erfgoedspecialisten en cultuurkenners wezen op het uitzonderlijke belang van het gebouw. Tijdens een internationaal congres in Venetië ondertekenWat missen we zonder zo’n den honderden deelnemers een pegebouw? titie tegen de afbraak. Hun oproep Misschien is het grootste verlies werd genegeerd. In 1965 ging de sloophamer aan het werk. Het ge- niet architecturaal, maar sociaal. Het bouw verdween volledig en maakte Volkshuis was een plek waar mensen plaats voor een kantoorgebouw dat elkaar vanzelf ontmoetten. Wie brood door velen beschouwd werd als archi- ging kopen, kwam er vakbondsmensen tegen. Wie naar een concert ging, tecturaal betekenisloos. De sloop werd later het schoolvoor- ontmoette buurtbewoners. Wie deelbeeld van wat Brusselaars “brusse- nam aan een vergadering, kwam in lisering” noemen: de afbraak van contact met cultuur, debat en engagewaardevol erfgoed in naam van eco- ment. Het gebouw bracht mensen uit nomische ontwikkeling, zonder aan- verschillende leefwerelden samen dacht voor historische, sociale of cul- rond gedeelde belangen en gemeenschappelijke dromen. turele betekenis. Het Volkshuis bood niet alleen Wat bleef er over? ruimte aan activiteiten. Het gaf vorm De afbraak betekende niet dat alles aan een gemeenschap. Het maakte onmiddellijk verloren ging. Tijdens zichtbaar dat arbeiders niet alleen de sloop werden verschillende on- werknemers waren, maar ook burderdelen zorgvuldig genummerd en gers, buurtbewoners, muziekliefhebverwijderd. Trappen, leuningen, bal- bers, lezers, ouders en mensen met kons, zuilen en andere architectura- ambities. Het gebouw ademde het le elementen verdwenen naar een op- idee uit dat samenkomen mensen slagplaats in Tervuren en later naar sterker maakt. een terrein in Jette. → Marc Spruyt Men hoopte ooit delen van het geBron: ‘La Maison du Peuple de bouw opnieuw te gebruiken of het Bruxelles, le berceau disparu des zelfs te reconstrueren. Maar dat getraditions socialistes’ van onze gids beurde niet. De jaren gingen voorbij Hendrik Vermeersch, verschenen in en veel stukken verdwenen. Sommihet tijdschrift ‘Des usines et des ge werden gestolen, andere raakten hommes’, nr. 15. beschadigd. Metaalconstructies werInfo: www.editionswalden.com. den weggehaald en als schroot verkocht. Sommige onderdelen verdwenen zelfs naar het buitenland. Bekijk hier de 3D-reconToch bestaan er nog zichtbare resstructie van het Volkshuis. ten. In metrostation Horta in Sint-Gillis zijn enkele originele elementen bewaard gebleven, waaronder een
Lokale infrastructuur in uitverkoop? De verkoop van het Brusselse Volkshuis ligt meer dan zestig jaar achter ons. Toch duikt dezelfde vraag vandaag opnieuw op in steden en gemeenten overal in Vlaanderen, zo waarschuwde De Federatie – de belangenbehartiger van het sociaal-cultureel werk – recent nog in het artikel ‘Lokale infrastructuur in uitverkoop: valkuilen en kansen’. Overal in Vlaanderen staan verenigingen, lokale besturen en gemeenschappen voor belangrijke keuzes. Gebouwen moeten gerenoveerd worden, energienormen worden strenger en budgetten staan onder druk. Verkoop of afbraak lijkt dan soms de eenvoudigste oplossing. De Federatie waarschuwt voor zulke onherstelbare inschattingsfouten. Bekijk gebouwen niet alleen als vastgoed, maar heb ook oog voor hun maatschappelijke waarde als plekken van ontmoeting, participatie en gemeenschapsvorming: “Naast budget of klimaatdoelstellingen zou ‘nabijheid’ altijd een afvinkveld moeten zijn. Stel jezelf de vraag of burgers op korte afstand een zaal hebben waar het licht altijd brandt. Een hotspot waar het gonst van de activiteit, waar verbinding nog mogelijk is en creativiteit wordt aangemoedigd. Cruciale vragen zijn dus ook: kan dit gebouw bijdragen aan de leefbaarheid van een dorp of wijk? Kunnen we bewuster inspelen op de noden van de inwoners?” www.defederatie.org
13
DAG VAN VERZET TEGEN ARMOEDE
Linx+ op Dag van Verzet tegen Armoede Op vrijdag 16 oktober 2026 doet Linx+ mee met de Dag van Verzet tegen Armoede in de Arenberg in Antwerpen. Je kan er onze foto-expo ‘Armoede anders bekeken’ bezoeken en aanschuiven voor een sessie van het spel Samen Solidair. Daarnaast staan er lezingen, workshops en ontmoetingen op het programma rond armoede en sociale uitsluiting. Expo Armoede anders bekeken Voor de fototentoonstelling Armoede anders bekeken gingen drie vrijwilligers uit verschillende buurtwerkingen van SAAMO op pad met een camera. Ze legden plekken, situaties en verhalen vast die tonen hoe armoede het dagelijks leven beïnvloedt. Onder begeleiding van Linx+ leerden de deelnemers werken met een digitaal fototoestel. Voor sommigen was dat een eerste kennismaking met fotografie. De foto’s geven een inkijk in ervaringen die vaak onzichtbaar blijven en tonen armoede vanuit het perspectief van mensen die er zelf mee geconfronteerd worden. Tijdens de Dag van Verzet tegen Armoede krijgt de tentoonstelling een plaats in de Arenberg.
