HEUS 21 - 11e jaargang nummer 2 - A3 boeken

Reseda luteola

Aandacht vragen

Voor wat jij belangrijk vindt

Zonder terughoudendheid

Jezelf laten zien

Marijke Eering en Marjanne Huising

Kleurenpracht met kruidenkracht

VOORWOORD

Tot mijn schrik kreeg ik eind juli het droeve bericht dat sjamaniste Linda Wormhoudt was overleden. Daags erna kwam een Amerikaans boek over de Nornen op mijn pad. Pas op haar begrafenis realiseerde ik me dat dit geen toeval was en de Nederlandse vertaling verschijnt dan ook voor het eind van het jaar. De Nornen was ik ook al tegengekomen bij het redigeren van Je ziel wijst je de weg van Saskia Basten, dat zij mede geïnspireerd door de wereldboom schreef. Alles grijpt in elkaar, zoals dat ook in het leven gaat. Maar soms raken we door heftige gebeurtenissen of de rat race onszelf kwijt. Imke Verhaeren schreef een werkboek voor als je weer wilt ontdekken wie je in wezen bent. Genoeg leesvoer en inspiratie voor de donkere dagen in afwachting van de komst van het licht, lijkt mij. En voor daarna natuurlijk ook.

Saskia Basten 2

Ontwikkel je intuïtie met kaarten

Anneliese Melens16

Kleurwaardering en zelfwaardering

Margo Ruiter 20

Imke Verhaeren 6

Irisanya Moon 10

IM Linda Wormhoudt 14

DE LEZER

Jan Hartog 24

CITAAT Schaduwleraren 26

OVERPEINZING

Over sterven in het licht van de seizoenen

Immia Schellevis 27

FONDSLIJST 28

heus is een uitgave van A3 boeken en verschijnt twee keer per jaar, zowel op papier als online. Op www.A3boeken.nl staan de links naar alle online edities. heus wordt gratis verspreid via A3 auteurs en een netwerk van gelijkgestemden. Abonneren is niet mogelijk. Overname van artikelen is uitsluitend toegestaan na toestemming van de uitgever. Vormgeving: villa y

“Volg de weg van de minste weerstand!”

“Het gaat om de verbinding”

“Mijn draad kruist jouw draad”

S ASKIA BASTEN: “Volg de weg van de minste weerstand!”

Onze ziel overziet met welk hoger doel we op aarde zijn gekomen. Maar hoe weten we wat dat is en hoe we het kunnen bereiken? Geïnspireerd door de levensboom uit de kabbalah en het sjamanisme ontwikkelde Saskia Basten zeven levenspaden. Door deze te lopen stemmen we ons af op onze ziel en ervaren we meer inspiratie, kracht en flow.

In haar eerste boek geeft Saskia Basten, transformatie- en traumatherapeut, mensen handvatten om hun intuïtie te ontwikkelen. Zo leren ze de taal van hun ziel spreken en kunnen ze antwoord vinden op hun levensvragen. Nieuwsgierig geworden naar wat onze ziel precies is en doet, verbaasde ze zich erover dat er maar zo weinig over bekend is: “We weten waarom we hersenen hebben en wat ze grofweg doen. Ditzelfde geldt voor ons hart, onze buik en ga zo maar door. Maar wat is nu precies je ziel en wat doet die ziel dan? Ik had eigenlijk geen idee. Waarom hebben we een ziel als we er zo weinig van afweten en er niks mee doen? Wat gebeurt er met je als je je goed kunt afstemmen op je ziel? Intuïtief voelde ik dat dit belangrijk was, maar ik wist nog niet goed waarom dit van belang zou zijn voor mij. Daar kwam ik pas achter, toen ik in de afrondende fase van mijn tweede boek, Je ziel wijst je de weg, zat.”

PUUR ENERGETISCH

Verschillende culturen hanteren verschillende definities van de ziel. Volgens Saskia komt dit doordat de ziel niet fysiek of tastbaar is en de moderne mens niet veel met de ziel bezig is. Daarom leek het Saskia zinvol te kijken naar wijsheidstradities, omdat deze de ziel wel belangrijk lijken te vinden: “Wijsheidstradities vertellen veel over de ziel. Zo spreekt het christendom over de ziel als jouw essentie, een ondeelbaar en onsterfelijk deel van jou. De kabbalah, die nog ouder is dan het christendom, stelt dat onze ziel uit verschillende delen of graden bestaat. Het sjamanisme heeft ook een interessante benadering van de ziel. Waar we tegenwoordig nog wel eens denken dat we een lichaam hebben met een ziel, beziet het sjamanisme het andersom. In essentie bestaat alles uit ziel en is ons lichaam een expressie daarvan. Wij zijn dus een ziel met een lichaam. De visie van de sjamanen spreekt mij erg aan. Ik denk dat onze kracht, onze essentie ligt in onze innerlijke wereld, met al haar bewustzijnslagen. Ons lichaam maakt daarvan deel uit. Dit is volgens mij wat Einstein bedoelde toen hij zei: ‘Alles is energie en zo simpel is het.’ Ik zie de ziel als een puur energetische laag en dan ook nog eens de laag met de hoogste trilling. Je ziel is je essentie, het meest zuivere deel van jou. Het is een krachtige, magische stroom van energie die je leven kleur geeft.”

INNERLIJK KOMPAS

Energie bevat informatie en omdat de trilling van onze ziel heel hoog is, ziet Saskia de ziel als zeer intelligent en wijs. In Je ziel wijst je de weg maakt ze een vergelijking met de adelaar: “De scherpe blik van de adelaar overziet het geheel en tegelijkertijd ook alle details. Je ziel kent jou als geen ander en weet ook met welk (hoger) doel ze is afgedaald in jouw lichaam en naar de aarde is gekomen. Je ziel overziet welke stappen jij in dit leven kunt zetten om dat hogere doel te bereiken. Ze weet je bestemming en als een routenavigatiesysteem geeft ze aanwijzingen – via je intuïtie – over de snelste route. Als je ziel je bijvoorbeeld adviseert om hier linksaf te slaan en jij negeert dat en rijdt nog even rechtdoor, dan berekent je ziel razendsnel een nieuwe route en geeft een nieuw advies. Je ziel geeft je de aanwijzingen en jij kiest ervoor om ernaar te luisteren – of niet.”

LEVENSBOOM

Het onderzoek naar de ziel begon voor Saskia pas echt toen zij zich realiseerde dat er niet alleen in de kabbalah, maar ook in het sjamanisme een relatie is tussen de levensboom en de ziel: “In de kabbalah wordt de levensboom gezien als een symbool bestaande uit bollen en lijnen. In het sjamanisme is het een grote boom, waarlangs sjamanen reizen naar andere werelden om bijvoorbeeld advies te vragen aan de voorouders. Ik vond het opvallend hoe twee totaal verschillende tradities, die ook nog eens in verschillende werelddelen zijn ontstaan, beide de levensboom gebruiken als metafoor voor verbinding met de ziel van jezelf en die van voorouders of spirits. Zou je die levensbomen met elkaar kunnen vergelijken of zelfs integreren? Normaliter worden de bollen van de levensboom in de kabbalah van boven naar beneden gevolgd of andersom. Maar de bekende kabbalist Israel Regardie stelt in The Middle Pillar een andere volgorde voor. Hij beschrijft hoe je energie kunt laten stromen door de middelste zuil van deze levensboom te projecteren op je lichaam. Deze gaat dan van de kruin (verbonden met het universum) door je lichaam naar je voeten (verbonden met de aarde). Wat nu als ik deze zienswijze zou koppelen aan de levensboom van de sjamanen? Deze heeft immers ook een verticale as die door je lichaam loopt: vanuit het universum, via je hart naar de aarde.

Regardie beschrijft een oefening waarbij je de energie vervolgens via een spiraalvorm om je heen terug omhoog laat stromen. Deze spiraalvorm loopt dan door de buitenste twee zuilen heen. Al schetsend kwam ik al snel tot de conclusie dat beide levensbomen zeker te combineren waren. Sterker nog, de figuur die zo ontstond deed me denken aan een stabiele energievorm die een torus wordt genoemd. Wat een boeiend en spannend inzicht! Ik heb dit nergens anders gezien en voor zover ik weet heeft niemand dit idee al eens uitgewerkt. Er ontstond een stabiele energievorm, oftewel energetisch klopte het. Dit gaf me een energieboost en deed me besluiten om dit verder te onderzoeken. Dus dook ik in mijn boekenkast, kocht nog een stapel boeken erbij en las oude notities terug van opleidingen die ik heb gedaan. Ik ben tenslotte mijn carrière ooit begonnen als wetenschapper. Ik tekende ook nog vele schema’s

om te onderzoeken of mijn idee standhield. Ik wilde dat het zou kloppen op alle lagen: mentaal, energetisch, gevoelsmatig én spiritueel. Ik heb er eindeloos op gemediteerd door ademhalingsoefeningen, energetische oefeningen en hele gesprekken met mijn gidsen. Zo ontstond langzaam maar zeker het totale beeld van de ziel en van daaruit zeven levensboompaden om meer met haar in contact te komen.”

ZEVEN LEVENSBOOMPADEN

Een levenspad kun je op verschillende manieren definiëren. Voor haar boek gaat Saskia uit van twee betekenissen. Als eerste ziet ze een levenspad als een laag van bewustzijn. Hierbij is ze vooral geïnspireerd door het sjamanisme, al bevat de kabbalah vergelijkbare informatie. In het sjamanisme worden de zeven richtingen van onze driedimensionale belevingswereld ook gezien als vormen van bewustzijn. Als we het bijvoorbeeld hebben over het noorden, dan wordt deze in West-Europa nogal eens vergeleken met ons fysieke bewustzijn, ons lichaam. Verder staat het noorden ook voor zijn (versus doen) en de nacht of de winter in de cyclus van de dag c.q. jaar. Door stil te staan bij deze vorm van bewustzijn kunnen we ons meer verdiepen in hoe ons fysieke bewustzijn is. Hoe onze relatie met ons lichaam is. Hoe moeilijk of makkelijk we af en toe even kunnen zijn, zonder iets te doen. Elk van de zeven levensboompaden nodigt ons uit om meer inzicht te ontwikkelen over onszelf. Als tweede stelt Saskia dat een levenspad informatie geeft over de relatie tussen onszelf en ons leven: “Hoe sta je in het leven? Welke keuzes maak je? Of: welk pad loop je? Met je ziel als gids kun je bewuster kiezen op welke manier je in het leven staat. Veel mensen vinden het lastig dat ze veel prikkels krijgen. Hoe ga je daarmee om? Ik hoor van veel mensen dat ze het gevoel hebben de hele tijd ‘aan’ te staan. Veel werken, veel denken en veel prikkels geven een gevoel van onrust en stress. Door de informatie en de oefeningen in het boek word je je meer bewust van andere delen van jezelf en leer je bijvoorbeeld hoe je weer in de ruststand kunt komen. Dit komt vooral omdat je ontdekt hoe je jouw bewustzijn kunt verruimen. Dat geeft een enorme rust, ruimte en vrijheid.”

Bij elk van de zeven levensboompaden geeft Saskia informatie en oefeningen, waardoor je je meer bewust wordt van de desbetreffende bewustzijnslaag. Het Pad van vreugde, bijvoorbeeld, gaat over je ware zelf. Door dit pad te bewandelen kom je meer te weten over jouw pure natuur. Dit pad is gekoppeld aan de zon, die in de levensboom symbool staat voor bijvoorbeeld levenskracht en vreugde. “Dit pad laat je ontdekken hoe ongelofelijk veel energie het je geeft als je echt jezelf kunt zijn”, licht Saskia toe. “De verbinding met je hart speelt hierin een belangrijke rol.

Ik geef een oefening die je laat ontdekken hoe dit werkt. Soms zijn er zaken die je hierbij in de weg kunnen zitten. Denk aan teleurstellingen, verdriet of pijn uit het verleden. Elk pad heeft een of meer aartsengelen en krachtmedicijnen. Deze ondersteunen je bij je zoektocht om meer en meer jezelf te worden, jouw ware natuur te laten zien en in het hier en nu te leven.”

