15. Garuna eta idazketa
– – – – – – – – – – – – – – – – – – –
Garunaren eremuak Garunaren hemisferioak Garunaren asimetriak Ezkertiak eta testosterona Denborazko planoa Eremu parietalen asimetria eta dislexia Hemisferioen arteko komunikazioa eta gorputz kailukara Alde bakarreko laxotasuna Wernickeren eremua Brocaren eremua Luriaren eremua Brocaren eremuko uhartea Hizkuntza fonologikoak eta uhartea Wernickeren agrafia Garraio-agrafia Hitzekiko itsutasuna Estrefosinbolia Grafologia eta neurofisiologia McLeanen hiru garunak
Garuna bi hemisferiotan zatituta dago. Hemisferio horiek ez daude erabat bereizita. Badaude biak elkartzen dituzten izpiak; garrantzitsuena gorputz kailukara da. Ezker-hemisferioak hizkuntzaren soinuak ekoitzi eta ulertzen ditu, eta eskuin-eskuaren mugimendu trebeak. Eskuin-hemisferioak kontrolatzen ditu musika, ukimenezko pertzepzioa eta objektuen kokapena espazioan. Garun-azalak eta oinarriko hiru egiturek (oinarriko nukleoek, hipokanpoak eta amigdalanukleoak) osatzen dituzte garun-hemisferioak. Garun-azala lau lobuluk eratzen dute: lobulu frontalak, lobulu parietalak, lobulu tenporalak eta lobulu okzipitalak. Garunaren lobulu frontalak hizkuntzarekin, adimenarekin eta nortasunarekin daude erlazionaturik. Lobulu parietalak sentipen somestesikoez (minaz, tenperaturaz,