Spel Samen Solidair Met het spel Samen Solidair ontdek je hoe onze sociale zekerheid werkt. Je legt een parcours af van start tot pensioen en krijgt onderweg te maken met gebeurtenissen die iedereen kunnen treffen: ziekte, werkloosheid, een arbeidsongeval, gezinsuitbreiding of pensioen. Al spelend ervaar je hoe solidariteit werkt in de praktijk. Wie tijdelijk ondersteuning nodig heeft, staat er niet alleen voor. Tegelijk maakt het spel duidelijk dat kansen en tegenslagen ongelijk verdeeld zijn. En precies daar ontstaan de gesprekken. Het spel werd ontwikkeld door Linx+ en wordt begeleid samen met vrijwilligers van SAAMO.
Ook op stap in Antwerpen Naar aanleiding van de Dag van Verzet tegen Armoede organiseert Linx+ op zaterdag 17 oktober 2026 ook de Blik Historik-wandeling Van armenzorg tot sociaal beleid. Tijdens deze gegidste wandeling ontdek je hoe Antwerpen door de eeuwen heen omging met armoede, hulpverlening en sociale bescherming. Van liefdadigheid en armenzorg tot de uitbouw van sociale rechten: de wandeling toont hoe maatschappelijke keuzes het leven van gewone mensen mee vormgaven. Meer info en inschrijven via www.linxplus.be.
Waarom deze dag? De Internationale Dag van Verzet tegen Armoede vindt elk jaar plaats op 17 oktober. Die datum verwijst naar een grote bijeenkomst in Parijs in 1987, waar meer dan 100.000 mensen aandacht vroegen voor extreme armoede, uitsluiting en schendingen van mensenrechten. Later erkenden de Verenigde Naties 17 oktober officieel als internationale actiedag. Nog altijd botsen mensen in armoede op drempels bij wonen, werk, onderwijs, gezondheidszorg en andere basisrechten. Daarom brengen organisaties als SAAMO en het Netwerk Tegen Armoede elk jaar mensen samen om die realiteit zichtbaar te maken en oplossingen bespreekbaar te maken. Ontdek het volledige programma Naast de activiteiten van Linx+ zijn er lezingen, workshops, debatmomenten en interactieve installaties waarin bezoekers kennismaken met de vaak onzichtbare realiteit van armoede. Meer informatie en het volledige programma vind je op www.arenberg.be.
© www.arenberg.be
14
Linxuit • SEPTEMBER 2026
FILM
Dagen van de Sociale Film in Antwerpen Dit najaar zet Filmhuis Klappei in Antwerpen opnieuw sociale films en documentaires in de kijker tijdens de Dagen van de Sociale Film. Het festival kiest resoluut voor films die de samenleving een spiegel voorhouden, met verhalen over mensen die hun weg zoeken, keuzes maken en grenzen verleggen. De laatste wens van Musa Linx+ krijgt dit jaar bovendien de eer om het festival te openen. Op donderdag 19 november 2026 stellen we de indrukwekkende roadmovie Porte Bagage voor. Sommige films laten je ontspannen achter in je stoel. Andere zetten je aan het denken op weg naar huis. Porte Bagage (2025) hoort zonder twijfel bij die tweede categorie. Met Porte Bagage (2025) trekken we mee op reis met Noor en haar vader Musa. Musa kampt met dementie en droomt ervan om terug te keren naar Marokko. Voor Noor, die al jaren voor hem zorgt, brengt die wens heel wat vragen met zich mee. Wat ben je elkaar verschuldigd als familie? Hoe ver reikt zorg? En wat doe je wanneer je eigen toekomst botst met de noden van iemand die je graag ziet?
Een film die raakt zonder sentimenteel te worden en die nog even blijft meereizen nadat de eindgeneriek is afgelopen. De film is het langspeeldebuut van de Nederlands-Marokkaanse regisseur Abdelkarim El-Fassi en duurt 104 minuten. De hoofdrollen worden vertolkt door Ahlaam Teg-
Meer dan een familieroadtrip Wat deze roadmovie bijzonder maakt, is dat ze grote thema’s klein houdt. Geen spectaculaire plotwendingen, wel herkenbare gesprekken, oude spanningen en momenten van tederheid tussen familieleden die elk hun eigen bagage meedragen. Onderweg ontvouwt zich een verhaal over mantelzorg, migratie en de vraag waar thuis eigenlijk ligt. Voor Linx+ is Porte Bagage dan ook meer dan een familiefilm. Het is een verhaal over generaties, over afscheid nemen en over de band met een land dat je hebt verlaten maar nooit helemaal achter je laat.
DEBAT: Wat gebeurt er na de gevangenispoort? Wie vrijkomt uit de gevangenis, Een avond die uitnodigt om verkrijgt vaak te maken met een harder te kijken dan de clichés over de realiteit: geen woning, geen werk, detentie en vrijlating. een beperkt netwerk en veel vooroordelen. Toch horen we zelden de ¢ Praktisch Vrijdag 20 november verhalen van mensen die na hun 2026, 19.30 uur (deuren vanaf detentie opnieuw hun plaats pro19.00 uur) in het Avansahuis MZW, beren te vinden in de samenleving. Wandelweg 11 in Kortrijk. Tickets: Journaliste Layla El-Dekmak bracht €7,50, met kortingstarieven voor die ervaringen samen in de audiostudenten, mensen met een verdocumentaire Vrij: over leven na vangingsinkomen en mensen met detentie. Op vrijdag 20 november een verhoogde tegemoetkoming. 2026 gaan we in Kortrijk met haar Organisatie: Linx+, Avansa en in gesprek over uitsluiting, schaamDetentiehuis Kortrijk. Tickets en te en onrecht, maar ook over veermeer info: www.linxplus.be kracht, hoop en nieuwe kansen.
hadouini (Noor) en Mahjoub Benmoussa (Musa). ¢ Tickets en meer info: www.linxplus.be. Bekijk het volledige programma van het Dagen van de Sociale Film-Festival op www.klappei.be.