WEG VAN DE MINSTE WEERSTAND

De volgorde van de zeven paden is niet toevallig: “Er zit een energetische opbouw in, die je kunt zien als je kijkt naar de pijlen in de figuur”, legt Saskia uit. “Volg je deze pijlen, dan volg je de weg van de minste weerstand. In de natuur volgt bijna alles die weg. In mijn beleving is dat ook precies wat je ziel je laat zien, namelijk hoe je de weg van de minste weerstand kunt lopen. Maar goed, wij mogen lekker eigenwijs zijn en een andere route kiezen. Je ziel wijst je alleen de makkelijkste route. Als je de zeven levensboompaden hebt gelopen, zul je ongetwijfeld ervaren dat je je veel bewuster bent van je ziel en hoe je deze als kompas in je leven kunt inzetten. De een heeft hiermee meer affiniteit dan de ander en zal sneller effect zien. Maar iedereen kan zeker een grote stap in de goede richting zetten. Zo heb ik het zelf zeker ervaren door het schrijven van het boek. Door de sterkere verbinding met mijn ziel ervaar ik nu veel meer flow in mijn leven. Ik weet nu helder welke keuzes te maken en hoe ik mijn eigen pad kan blijven lopen. Dit maakt alles makkelijker en plezieriger.”

Saskia adviseert om na lezing het boek een tijd weg te leggen en te proberen wat je ervan hebt opgestoken, toe te passen in je leven en spelenderwijs te onderzoeken wat wel en wat niet werkt. Als je na een tijd het boek opnieuw leest en de oefeningen opnieuw doet, zul je nieuwe dingen leren en ontdekken: “Groeien gaat vaak in spiralen. Je komt dezelfde problematiek tegen, maar dan op een ander niveau.”

NIEUW

Je ziel wijst je de weg

Zeven paden naar

meer inspiratie, kracht en flow

Saskia Basten 17 x 24 cm, 192 pagina’s

isbn 978 94 91557 76 7

€ 22,50

Verschijnt september 2023

DE MAGDALENA

Saskia gaf eerder al aan dat een model, zoals dat van de levensboom en de bijbehorende paden, op meerdere lagen kloppend is: “Je moet het kunnen begrijpen, het moet voor je gevoel goed zitten en ook op energetisch niveau logisch zijn. Dan is er nog de symbolische laag. Deze is juist bij de ziel van belang. Verhalen zijn een manier om symbolisch al dan niet verborgen boodschappen over te brengen. Daarom heb ik in het boek enkele mythen beschreven en een verhaal over Maria Magdalena opgenomen. Dit verhaal is bedoeld als een verdieping van de kennis en informatie die ik in het boek geef. Het gaat over haar aankomst in Zuid-Frankrijk, na het overlijden van Jeshua. Het is deels gebaseerd op informatie die ik in de loop der jaren heb verzameld en enkele reizen die ik maakte naar dit gebied. Verder schreef het verhaal zichzelf eigenlijk. Ik had het niet van tevoren uitgedacht, het ontstond onder mijn vingers. In deze tijd neemt Maria Magdalena haar rol als spiritueel leider voor vrouwen langzaam maar zeker weer in. Ik vind het belangrijk om haar een podium te geven. De geschiedenis is in het algemeen geschreven door mannen. Recent zie je dat er ook meer interesse ontstaat in bijvoorbeeld vrouwelijke denkers, leiders en kunstenaars. Ik vind dat een goede ontwikkeling, omdat het vrouwelijke beeld iets toevoegt, een eigen waarde heeft.”

LICHTPUNTJE

De wereld waarin wij leven lijkt elk jaar ingewikkelder te worden. We worden overspoeld met informatie en nieuwe technologie, we zijn omgeven door onrust en oorlog en de verdraagzaamheid neemt af. Dat zijn zorgelijke ontwikkelingen. Hoe ga je daarmee om als mens? Het beeld van haarzelf als stiltepunt in een storm, vergelijkbaar met het oog van de orkaan, helpt Saskia enorm. En om in dit stiltepunt te komen, verbindt ze zich met haar ziel. “Daardoor word ik rustig en zie ik alles weer helder. Dat gun ik andere mensen ook. Maar het gaat verder. Als je het hebt over een hoger doel in je leven, dan is dat voor mij: Be the change you want to see in the world. Dit gaat voor mij over dicht bij jezelf blijven, eerlijk en authentiek zijn en vandaaruit er kunnen zijn voor een ander. Niet om de ander te overtuigen van jouw gelijk, maar om bijvoorbeeld een arm om iemand heen te slaan als dat nodig is. Door goed verbonden te blijven met mijn ziel, blijf ik weg uit de tegenstellingen en het drama. Zo hoop ik een lichtpuntje te zijn voor anderen en een voorbeeld van hoe het ook kan. Met Je ziel wijst je de weg geef ik informatie en oefeningen om jouw eigen hogere doel te vinden, zodat ook jij iets voor anderen kunt betekenen.”

IMKE VERHAEREN:

“Het gaat om de verbinding”

De titel is kort: Wie ben ik? Maar de subtitel is lang: Werkboek voor als je jezelf bent kwijtgeraakt en weer wilt ontdekken wie je in wezen bent Imke Verhaeren schreef een werkboek en geen boek, omdat je het antwoord op jouw vraag nergens kunt lezen en actie de enige manier is om bij het antwoord te komen.

Wie ben ik? Hoe essentieel is deze vraag voor jou? Heel essentieel! Voor mijn gevoel worstel ik al mijn hele leven met dit vraagstuk. Wie ben ik? Wat heb ik hier te doen? Wat is mijn levensmissie? Zeker na het overlijden van mijn oudste broer was ik mijn zelf helemaal kwijt en achteraf gezien was alles wat ik deed een poging om achter het antwoord te komen. Ik herinner me gesprekken waarin ik verklaarde zo moe te zijn van het steeds maar zoeken naar dat antwoord. Ik ken de frustratie van denken dat je het weet, maar erachter komen dat dit het toch niet helemaal is. Maar vooral – vooral! – was mijn grootste verlangen dat er iemand zou zijn die me zou zeggen wie ik ben en natuurlijk dat ik heel speciaal ben. De grap is, dat er geen concreet antwoord is, maar eerder een actie, een verbinding. Voor mij startte ik het herstel van die verbinding door mezelf een tarotcursus te gunnen. Het was iets wat niet per se verstandig of nuttig was. Of iets wat ik kon verklaren aan anderen, behalve ‘gewoon voor de leuk’. Het was wel iets wat ik al heel lang wilde, hoewel ik dat niet aan anderen en misschien ook niet aan mezelf durfde toe te geven. Het was niet zo dat de tarot mij ineens de antwoorden gaf. Zo werkt dit medium, gelukkig, helemaal niet. Maar het bracht me wel in verbinding met mijn kindstuk, met het verhalen en mooie illustraties liefhebbende stuk en ook met het in magie en sprookjes gelovende stuk. En dus ook bij een kerndeel van mezelf, waarop ik verder kon bouwen om meer en meer die verbinding te versterken. Daarmee ben ik elke dag nog steeds bezig. De ene dag wat beter dan de andere. Die vermoeidheid van het zoeken is daarmee verdwenen. Want wanneer ik me weer een beetje verloren of verdwaald voel, hoef ik niet weer opnieuw op onderzoek uit, maar weet ik dat het zaak is om bij mezelf en thuis te komen.

brengen van jouw authentieke waarde. Het beantwoorden van de vraag ‘Wie ben ik?’ helpt je aan een kompas waarmee je elke stap vanuit die authenticiteit kunt zetten.

Zijn er momenten dat die vraag harder om aandacht roept dan anders?

Mijn eerste reactie is, dat dit verschilt per mens, omdat ik absoluut geen fan ben van generaliseren en hokjes. Maar ik schrijf over dat soort momenten wel in mijn boek. Voor mij was het overlijden van mijn broer op jonge leeftijd zo’n moment. Ik denk dat mensen die de dood van zo dichtbij hebben meegemaakt, herkennen wat dat met jou als individu doet. Niet alleen is die ander er niet meer, maar de ‘jij met die ander’ is er ook niet meer, dus wie is die ‘jij zonder de ander’? Ik kan me voorstellen dat hetzelfde geldt voor mensen na een scheiding. Maar ook – en dat is uit eigen ervaring en die van mensen om mij heen – het moment van ‘wakker’ worden in je leven en denken ‘Is dit het nu?’ of ‘Hoe ben ik hier terechtgekomen?’ Vanaf ons vierde jaar is er een duidelijk pad dat we moeten afleggen van basisschool naar middelbare naar hogere school of vakopleiding, naar werk en gezin en huisje boompje beestje, dat er nauwelijks tijd is om na te denken over wat je zélf wilt. Wanneer je eenmaal bij je huisje bent beland, volgt er een moment van bewustwording. Het is vergelijkbaar met op de automatische piloot naar huis fietsen en ineens merken waar je al bent. De weg lijkt al helemaal bepaald te zijn, maar aan het einde (bij huisje boompje beestje) is er nog een heel stuk over dat niet is bepaald. Het is aan jou om dat in te vullen, maar zonder wetenschap van wie je bent, is het moeilijk bepalen waar je vanaf dat punt heen wilt.

Hoe essentieel is deze vraag – en daarmee het antwoord – voor anderen?

Natuurlijk moet iedereen dat voor zich weten. Ik heb genoeg mensen om mij heen die helemaal tevreden zijn en geen behoefte hebben aan soul-searching. Ik geloof stellig dat iedereen een authentieke waarde heeft. Iets wat puur van die persoon is en alleen door dat individu de wereld in gebracht kan worden. En ik geloof dat termen als ‘gewoon jezelf zijn’ of ‘in je kracht staan’ gebaseerd zijn op het in de wereld

Wanneer kwam die vraag voor het eerst in je op? Oei… uhm… terugdenkend ben ik er voor mijn gevoel altijd al mee bezig geweest. Maar niet per se zo bewust dat ik me werkelijk die vraag stelde. Het was meer zoeken naar een vorm. Ik was het vriendinnetje van of het meisje dat veel leest of het zusje van of de danseres of… nou noem maar op… Ik denk dat ik mezelf deze vraag pas echt stelde na het overlijden

van Harald. Hij was 32 en ik 23 en ik was er stellig van overtuigd dat er een administratieve fout was gemaakt en ik eigenlijk had moeten overlijden. Toen ik over die gedachtenkronkel heen was, betekende dit dat ik moest bedenken waarom ík was blijven leven en hij niet. En dat hield niet in, in plaats van hem leven, maar míjn leven leven. En dus ook: wat is dat dan?

Hoe ben je op zoek gegaan naar het antwoord?

Ik ben eerst op alle verkeerde plekken gaan zoeken… Zoals ik van school uit gewend was, ging ik buiten mezelf op zoek naar het antwoord: astrologische teken, maanteken, Chinese teken, getallen uit de numerologie, maar ook loopbaancoaching, feedback vragen van werkgevers. Ik greep steeds een gevonden antwoord vast met het besluit dat ik dát helemaal was om er na een tijdje achter te komen dat het toch niet helemaal paste. Pas na mijn zwangerschappen (waarbij je leven ook even op z’n kop wordt gezet) werd ik getriggerd door een cursus met de titel ‘Terug naar je natuur’ van Caroline Groeneveld. Dat resoneerde. Want daarnaar was ik op zoek. Deze cursus pretendeerde ook niet de antwoorden te geven, maar je op het pad naar het antwoord toe te begeleiden. Deze cursus vol natuursymboliek liet me voor het eerst stilstaan bij mijn eigen gedachten en gevoelens en vanuit deze cursus kwam dan ook de ‘moed’ om eindelijk die tarotcursus te volgen.

kent wat je ziet (wereld 2) en wat reflecteert de kaart naar jou op dit moment (wereld 3). Toen ik zelf tarotcursussen ging geven, had ik diverse coachingsopleidingen gevolgd. In coaching zijn mooie inzichten goed, maar gaat het zeker ook om de stappen die je aan de hand van die inzichten neemt om tot de gewenste transformatie te komen. Deze kennis en mijn natuur die altijd op zoek is naar ‘wat houdt het dan concreet in’, hebben ertoe bijgedragen dat ik een vierde wereld heb toegevoegd: welke concrete eerste stap kan ik aan de hand van de inzichten uit wereld drie gaan zetten. Het is dus een methode om op een vertraagde en daardoor meer diepgaande en onderzoekende manier een tarotkaart te lezen. Ik heb gemerkt dat de vier stappen ook heel goed in coaching zijn toe te passen. Wereld 1 en 2 helpen bijvoorbeeld om in het hier en nu en in de vertraging en met afstand te kijken naar de situatie of het vraagstuk. Zo kun je in het boek eerst alles lezen over het vraagstuk ‘wie ben ik’ en wat de de maan uit de Grote Arcana hierover te vertellen heeft. Die afstand zorgt ervoor dat je uit het drama van het vraagstuk blijft en dat helpt om andere deurtjes in je gedachtegang te openen of open te houden. Daarna komt pas wereld 3 aan de beurt, waar je het persoonlijker maakt en gaat onderzoeken hoe alles uit wereld 1 en 2 op jou van toepassing is. In het boek komt dit overeen met de werkbladen waarop je jouw antwoorden en inzichten kunt noteren. Wereld 4 rondt het geheel af. Dat zou het afrondende gesprek in een coachingstraject kunnen zijn, waarbij de coachee inzicht heeft verkregen in het vraagstuk, de belemmeringen en de hulpbronnen en nu gevraagd kan worden hoe ze zelf verder gaat. Wat dus al die inzichten betekenen voor een volgende stap. In het boek is deze vierde wereld verwerkt in de laatste stap op het pad van de Maan.

En wat was het antwoord toen?

Dat het meer gaat om de reis dan de bestemming. Dat het antwoord niet zozeer een vaste vorm (titel, rol, product, dienst) is, maar meer hoezeer je in verbinding bent met de abstracte energie dat jouw kernwezen is en dat je elke stap vanuit die energie mag maken. En dat je zelfs met die wetenschap en verbinding nog heel vaak de fout in kunt gaan, maar ook dat helpt je weer verder.

Je past in het werkboek de vier-wereldenmethode toe. Waar komt die vandaan en wat houdt die in?

Ik volgde mijn eerste tarotcursus bij Els Maasson. Zij leerde mij de drie-wereldenmethode. Deze methode bestaat uit kijken naar de kaart (wereld 1), wat bete-

Je neemt mensen mee in het proces aan de hand van de symbolische elementen in tarotkaart de maan . Waarom die kaart? de maan toont een wereld tussen de werelden in. Een wereld van dromen en illusies. Waar niets is wat het lijkt en tegelijkertijd dus alles kan bestaan. Zoals ik al zei, is het antwoord op de vraag ‘wie ben ik?’ abstract. Je kunt jezelf niet in concrete vormen vangen. Dan beland je in de hokjes waar we in onze maatschappij heel goed in zijn en waar we tegelijkertijd steeds weer proberen uit te breken. In de wereld van de maan bestaan geen hokjes. De wolf en de hond zijn twee tegengestelden, maar huilen samen, want ze zijn ook aan elkaar gerelateerd. De kaart daagt je uit om dit paradoxale dat in ieder wezen schuilt, aan te gaan én te accepteren. Zo kom je in

verbinding met jouw kernwezen. En heel mooi toont deze kaart een pad bij een thema of vraag waarbij het inderdaad gaat om het bewandelen van het pad en niet om een concrete eindbestemming.

Waarom vind je het zo belangrijk dat mensen jouw boek niet zien als een tarotboek?

Allereerst wilde ik niet het zoveelste tarotboek schrijven waarin je globaal leert waar de kaarten voor staan en vervolgens hoe je ze in patronen kunt toepassen. Begrijp me niet verkeerd, want ik heb veel van dit soort boeken gebruikt voor mijn onderzoek. Hoe meer ik werk met de tarot als coach en docent, hoe meer ik ervan overtuigd ben geraakt en raak dat één kaart meer dan genoeg is, wanneer je werkelijk de diepte van de symboliek induikt. Dat een enkele kaart je meer dan genoeg uitnodigingen, vragen en inzichten geeft om met een thema of ervaring aan de slag te kunnen.

Ten tweede heeft de tarot nog steeds een bepaald stigma. Het is zweverig, om toekomst mee te voorspellen en sommigen geloven nog steeds dat de kaarten door de duivel zijn gemaakt. Ik geloof in geen van drieën en weet uit de praktijk hoe concreet en diepgaand de kaarten kunnen zijn. Ook al geeft deze maankaart geen concreet antwoord op de vraag ‘wie ben ik?’ – eenvoudigweg omdat dat niet kan – krijg je wél concrete aanwijzingen over het pad dat je mag bewandelen om meer in verbinding te komen met wie je in je kern, wezenlijk bent. Iets in mij hoopt dat ik met mijn werkboeken de tarot bij een grotere doelgroep bekend kan maken en wel op een positieve manier.

Dus het is de bedoeling dat er nog meer werkboeken komen?

Jazeker! Ik wil per tarotkaart een werkboek schrijven. Ik ben er stellig van overtuigd dat voor elke kaart een compleet werkboek te schrijven valt. Dus ik heb nog bijna tachtig boeken te gaan. Op het moment ben ik bezig met de ster en de zon . De eerste gaat over de paradox rond ‘hoop’. Aan de ene kant is hopen of wensen iets met al je zegen het universum in sturen en verder loslaten. Niet forceren. Aan de andere kant zijn de woorden ‘hopen’ en ‘wensen’ wel degelijk werkwoorden. De vele facetten waaruit het begrip ‘hoop’ bestaat, zie je terug in de symboliek van de kaart. Zo wordt een vaag begrip als ‘hoop’ met de tarot in beeld gebracht en tastbaar gemaakt. de zon maakt iedereen vrolijk en inmid-

dels heb ik ontdekt dat dit met name komt doordat deze kaart staat voor de puurheid en de eenvoud van het leven. Leven is niet moeilijk, wij mensen maken het moeilijk. de zon toont hoe je in die eenvoud en puurheid grootser kunt leven dan met alle producten en diensten waarvan we denken dat we die nodig hebben. Wat hoop je dat jouw werkboek de mensen brengt?

Wauw! Nou, erkenning in hun vraagstuk als eerste. Dat gebeurt ook vaak bij tarotconsulten. Dat mensen erkend worden in de vraag of situatie waar ze mee zitten. Die erkenning, dat weten ‘ik ben dus toch niet gek’, is vaak al genezing op zichzelf. Natuurlijk hoop ik dat de mensen die werkelijk met dit boek aan de slag gaan inderdaad die verbinding met hun kernwezen ontdekken en dat die verbinding als een kompas kan dienen bij elke volgende stap die ze in hun leven gaan zetten. Dus, ja, wat brengt het ze dan? Alignment is een passend woord, rust, zekerheid, maar ook zeker plezier, want je gaat aan de slag in een droomwereld en je mag ontdekken wat jou in je kern raakt. En vrijheid. Vrij zijn van die eeuwige hokjes en titels en tegenwoordig ook afkortingen en initialen waarmee we onszelf maar willen beschrijven. Ja, dat is het samengevat, de vrijheid en het plezier om gewoon jezelf te mogen zijn.

NIEUW

Wie ben ik?

Werkboek voor als je jezelf bent kwijtgeraakt en weer wilt ontdekken wie je in wezen bent

Imke Verhaeren

17 x 17 cm, 112 pagina’s

isbn 978 94 91557 77 4

€ 15,-

Verschijnt oktober 2023

IRISANYA MOON:

“Mijn draad kruist jouw draad”

Ergens in de Verenigde Staten kwam heks en priesteres Irisanya Moon de Nornen op het spoor. Zij overzien ons lot, dat wat voorbestemd is te gebeuren in ons leven. Ze lieten haar zien dat het aan ons is hoe we omgaan met wat het lot ons brengt. Dat tijd meer is dan verleden, heden en toekomst. Dat we altijd weer opnieuw ervoor kunnen kiezen om het beter te doen en dat er hoop is.

Als kind vond Irisanya Moon het geweldig dat haar familie katholiek was. Iedere zondag ging het hele gezin naar de kerk en ze zat op een katholieke school in Ohio, de Verenigde Staten. “Ik hield van Moeder Maria en ik moet bekennen dat ik meer tot haar bad dan tot God. Ik speelde ‘kerkje’ met mijn broers, maar ik was altijd de priester, ook al was dit in het echte leven niet toegestaan.” Toen ze drie was, had ze zich al voorgenomen schrijver te worden. Ze rondde een opleiding in die richting af en heeft inmiddels de nodige boeken op haar naam staan. Maar ze wilde ook non worden: “Hoewel ik geen non ben geworden, denk ik dat ik als priesteres een soortgelijke spirituele dienende rol vervul.”

PRIESTERES

Ze ziet ‘priesteres’ meer als een werkwoord dan als een titel. Dat gezegd hebbende, vertelt Irisanya dat ze de goden dient die daarom vragen of die deel uitmaken van de magie die zij uitvoert in haar eentje of samen met andere heksen: “Als priesteres sta ik in dienst van mijzelf en van het goddelijke. Als priesteres ben ik in staat en bereid om transformatieve magie te faciliteren, een heilige ruimte te creëren die dit mogelijk maakt. Als priesteres bied ik steun tijdens rituelen, maar ook daarbuiten. Ik werk met enkele godheden, zowel persoonlijk als tijdens groepsbijeenkomsten, onder wie Afrodite, Iris, Hekate en de Nornen. Afhankelijk van de situatie werk ik ook met andere godheden. Het is net zoals

met vrienden en relaties… soms werk ik een tijdje met een bepaalde godheid en daarna gaan we uit elkaar, omdat dat op zo’n moment het beste voelt. En soms werk ik lange tijd met een godheid en krijgt die meer aandacht van mij.”

HEKS

Irisanya is een heks in de reclaiming traditie. Ze vertelt dat deze traditie eind jaren zeventig, begin jaren tachtig begon in de San Franciso Bay Area met Starhawk en Diane Baker. Zij besloten lessen in oude magie te geven, omdat mensen wilden leren hoe ze rituelen moesten doen. Er was heel veel belangstelling voor en het collectief van heksen werd zo groot, dat het nodig bleek om het te ontbinden. In 1997 werd de Principles of Unity opgesteld, zodat iedereen kan kennisnemen van het gedachtegoed en de waarden, en een heks in de reclaiming traditie kan zijn. Volgens Irisanya hoef je alleen maar deze Principles of Unity te onderschrijven en niet per se geïnitieerd te zijn om als heks actief te zijn in deze traditie. Lange tijd voelde Irisyana zich niet geroepen tot initiatie, omdat ze het als te hiërarchisch zag. Echter in de loop van 2011 realiseerde ze zich dat ze er klaar voor was. Reclaiming ziet initiatie als een persoonlijk proces waarbij je in een team werkt aan uitdagingen en opdrachten voor persoonlijke en magische groei. Je vraagt geïnitieerde mensen om jouw gids te zijn in dit proces. Gedurende een jaar en een dag (of langer) ga je aan de slag op magisch, persoonlijk en ander terrein.

GODINNEN

In het rijtje boeken dat Irisyana schreef, vind je onder meer boeken over de godinnen Gaia, Afrodite, Artemis en Iris. Ze schrijft alleen maar over godinnen waarmee ze heeft gewerkt of nog steeds werkt: “Door mijn relatie met een godheid kan ik persoonlijke inzichten delen met degenen die misschien voor het eerst met die godheid te maken krijgen. Ik kies ook voor godheden die een boodschap hebben die relevant is voor de tijd waarin we nu leven. Zo schreef ik het boek over Iris omdat zij in dienst staat van andere godheden. Ik wilde namelijk een boek schrijven over de complexiteit van in dienst staan van… en hoe je zowel in dienst van een gemeenschap als in dienst van jezelf kunt staan.” Tussen twee haken: Irisanya Moon is haar magische naam, die ze koos na een diepe ervaring met een regenboog. ‘Iris’ verwijst natuurlijk naar de godin en ‘anya’ koos ze, omdat dit woord staat voor ‘onuitputbare energie’, ‘gratie’ en ‘kracht’.

KENNISMAKING MET DE NORNEN

Rond 2010 was Irisyana actief in een coven en kwam ze voor het eerst in contact met de Nornen. Hoe dat precies in z’n werk ging, weet ze niet meer: “Ik denk dat we op zoek waren naar godinnen die als drietal voorkomen, omdat wij ook met z’n drieën waren. We hadden besloten de naam Wyrd Sisters te voeren en we bestudeerden de Nornen in de tijd dat we samenwerkten. Daarna bleef ik met de Nornen werken, omdat ze mij fascineerden en ik veel steun van hen kreeg in mijn leven. Ik vond het fijn te ontdekken dat er ongeziene krachten zijn in mijn leven die me helpen mijn pad te vinden.”

Irisyana beschrijft de Nornen als zij die aan de voet van de werelboom zitten, die de levensdraad weven, meten en knippen. Ze ziet ze niet als godheden: “Ik zie ze meer als wezens vol kracht en tijdloos. In mijn gedachten zie ik ze als drie vrouwen, maar eigenlijk vind ik dat godheden geen geslacht hebben, omdat ze voorbij die definities gaan. Ze overzien dat wat zich laat vertalen als het lot. Het lot gaat over wat voorbestemd is te gebeuren in jouw leven. Hoe je omgaat met wat het lot op jouw pad brengt, dat is aan jou. Dat wilde ik eigenlijk verwerken in de titel, omdat het een belangrijk aspect is van de invloed van de Nornen op ons dagelijks leven. Maar ik koos ervoor om ‘magie’ toe te voegen aan de subtitel, omdat ik tijdens mijn onderzoek weinig verwijzingen naar hun magie tegenkwam. Eigenlijk alleen wanneer het gaat om persoonlijk werk en aangezien dat een belangrijk deel van mijn boek is, wilde ik er zeker van zijn dat de lezer zou weten dat dit uitgebreid aan bod zou komen.”