15
INTERVIEW FRANS WUYTACK
“We moeten de verbeelding terugbrengen in ons maatschappelijke verhaal” Deze zomer streek de expo ‘Beyond Borders: Kunst van het verzet’ neer in Ons Huis in Gent. In deze tentoonstelling gingen Frans en Serena Wuytack in dialoog over verzet, verbondenheid en menselijke waardigheid. Naar aanleiding van de expo sprak Linxuit met Frans Wuytack (91), kunstenaar, activist en bruggenbouwer, over de kracht van verbeelding, kunst en solidariteit in een wereld die steeds meer onder druk staat.
Frans en Serena Wuytack
Wat betekent Beyond Borders? Frans Wuytack: “We worden vandaag steeds vaker geconfronteerd met valse verhalen. Vooral nationalistische verhalen vernauwen onze blik op de wereld en ontnemen mensen ademruimte. Veel mensen krijgen minder kansen om zich te ontplooien. Vooral jongeren krijgen een beperkt toekomstbeeld voorgeschoteld. Hun kijk op de wereld wordt smaller, en daarmee ook hun mogelijkheden om te groeien. Met de expo Beyond Borders willen we mensen uitnodigen om stil te staan bij de overtuiging dat de wereld anders en menselijker kan zijn. De tentoonstelling gaat over verzet, verbondenheid en menselijke waardigheid.” Waarom paste deze expo in Ons Huis in Gent, een vakbondsgebouw? Frans Wuytack: “De vakbond speelt een belangrijke rol in de sociale strijd tegen de huidige geopolitieke en economische ontwikkelingen. Vanuit haar geschiedenis heeft ze mensen samengebracht om hun rechten af
16
Linxuit • SEPTEMBER 2026
te dwingen en solidariteit op te bouwen. De vakbond kan mee richting geven aan een samenleving waarin het leven en de mens centraal staan. Daarvoor moet ze samen met vele anderen het maatschappelijke verhaal opnieuw in handen nemen. We mogen niet zomaar meelopen in de logica van de huidige kapitalistische strategieën.” Hoe krijgen we dat maatschappelijke narratief terug in handen? Frans Wuytack: “Door de verbeelding opnieuw een plaats te geven in onze verhalen. We moeten die verbeelding vooral doorgeven aan jonge generaties. Zij hebben de toekomst in handen. Zij moeten het verhaal verder schrijven. Moderne technologieën zullen ons daar niet vanzelf bij helpen. Ze maken vaak deel uit van het verhaal van degenen die vandaag de macht bezitten. Daarom moeten we vooral investeren in kritisch denken, creativiteit en menselijke verbinding.”
Welke rol moet de vakbond hierin opnemen? Frans Wuytack: “De vakbond doet vandaag al belangrijk werk. Ze helpt mensen begrijpen wat er gebeurt met onze samenleving en met hun rechten. Daarin is ze onmisbaar. Ze vormt een collectieve kracht tegenover het doorgedreven individualisme en stimuleert solidariteit. Op die manier helpen we samen om het maatschappelijke verhaal opnieuw in handen te nemen. Toen ik jong was, werkte ik zes dagen op zeven, goed voor 54 uur per week. Zonder de strijd en de inzichten van de vakbond zou dat nooit veranderd zijn.” Wat is de rol van kunst binnen de sociale strijd? Frans Wuytack: “De taak van een kunstenaar is de ervaringen van gewone mensen te vertolken en niet op te gaan in de elite. Kunstenaars mogen zich niet boven andere mensen plaatsen. Dat is asociaal. Kunst is sociaal en moet dat ook blijven. Kunst moet mensen samenbrengen en uitnodigen tot gezamenlijke reflectie. Kunst zou een symbool moeten zijn in de oorspronkelijke betekenis van het woord. Het Griekse woord symbolon betekent samenbrengen en verenigen. Het betekent niet scheiden.” Wat vind je van kunstenaars die zich apolitiek opstellen? Frans Wuytack: “Ik begrijp waar dat vandaan komt. Machthebbers hebben altijd veel aandacht gehad voor kunst en cultuur. Veel kunstenaars zijn bang om zich uit te spreken tegen het establishment, omdat ze vrezen dat hun carrière daaronder zal lijden. Wie genegeerd wordt, komt in een moeilijke positie terecht. Dat weegt op mensen. Maar vergis je niet: er is niets mooier dan de authentieke ontroering van gewone mensen. Dat is heel wat anders dan wat mooie woorden van ‘den minister’.”
Een volle zaal voor onze vertoning van Persona Non Grata op 13 augustus 2026 in Gent. Vooraf gingen Frans Wuytack en zijn dochter Serena in gesprek met het publiek.