Elk van ons wordt geboren met een spintol met draad gesponnen door ouders, grootouders, overgrootouders, enzovoorts. Deze draad is onze orlog. We kunnen haar niet ontspinnen, maar we kunnen haar bekijken, onderzoeken, er dingen over leren en herinneringen krijgen die helpen verklaren waarom sommige delen van het spinsel sterk zijn, terwijl andere delen dun zijn, met verdikkingen, soms zelfs gebroken en weer aan elkaar geknoopt. We kunnen er altijd voor kiezen om onze draad anders te spinnen.

BOODSCHAP

De Nornen hebben Irisanya altijd het gevoel gegeven dat er een doel is: “Ze spreken tot mij over een hoger plan waarom ik hier op deze planeet ben. Hoewel ik misschien niet weet wat het doel is of in verwarring ben over dat doel, alleen al het feit dat het bestaat, helpt me beseffen dat mijn rol belangrijk is. Ik werk meestal met Verdandi, de Norn van het heden of dat wat is. Zij heeft me geleerd me bewust te worden van het nu en te handelen vanuit een volledig bewustzijn dat elk moment een kans op een beter verleden en een betere toekomst in zich heeft. Verdandi herinnert mij eraan dat ik de kans krijg om te genieten van elk moment en dat ik ook de kans krijg om de best mogelijke keuzen te maken. Terwijl dit klinkt als een zware last, biedt het ook hoop, want zelfs als ik het niet goed doe, zal het volgende moment een nieuwe kans bieden om te doen wat goed is.”

Een belangrijke les die Irisanya van de Nornen heeft geleerd, is dat tijd niet simpelweg het verleden, het heden en de toekomst is: “Tijd is ook de culminatie van wat ik heb geleerd en de omstandigheden waarin ik ben geboren. We kunnen niet volstaan met zeggen dat niets vrije wil is en dat alles vastligt in het lot en voorbestemd is. Maar het is wel zo dat ons lot wordt beïnvloed door fouten uit het verleden en de realiteit van de dag van vandaag en onze privileges. Echter, we kunnen er altijd voor kiezen om het beter te doen, want dit zal beïnvloeden wat er gaat gebeuren en hoe die draden van Wyrd worden geweven.”

WERKEN MET DE NORNEN

In haar boek geeft Irisanya onder meer oefeningen en meditaties. Ze vindt het belangrijk om op verschillende manieren met de Nornen te werken, afhankelijk van wat er op een bepaald moment speelt. Net zoals je met iemand anders (een mens)

NIEUW De Nornen

Wevers van lot en magie

Irisanya Moon

A5, 144 pagina’s isbn 978 94 91557 78 1

€ 17,50

Verschijnt december 2023

een relatie opbouwt, moet je dat ook met een godheid en in dit geval met de Nornen doen: langzaam en met veel aandacht. “Ik breng tijd door met de Nornen bij een altaar of gewoon in gedachten. Ik luister naar ze, ik praat met ze en ik breng hen offers, wat er maar nodig is. Ik wil een relatie opbouwen die wederkerig is. Dus denk ik aan manieren waarop ik hen wat magie kan aanbieden, terwijl ze mij hun magie aanbieden. Ik zing voor ze, of spin of weef iets. Ik probeer na te denken over hoe hun lessen mijn beslissingen ingeven. Ik probeer iedere dag te beginnen met de wens om te zorgen voor het verleden, het heden en de toekomst. Ik probeer te herinneren hoe mijn daden een impact hebben op de wereld en op manieren die ik misschien nooit zal weten.”

HOOP

Een van de redenen waarom Irisanya een boek wilde schrijven over de Nornen was, dat ze graag wil dat mensen een boodschap van hoop te horen krijgen: “Ik denk dat de wereld waarin we nu leven vaak beangstigend en overweldigend is, maar de Nornen herinneren ons eraan dat we een plek hebben in het tapijt des levens. Hoewel het lijkt alsof we vaak alleen zijn, laten de Nornen ons weten dat we nooit alleen zijn. Mijn draad kruist jouw draad en wanneer er iets gebeurt in het web van Wyrd, dan raakt het iedereen. Ik wil dat mensen dit boek lezen en begrijpen dat het belangrijk is dat je weet dat je een plek in het web hebt en dat je ertoe doet. Zelfs de kleinste handeling kan een impact hebben. Je hoeft niet al het werk te doen, want er zijn velen die met jou in dit leven zijn verweven.”

Ze is dan ook in haar nopjes dat haar boek over de Nornen in het Nederlands verschijnt. Bij voorbaat wil ze alle lezers bedanken voor hun tijd en aandacht. Ze hoopt dat ze met haar boek handvatten kan aanreiken om verbinding te maken met hoop: “Er zijn wezens die actief proberen de wereld draaiende te houden en ook dat de mensen met elkaar verbonden blijven. Je kunt ontdekken hoe jij een rol speelt in deze magie. Zelfs wanneer het tegenzit, ben je niet alleen. Ik hoop bovendien dat dit boek je laat zien dat helende tijdlijnen altijd kunnen plaatsvinden. Ook al zijn slechte dingen reeds gebeurd, je kunt nog steeds aandacht en energie naar het verleden sturen, zodat het niet langer de toekomst negatief beïnvloedt. Natuurlijk is het zo dat we niet kunnen uitwissen wat er is gebeurd, maar we kunnen er wel aan denken dat er manieren zijn om de draden van de tijd te veranderen, zodat ze met meer wijsheid in zich naar de toekomst gaan.”

i.m. Linda Wormhoudt

Eind juli is Linda Wormhoudt overgegaan. Veel te jong, maar haar werk in deze wereld zat er blijkbaar op en zij was er klaar voor om de man met de zeis te ontmoeten. Haar nalatenschap is bijzonder waardevol. Niet alleen met haar boeken, maar ook met haar opleidingen heeft zij veel mensen een pad laten inslaan dat ze anders nooit hadden gevonden.

Ik kwam Linda op het spoor door haar verhaal ‘Zielenjade’. Ze had me betoverd met haar woorden. Ik zocht contact en vroeg naar meer. Nou, dat had ze zeker. Het resultaat was de bundel ‘Ademtocht, verhalen over de dood’. In haar voorwoord schreef ze: “De dood en het stervensproces hebben mij altijd geïntrigeerd. Ik deed veel onderzoek naar rituelen rond de dood in verschillende culturen, omdat de rituele kant veel vertelt over mensen en het leven dat ze leiden. De dood raakte mij persoonlijk toen mijn beste vriendin in een coma raakte en ik nauw betrokken werd bij het proces dat hierop volgde: het afkoppelen van de apparatuur die haar in leven hield, haar sterven, het afleggen, en alle dingen die daarna moesten worden geregeld. Het heeft mij diep geraakt.

Daarna ben ik mij gaan verdiepen in het maken van nieuwe rituelen rond de dood en het sterfproces. Met mijn verhalen wil ik graag mijn beelden van de dood met u delen. Sommige verhalen zijn persoonlijk en komen voort uit eigen ervaring; andere komen uit mijn fantasie. Ik weet niet of het wel echt fantasie is: soms weet ik niet eens waar een verhaal vandaan komt. Dan doemt er plots een zin op in mijn geest en dan volgt het verhaal vanzelf: het schrijft zichzelf.

Dit boek is gemaakt in samenwerking met de dood: ik vond het niet meer dan billijk dat hij zijn zegje zou kunnen doen.”

De dood laat onder meer dit opschrijven: “Ik ben de haler der zielen. Een persoon sterft, laat los, en dan kom ik. Ik sta dan bij de gestorvene en zie de ziel wegglijden uit het menselijke lichaam, als een verloren vlinder, een dwaallichtje. Met zachte handen reik ik uit naar die ziel en mijn stem zegt troostende, lokkende woorden. De ziel herkent mij en lacht, komt in mijn handen zitten, vleit zich in mijn omarming. Ik ben Moeder en Vader van Allen. Dan draag ik de ziel verder in mijn armen, zij smelt snel als lentesneeuw dus ik spoed verder, daar, naar de andere kant, het andere land. Waar de kust groen is, de nevel fris en het water zo grijs als mijn mantel. Daar zet ik de zielen neer, opdat ze verder kunnen gaan naar hun bestemming. Daar wachten de anderen. Er zijn voorouders met liefdevolle omhelzingen, maar ook andersoortige wezens die verbonden zijn met de net gestorvene. Landgeesten en watervrouwen, banshees en erfbewakers, familiebeschermers en meer. Deze kunnen altijd de grenzen over, en dat doen ze ook.

Ik ben de haler en de brenger, slechts dat. Als een chauffeur. Verder sta ik erbuiten.”

Linda stond aan het begin van de serie boeken over sjamanisme binnen A3 boeken. We werkten vele jaren intensief samen en deelden niet alleen onze liefde voor boekenkinderen maar ook voor dieren.

Na ‘Ademtocht’ volgden nog vele andere boeken en een samenwerking voor de jaargang ‘Ritme en stem’. Ze riep de bronrevolutie uit, die het boek ‘Heilige bronnen in de Lage Landen’ voortbracht. Ze schreef een hoofdstuk voor ‘Aardevrouwen spreken’ en maakte de fotoportretten van alle aardevrouwen die aan het woord kwamen.

Linda wist zichzelf heel goed te typeren in haar bijdrage aan Aardevrouwen spreken:

“Ik ben een Aardevrouw. Een nuchtere Stier, een Aardetype. Van alle elementen ligt Aarde het dichtst bij mijn wezen, het is mijn thuis en uitvalsbasis. Hier op en vanuit Aarde kan ik een vuurtje maken, hier kan ik langs rivieren lopen, vanuit hier kan ik de hemel bewonderen. Mijn voeten staan stevig op de grond en ik voel de zwaartekracht aan mij trekken. Ik ben een sjamaniste. Geen sjamaan, want die titel kun je jezelf niet zomaar aanmeten, vind ik. Sjamanisme is tegenwoordig een parapluwoord geworden, waaronder veel stromingen schuilen. Ik weet niet tot welke stroming ik behoor. Ik ben geen traditionaliste, ik heb veel respect en bewondering voor de nomadische volkeren waar sjamanisme ontstond, maar ik leef in Nederland, in het hier en nu. Ik loop niet met veren in mijn haar, ik heb geen exotische spirituele naam: ik ben gewoon Linda uit de Lage Landen.”

Dit rouwwiel is door een van Linda’s leerlingen gelegd om haar naar de Anderkant te helpen.

Op het rouwwiel liggen drie stapstenen, zwanen en Hella als begeleiding voor de overtocht en een voormoeder om haar te verwelkomen.

In Ademtocht schrijft ze over een ontmoeting met Odin, die ze was toegewijd:

“Ik wil meer leren over mijn wortels”, zeg ik hem.

“Waarom kijk je dan zo ver weg?”, zegt hij mij. De god zit voor mij op de Nederlandse grafheuvel. Zijn mantel deed hij al uit: het is warm en de zon staat hoog in de hemel. Zijn flaphoed beschermt zijn ene oog tegen de verblindende stralen.

“Wat bedoelt u?” Ik kijk in zijn blauw.

“Wat ik zeg: je kijkt ver weg.”

Hij slaat zijn benen over elkaar en leunt licht achterover, rustend op zijn armen.

“Je kijkt te ver. Kijk naar beneden.”

Ik staar naar de grond onder mij.

“Ja. Kijk daar. Daar zijn je wortels.”

Ademtocht

Goden en sjamenen in Noordwest-Europa

Seidr

Nephilim

Beschermheer

Nevelvrouw

Heilige bronnen in de Lage Landen

Aardevrouwen spreken

Ontwikkel je intuïtie

Onze intuïtie brengt boodschappen over die ons verstand overstijgen: wijsheid, plotse inzichten, een waarschuwing of een steun in de rug. Welkome informatie als we bijvoorbeeld voor een lastige beslissing staan of in een moeilijke situatie zitten. Kaarten kunnen ons helpen om op een laagdrempelige manier bewuster toegang te krijgen tot onze intuïtie en die verder te ontwikkelen.

Intuïtie is een innerlijk weten dat je niet kunt toeschrijven aan logica, kennis of beredenering. Plots voel of weet je iets of er komen beelden in je op zonder dat het rationele denken erbij betrokken is. Intuïtie schenkt je boodschappen in verschillende vormen, zoals een gevoel van vertrouwen of juist een naar voorgevoel, een beeld of een visie, woorden die in je opkomen of gewoon een sterke impuls.

Intuïtie is een natuurlijk vermogen dat we allemaal bezitten, maar is bij sommige mensen meer ontwikkeld dan bij anderen. Het goede nieuws is dat we allemaal onze intuïtie kunnen ontwikkelen door te ‘trainen’, net zoals we onze spieren of onze hersenen door specifieke training (verder) kunnen ontwikkelen. Een goed ontwikkelde intuïtie is veel actiever en werkt spontaan mee bij het nemen van beslissingen, het oplossen van problemen of het verkrijgen van inzicht in een bepaalde situatie.

TALLOZE MANIEREN

Het ontwikkelen van onze intuïtie is een fascinerende reis vol ontdekkingen en verrassingen. Hoewel het soms moeilijk is om intuïtieve signalen te begrijpen of te interpreteren, kan het trainen van onze intuïtie helpen om meer in contact te komen met onze innerlijke stem. Er zijn talloze manieren om onze intuïtie te versterken en te leren erop te vertrouwen. Door regelmatig te mediteren, eerste indrukken te volgen of een dagboek bij te houden, kunnen we onszelf trainen in het ontvangen van intuïtieve boodschappen. Luister naar je lichaam en sta open voor nieuwe ervaringen, want deze kunnen je helpen om je intuïtie te versterken en te verbeteren. Creatieve activiteiten kunnen ook een krachtig hulpmiddel zijn.

met kaarten

ALLES DRAAIT OM HET BEELD

Een van de manieren om onze intuïtie bewust te ontwikkelen is het zo intuïtief mogelijk lezen van afbeeldingen op tarot- of andere kaarten. Leg alle uitleg en boekjes die bij de kaarten horen (voor nu) maar opzij: bij het zuiver intuïtief lezen van de kaarten draait alles om het beeld. Beelden stimuleren de rechterhersenhelft en daar draait het om bij de ontwikkeling van je intuïtie. Later, als je connectie hebt gemaakt, kun je het boekje erbij pakken of de betekenis opzoeken op internet. Uiteindelijk zul je door zowel de intuïtieve als mentale bronnen samen te voegen komen tot een rijke en waardevolle reading. De bewustwording van wat de kaarten bij je oproepen, helpt je om te leren luisteren naar jouw innerlijke stem. Daarom is het belangrijk om een kaartspel te kiezen dat resoneert met jouw persoonlijkheid. Probeer eens verschillende kaartensets uit: welke beelden doen iets met je en welke niet? Dan weet je met welke set je het beste aan de slag kunt. Ga rustig zitten, focus op het beeld, doorvoel de afbeelding en houd de vraag of het dilemma waarmee je worstelt in gedachten. Gaandeweg (of misschien wel plotsklaps) zul je herkenningspunten zien. Om de rijke betekenis van de kaart tot haar recht te laten komen is het belangrijk dat je niet redeneert, maar luistert naar wat je innerlijke stem erover te vertellen heeft.

STRUIKELBLOKKEN

Er zijn verschillende factoren die de ontwikkeling van de intuïtie kunnen blokkeren of verstoren. Stress, angst, belemmerende overtuigingen of negatieve emoties als boosheid en verdriet kunnen het moeilijker maken om signalen op te pikken. Alcohol en drugs kunnen de intuïtie onderdrukken en het vermogen om naar ons innerlijke weten te luisteren, verstoren. Ook wanneer onze geest is overbelast door informatie of afleiding, kan het moeilijker zijn om intuïtieve signalen op te pikken. Zo kan overmatig gebruik van technologie afleidend werken en ons vermogen om signalen op te pikken verminderen. Bijvoorbeeld het constant checken van je telefoon kan ervoor zorgen dat je minder aandacht hebt voor je innerlijke stem.

Door om je heen rust te creëren en te visualiseren dat je al je stress en problemen, je overtuigingen en emoties op een tafel of in een aparte kamer neerlegt en er een engel bijzet om ze te bewaken, kun je al een groot deel van de belemmerende factoren op non-actief zetten en jouw aandacht en intenties verleggen naar de kaarten.

OEFENING MET EEN KAART

Zoek een rustige plek op waar je niet wordt gestoord. Zorg dat je ook geen tijdsdruk voelt en ontspan. Neem een vraag of een thema in gedachten en zet daar je focus op. Meng of schud de kaarten en als je voelt dat dit genoeg is gedaan, dan trek je een kaart. Laat de kleuren en vormen van de afbeelding op je inwerken. Let op alle gevoelens die je ervaart bij deze kaart.

Wat trekt je aan? Wat roept weerstand op? Maakt de afbeelding je vrolijk of juist verdrietig? Roept de kaart angst of vertrouwen op? Welke details in de afbeelding vallen jou het meeste op? Wat zeggen ze jou? Laat je gedachten komen en gaan en houd je focus op de kaart.

Probeer nu een antwoord op je vraag te destilleren uit wat je allemaal opviel en ervoer.

OEFENING MET TWEE KAARTEN

Deze oefening is bedoeld om inzicht te krijgen in de interactie tussen twee kaarten. Waar een enkele kaart waardevolle informatie kan verschaffen, zorgt het spanningsveld tussen kaarten onderling voor een extra dimensie bij de interpretatie.

Zorg ook nu weer dat je een rustige plek hebt en geconcentreerd kunt werken. Bepaal van tevoren welke kaart wat vertegenwoordigt. Bijvoorbeeld, als je vraag gaat over een relatie, spreek dan met jezelf af dat de linker kaart informatie geeft over hoe jij je eigen rol in de relatie ziet. De rechter kaart zegt wat over hoe jij naar de rol van je partner kijkt in de relatie. Laat de kaarten rustig op je inwerken.

Kijk eerst naar beide kaarten apart zoals in de eerste oefening. Daarna kijk je naar hoe de kaarten zich tot elkaar verhouden. Welk gevoel geeft het totaalbeeld jou? Roept het weerstand op of voel je je juist aangetrokken door de kaarten? Is er een kaart die dominerend overkomt in vergelijking tot de andere? Als er figuren op staan, kijken ze elkaar aan of juist van elkaar af? Voelen de kaarten naast elkaar harmonieus of heb je het gevoel dat ze niet bij elkaar passen? Hoe kun je dat vertalen naar jouw eigen leven?

Probeer ook eens om je creativiteit de vrije loop te laten. Schrijf een verhaaltje van enkele alinea’s over de twee kaarten. Alles wat voortkomt uit ons creatieve brein kan waardevolle informatie geven over wat zich afspeelt in ons innerlijk.

EEN KAART LEZEN ZONDER TE KIJKEN

Dit is een van de meest uitdagende oefeningen. Wellicht zul je vaak en gedurende een langere periode moeten oefenen, dus ga niet voor resultaat. Verwacht alles en niets. Bij deze oefening houd je de afbeelding op de kaart in eerste instantie verborgen voor jezelf. Daardoor heb je geen visuele aanknopingspunten die je kunnen helpen bij de interpretatie. Je kan alleen maar zitten en voelen. Dat maakt je volledig afhankelijk van je intuïtie en zal je leren om er meer open voor te staan.

Zoek een rustige plek op zonder tijdsdruk en ontspan. Neem een vraag in gedachten en focus erop. Schud de kaarten en als het goed voelt, trek je een kaart. Kijk niet naar de afbeelding (houd deze naar beneden) en houd de kaart losjes in je handen.

Ga nu met gesloten ogen de kaart ‘voelen’ zonder ergens aan te denken. Welke beelden of impressies verschijnen er voor je geestesoog? Welke gevoelens komen er in je op? Hoe voelt de kaart? Zwaar of licht? Vol energie of rustig? Krijg je beelden door of woorden? Voelt ze liefdevol? Beklemmend? Verdrietig? Wat je voelt, ervaart en ziet, zul je straks kunnen gebruiken als aanvulling op de kaart. Als je het gevoel hebt dat je een impressie hebt gekregen, dan draai je de kaart om. Kijk of je op een of andere manier een verband kunt vinden met wat je ervoer, wat er op de kaart staat en waarover je vraag ging. Zie je helemaal geen verband? Geen probleem. Gewoon blijven oefenen. Het kan ook zijn dat het verband pas later tot je doordringt. Het is al heel wat als je in het begin überhaupt een beeld doorkrijgt!

WELKE KAARTEN ZIJN HET

MEEST GESCHIKT?

Voor intuïtief kaartlezen kun je het beste een spel met zo min mogelijk tekst op de kaart kiezen. Hoe meer tekst, hoe meer invulling door de makers van het spel. Is er genoeg verscheidenheid in de afbeeldingen of lijken alle afbeeldingen op elkaar? Als je vluchtig door de kaarten heen gaat, merk je dan dat elke kaart andere emoties bij je oproept? Bijvoorbeeld door de inhoud of het kleurgebruik? Fascineren de afbeeldingen je? Als je creatief bent, kun je zelf (digitaal) collages maken of kaarten tekenen. (Zie bijvoorbeeld het boek SoulCollage® van Seena B. Frost.)

Zolang de afbeeldingen maar tot je verbeelding spreken en je het gevoel geven dat ze op meerdere manieren te interpreteren zijn. De manier waarop je de kaart in verschillende omstandigheden anders kunt interpreteren, geeft je namelijk de handvatten waarnaar je op zoek bent. En dan is het fijn dat er ruimte is voor alle mogelijke interpretaties.

HOE CREËER JE EEN VEILIGE EN POSITIEVE SFEER?

Zorg er vooral voor dat je niet wordt gestoord. Zet het geluid van je telefoon af, vraag je medebewoners om je niet te storen. Zorg dat je kamer een aangename temperatuur heeft. Is er veel lawaai van buitenaf, kies dan een ander moment. Heb je last van overheersende gevoelens als bezorgdheid, stress, angst of neerslachtigheid, probeer dan om eerst wat rust in je systeem te krijgen door te wandelen, te mediteren, een muziekje te draaien of ademhalingsoefeningen te doen.

ZORG VOOR GOEDE AARDING

Koude handen en voeten, niet verklaarbare moeheid en hoofdpijn, depressieve gevoelens, lage bloeddruk, besluiteloosheid, slecht slapen of vluchtgedrag uit de realiteit kunnen erop duiden dat je niet goed bent geaard. Misschien kan het helpen om te wandelen,

te klussen, wat in het huishouden te doen of te tuinieren en letterlijk met je handen in de aarde te wroeten. In ieder geval zaken die je in het hier en nu zetten en je op een aardse manier activeren zonder dat ze stress oproepen. Voel je je weer beter in je vel, dan kun je een rustige plek opzoeken en je focus verleggen naar het kaartleggen.

FORMULEER DE JUISTE VRAAG

Stel open vragen. Open vragen zijn vragen die je niet met ‘ja’ of ‘nee’ kunt beantwoorden. Vraag dus niet ‘Zal ik mijn examen halen?’, maar wel ‘Wat kan ik doen om mijn examen te halen?’ Trek je een kaart met de intentie een boodschap te krijgen van je hogere zelf, je gids, of hoe je het maar wilt noemen, dan is de kans groot dat wat je ziet, voelt of ervaart een stuk van jezelf of van je leven spiegelt. Door langer in de focus te blijven of een extra kaart als advies te trekken, kun je de legging verder uitbouwen. Trek nooit een kaart over iemand anders. Het is niet netjes om gebruik te maken van een ander zijn energie zonder medeweten en toestemming. Leg nooit kaarten op medische aangelegenheden. Kaarten zijn niet geschikt om een diagnose te stellen of therapieën uit te vogelen. Stel je een vraag over de toekomst, weet dan dat de kaarten alleen een spiegeltje zijn voor het verloop in de toekomst vanuit het heden. Zoals de zaken er dus in het hier en nu voorstaan. Ze spiegelen dat waar je eigen attitude je heen kan brengen. Soms kan een kaartlegging al tot zo’n bewustwording leiden dat de uitkomst in de toekomst per direct verandert, gewoon doordat jouw gedachten erover veranderen.

INTUÏTIEF KAARTLEZEN VOOR ZELFONTWIKKELING

De kaarten kunnen alle lagen van je wezen spiegelen. Van de gevolgen van trauma’s tot de hoogste doelen die je ziel nastreeft. Al naargelang jouw intentie of vraag kunnen ze bijdragen aan je bewustwording van diep weggestopte schaduwdelen of zelfs verborgen talenten. Ze kunnen je helpen om te voelen waar de pijn zit, je blinde vlekken, maar ook je kracht en je doelen. Ze kunnen je spiegelen hoe je met anderen omgaat, maar ook hoe jij anderen met jou laat omgaan. De kracht van kaartlezen komt het meest tot haar recht als je de kaarten gebruikt om jezelf beter te leren kennen en wilt reflecteren op hoe je omgaat met de uitdagingen van het leven.