Hoe kunnen we kunst gebruiken om mensen te stimuleren zich in te zetten voor sociale verandering? Frans Wuytack: “We moeten kiezen voor eerlijkheid. We moeten onze ogen openhouden voor schadelijke ontwikkelingen in de samenleving. Kunst kan daarbij helpen. Literatuur bijvoorbeeld geeft mensen vaak de verbeeldingskracht om de werkelijkheid anders te bekijken en ook daadwerkelijk te veranderen.”
mogelijkheden. Kunst als een authentieke ontdekking van onszelf in de ander. Het wakkert terug het geloof aan in elkaar en in de kracht van solidariteit.” Welke boodschap wil je meegeven aan jonge mensen die zich zorgen maken over de staat van de wereld? Frans Wuytack: “Zoek de boodschap in je eigen leven. Geloof in jezelf, maar ook in het samenleven. We kunnen de uitdagingen van deze tijd aan, maar nooit alleen. Dat lukt alleen samen. Laat je niet ontmoedigen. De toekomst behoort aan jullie. Jullie zijn niet alleen de toekomst, jullie brengen haar ook tot leven. Ons levensverhaal is deel van een groter verhaal dat we als samenleving schrijven. Een verhaal dat machthebbers hebben proberen kapen met algoritmes, online stories en Facebook-posts, maar we gaan het terugwinnen.”
Dat inzicht ontwikkelde je al tijdens je werk in de favela’s van Venezuela? Frans Wuytack: “Ja. We richtten theatergezelschappen op en organiseerden tentoonstellingen met mensen die nooit in hun leven een theater of museum waren binnengestapt. Sommigen konden zelfs niet lezen of schrijven, maar hun levenservaring was zo krachtig als Shakespeare. We zochten een creatieve weg voor mensen om hun eigen verhaal te ontdek→ Tom Desterke ken, hun eigen kijk op het leven en de toekomst. Dat gaf hoop en nieuwe
Bio Frans Wuytack Frans Wuytack (Sint-Niklaas, 1934) is beeldhouwer, dichter, vredesactivist en voormalig priester. Hij groeide op in een arbeidersgezin en werkte als 14-jarige op de Boelwerf in Temse. In de jaren zestig trok hij als priester naar de sloppenwijken van Venezuela, waar hij zich inzette voor de bewoners van de favela’s. Zijn sociaal engagement inspireerde een echte volksrevolte waardoor Frans op ramkoers kwam met de politieke en kerkelijke autoriteiten. Uiteindelijk werd hij uit Venezuela verbannen en uit zijn priesterambt ontzet. Na zijn terugkeer naar Europa bleef hij actief in sociale bewegingen, onder meer tijdens de Antwerpse havenstaking van 1973 en acties tegen het Franco-regime in Spanje. Later bouwde hij een internationale reputatie op als beeldhouwer en kunstenaar. Zijn werk staat in het teken van menselijke waardigheid, solidariteit, vrede en verzet tegen onrecht.
17
SOCIALE FOTOGRAFIE
Grote Prijs Sociale Fotografie 2026 De Grote Prijs Sociale Fotografie 2026 gaat naar Guido Nuyts. Met een indringende fotoreeks over Antwerpse wassalons wist hij de jury unaniem te overtuigen. Zijn beelden tonen hoe een alledaagse plek kan uitgroeien tot een spiegel van onze samenleving. Wassalons zijn meer dan ruimtes waar kleren worden gewassen. Voor sommigen zijn ze een korte tussenstop, voor anderen een van de weinige plekken waar spontaan contact ontstaat. In zijn reeks onderzoekt Nuyts hoe mensen zich tot die ruimte én tot elkaar verhouden. Hij brengt het wassalon in beeld als een plek tussen thuis en werk, een derde ruimte waar wachten, ontmoeten en observeren samenkomen. Volgens de jury slaagt Nuyts erin om van die ogenschijnlijk banale omgeving een betekenisvolle sociale ruimte te maken: “Met zijn reeks weet Guido Nuyts op een bijzonder genuanceerde en menselijke manier een stukje van de Belgische samenleving zichtbaar te maken dat vaak onder de radar blijft.” Verbinding en vervreemding De kracht van de reeks zit niet alleen in het onderwerp, maar ook in de manier waarop het in beeld wordt gebracht. Met oog voor compositie, kleur, licht en detail bouwt Nuyts een coherent verhaal op. De jury prijst zijn vakmanschap: “De fotograaf beOver de Grote Prijs Sociale Fotografie Met de Grote Prijs Sociale Fotografie (GPSF) nodigt Linx+ fotografen uit om hun blik te richten op de wereld rondom hen. Op hoe mensen samenleven, botsen, zoeken en zich organiseren. Op kleine verhalen die raken en grote thema’s die blijven wringen. Sociale fotografie is nooit vrijblijvend. Ze maakt maatschappelijke thema’s zichtbaar, daagt fotografen uit om positie in te nemen en nodigt het publiek uit om stil te staan bij wat we vaak vanzelfsprekend vinden. Zo brengt de GPSF verhalen in beeld die anders gemakkelijk onder de radar blijven. → Meer info: www.linxplus.be/gpsf
18
Linxuit • SEPTEMBER 2026
De kracht van de reeks zit niet alleen in het onderwerp, maar ook in de manier waarop het in beeld wordt gebracht. Met oog voor compositie, kleur, licht en detail bouwt Nuyts een coherent verhaal op.
heerst zijn beeldtaal tot in de finesse: vorm- en lijnenspel, kleurgebruik, compositie, scherpte en onscherpte, licht en schaduw worden doelgericht ingezet om de inhoud te versterken.” In de foto’s ontstaat een subtiel spanningsveld tussen verbinding en vervreemding, tussen nabijheid en afstand. Mensen delen dezelfde ruimte, maar lijken elkaar niet altijd echt te ontmoeten. Verdriet, eenzaamheid en de soms bijna machinale routine van het dagelijkse bestaan zijn voelbaar aanwezig.
De reeks raakt tegelijk aan maatschappelijke vragen. Wat zegt een wassalon over ongelijkheid? Is een eigen wasmachine vandaag een vanzelfsprekendheid of voor sommigen een luxe? Zonder te veroordelen maakt Nuyts zichtbaar hoe grote maatschappelijke thema’s schuilgaan achter alledaagse handelingen. Kleine verhalen, grote vragen Opvallend is hoe de fotograaf ruimte laat voor interpretatie. De beelden vertellen geen dichtgetimmerd verhaal, maar nodigen uit om zelf verbanden te leggen. Vooral de nachtelijke foto’s maken indruk. Ze riepen bij verschillende juryleden associaties op met het werk van Edward Hopper en versterken het gevoel van een stille, soms melancholische zoektocht naar verbinding. De jury waardeert ook hoe de reeks aansluit bij de kern van sociale fotografie: “Ze stelt de mens centraal in een samenleving die vaak wordt gedomineerd door productiviteit en economische logica, geeft waardigheid aan mensen die doorgaans weinig zichtbaarheid krijgen en toont hoe ontmoeting kan ontstaan op plaatsen waar men die niet meteen verwacht.”
Op donderdag 16 juli 2026 werd Guido Nuyts in Gent uitgeroepen tot winnaar van de negende Grote Prijs Sociale Fotografie. De jury was unaniem onder de indruk: “Met deze reeks bewijst Guido Nuyts dat sociale fotografie zowel documentair als poëtisch kan zijn. Zijn beelden tonen kleine verhalen die uitgroeien tot grotere vragen over samenleven, solidariteit en menselijke waardigheid.” Op de foto: alle laureaten van de Grote Prijs Sociale Fotografie 2026, met winnaar Guido Nuyts linksonder. © ALI SELVI
Foto’s uit ‘Het wassalon’, de winnende reeks van Guido Nuyts.
19
ONTDEK JE MAAKTALENT
Met naald en draad bouwen aan een andere wereld Met een borduurnaald in de hand en haar kat Gizzy op schoot werkt Seija Mistiaen aan iets bijzonders: een gemeenschap van activistische creatievelingen. Onder de naam Loud Needles brengt ze mensen samen om te reflecteren over en te bouwen aan een alternatieve samenleving. Terwijl Gizzy zijn middagdutje doet, duik ik met Seija in de wereld van het craftivisme. Dag Seija, wat inspireerde jou om Loud Needles op te richten? Seija: “Ik was zelf al langere tijd creatief bezig. Thuis borduurde ik politieke statements op denim jassen. Het leek me tof om dat in een groep te doen. Toen ik in mijn derde jaar van de opleiding Sociaal-Cultureel Werk stage ging lopen, ontstond de mogelijkheid om hier een project van te maken. Mijn stage deed ik in Antwerpen bij Lucy’s, de internationale vrouwenorganisatie. Bij Lucy’s organiseren ze veel creatieve activiteiten, maar die draaien vooral om gezelligheid. Vanuit Lucy’s kwam de vraag om meer diepgang te creëren in de activiteiten. Toen kwam ik op het idee om een craftivisme community op te bouwen. Zo werd Loud Needles geboren.” Wat is craftivisme? Seija: “Craftivisme is een samentrekking van craft (ambacht, handwerk, nvdr.) en activisme. Dat is eigenlijk wat ik thuis in mijn eentje al zat te doen, zonder het woord craftivisme te kennen! Craftivisme komt overeen met de vier leidende principes van het sociaal werk. Dat zijn methodisch werken, verbindend werken, politiserend werken en krachtgericht werken. Er bestaan ook nog de drie steunpilaren van het sociaal werk; dat zijn versterken, verbinden en verbeelden. Vooral dat verbeelden vind ik erg belangrijk. Creativiteit is een manier om iets waarmee je worstelt naar buiten te brengen, en aan anderen te laten zien dat ze niet alleen zijn in die worsteling. Bij Loud Needles doen we dat met textiel. Borduren, haken of breien: we leren elkaar hoe het allemaal werkt.”
20
Linxuit • SEPTEMBER 2026
“De centrale vraag is: wat kunnen we nu al doen om aan die ‘ideale wereld’ te werken?” Seija Mistiaen
Hoe gaat dat in z’n werk bij de Loud Needles-bijeenkomsten? Seija: “We werken rond persoonlijke en maatschappelijke thema’s. Tijdens mijn stageproject heb ik de inhoud van de sessies opgebouwd van maatschappelijk naar persoonlijk, omdat ik eerst een vertrouwensband wilde creëren. De eerste sessie draaide rond de vraag: in wat voor wereld wil je leven? Hoe ziet die wereld eruit? Hoe ruikt en voelt dat? Hoe zien zorg, woningen en onderwijs eruit? Daar kwamen hele coole, diverse ideeën uit. Zo leer je ook om op een andere manier naar dingen te kijken. Vervolgens gingen we deze ideeën visualiseren door middel van textiel. Zoiets kun je ook doen door te samentuinen of samen te koken. De centrale vraag is: wat kunnen we nu al doen om aan die ‘ideale wereld’ te werken? Door kritisch te kijken naar de context waarin je leeft, en vervolgens creatief aan de slag te gaan, kunnen er ontzettend toffe dingen ontstaan.” Kunnen beginners ook meedoen? Seija: “Natuurlijk! Maken is een leercurve. In onze prestatiemaatschappij moet alles perfect zijn en hebben mensen het gevoel dat ze geen beginner meer mogen zijn. We moeten naar een doel en een product werken. Maar bij Loud Needles draaien we dit om: het gaat om het samenzijn en het samen maken. Het proces staat centraal, niet het eindproduct. De bedoeling is om weer dingen uit te pro-
Seija Mistiaen: “Actieve hoop is wat ik met Loud Needles probeer te doen: bedenken wat we kunnen doen om de wereld beter te maken”.