Anneliese Melens, Kunstenaar en tarotist

Spiegel van de zodiak

KLEURWAARDERING EN

Kleuren zien we in gradaties. Het is een complex spel van licht, onze ogen en onze hersenen. Vergrijsde en verlichte tinten, iedereen ziet zijn eigen kleuren, dat is wat ons uniek maakt. In de subjectiviteit opent zich een mysterie: de diepgang van onze kleurwaarneming is als een spiegel van onze zelfwaardering.

Wanneer je werkt met kleur dan weet je dat het begrip ‘kleurwaarde’ aangeeft wat de verzadiging van een kleur is. Ofwel, hoeveel zuiver pigment de kleur bevat. Daarnaast kun je een kleur vergrijzen en verlichten met wit of zwart. Je bootst de kleur dan na op een zomerse dag of midden in de winter. Je kunt kleuren opdelen in kleurwaarden. Kleuren met dezelfde kleurwaarden ogen even grijs, wanneer je door de haartjes van je ogen kijkt. Ook al is de ene kleur een rood-toon en de andere een blauw-toon, de kleuren hebben dan eenzelfde lichtniveau.

DOORGROND DE VOLLE POTENTIE VAN KLEUR

In de schaal van grijstinten in relatie met de verzadiging van een kleur is de diepgang te vinden. Als licht of duisternis zich met de kleur bemoeit, wordt het interessant. De thematiek verandert, er worden nieuwe aspecten onthult. Door te spelen met compositie, contrasten en vormen kunnen kunstenaars hun werk naar hun hand zetten, maar kleurwaardering gaat dieper. Het zit ingebed in de frequentie van de kleur die wij op energetisch en emotioneel vlak waarnemen. Wanneer duisternis wordt toegevoegd aan een kleur, ontstaat er een sluier die onze zelfwaardering beïnvloedt. Hier wordt de levenskunstenaar geboren, want er is creativiteit nodig om de volle potentie van de kleuren te doorgronden.

HET LEVEN IN ZWART-WIT

In de avond, wanneer het zonlicht langzaam verdwijnt, nemen de staafjes in je ogen het over van de kegeltjes. De kunstenaar kijkt door de haartjes van zijn ogen om het lichtniveau in het beeld te bepalen. Op basis hiervan kunnen ze keuzes maken over de compositie en de kleuren die ze gaan gebruiken. Door te kijken als een kunstenaar boots je de nacht na. De kegeltjes detecteren kleur, de staafjes licht.

Daarvoor moet je even geduld hebben, je hersenen moeten dit even verwerken en dan verandert je beeld langzaam in een zwart-wit foto. Zo kun je beter zien hoe de lichtkwaliteit is van hetgeen waarnaar je kijkt. Vroeger begreep ik niet waarom ik zwart-wit foto’s zo prachtig vond. Na wat lessen in ‘kijken’ werd het me duidelijk: je ziet de lichtwaarde van hetgeen waarnaar je kijkt. Dit is tevens ook mijn gps, als ik aan het wandelen ben in een onbekend bos. Ik volg simpelweg het licht.

HET SPEL TUSSEN ZELFWAARDERING EN KLEURWAARDEN

Zonlicht wordt visueel waargenomen, maar stuurt ook onze hersenen en hormoonproductie aan. Chronische stress of trauma vernauwt de oogzenuw. Hierdoor komt er nog maar een beperkte hoeveelheid licht binnen, waardoor deze aansturing wordt verstoord. De balans tussen fysiek en emotioneel welbevinden begint hierdoor te wankelen. Dit merk je niet zo goed op, je kunt nog steeds alles zien. Maar op een andere laag van waarnemen is er wel iets veranderd. Dit uit zich in klachten als depressie, wintervermoeidheid of een verminderde werking van het immuunsysteem.

KLEURWAARDE IS MEER DAN

EEN PALET VAN TINTEN

Door wat we meemaken in ons leven werpen we mentale sluiers op. Het zijn de schaduwen van overtuigingen, oordelen en ervaringen die ons blikveld vertroebelen. Elke sluier die je opwerpt voor jezelf, bewust of onbewust, vernauwt onze zelfwaardering. Dit wordt weerspiegeld in onze kleurwaarneming. We zien letterlijk een grijzere wereld. Verzadigde tinten worden te opdringerig en te intens ervaren. Het wordt een bewuste keuze om kleuren te kiezen die niet te fel en niet te aanwezig zijn. We kiezen voor terughoudendheid en camouflage. We voelen een angst om op te vallen.

ZELFWAARDERING

GROEN DE KLEUR VAN GELD

Groen weerspiegelt de complexe relatie tussen kleurwaarde, geld en innerlijke waardering. Helder krachtig groen werd in vroeger tijden gemaakt van smaragd. Een kostbare edelsteen. Deze kleur werd benaderd door koper, dat werd opgelost in arsenicum, wat uitermate giftig was. Groen kon met allerlei soorten planten worden geverfd, maar deze groenen waren uiteraard minder verzadigd en stralend dan

het groen van smaragd of koper. Met de introductie van chemische verfstoffen ontstond er een groter bereik in groen, maar nog steeds even giftig. De mening over groen veranderde van armoedig en eenvoudig naar extravagant. Als het er maar mooi uit zag, dan nam men de schadelijkheid op de koop toe. De kleur van geld is groen. De relatie met geld is even rijk als de relatie tot de kleur groen.

KLEURWAARDERING ALS AFSPIEGELING VAN JOUW INNERLIJKE RIJKDOM

Nu kan elke kleur eenvoudig geverfd worden en het dragen van heldere, verzadigde kleuren gaat niet meer over je sociale status. Toch gaat kleurwaardering nog steeds over rijkdom. Kleur is de taal van de ongeziene wereld. De frequenties die altijd en overal om ons heen zijn. Hoe meer frequenties je kunt onderscheiden en doorleven, des te rijker je je voelt.

KLEURWAARDERING ALS EXPRESSIE VAN EMOTIES

De schatten van je leven zijn slecht zichtbaar als je door sluiers kijkt. Wanneer je somber bent, waardeer je je leven anders dan wanneer je je vitaal en creatief voelt. Als je vermoeid bent, heb je geen zin om nieuwe dingen te ontdekken en blijf je in een vicieuze cirkel rondgaan. Ik heb gemerkt dat mensen in deze toestand heel verzadigde kleuren (kleuren met een hoge kleurwaarde) nauwelijks kunnen waarderen. Ze vinden ze te fel, te opdringerig, te brutaal aanwezig. Wanneer iemand zich zo voelt, omhult hij zich voornamelijk met vergrijsde kleuren. De kleuren zijn nu sfeerondersteunend geworden en helpen niet om uit deze neerwaartse spiraal te breken.

ZELFWAARDERING EN CREATIE

Er is een pad van verlichting nodig om sluiers af te werpen, zodat je niet alleen helderder maar ook bewuster kunt waarnemen. Je visie verbreedt zich, waardoor je beter de mening van anderen kunt meenemen in je besluitvorming en die niet meer als een bedreiging ervaart. Juist door je bezig te houden met kleuren die je mooi vindt, kun je jezelf weer raken in je ziel. Je helpt jezelf om terug te keren naar die diepe wezenslaag, die jou pure levenskracht aanreikt.

DE WERKING VAN LICHT OP ONS FYSIEKE LICHAAM

Je hersenen functioneren optimaal als het daglicht goed binnenkomt. Het kan je zenuwstelsel en je hormoonsysteem dan heel goed aansturen. Je voelt je lekker. Maar heb je last van chronische stress, maak je je continu zorgen, heb je onlangs een ongeluk gehad of misschien in je vroege jeugd? Dan is je oogzenuw hoogstwaarschijnlijk vernauwd. Het daglicht, of het nu een hoge lichtopbrengst is of een lage, bereikt je hersenen nog maar moeizaam en je zenuwstelsel en hormoonsysteem worden slecht aangestuurd. Het gevolg is dat je fysiek uit balans raakt. Eerst voel je je vermoeid, neerslachtig of kun je niet goed focussen. Dit gebeurt dus ook op grijze zomerse dagen en wanneer de herfst zijn intrede doet en de dagen korter worden.

CAMOUFLAGEKLEUREN

The mind is the builder. Je overtuigingen bepalen hoe je denkt. Wat we denken bepaalt wat we creëren. We creëren een leven waarin we ons gewaardeerd voelen, wanneer we starten met onszelf te waarderen. Maar hoe doe je dit als je niet hebt geleerd dit te doen. De boodschap is vaak: ‘steek je hoofd niet boven het maaiveld uit’. Het gevolg hiervan is dat er ruimschoots camouflagekleuren worden gekozen om niet op te vallen.

TOT SLOT

De mate waarin je jezelf waardeert, is een weerspiegeling van hoe je kleuren waardeert. Door je te ontdoen van de sluiers uit je verleden, help je jezelf om te groeien in zelfwaardering. Alle kleuren die je herkent en kunt reproduceren, worden een onderdeel van jouw palet van innerlijke wijsheid en kracht. Jouw ziel straalt deze rijkdom uit in de vorm van kleurenlicht. Mijn wens is om iedereen te zien stralen vanuit zijn of haar ultieme innerlijke rijkdom van kleuren. Tot aan de kleuren die we niet meer kunnen waarnemen, maar dat is voor een volgend verhaal.

In je kracht door kleur

OEFENING

Onderzoek de kleurwaardering in je lievelingskleur

Nodig: een penseel, plakaat- of acrylverf in je lievelingskleur, zwarte en witte verf, palet of bord, een pot met water, een doek om je penseel weer droog te deppen, papier (A4 of A3) van schilderskwaliteit, potlood en lineaal

Aan het werk:

Teken op je papier twee regels met zeven vakjes op een rij. Maak vakjes van 3 x 3 centimeter of 5 x 5 centimeter, afhankelijk van de grootte van het vel.

Begin nu met het eerste vakje van beide regels met de volle kleur in te schilderen.

Het laatste vakje van de eerste regel eindigt op wit.

Het laatste vakje van de tweede regel eindigt op zwart.

Ga je kleur vervolgens voor de vijf tussenliggende vakjes mengen met wit. Maak een mooi verloop.

Als je de kleuren hebt gemengd, dan schilder je ze op je papier.

Doe voor de tweede regel hetzelfde met zwart. Meng eerst en lees daarna pas verder om te voorkomen dat je door de informatie wordt beïnvloed bij het mengen.

Tijdens deze oefening word je geconfronteerd met verschillende aspecten van kleurwaardering. Misschien ontdek je dat het heel lastig is om een geleidelijke schaal te mengen. Maar het is niet alleen het gemis of de aanwezigheid van je verftechniek die hier zichtbaar wordt. Wat je ziet, is hoe de kleur energetisch door je wezen heen straalt. Als je in grote sprongen naar zwart gaat of er nauwelijks een verloop zit in je verlichte serie, dan is dit een teken dat er nog veel te ontdekken valt. Het bijzondere is dat je ziel je een aanwijzing geeft voor groei. Hoe meer schakeringen je kunt schilderen des te groter je speeltuin is voor je geest om in te ontwikkelen, te creëren en tot oplossingen te komen.

Ik had een keer een cursist die tot mijn verrassing juist in een kleur waarover ze een slecht gevoel had een prachtig verloop kon schilderen. De kleur herinnerde haar aan haar moeder en die relatie heeft ze tot op de bodem uitgezocht. Alle gradaties waren in haar systeem onbewust verankerd en daardoor ging juist het schilderen van deze kleur zo goed. Het is dus niet een gegeven dat je het mooiste bereik schildert in je lievelingskleur.

DE LEZER

Jan Hartog, 71 jaar, groepsbegeleider bij ’s Heerenloo in Apeldoorn. Woont tegenwoordig met zijn vrouw Annemarie, hond en poezen in diezelfde plaats, maar is ook vaak te vinden in hun ‘boshuisje’ in Nunspeet. Hij studeerde natuurgeneeskunde en kruidengeneeskunde. Als natuurgids organiseert hij natuurwandelingen over eetbare wilde groenten en geneeskrachtige kruiden. Op FB schrijf hij regelmatig over wat hij in de natuur tegenkomt.

Wat is het eerste boek dat je je kunt herinneren?

Als kind kreeg ik het boek Dit dier is uw vriend van Jan van Rheenen, met tekeningen van Rien Poortvliet. Ik was, denk ik, een jaar of twaalf en was een dromerig add -kind en kon daardoor niet erg meekomen op school. Lezen werd niet zo gestimuleerd in het gezin. Maar dit boek heb ik verslonden en helemaal stukgelezen! (Ik heb het nog, althans wat er van over is.) Dit heeft mijn interesse voor boeken, toen vooral over de natuur, gewekt en daardoor werd ik ook lid van de bibliotheek. Ondanks het wonen in de Amsterdamse Pijp op driehoog, zwierf ik veel met mijn hond in de natuur. Je kon toen helemaal over de ringdijk van de rai naar het Amsterdamse bos lopen. Hier kon je toen nog de patrijzen zien opvliegen en was ik gefascineerd door de veldleeuwerik die ik met mijn ogen volgde tot het nog een klein stipje in de lucht was en verbaasde me dan over het geluid van dat kleine vogeltje dat op die hoogte nog zo luid te horen was! Het waterleven boeide me ook erg en ik was dan ook veel aan heldere slootjes te vinden op zoek naar libellenlarven, salamanders, stekelbaarsjes, watertorren en zocht dan in boeken van de bibliotheek op hoe ze heetten. Het was toen al duidelijk dat ik een dieren- en natuurkind was.

Hoe belangrijk zijn boeken voor jou?

Boeken hebben altijd een belangrijke plaats ingenomen in mijn leven. Toen ik volwassen was, kwamen er steeds meer boeken bij en heb ik zelf een aantal boekenkasten gemaakt om ze te herbergen. Ik had Lundia als voorbeeld genomen en noemde het Jandia. Intussen zijn de kasten al meer dan veertig jaar oud en hebben ze al diverse verhuizingen meegemaakt. Toen De Slegte nog winkels had, was ik daar vaak uren te vinden. Ik zocht vooral boeken op gebied van de natuur, natuurgeneeskunde en spirituele boeken. Ik heb een periode gehad dat ik op zoek was naar de zin van het leven en dacht dit te vinden in boeken over onder meer antroposofie, theosofie, boeddhisme en veel meer.

Hoeveel boeken heb je in huis en waar zijn die te vinden?

Ik heb zeker wel achthonderd boeken. Voor mijn verhuizing naar Apeldoorn had ik er meer en heb ik veel

weggedaan, omdat de ruimte voor mijn boeken kleiner zou worden. Van een aantal boeken heb ik later wel spijt gehad dat ik ze heb weggedaan. Bij de verhuizing bleek ook dat Annemarie en ik een aantal boeken op spiritueel gebied dubbel hadden. Hier in Apeldoorn groeien mijn boeken toch gestaag weer aan. Ik heb ze nu allemaal in mijn werkkamer in m’n Jandia boekenkasten.

Ik blijf het belangrijk vinden om een boek in handen te kunnen houden, de geur van het boek op te kunnen snuiven en terug te kunnen bladeren. Ik ben nog steeds niet toe aan het e-boek.

Welk soort boeken spreekt je aan en waarom?

In de eerste plaats spirituele boeken. De antroposofie en theosofie ben ik intussen wel ontgroeid, maar er is tegenwoordig zoveel op dit gebied! Mijn vrouw is nu bezig met hekserij en krijgt les van Lunadea en ik ben een beetje een schaduwheks, een groene man; altijd al geweest… eigenlijk. Verder blijven boeken over de natuur en natuurfilosofie mij boeien. Ik zie een zekere intelligentie achter de vormen in de natuur, een soort goddelijke wetmatigheid. Kijk eens naar een zonnebloem of een Romanesco bloemkool waarin je zo duidelijk de Fibonacci reeks kunt zien. Ik zie zo veel intelligentie in de natuur die niet ‘toevallig’ ontstaan kan zijn en zeg vaak: “Daar is over nagedacht.”

Welk soort boeken zul je nooit lezen?

Boeken over oorlogen en geweld staan me tegen en zal ik nooit lezen. Toch boeien de boeken van Dan Brown me weer wel, omdat er naast moord en geweld ook veel cultuur en historie in voorkomt, zoals zijn De Da Vinci Code. Ook historische romans over bijvoorbeeld de Katharen boeien me.

Welk boek is voor jou heel belangrijk?

De boeken van BoYinRa hebben een heel belangrijke plaats in mijn leven gekregen. In de tijd dat ik als jongvolwassene op zoek was naar de werkelijke zin van het leven en diverse spirituele richtingen onderzocht, maar toch iets miste, kwam ik in aanraking met Het boek van de levende God. Toen ik dit las, wist ik dat ik gevonden had wat ik zocht!

BoYinRa is de geestelijke naam van de Zwitserse

kunstschilder Joseph Anton Schneiderfranken die in de jaren 30 van de vorige eeuw leefde en 32 boeken heeft nagelaten. Ik ben vrij nuchter van aard en zal niet achter een goeroe aanlopen, maar deze Meester heeft mijn leven en mijn kijk op het leven echt wel veranderd! Hij toont vanuit verschillende gezichtspunten de weg waarlangs de mens zich weer bewust kan worden van zijn onvergankelijke geestelijkheid.

Welk boek ben je nu aan het lezen?

Ik heb nu een stapeltje boeken liggen, gekocht op de veilingen van Stichting Angel’s Choice, een nonprofit organisatie die animal rescuers in NoordMacedonië steunt. De veilingen worden op Facebook georganiseerd en de opbrengst wordt gebruikt om dierenartsrekeningen te betalen en honden en katten te steriliseren. Boeken die beschadigd terugkomen van cb (voorheen Centraal Boekhuis) worden door A3 boeken gedoneerd aan deze veiling. Zo heb ik onlangs deze boeken uit het fonds van A3 boeken kunnen aanschaffen, waaronder Aardevrouwen spreken, De geheimen van Hildegard van Bingen, De Groene Man en de Groene Vrouw, Dionysos, de vegetatie god, Heilige bronnen in de lage landen en Seidr, Het Noorse pad. Ik kan dus voorlopig even voort!

Wie is jouw favoriete auteur?

Ik ben een beetje verslaafd geraakt aan de boeken van Marten Toonder. Voor mij een grootheid onder schrijvers die stripverhalen tot een hoog niveau heeft gebracht. Er zit veel diepgang in zijn ogenschijnlijk oppervlakkige verhalen. Er zijn nogal wat woorden en uitdrukkingen uit zijn verhalen die De Dikke van Dale gehaald hebben! Ook zijn biografieën en autobiografieën, waarin onder andere veel over Ierland is geschreven, vind ik boeiend.

Welk boek wil je anderen van harte aanbevelen?

Hoewel ik het (nog) niet gelezen heb, wil ik het boek Nephilim, kind van de wegen van sjamaniste Linda Wormhoudt van harte aanbevelen. Dit boek kwam ik door de veilingen van Angel’s Choice op het spoor en de omschrijving en recensies hebben ervoor gezorgd dat dit boek bovenaan mijn lijstje staat! Het is een spirituele roman over de kracht van bloed, over het spanningsveld tussen culturen, tussen mannen en vrouwen, over macht en onmacht, kwetsbaarheid en kracht; sjamanen en zigeunermagie en vooral over de strijd van een kind van de wegen, dat haar eigen pad moet vinden.

Gelijk ook een eerbetoon aan Linda Wormhoudt die kortgeleden is overgegaan, nog veel te jong, maar met een prachtige nalatenschap.

Schaduwleraren

Terwijl we allerlei dieren kunnen bewonderen, zijn er ook enkele die ons bang maken of waardoor we ons niet op ons gemak voelen. Schaduwdieren zijn degene die ons uitdagen. Het zijn vaak dieren waarmee we normaal gesproken geen contact zoeken en toch, als ze komen, hebben ze echt heel speciale lessen voor ons. Schaduwdieren moedigen ons aan onze angsten onder ogen te zien, de duistere hoeken van onze psyche te onderzoeken, te ontdekken wat verborgen ligt, onderdrukt of begraven diep in onszelf. In eerste instantie veroordelen we die dieren misschien. We verafschuwen ze of hebben een fobie. En wellicht hebben we allerlei redenen waarom dit zo is. Ze zien er eng uit! Ze kunnen ons kwaad doen! Ze hebben een verbond met de duivel! We zijn bang voor schaduwdieren, omdat ze het duister van onze innerlijke wereld spiegelen. Maar daarom is het juist zo waardevol om met ze te werken en je open te stellen voor hun lessen. Door deze dieren kunnen we een duidelijker beeld krijgen van wie we werkelijk zijn. Schaduwdieren kunnen ons helpen kwesties die zware emoties triggeren op te schonen. Ze verschijnen bijvoorbeeld in tijden van crisis of rampspoed, of wanneer we verward zijn, boos, depressief, zwaar in rouw of diep ongelukkig. Of misschien wanneer we vastgeroest zijn in ons denken of handelen, wat niet bevorderlijk is voor onze spirituele groei. Misschien blijven we dezelfde niet te begrijpen vergissing of hetzelfde negatieve patroon herhalen. Wat kunnen we eraan doen?

Het bijzondere van schaduwdieren is dat ze de harde lessen die we nog steeds niet hebben geleerd of liever negeren, laten zien. Ze komen duister over, maar

dat komt doordat ze uit onze eigen duisternis komen en het is hun doel ons te helpen zien wat ons innerlijk licht blokkeert. Sommige lijken meer dan levensgroot, intimiderend, woest, angstaanjagend. Waarom? Omdat het schaduwdieren zijn, die onze innerlijke angsten spiegelen en representeren. Geduldig en volhardend blijven sommige steeds weer verschijnen tot we beginnen te veranderen of helen. Werken met schaduwdieren is misschien niet altijd even makkelijk, maar als we met ze in zee gaan, behoren ze tot onze meest krachtige gidsen. Het vraagt van ons dat we opletten en er met onze aandacht bij zijn, dat we ons openstellen voor diepere verbindingen en andere percepties, bereid zijn om onze paradigma’s te onderzoeken en ons kader uit te breiden, en eerlijk zijn tegenover onszelf en anderen. Tijdens de reis leren we misschien nederigheid en vinden we moed. Ook zullen we ontdekken waarom het zo belangrijk is voor elk van ons om onze persoonlijke geschenken te delen met de wereld. Als we in alle openheid een relatie aangaan met dieren en hun lessen, dan ontwaakt een deel van ons. Als we de schaduwdelen van onszelf gaan omarmen, worden we meer levend, meer compleet. Dan voelen we niet alleen een diepe verwantschap met dieren, maar met de hele natuurlijke wereld en onszelf. Als leraren en gidsen, bondgenoten en vrienden herinneren dieren ons eraan wat we zijn kwijtgeraakt, wat we zijn vergeten, wat we nog moeten ontdekken en wie we werkelijk zijn.

Schaduwdieren

Over sterven in het licht van de seizoenen

Ongeveer tien jaar geleden vroeg iemand mij: “Wat zou voor jou het ergste zijn wat je kan overkomen?” Zonder erover na te denken antwoordde ik: “Dat er niets blijkt te zijn na de dood!”

Nu ik oud ben, gaan mijn gedachten vaak over sterven en over wat er daarna zal zijn.

Er gaan steeds meer mensen die ik ken over naar gene zijde. Bij elk afscheid lijkt er ook een stukje in mij te sterven.

Heel kleine stukjes sterven er in het leven van alle dag; dat kan zijn na een week op Lorelei bijvoorbeeld, waar ik tien dagen met zo’n tweeduizend vrouwen in verbinding was en dan weer alleen thuiskom. Ik heb geleerd om daaraan aandacht te schenken en er tijd voor te nemen. Daarna is het fijn om in rust tussen mijn eigen spullen te zijn en alles te laten bezinken.

Ik stel me voor dat het ook zo zal zijn als ik fysiek sterf en overga. Er gaat afscheid aan vooraf van geliefden en afscheid van wie ik dacht te zijn.

Dan hoop ik thuis te komen op een plek waarnaar ik mijn hele leven heb verlangd.

Na deze Midzomer voelde ik bewuster dan ooit de sfeer langzaam veranderen, zowel om me heen als in mezelf. Alsof nu ik ouder ben ik meer in mijn lijf de seizoenen kan ervaren. Ook buiten in het bos en aan zee was het keerpunt te voelen. We gaan alweer meer naar binnen. Voor mij voelt op weg naar 21 juni opwaarts naar iets lichts, naar de zon, weer iets waarvan ik blij word. Een gevoel van ‘er gaat iets moois en groots gebeuren’.

Na 21 juni voel ik de energie, hoe subtiel ook, naar beneden gaan, naar binnen, naar de aarde. Als ik het toelaat, is het ook fijn en vertrouwd, maar wel voelbaar. Tegelijk is er nog tijd om van de zomer te genieten. Er zullen nog zonnige dagen komen en leuke momenten buiten en toch... er is al afscheid.

Ook in de natuur wordt het gras geel, zeker bij droogte, maar sowieso! Bladeren verkleuren en vallen hier en daar al af. In mijn tuin zijn de papavers al uitgebloeid en bezig om zaden te ontwikkelen. Abrikozen zijn rijp en vallen op de grond. De appelboom is vol appels, want er is ook de oogst.