beren, om te spelen en te experimenteren. Je kunt niks leren zonder iets te proberen. Daar zit ook een verbindende kracht in; het zorgt voor verbinding met jezelf en met anderen.” Hoe beïnvloedt de economie onze creativiteit? Seija: “Ik denk dat onze kapitalistische samenleving ons veel te weinig ruimte geeft om te maken. Het draait om economische groei en alles moet opbrengen. We leven ook in een wegwerpmaatschappij; dingen worden gemaakt om kapot te gaan. Kapitalisme creëert problemen om je vervolgens een oplossing te verkopen. Dat is waanzin. In dat opzicht zijn creatief zijn, hergebruiken en recycleren een daad van rebellie, omdat het ingaat tegen de normale gang van zaken, namelijk presteren en consumeren.” Wat voor effect heeft maken op mensen volgens jou? Seija: “Het is herhaaldelijk wetenschappelijk bewezen dat maken een positief effect heeft op zowel je licha-
melijke als mentale gezondheid. Na de Eerste Wereldoorlog bijvoorbeeld, toen de soldaten terugkwamen met shellshock, vormden die mannen breiclubs. Maken vertraagt, en door het ritme van het maken kom je in een soort flow terecht. Als je handen bezig zijn, komt je brein tot rust. Door dit in groep te doen leer je dat je niet alleen bent. En door wat in je zit tastbaar te maken, blijft het niet in je hoofd en in je lijf zitten. Het is een vorm van emotieregulatie. Dat hoeft trouwens niet per se met textiel te gebeuren, je kunt ook schilderen, of acteren; iets om de creatieve energie te laten stromen.”
“Creatief zijn is een daad van rebellie” Seija Mistiaen Hoe kunnen mensen hun creativiteit ontdekken en voeden? Seija: “Tegenwoordig zijn er heel veel workshops in buurthuizen en andere gemeenschapscentra. Steeds meer mensen organiseren ook thuis creatieve avonden. Zoek een plek, pak je vrienden mee en ga craften! Probeer dingen uit en wees niet bang om iets nieuws te leren. Laat het perfecte plaatje los en leer je authentieke zelf kennen door te spelen, te ontdekken, te lezen, te maken. Waar word jij gelukkig van? Hoe kun jij meebouwen aan een alternatieve wereld? Zoek gelijkgezinden om je passies mee te delen en alternatieven mee te bedenken. Be the change you want to see in the world.” Hoe ziet de toekomst van Loud Needles eruit? Seija: “Craftivisme is werk van lange adem. Het is geen hobby voor me, maar een manier om zinnig te blijven in een krankzinnige wereld. Ik heb heel veel creatieve ideeën waarmee ik aan de slag wil. In de toekomst wil ik graag een craftivisme café opzetten: het alternatieve CC (cultureel centrum, nvdr.), bij wijze van spreken. Een vas-
Seija Mistiaen: “Creativiteit blijft voor mij een manier om te bouwen aan verbinding met anderen. Dat is ook hoe textiel wordt gemaakt: draden worden met elkaar verweven, en zo ontstaat er een sterk netwerk.”
te plek voor je dagelijkse shot cafeïne visme, community en actieve hoop. en creativiteit. Een plek die dienstdoet Dat laatste, actieve hoop, is wat ik als buurtwerking en andere organisa- met Loud Needles probeer te doen. ties ondersteunt, met aandacht voor Samen kritisch naar onze context kijintersectionaliteit (theorie over hoe ken, de gevoelens die daarbij komen maatschappelijke ongelijkheid wordt ver- kijken een plek geven, bedenken wat we kunnen doen om de wereld beter sterkt door identiteitskenmerken, nvdr.). Vandaag lijkt iedereen op zijn eigen te maken, en vervolgens die ideeën eiland te zitten en moeten midden- omzetten in actie. Be part of the soluveldorganisaties met elkaar concur- tion!” Wil je op de hoogte blijven van Loud reren voor subsidies om het hoofd Needles? Volg @loud_needles op boven water te houden. Creativiteit Instagram! blijft voor mij een manier om te bouwen aan verbinding met anderen. → Beryl Vervloet Dat is ook hoe textiel wordt gemaakt: draden worden met elkaar verweven, Wil je als organisatie een creaen zo ontstaat er een sterk netwerk. tief project opzetten met Linx+? Er zijn zoveel manieren waarop we Onder de noemer ‘Ontdek je samen tot een nieuwe wereld kunnen maaktalent’ geven we menkomen. Iedereen kan iets bijdragen.” sen de ruimte om te ontdekken wat ze met hun handen kunnen. Beschrijf Loud Needles in drie Neem contact op met Beryl via woorden. beryl.vervloet@linxplus.be. Seija: “Dat vind ik heel moeilijk! Maar ik denk dat ik Loud Needles zou omschrijven met de woorden crafti21
LINX+ TIPS
EXPO EXPO Nooit Meer Oorlog? Wat doet een mens wanneer oorlog, onrecht of geweld de bovenhand lijken te halen? Zwijgen, wegkijken of in verzet komen? De tentoonstelling Nooit Meer Oorlog? in Atlantikwall Raversyde stelt die vraag aan de hand van aangrijpende verhalen over protest en activisme, gisteren én vandaag. Journalist Rudi Vranckx en regisseur Joris Vermost brengen in de bunkers van de Atlantikwall een eeuw van verzet tot leven. Met krachtige foto’s, filmbeelden en getuigenissen ontmoet je mensen die weigerden zich neer te leggen bij oorlog en geweld. Van dichters en folkzangers tot punkbands, vredesactivisten en demonstranten: telkens opnieuw klinkt dezelfde vraag. Kan een stem, een lied of een protestbeweging het verschil maken? De locatie maakt de tentoonstelling extra bijzonder. De voormalige Duitse verdedigingslinie aan de Belgische kust herinnert aan de verwoestende gevolgen van oorlog. ¢ Nog tot 15 november 2026 in Atlantikwall Raversyde (Oostende). De tentoonstelling is inbegrepen in het toegangsticket van het domein. Meer info: www.raversyde.be.