Voor mij wordt de natuur steeds meer een spiegel van het leven als mens op aarde. Alsof we eerst tot volle bloei mogen komen, voordat alles echt inkeert en sterft.

Ik voel me dichter bij de dood dan ooit en tegelijk geniet ik van de oogst van mijn leven. Ik kan nog veel en heb al veel losgelaten én ik mag in workshops de dingen doorgeven die ik heb geleerd in mijn leven en heb ervaren in mijn werk bij stervenden.

Zo mijmerend vraag ik me af: Hoezo zou er niets zijn na de dood? Alles vergaat en keert weer terug in de natuur. Bossen verbranden en uit verbrande grond groeien de prachtigste bloemen. Mensen sterven en er worden baby’s geboren. Ik heb veel signalen mogen ervaren van hen die zijn overgegaan. Tegelijk kom ik steeds meer in het nietweten én ik hoop op en geloof in het leven hierna…

In liefde, Immia Schellevis vuurvrouw en priesteres

FONDSLIJST

• Aardevrouwen spreken, Manon Tromp (red.), isbn 978 90 77408 99 5

• ABC van 15 emoties, Marja Postema, isbn 978 94 91557 36 1

• Actief met de tarot, Jan Ton, isbn 978 94 91557 48 4

• Ademtocht, Linda Wormhoudt, isbn 978 90 77408 68 1

• Arcana, de geheimen van het leven, Corrie van Hese Balten, isbn 978 94 91557 44 6

• Beschermheer, Linda Wormhoudt, isbn 978 94 91557 06 4

• Blijvend meer energie volgens de vijf elementen, Jeanine Hofs, isbn 978 90 77408 95 7

• Ceremonies, sjamanistische wijsheid voor het leven van alledag, Sandra Ingerman, isbn 978 94 91557 55 2

• Clusters 2, Christine de Vries, isbn 978 90 77408 64 3

• Creatief mediteren, Wendy Smit, isbn 978 94 91557 32 3

• Dagboek als spiegel, Christine de Vries, isbn 978 90 77408 43 8

• De aarde, de hemel en de bomen, Maja Kooistra, isbn 978 94 91557 45 3

• De aarde roept... , Gerwine Wuring, isbn 978 90 77408 60 5

• De absolute werkelijkheid, Jaap Dijkstra, isbn 978 90 77408 92 6

• De geheimen van Hildegard von Bingen, Gerrit Jan Keizer, isbn 978 94 91557 03 3

• De glimlach van de sirene, Selma Sevenhuijsen, isbn 978 90 77408 49 0

• De Groene Man en de Groene Vrouw, Joke en Ko Lankester, isbn 978 90 77408 86 5

• De heilige buxusmoeder en 33 andere levensbomen, Marjanne Huising, isbn 978 94 91557 23 1

• De Heilige Nachten, Mirjam van Donselaar, isbn 978 94 91557 46 0

• De herberg, Christine de Vries, isbn 978 94 91557 43 9

• De kracht van water, aarde, lucht en vuur, Gerwine Wuring e.a., isbn 978 90 77408 37 7

• De Nornen, Irisanya Moon, isbn 978 94 91557 78 1

• De sneeuwkoningin, Hans Christian Andersen, pastels Juke Hudig, isbn 978 90 77408 81 0

• De stem van de Godin, Joyce Hellendoorn, isbn 978 90 77408 88 9

• De sterren van je leven, Ria Borst e.a., isbn 978 90 77408 12 4

• De sterrenpas, Petra Stam, isbn 978 94 91557 26 2

• De verborgen boom, Gerrit Jan Keizer, isbn 978 90 77408 98 8

• Dieren en wij, Monique Janssens, isbn 978 90 77408 85 8

• Dionysos, de vegetatiegod, Joke en Ko Lankester, isbn 978 94 91557 19 4

• En de drummers waren vrouwen, Layne Redmond, isbn 978 90 77408 97 1

• Gaia’s kracht, Roelien de Lange, isbn 978 90 77408 75 9

• Goden en sjamanen in Noordwest-Europa, Linda Wormhoudt, isbn 978 90 77408 50 6

• Godinnen van eigen bodem, Ineke Bergman, isbn 978 90 77408 35 3

• Groen leven doet je goed, Anna Maria van den Berg, isbn 978 94 91557 31 6

• Heel je ziel, Tammy Billups, isbn 978 94 91557 72 9

• Heilige bronnen in de Lage Landen, Linda Wormhoudt e.a. isbn 978 94 91557 09 5

• Het lied van de bij, Jacqueline Freeman, isbn 978 94 91557 40 8

• Het oergevoel, Agnes Meijs, isbn 978 90 77408 77 3

• In het licht van de Maan – handboek vieringen, symboliek en bewustwording, Petra Stam en Marja de Zeeuw, isbn 978 90 77408 00 1

• In het licht van de Maan – jaarwerkboek, Petra Stam, isbn 978 94 91557 69 9

• In je kracht door kleur, Margo Ruiter, isbn 978 94 91557 27 9

• Innerlijk pelgrimeren, Christine de Vries, isbn 978 90 77408 82 7

• Isis en de 14 sleutels tot heelwording, Petra Stam en Els Lijesen, isbn 978 94 91557 11 8

• Je ziel wijst je de weg, Saskia Basten, isbn 978 94 91557 76 7

• Kleurenpracht met kruidenkracht, Marijke Eering en Marjanne Huising, isbn 978 94 91557 47 7

• Kluiven uit de hemel, Suzanne Clothier, isbn 978 94 91557 39 2

• Krachtdieren, Petra Stam, isbn 978 94 91557 35 4

• Krachtdieren 2, Petra Stam, isbn 978 94 91557 51 4

• Kruidenkracht voor tieners, Marjanne Huising, isbn 978 94 91557 41 5

• Kruidenwijsheid, Marjanne Huising, isbn 978 94 91557 02 6

• Leef de missie van je ziel, Annemarie Peters, isbn 978 94 91557 66 8

• Lijstjes, Christine de Vries, isbn 978 90 77408 73 5

• Mannen zijn geen vrouwen, Jos Kester, isbn 978 94 91557 37 8

• Maya wijsheid voor je levenspad, Elvira van Rijn, isbn 978 94 91557 50 7

• Maya wijsheid voor je levensreis, Elvira van Rijn, isbn 978 94 91557 18 7

• Maya wijsheid voor je levensreis logboek, Elvira van Rijn, isbn 978 94 91557 20 0

• MeCards4Kids™, Nancy Weiss en Jane Raphael, isbn 978 94 91557 25 5

• Mensen verhalen over bomen, Adrie Beyen, isbn 978 90 77408 04 9

• Mythen van de dierenriem, Jan de Graaf, isbn 978 94 91557 33 0

• Nephilim, Linda Wormhoudt, isbn 978 90 77408 96 4

• Nevelvrouw, Linda Wormhoudt, isbn 978 94 91557 29 3

• Ontdek jezelf door tekenen en reflectief schrijven, Wendy Smit, isbn 978 94 91557 05 7

• Ontwikkel je intuïtie, Saskia Basten, isbn 978 94 91557 49 1

• Op reis met de tarot, Corrie van Hese Balten, isbn 978 94 91557 65 1

• Pythia, de hogepriesteres, Petra Stam, isbn 978 94 91557 01 9

• Rondelen, Christine de Vries, isbn 978 90 77408 72 8

• Ruimte scheppen voor een nieuw begin, Christine de Vries, isbn 978 94 91557 64 4

• Schaduwdieren, Dawn Baumann Brunke, isbn 978 94 91557 73 6

• Schrijven met het creatiepentagram, Yoeke Nagel, isbn 978 94 91557 13 2

• Seidr, het Noordse pad, Linda Wormhoudt, isbn 978 90 77408 74 2

• Sekhmet, feline kracht voor inzichten, Petra Stam, isbn 978 94 91557 75 0

• Sharing nature, Joseph Cornell, isbn 978 94 91557 04 0

• SoulCollage®, Seena B. Frost, isbn 978 94 91557 21 7

• Toxische gedachten helen, Sandra Ingerman, isbn 978 94 91557 61 3

• Van Maagd naar Moeder, Sarah Durham Wilson, isbn 978 94 91557 71 2

• Vingerlabyrintlopen, John Musterd, isbn 978 94 91557 22 4

• Vos onder de Maan, Stacey McNeill, isbn 978 94 91557 67 5

• Vos onder de Maan – werkboek zelfliefde, Stacey McNeill, isbn 978 94 91557 68 2

• Vuur, Immia Schellevis, isbn 978 94 91557 57 6

• Wie ben ik?, Imke Verhaeren, isbn 978 94 91557 77 4

• Wind, Maja Kooistra, isbn 978 94 91557 58 3

• Witte wieven en elfen, Ruud Borman, isbn 978 90 77408 90 2

• Woordenregen, Margreet Schouwenaar, isbn 978 90 77408 91 9

• Zielscontracten tussen mens en dier, Tammy Billups, isbn 978 94 91557 63 7

kaarten

• Creëren vanuit de Bron, Petra Stam, isbn 978 94 91557 59 0

• De essentie van edele stenen, Anneke Agterberg, isbn 978 94 91557 07 1

• De Maan, Petra Stam, isbn 978 94 91557 16 3

• Hemelse hond, Barb Horn en Randy Crutcher, isbn 978 94 91557 52 1

• Het elfenspel, Jan-Pieter Schreur en Willeke de Wit, isbn 978 94 91557 42 2

• Het fruitorakel, Monique Verhoeff, isbn 978 94 91557 70 5

• Het levenskunstspel, Anky Floris, isbn 978 9077408 51 3

• Isis mysteriekaarten, Petra Stam en Els Lijesen, isbn 978 94 91557 24 8

• Kosmische kat, Barb Horn en Randy Crutcher, isbn 978 94 91557 53 8

• Krachtdieren, Petra Stam, isbn 978 94 91557 38 5

• Krachtdieren 2, Petra Stam, isbn 978 94 91557 54 5

• Krachtdieren junior, Petra Stam, isbn 978 94 91557 62 0

• Kruidenwijsheid, Marjanne Huising, isbn 978 94 91557 15 6

• Levensbomen, Marjanne Huising, isbn 978 94 91557 34 7

• Luister naar je ziel, Janet Werner, isbn 978 90 77408 84 1

• Maak werk van je droom!, Louisa Perreyn, isbn 978 90 77408 93 3

• Maya wijsheid creatiekaarten, Elvira van Rijn en Patricia Mooren, isbn 978 94 91557 10 1

• Mythische godinnen, Sage Holloway en Katherine Skaggs, isbn 978 94 91557 56 9

• Sekhmet, Petra Stam, isbn 978 94 91557 74 3

• Spiegel van de zodiak, Anneliese Melens, isbn 978 94 91557 60 6

Een handboek om te leren leven en sterven in 4 hoofdstukken: De kunst van het sterven / Over de Tempel der Eeuwigheid en de wereld van de geest / Het enig werkelijke / Wat moeten we doen? Tijdloos en troostrijk.

ONTDEK JOUW KRACHTEN!

Hoe zou je het vinden om erachter te komen wat jou de meeste energie geeft? Jouw persoonlijke Yin en Yang? En vooral ook hoe je deze in kunt zetten om veerkrachtiger, meer verbonden en vrijer in het leven te staan?

Kijk op www.tweekrachtbreda.nl of neem contact op: anita@tweekrachtbreda.nl

DE SNELSTE ROUTE

www.aurora-productions.comwww.boyinra.nl

Maankalender 2024

Esther van Heerebeek

ISBN 978-94-6331-830-3

Drie golven vrijwilligers en de Nieuwe Aarde

Dolores Cannon

ISBN 978-94-6331-035-2

Bezoek onze webwinkel

www.hajefa.nl

Dieren zijn altijd bereid hun inzichten en wijsheid met ons te delen. Wil jij ook een diepere verbinding met jouw hond, kat of ander dier? Ontdekken welke emotionele kernwond jullie delen? Waarom jullie een contract op zielsniveau hebben en wat dit inhoudt? Wat bijen ons te vertellen hebben? Welk aspect van jouw persoonlijke groei katten tonen (met een knipoog)?

Weet je nog die sprookjes die verhinderen dat je met het heilige vrouwelijke wordt herenigd?

Ze zeiden: “Ga het donkere bos niet in.

Daar kom je de heks tegen en die zal je doden.”

Maar ze probeerden je van het pad van jouw kracht te gooien.

Je moet het donkere bos ingaan.

Je moet de heks vinden.

Zij zal jou zijn en ze zal je redden.