EXPO Arbeid Adelt! Wat schuilt er achter een perfect gebakken pistolet, een handgebreide sjaal of een kast die precies in jouw woonkamer past? Vakmanschap. En daar draait het om in de expo Arbeid Adelt! 100 jaar vakmanschap in de Kempen. Deze interactieve tentoonstelling brengt de rijke traditie van ambachten in de Kempen tot leven. Je ontdekt niet alleen hoe vakmensen vroeger werkten, maar ontmoet ook ambachtslui die hun stiel vandaag nog elke dag met passie uitoefenen. Ze demonstreren hun technieken, vertellen hun verhaal en tonen hoe eeuwenoude kennis een plaats blijft houden in onze tijd. Kijken mag, meedoen nog liever. Herstel zelf een fiets of radio, ontwerp een klomp of schoen en ervaar hoe creativiteit, geduld en vakkennis samenkomen. Via tal van doe-opstellingen prikkelt de expo alle zintuigen. Je voelt, ruikt, luistert en ontdekt wat het betekent om iets met je eigen handen te maken. ¢ Nog tot eind november 2026 op verschillende locaties in Herentals, Olen, Heist-op-den-Berg en Berlaar. Meer info en data: www.kempenskarakter.be.
22
Linxuit • SEPTEMBER 2026
200 jaar Val Saint-Lambert Een kristallen vaas, schaal of glas lijkt misschien gewoon een mooi gebruiksvoorwerp. Maar achter elk stuk schuilt een verhaal van vakmanschap, arbeid en industriële ontwikkeling. In 2026 viert Val Saint-Lambert in Seraing zijn tweehonderdjarig bestaan met een feestjaar dat die rijke geschiedenis opnieuw tot leven brengt. Met de tentoonstelling Cristal Vivant ontdek je hoe de beroemde kristalfabriek uitgroeide tot een van de belangrijkste industriële werkgevers van Wallonië. Generaties glasblazers, slijpers, graveerders en andere arbeiders bouwden er mee aan een onderneming die niet alleen de regio, maar ook de internationale reputatie van het Belgische vakmanschap vorm gaf.
De expo vertelt niet alleen het verhaal van schitterende kristalcreaties. Ze laat ook zien hoe arbeid, technologie en maatschappelijke veranderingen elkaar beïnvloeden. ¢ Nog tot 6 december 2026 in Kristalmuseum Val-Saint-Lambert. Groepsrondleidingen met gids mogelijk. Meer info: www.vsl-bicentenaire.be.
BOEK
EXPO Nachtraven & Witte Mijnwerkers Elke ochtend ligt het brood klaar in de winkel. Maar wie stond ervoor op terwijl de meeste mensen nog sliepen? De tentoonstelling Nachtraven & Witte Mijnwerkers in het Bakkerijmuseum in Veurne neemt je mee achter de schermen van de bakkerij en vertelt het verhaal van de mensen die ons dagelijks brood bakken. Deze verrassende expo zoomt in op nachtwerk, gezondheid en sociale strijd. Waarom noemden bakkers zichzelf vroeger ‘witte mijnwerkers’? Welke impact had het zware werk op hun lichaam? En hoe veranderden machines en technologie het beroep? Via persoonlijke getuigenissen, zeldzame voorwerpen en unieke archiefstukken ontdek je een stukje arbeidsgeschiedenis dat zelden wordt verteld. De tentoonstelling legt bovendien verrassende verbanden met vandaag. Net zoals bakkers in de negentiende eeuw twijfelden over nieuwe machines, roept ook de opkomst van artificiële intelligentie vragen op over de toekomst van werk. De expo toont hoe oude én actuele uitdagingen met elkaar verbonden zijn. ¢ Nog tot 31 december 2026 in het Bakkerijmuseum in Veurne. Meer info: www.bakkerijmuseum.be.
Midnight Taxi Pancho Wat gebeurt er wanneer de stad gaat slapen? Voor taxichauffeur Yilmaz ‘Pancho’ Kursun begint het verhaal dan pas. Al 25 jaar rijdt hij door de Gentse nacht en ontmoet hij mensen op hun meest eerlijke momenten. In Midnight Taxi Pancho bundelt hij waargebeurde verhalen uit zijn taxi: grappige gesprekken, onverwachte ontmoetingen, ontroerende bekentenissen en soms harde confrontaties. Pancho kijkt met een warm en nieuwsgierig oog naar zijn passagiers. Van feestvierders en nachtraven tot eenzame zielen en levensgenieters: achter elke rit schuilt een menselijk verhaal. Het resultaat is een boek vol Gentse couleur locale, humor, melancholie en scherpe observaties over de stad en haar bewoners. Een ideale leestip voor wie houdt van echte verhalen uit het leven gegrepen. Want zoals Pancho het zelf zegt: “Overdag speelt iedereen toneel. Maar de nacht liegt niet.”
THEATER Multatuliteater Gent Hoe ziet onze wereld eruit over honderd jaar? Welke keuzes maken we vandaag die het leven van morgen bepalen? Met ‘over Tijden zonder Water’ brengt het Gentse Multatuliteater (zonder h) een gloednieuwe voorstelling die vertrekt vanuit die intrigerende vragen. Regisseur Bastiaan Maertens ging samen met veertien spelers aan de slag tijdens een reeks workshops waarin improvisatie centraal stond. Uit die gezamenlijke zoektocht groeide een originele theaterproductie vol verbeelding, verrassende wendingen en livemuziek. Multatuliteater ontstond al in 1874 als socialistisch arbeiderstheater in Gent. Vandaag brengt Multatuli 2.0 theater dat de blik op de samenleving aanscherpt. Passie voor theater en goesting in nieuwe projecten zijn de belangrijkste drijfveren. ¢ ‘over Tijden zonder Water’ speelt in het Lakenmetershuis, Vrijdagmarkt 24, 9000 Gent op 20, 21, 26, 27 en 28 november 2026. Meer info en tickets: www.multatuliteater.be.
¢ Verkrijgbaar in de boekhandel.
Win vrijkaarten: Via ons e-zine ‘Tips voor je vrije tijd’ geven we 6 vrijkaarten weg voor deze voorstelling. Hou onze nieuwsbrief in de gaten of abonneer je via www.linxplus.be/nieuwsbrief.
23
OP STAP
Fransmans en Käthe Kollwitz in Koekelare Koekelare lijkt op het eerste gezicht een rustig Westhoekdorp. Maar achter die rustige gevels schuilt een geschiedenis van migratie, harde arbeid en sociale strijd. Tijdens een Blik Historik-uitstap deze zomer ontdekten we er twee kleine musea die grote verhalen vertellen: het Fransmansmuseum en het Käthe Kollwitz Museum. In het Fransmansmuseum en het Käthe Kollwitz Museum komen twee verhalen samen die ogenschijnlijk ver uit elkaar liggen, maar dezelfde vragen oproepen: wat doet armoede met een mens? Wat betekent het om afscheid te nemen van wie je liefhebt? En hoe groeit uit dat verdriet engagement voor een rechtvaardigere wereld? Weg uit de armoede Onze gids Geert Onraedt – vrijwilliger van onze West-Vlaamse afdeling Linx+ ZEG – nam de groep eerst mee naar het Fransmansmuseum. Met veel enthousiasme en in voortdurende dialoog met de deelnemers bracht hij het verhaal van de ‘Fransmans’ tot leven: de duizenden Vlamingen die tot diep in de twintigste eeuw maandenlang naar Noord-Frankrijk trokken om er seizoensarbeid te verrichten, vooral in de suikerbietenteelt. Dat vertrek was zelden een avontuur. Het was meestal pure noodzaak. In een periode waarin grote delen van Vlaanderen met armoede kampten, zochten gezinnen manieren om rond te komen. Sommigen emigreerden naar Amerika of
Canada. Anderen vonden werk in de Waalse industrie. Velen trokken elk jaar opnieuw naar de Franse velden. In het museum volg je het traject van de Fransmans van begin tot einde. Van het café waar contracten werden afgesloten, tot de lange verplaatsingen te voet, met de fiets, met de bus of later met de trein. Daarna wachtte maanden van zwaar werk, ver van huis. Lange dagen, zware ruggen Werken in hitte, regen en modder hoorde erbij. De dagen waren lang, het werk belastend. Rugklachten en andere gezondheidsproblemen waren geen uitzondering. Opvallend was het gesprek over de invoering van de achturendag. Vandaag klinkt dat als een grote sociale overwinning. Voor veel seizoenarbeiders lag dat ingewikkelder. Zij werden vaak betaald per hectare. Minder uren per dag betekenden soms minder inkomen en meer dagen weg van huis. Geschiedenis blijkt zelden zwart-wit. Na ruim een uur gezamenlijke rondleiding kregen de deelnemers de kans om het museum op eigen tempo verder te verkennen via de
audiotour. Het museum is kleinschalig, maar juist daardoor krijg je ruimte om stil te staan bij foto’s, getuigenissen en objecten. Een moeder tegen de oorlog In het Käthe Kollwitz Museum gaf Geert vervolgens een inleiding over de Duitse kunstenares Käthe Kollwitz. Haar werk is onlosmakelijk verbonden met armoede, sociale ongelijkheid en oorlog. Toen haar zoon Peter in oktober 1914 sneuvelde nabij Diksmuide, liet dat een onuitwisbaar spoor na in haar leven en kunst. Jaren later creëerde ze het monument Het Treurende Ouderpaar, dat vandaag uitkijkt over de Duitse militaire begraafplaats van Vladslo. Het museum toont niet alleen de kunstenares, maar ook de moeder achter het werk. Haar tekeningen, etsen en beelden vormen een krachtige aanklacht tegen oorlog en menselijk leed. Zelf op stap? Koekelare bewijst dat een klein dorp grote verhalen kan vertellen. Verhalen die misschien meer dan ooit de moeite waard zijn om te blijven doorgeven. Op stap. Op zoek naar meer tips voor uitstappen? Check www. linxplus.be/inspiratiegids.
Fransmansmuseum & Käthe Kollwitz Museum Sint-Maartensplein 15B, 8680 Koekelare Openingsuren: dinsdag, donderdag en vrijdag: 9.30-12u en 13.30-17u; woensdag, zaterdag en zondag: 13.30-17u; gesloten op maandag. Bezoekduur Fransmansmuseum: ongeveer 1,5 uur; Käthe Kollwitz Museum: 45 minuten tot 1 uur. Info en rondleidingen 051 61 04 94 cultuurentoerisme@koekelare.be www.toerismekoekelare.be
24
Linxuit • SEPTEMBER 2026